Original subtitles

[stukot k� poci�gu]

[spokojna muzyka]

[migawka aparatu]

[szum pisania d�ugopisem]

[z�owroga muzyka]

[szum samochod�w]

[spokojna muzyka]

[nie s�ycha� rozmowy]

[przelatuj�cy samolot]

[w tle - piosenka �O mnie si� nie martw�]

[gwar]

[koniec piosenki, oklaski]

Poprosz� jeszcze p� litra i to samo na popitk�.

Nie, Roman, ja ju� nie mog�.

Dobrze, dla mnie setk�, dla pani lemoniada.

[kelner]Si� robi szefie.

[w tle - wrzawa, piosenka �Gdzie jeste� ma�y ksi���]

Pi�kne�

Tak bez okazji?

A sk�d wiesz, �e bez okazji?

To mo�e si� wreszcie dowiem.

Czekam.

[w tle - piosenka �Jedziemy autostopem�]

Dobrze mi z tob� wiesz�

[okrzyki, westchni�cia]

�ledzik, lorneta, razem b�dzie�

Wesela i chrzciny si� robi?

Pogrzeby.

Melduj� si�, towarzyszu sekretarzu.

Prowadzimy rozpoznanie.

To �rodowisko trudno przenikn��.

Oczywi�cie, podwoimy starania�

Tak jest.

Tak jest. Zrozumia�em.

[trzask s�uchawki]

Miesi�c.

[w tle - melancholijna muzyka]

[trzask s�uchawki]

[w tle - lektor Kroniki Filmowej]

Dni napi�cia i niepokoju.

Gwa�towne zaostrzenie konfliktu na Bliskim Wschodzie.

W poniedzia�ek 5 czerwca Izrael podejmuje agresje.

My�liwce Izraelskie w walce z samolotami egipskimi broni�cymi lotnisk

i punkt�w strategicznych na P�wyspie Synajskim.

Inne kraje �wiata arabskiego udzieli�y Kairowi pe�nego poparcia

w walce z Izraelem.

Agresja Izraela�

Zobacz to.

na kraje arabskie spotka�a si� z aplauzem

w syjonistycznych �rodowiskach �yd�w

Nie mog� ju� s�ucha� tego b�azna. Idziemy.

Ka�dy obywatel Polski powinien mie� tylko jedn� ojczyzn�, Polsk� Ludow�.

I zn�w jak co roku w pocz�tkach maja, pod Warszawskim Pa�acem Kultury

t�umy oblegaj� stoiska z ksi��kami.

Stoj� cierpliwie w kolejkach, �eby zdoby� autografy ulubionych autor�w.

[kobieta]Dojecha�am. Co m�wisz?

To kiedy przyjedziesz?

Nie mog� d�u�ej m�wi�, kolejka czeka.

No p�niej ci opowiem.

Tak� T�skni� bardzo. Halo?

Halo! Halo!

[przeci�gle] Halo!

[ci�g�y sygna� w s�uchawce]

[dzwonek telefonu]

Kamila?

[niewyra�nie m�wi�cy rozm�wca]

Tak jest, ju� id�.

O, pan profesor!

Ach, to pani�

Pozw�l, �e ci przedstawi�. Pani�

Kamila Sakowicz.

Pani �arska, moja znajoma.

Pani Kamila pe�ni odpowiedzialn� funkcj� na naszym wydziale.

Jestem tylko maszynistk� w dziekanacie.

Rozumiem. Cz�sto si� pa�stwo widujecie.

Przepraszam, musz� ju� i��.

Mia�e� zadzwoni�.

Do zobaczenia.

Towarzyszu pu�kowniku, kapitan Ro�ek Roman.

Dajcie spok�j.

[pu�kownik]Ja nie wiedzia�em, �e z was taki tancerz.

[ponura muzyka]

A mo�na wiedzie�, kim jest partnerka?

To znajoma jest.

Bliska znajoma?

Nie, nie, nie bardzo.

A tego tu znacie?

No oczywi�cie. To jest�

Ja wiem, kto to jest!

Ja nie chc�, �eby mi si� to �syjonistyczne� g�wno

wyla�o bez kontroli,

bo wiecie, gdzie ono si� najpierw wyleje?

Na moj� g�ow�.

Siadajcie.

Zapalicie?

[szum przeje�d�aj�cego auta]

[�piew ptak�w]

[ponura muzyka]

[pisk hamulc�w]

Roman!

Przesta�.

Przesta�, s�yszysz?

Co ci jest?

Przepraszam.

[m�czyzna]Dorotko nasz stolik jest zaj�ty.

[dziecko]Dzie� dobry!

[Kamila]Cze��. Panie profesorze, m�j narzeczony, opowiada�am panu.

Mi�o mi, Warczewski.

Ro�ek.

Pan profesor wyk�ada na moim wydziale.

Wiele o panu s�ysza�em.

Usi�dziemy z pa�stwem.

Gdzie pani Roma? Jako� jej nie widz�.

Tato si� z ni� k��ci�.

A dla mnie te� ma pan r��?

Dorotko�

Niestety, ale�

Z kaczorem Donaldem!

[Adam]Co si� m�wi?

Dzi�kuj�.

Zaraz wracaj.

A narzeczony czym si� zajmuje, je�li mo�na?

Umkn�o mi nazwisko.

Roman pracuje w handlu zagranicznym na kierowniczym stanowisku.

Jaka bran�a?

Sk�rzana.

To znaczy handel sk�r�?

Zgadza si�.

- Je�dzi pan za granic�? - Cz�sto.

Nawet pan nie wie, jak si� ciesz�, �e wreszcie pana spotka�em.

Widzi pan, od czterech lat nie mog� wyjecha� za granic�,

poniewa� nie daj� mi paszportu,

a ci�gle s�ysz�, �e kto� je�dzi w moim imieniu.

No i wreszcie pozna�em tak� osob�.

Widz� j� w�asne oczy.

[�miech]

Ale jest �adna pogoda, wybierzemy si� nad rzek�, co, Roman?

[spokojna muzyka]

[pomrukuje]

[Adam] No to id� do wody.

S�uchaj, on chodzi do ko�cio�a?

[leniwie] Kto?

No ten tw�j profesor.

Nie wiem.

Jest niedziela, nie wiesz, czy by� na mszy w ko�ciele?

Ale ja sama nie chodz�, to sk�d mam wiedzie�.

No to si� dowiedz.

Roman, a co ty do niego masz?

Nic. Jaki� taki� fa�szywy.

To bardzo mi�y i dowcipny cz�owiek.

[Roman]Ob�udny, inteligencki dupek.

Roman�

Czy ty nie jeste� o niego zazdrosny?

Co?

Tak troszk�?

On ci� lubi, prawda?

Nie wiem, ale mi�y jest dla mnie.

No, to wystarczy.

Mo�esz do niego si� zbli�y�, nie budz�c podejrze�,

pogada�, poci�gn�� za j�zyk.

Niby mog�, ale� Roman, czego ty chcesz?

[Dorotka]Prosz� pana!

[Adam]Dorota, wracaj!

Prosz� pana! Ma pan gum� z myszk� Miki?

Dorota!

No przecie� widz�, �e pan nie �pi.

Aaa!

Tato!

Ile razy mam ci powtarza�, �e nie zaczepia si� obcych ludzi.

Obcych ludzi, kurwa� Mi�y facet.

Chod�my ju� st�d.

Prosz� ci�.

Pos�uchaj.

Ten tw�j �mi�y�, �dowcipny� Adam Warczewski

naprawd� nazywa si� Janusz Wajner,

jest �ydem,

sprytnie zakamuflowanym syjonist�,

wrogiem Polski Ludowej.

Mamy w naszym kraju, od cholery, takich inteligentnych, dowcipnych, mi�ych.

W ministerstwach, redakcjach, na uniwersytetach,

co tylko udaj�, �e chc� co� zrobi� dla naszego kraju.

A naprawd� w ka�dej chwili s� gotowi go zdradzi�.

Trzeba ich zdemaskowa� i usun��,

�eby nie mogli d�u�ej szkodzi�.

Wiesz ju� teraz, czego od ciebie potrzebuj�?

Pu�� mnie! Pu�� mnie!

Kamila!

Prosz�.

[w tle - niepokoj�ca muzyka]

Roman, powiedz mi, co si� dzieje?

W pracy strasznie mnie naciskaj�.

m�g�bym wyje�d�a� za granic�, wi�cej zarabia�, a tak�

Przecie� to dla nas. Prosz�.

To �wi�ty Augustyn zwyk� mawia�, i� Stw�rca obdarzy� cz�owieka woln� wol�,

aby da� mu mo�no�� nieustannego wyboru mi�dzy dobrem i z�em,

I takiego wyboru dokonuj� zazwyczaj bohaterowie moich powie�ci. Prosz� bardzo.

A mo�e pisanie o historii to forma ucieczki od rzeczywisto�ci?

Mo�e po prostu brak panu odwagi?

[szum oburzenia]

Siadaj, bo zas�aniasz.

Nie uwa�am siebie za cz�owieka o szczeg�lnej odwadze.

Na pewno s� tutaj osoby odwa�niejsze ode mnie.

By� mo�e Pan..

[oklaski i pomruk aprobaty]

Widzi Pan, moja przesz�o�� jest do�� dobrze znana,

szczeg�lnie tym, kt�rzy zawodowo zajmuj� si�

grzebaniem w cudzych biografiach.

Oczywi�cie mam na my�li historyk�w.

Dlatego nie jest tajemnic�, co robi�em podczas okupacji,

co po zako�czeniu wojny,

i co spowodowa�o, �e przez jaki� czas, dok�adnie 8 lat i 3 miesi�ce,

nie mog�em bra� udzia�u w budowie nowej rzeczywisto�ci.

Zreszt� nie z w�asnej woli. [�miechy]

A czy do tego potrzebna by�a odwaga, to niech ju� pan sam os�dzi.

[brawa]

A dlaczego nie pisze pan o mi�o�ci?

Wie pani, boj� si� �e w tej materii, to naprawd� brak mi odwagi.

Dzi�kuj� pa�stwu.

[oklaski]

Prosz� bardzo.

Dla kogo?

Dla mnie, panie profesorze.

Przepraszam. Tyle ludzi�

Co pani tutaj robi?

No, przysz�am tak z ciekawo�ci.

Interesuj� si�, a nie powinnam?

My�la�em po prostu, �e osoby takie jak pani

maj� ciekawsze rzeczy do roboty. Prosz�.

Dzi�kuj�.

Dorocie.

Bo pan nie wie, panie profesorze,

ale ja dwa lata studiowa�am polonistyk�.

Przerwa�a pani studia?

No, tak mi si� w �yciu u�o�y�o.

A potem uko�czy�am kurs maszynopisania.

St�d ten dziekanat.

W�a�nie. Bo widzi pan, ja nawet sama co� tam pr�buj� pisa�.

Naprawd�?

Tak, ale to takie skromne pr�by s� na razie.

Tak, ciekawe. Prosz� mi to kiedy� pokaza�.

Jestem jeszcze um�wiony.

Tak, rozumiem.

B�dzie jeszcze okazja, by porozmawia� o literaturze.

Prosz� pozdrowi� narzeczonego. Do widzenia!

[stukot maszyny do pisania]

[niepokoj�ca muzyka]

[trza�ni�cie drzwiami]

Co tak p�no?

Prosz�

To, o co prosi�e�.

Nie zajrzysz?

[spokojna muzyka]

[westchni�cie]

[ci�kie oddechy]

Co to jest? Co mi da�a�?

No przecie� mi kaza�e�, znaczy prosi�e� mnie�

No w�a�nie, prosi�em ci�, tak?

Zgodzi�a� si� i teraz co mi dajesz?

�Podczas wieczoru autorskiego Adam Warczewski m�wi�

o swoich inspiracjach literackich�. Jakie�, kurwa, pierdo�y.

Czy ja ci m�wi�em,

kaza�em ci chodzi� na jakie� krety�skie wieczorki literackie?

To ty nie wiesz, �e taki cwaniak jak Warczewski

b�dzie si� kamuflowa�?

B�dzie pierdoli� o literackich inspiracjach,

�eby wszystkich oszwabi�?

- Mia�am si� zbli�y� - Kurwa ma�! Zbli�y� si�, tak?

Rozumiesz po polsku? Zbli�y�, kurwa ma�!

Mnie nie interesuje, co on m�wi publicznie,

chc� wiedzie� co on naprawd� kombinuje.

Jaki jest, kiedy jest sam, kiedy jest z kumplami,

idzie pi� w�dk�, sra� do kibla�

Po to masz si� do niego zbli�y� naprawd�. Owin�� go wok� ma�ego palca!

Do domu masz mu wej��, do wyra, do po�cieli!

By� z nim dzie� i noc, wtedy mo�e co� powie!

[smutna muzyka]

Kamila takie jest zadanie, inaczej si� go nie wykona.

Wyjd�. Prosz� ci�.

Uspok�j si�, Kamilka. Pos�uchaj.

Wyjd�, nie dotykaj mnie, prosz� ci�, wyjd�!

Nie dotykaj mnie, draniu. Wyjd�!

Bierz, kurwa, swoje rzeczy i wyjd�! No, wyno� si�!

[szlocha]

[trzask drzwi]

[szum deszczu]

[uruchamiany silnik]

Wszystko wyt�umacz�. Tylko daj mi szans�.

S�ucham.

Nie tutaj.

Nigdzie z tob� nie p�jd�.

Prosz� ci�. Pojed�my do mnie.

Do ciebie?

Zaufaj mi.

My�lisz, �e jestem taka g�upia?

Zaufaj mi jeszcze raz, R�yczko.

[w oddali - grzmot]

[smutna muzyka]

[w oddali - grzmot]

[w tle - muzyka jazzowa]

Czy ty masz pistolet?

Mam.

To poka�.

A po co?

Nigdy nie widzia�am, chcia�abym zobaczy�.

Zabi�e� kogo�?

Co ty?

Kochasz mnie?

[szlocha]

To id�, pa.

Kamila!

Poczekaj jeszcze.

Usi�d� na chwil�.

Pisz.

Ja, Kamila Sakowicz�

No, pisz.

Ja, Kamila Sakowicz, niniejszym zobowi�zuj� si�

do wsp�pracy

ze S�u�b� Bezpiecze�stwa PRL,

jako tajny wsp�pracownik.

Dla zachowania konspiracji�

obieram kryptonim�

wymy�l sobie kryptonim.

Wymy�l.

Dobrze.

Podpisz.

Siadajcie.

Wracam z Komitetu Centralnego.

Ja tam us�ysza�em pytanie:

�Skoro tu wszyscy s� tacy bystrzy, lojalni, to gdzie s�, kurwa, wyniki?

To po co komu ta bystro��, lojalno��,

skoro nie mo�emy sobie poradzi� z garstk� syjonist�w?

Jak ka�dy m�drek, profesorek, literat,

za judaszowe srebrniki z Monachium

mo�e sobie robi� co chce i �mia� si� nam w nos�.

Takie pytanie us�ysza�em.

Ale ja tam jeszcze us�ysza�em

i to od bardzo powa�nych towarzyszy,

�e mo�e w tym Departamencie nie ma wynik�w,

kt�rych oczekuje od nas partia.

To mo�e w tym Departamencie s� tacy, kt�rym zale�y, �eby tych wynik�w nie by�o.

Malkiewicz.

Ile lat pracujecie w resorcie?

Osiemna�cie.

No i przez ten ca�y czas pa�stwo ludowe wam ufa�o.

Tak czy nie?

A wy jako� nie mieli�cie czasu poinformowa�,

�e wasza rodzona siostra mieszka w tym waszym tam kibucu!

Tak czy nie?

No, to ja wam chyba nie musz� m�wi�,

gdzie jest miejsce takich, kt�rzy zawiedli nasze zaufanie,

kt�rzy tylko udawali lojalno��,

bo ich lojalno�� by�a ca�kiem gdzie indziej!

Ro�ek!

Zameldujecie si� u mnie, w gabinecie.

[pu�kownik]Koniec odprawy.

[�miech]

Przepraszam na chwil�.

Witaj, Pawle.

Mo�na?

To pan! Ale mnie pan przestraszy�. Tak si� zaczyta�am.

Prosz�, oczywi�cie.

Po co pani czyta te nudziarstwa?

No wie pan? To bardzo ciekawa ksi��ka.

Poza tym ja mam straszne zaleg�o�ci, musz� sporo nadrobi�.

Wie pan�

kiedy pana pozna�am, postanowi�am si� dokszta�ci�,

szczeg�lnie w naszej wsp�czesnej literaturze.

Tyle tego.

Mog� pani pom�c.

Naprawd� m�g�by pan?

Przepraszam, musz� wyj��, tak si� zasiedzia�am.

Przepraszam.

[radio]�Gdy na Bliskim Wschodzie rozgrywa si� dramat,

my mamy wra�enie uczestnictwa w farsie.

Przypomina to znany dowcip:

�I wtedy wpad� szwajcarski �o�nierz i ukrad� radziecki zegarek.

A mo�e odwrotnie?�

Dowcipni�.

[radio]Tak samo nam si� wmawia, �e polski obywatel,

tyle �e �ydowskiego pochodzenia,

o czym sam mo�e nie mia� poj�cia,

to w istocie gro�ny �syjonista�,

�miertelny wr�g�

Ja bym chcia�, kurwa, wiedzie�, kto to pisze!

Ja tu mam ostatni� analiz� z wywiadu.

Obiekt rekrutuje si� z intelektualnych kr�g�w stolicy,

posiada kontakty w �rodowiskach akademickich.

Zapoznajcie si� z tym.

I zle�cie rozpracowanie tej tam waszej, jak jej tam, tej z uniwerku. Tej�?

R�yczka.

No w�a�nie, R�yczka.

[brz�k kieliszk�w]

Dam wam dobr� rad�, Ro�ek.

Ja wiem, �e krew nie woda,

a ta wasza �R�yczka� jest niez�a kobita,

ale chodz� plotki po resorcie, �e�cie dla niej g�ow� stracili,

a w naszym fachu g�owa powinna by� na swoim miejscu,

a kutas na swoim. Rozumiemy si�?

Jasne�

towarzyszu pu�kowniku.

[delikatna muzyka]

[w tle - piosenka �Trzynastego�]

Roman, zata�czymy? Chod�!

Siadaj na chwil�.

Co, nie zata�czysz ze swoj� Mat� Hari?

Siadaj, schla�a� si�!

Pu�� mnie.

[w tle - piosenka �Ma�y ksi���]

S�uchaj, by�o fajnie, a teraz grzecznie idziemy do domu, jasne?

Czy to jest rozkaz?

Sied� tu, nie ruszaj si�, id� zap�aci�.

Spokojnie.

Zaraz wracam.

Zaczekam.

Kawa Marago, kobiety nago, �wie�e p�czki, chuja w r�czki,

za�piewam piosenk� o mi�o�ci.

Spadaj pan.

Zabawimy si�, ma�a?

Spadaj.

Wyli�� ci muszelk�.

Spadaj. Pu�� mnie!

Facet, zostaw mnie!

[krzyki]

Roman� Roman� [krzyki w tle]

Chod�.

[facet] Przecie� to kurwa!

To kurwa jest!

Roman!

Zostaw zabijesz go, Roman!

[kelner]Panie Ro�ek!

Zostaw, zostaw. Ju�!

Przecie� wida�, �e to kurwa!

Roman. bo go zabijesz, Roman!

[dramatycznie]Panie Ro�ek!

Idziemy do domu, prosz� ci� Roman, chod�, prosz� ci�.

Roman�

Gra�, zabawa!

[delikatna muzyka]

[m�czyzna]- Dobry wiecz�r. - Dobry wiecz�r

Przepraszam. Autobus si� sp�ni�.

Nie szkodzi, je�li nar�d m�g� poczeka� 50 lat na t� rocznic�,

to ja mog�em poczeka� na pani� pi�� minut.

Prosz�, a to pani zguba.

Dzi�kuj�, tak si� pan fatygowa�.

To dla mnie przyjemno��.

Mam nadziej�, �e nie zagl�da� pan do notesu.

Przyznam si�, �e pokusa by�a silna.

Takie tam bazgro�y.

Wspomina� pan, �e m�g�by mi doradzi�, pokierowa� mn�.

Ale tylko pod jednym warunkiem.

Jakim?

Ja pani powiem, co czyta�, w�a�ciwie, czego nie czyta�,

a pani poka�e mi te swoje pr�bki literackie.

To jest jeszcze niedojrza�e, nie do czytania�

Pozwoli pani, �e ja ju� sam os�dz�.

Je�eli chce pan czyta� takie wprawki, to zgoda, umowa stoi.

Bardzo si� ciesz�.

Adam! No nie byli�my pewni, �e b�dziesz.

Dlaczego? Jeszcze nie umar�em

My�l� nawet, �e wr�cz przeciwnie.

Widz�, �e rozpoczynasz nowe �ycie.

[�miech]

Drodzy pa�stwo, s�ucha�em ostatnio radia i�

Co� podobnego.

Co nadawali?

Transmisj� z plenum partii czy jaki� kabarecik literacki?

Adam�

S�uchaj, podobno piszesz dla nich skecze.

Adam, nie �artuj, to nie to radio.

�Widziane z Warszawy�.

Nie wm�wicie mi, �e tego nie s�uchacie.

Ten facet, ja nie wiem, kto to pisze,

ale naprawd� tnie ostro i po brzytwie.

Je�eli to rzeczywi�cie jest kto� st�d, no, to gratuluj� odwagi.

Wiesz, �Widziane z Warszawy�, a nadawane z Monachium.

Ot, ca�a odwaga. Przepraszam.

M�wi�, �e jak Pan B�g chce kogo� ukara�, to mu najpierw rozum odbiera.

[chichot]

Po tiurmach siedzi m�odzie� nasza, nam ka�� i�� na bal.

Chc� mu scyzoryk m�j w brzuch wsadzi� lub zamalowa� w pysk.

C� st�d jednego �otra zg�adzi� lub obi�. Co za zysk!

Oni wyszukaj� przyczyny, by uniwersytety zgnie��,

krzykn��, �e ucznie jakobiny i wasz� m�odzie� zje��.

Lecz on zap�aci za m�czarnie, za tyle krwi i �ez.

Cesarz ma u nas liczn� psiarni�, c� �e ten zdechnie pies.

[owacje]N� �wierzbi w r�ku, pozw�l ubi�.

Ostrzegam ostatni raz.

Pozw�l przynajmniej co wyczubi�.

Ach, zgubi� wszystkich was!

Nie dziw, �e nas tu przeklinaj�, wszak to ju� mija wiek,

jak z Moskwy w Polsk� nasy�aj� samych �ajdak�w stek.

Ach, szelmy, �otry, ach, zbrodniarze.

Musz� ciebie wywie�� za pr�g.

Czy� go tu za nas nikt nie ska�e? Nikt nas nie pom�ci?

B�g!

[po rosyjsku] Skandal.

[owacje]

[Kamila]Po opuszczeniu sali przez delegacj� radzieck�

figurant wyrazi� si�, �e �chcieli rocznicy, no to j� maj��

i jeszcze, �e doprowadzili do tego,

�e napisane ponad sto lat temu s�owa klasyka

brzmi� jak aktualny komentarz i satyra polityczna.

Nie dziwne wi�c, �e widownia, a szczeg�lnie�

[Roman]Wolniej. B�agam ci�.

Nie dziwne wi�c, �e widownia,

a szczeg�lnie m�odzie�,

tak reaguje.

Tak reaguje.

Zastanawia� si� te�, jak teraz w�adza

wypije to piwo, kt�re sobie nawarzy�a.

[Roman]Czekaj, chwileczk�

a propos tej m�odzie�y,

da�o si� zauwa�y�, �e te zbiorowe reakcje by�y jako� sterowane, inspirowane?

Niby jak?

�e ta m�odzie� by�a jako� zorganizowana,

�e kto� im dawa� znaki, kiedy klaska� i jakie tam okrzyki wznosi�, has�a?

Nie zauwa�y�am.

No zaraz, chcesz powiedzie�, �e te owacje,

i w tych momentach, by�y same z siebie, spontanicznie.

No nie wiem� Mo�e nie by�y.

TW uwa�a,

�e te rzekomo �ywio�owe reakcje publiczno�ci

stanowi�y�

zorganizowan� akcj�

sterowan� przez�

poszczeg�lne jednostki,

takie jak figurant.

Podpisz.

Roman!

Podpisz.

P�aszcz?

Dzi�kuj�.

Prosz� bardzo, prosz�.

Tato!

Jeszcze nie �pisz, c�reczko? Dobry wiecz�r.

Pami�tasz pani�, prawda?

[Kamila]Cze��.

Przywitaj si� [trzask drzwi]

Prosz� jej wybaczy�, jest do�� nieokrzesana.

Rozumiem, musi by� jej ci�ko bez mamy.

Prosz�.

Przepraszam.

Ile ksi��ek!

Pan to wszystko przeczyta�?

Oczywi�cie, �e nie. A po co?

Ksi��ki istniej� niekoniecznie po to, �eby je od razu czyta�.

Po pierwsze to pi�kne przedmioty.

Po drugie s� jak przyjaciele:

warto mie� je przy sobie, bo nigdy nie wiadomo,

kiedy mog� si� przyda�.

�adnie pan m�wi.

A propos, mia�em pani wskaza� te lektury.

Nadal to pani� interesuje?

Oczywi�cie, przecie� po to tutaj przysz�am.

�wietnie. No wi�c�

my�l�, �e powinna pani zacz�� od Mi�osza.

Herlinga-Grudzi�skiego i Cata Mackiewicza.

Pani zna nazwiska tych pisarzy, prawda?

Tak, tak, tylko �e nie czyta�am nigdy.

No to zrozumia�e, zostali skazani na banicj�,

w�adza robi wszystko, �eby wymaza� nawet ich nazwiska

ze �wiadomo�ci waszego pokolenia.

To wszystko. Na pocz�tek.

Dzi�kuj�, dzi�kuj� bardzo.

Napije si� pani czego�? Lampk� wina, mam co� specjalnego.

A wie pan, �e ch�tnie, czemu nie?

Niech pani si�dzie.

[po francusku] Dorota, id� spa�.

[po francusku] Nie chc� spa�!

Przesta� si� popisywa�. Ju� do ��ka. Szybko!

Wie pani, mam tak� propozycj�, w ko�cu jestem starszy od pani.

M�wmy sobie �na ty�. B�d� si� czu� m�odziej.

No, wie pan.

Nie dlatego, �ebym nie chcia�a, ale�

No dobrze, b�d�b�dzie mi bardzo mi�o.

No jak, smakuje ci?

Dziwne jakie�.

- Dziwne? - Ale dobre.

Nie, nic mu nie jest, ju� si� zaniepokoi�em.

To Haut-Medoc 1959, przywioz�em je ze stypendium�

Mo�e szkoda by�o otwiera�.

No wiesz, a swoj� drog��

by�em taki biedny, wtedy w Pary�u,

a za tygodniow� diet� kupi�em wino.

Takie drogie, a kwa�ne jakie�.

Naprawd� ci nie smakuje?

Ja chyba wol� s�odkie.

Widzisz�

Wino to nie tylko nap�j, to owoc s�o�ca,

to kultura, cywilizacja, kt�ra zrodzi�a najwspanialsze dzie�a ludzkiego ducha�

[radio]Tu program drugi Polskiego Radia.

Min�a godzina dwudziesta pierwsza.

Za chwile nadamy�

Przepraszam.

[w tle - muzyka operowa]

[radio]Tu rozg�o�nia polska Radia Wolna Europa.

Nadajemy kolejny felieton z cyklu �Widziane z Warszawy�.

Dziady w Teatrze Narodowym, w ci�gu zaledwie kilku tygodni

sta�y si� czym� wi�cej ni� jeszcze jedn� interpretacj� narodowej klasyki.

Tu ju� nie chodzi o pomys�y re�ysera, czy gr� aktor�w,

w gruncie rzeczy nie chodzi nawet o sztuk� Mickiewicza.

Tu po prostu nie tyle idzie o to, co dzieje si� na scenie.

Ale o sceny, kt�re rozgrywaj� si� na widowni.

I to one, a nie wystawiana sztuka,

stanowi� najtwardszy orzech do zgryzienia

dla w�adzy poganianej przez sowieckich towarzyszy�.

[spokojna muzyka]

[dzwonek do drzwi]

[radio]Tu rozg�o�nia polska Radia Wolna Europa.

[Roman]Co ty masz na g�owie?

[Kamila]Nie tu, chod� do �rodka.

Przynios�em ci maszyn�. Jeste� pisark�, nie?

A to s� te twoje �pr�by literackie�, �eby� si� nie m�czy�a..

Co to jest?

Co ty czytasz?

No co, musz� si� troch� podszkoli�,

teraz musz� si� zna� na takich sprawach.

Do tego nie trzeba czyta� tego g�wna i pi� tego kwacha.

[oklaski]

[Adam]Ogromnie si� ciesz�, �e to panu przypad�a ta nagroda.

Gratuluj�.

[rozmowa po francusku]

Uda�o si� wreszcie dorwa� starszego pana?

S�ucham?

[�miech] Uwa�aj, moja droga.

Po pierwsze nasz Ada� nie jest sta�y w uczuciach,

a po drugie� Ty co� piszesz?

Sk�d pani wie?

A jak my�lisz?

Ja na razie pr�buj�, tak tylko. Dopiero pocz�tki.

A� Nie �ud� si�, �e on ci pomo�e.

Widzia�am ju� niejeden m�ody talent, kt�ry bra� pod swoj� opiek�.

Nic z tego nie wysz�o. Ja mog�abym bardzo pom�c.

Ale mog� te� bardzo zaszkodzi�, o ile b�dziesz wchodzi� mi w drog�.

O! Pani Roma.

Ojej, przepraszam.

Witam, witam.

Przepraszam bardzo.

[Adam]�Dziady� Mickiewicza w Narodowym.

[po francusku] To Kamila Sakowicz, pracuje na uniwersytecie.

Zwariowa� na stare lata.

[pyta po francusku]

Czy wszystkie polskie kobiety s� tak pi�kne jak pani?

[�miech]

[stukanie maszyny]

[dynamiczna muzyka]

[pr�buje czyta� po francusku]

�Komunistyczna prowokacja�, ��ydzi�.

U�ywa� te� wielokrotnie zwrotu: �Zach�d musi nam pom�c�

�Musi nam pom�c�. Sama to przet�umaczy�a�?

Ze s�ownika.

Ale co znaczy �nam pom�c�?

Chodzi o jak�� formaln� grup�, m�wi� co� jeszcze?

Roman, ja nie wiem, na Boga� W szkole uczyli mnie ruskiego!

�Po zako�czeniu wieczoru, tylko w mojej obecno�ci,

attach� kulturalny zaproponowa� figurantowi prac� na Sorbonie.

Figurant odrzuci� propozycj�, jako niemo�liw� do przyj�cia�.

Sk�d wiesz? Zrozumia�a�?

Sam mi to potem powiedzia�.

Dobrze.

Dowiedz si�, czemu nie chce wyje�d�a�.

Ale ja wiem.

Tak?

Powiedzia�: �Dlaczego ja mam wyje�d�a�, najpierw niech oni wyjad��.

A �oni� znaczy kto?

No nie wiem.

Pewnie tacy, jak ty.

[�miech]

Jasne.

[ha�as metalowych drzwi]

[trzask]

Roman�

Roman, co ty?

Dzi�kuj�.

Pokwituj.

Ludowa ojczyzna potrafi si� odwdzi�czy�.

[w tle - smutna muzyka]

Dobra jeste� w te klocki, wiesz?

Czemu� taka naburmuszona?

- Chcesz obwarzanka? - Nie.

- Nakarmisz �ab�dzia? - Nie.

Prosz� ci�

Si�d�my.

Dlaczego tutaj?

Odpoczniemy troch�.

Nie wiedzia�am, �e czytasz Trybun� Ludu.

No wiesz, to jest bezcenne �r�d�o informacji.

[w tle - spokojna muzyka]

- Tato, on jad� mi z r�ki! - Dzi�kuj�.

Kto� wam m�wi�, jacy jeste�cie podobni?

Nie, przecie� tata jest stary.

Mia�am na my�li charakter.

Opowiedz mi bajk�.

Ja nie znam bajek, nikt mi nigdy nie opowiada�.

Oszukujesz. Tak jak tata. Te� nie zna bajek.

No bo tw�j tata pisze bajki.

To nie s� �adne bajki.

A sk�d wiesz? Czyta�a�?

Nie pozwala mi.

Nie pozwala ci czyta� ksi��ek?

Ksi��ki pozwala, ale one s� takie nudne.

A jak raz chcia�am patrze�, co pisze na maszynie, to mi nie pozwoli�.

A jak przychodz� do niego panowie, to nie pozwala mi wchodzi� do pokoju.

Doro�li musz� czasami porozmawia� o swoich sprawach.

Tatu� m�wi, �e ci panowie knuj�.

Tak powiedzia�?

Tak, ale mia�am tego nikomu nie m�wi�.

Mnie mo�esz. Ja nikomu nie powiem.

Dobranoc.

[w tle - spokojna muzyka]

[stukot maszyny do pisania]

[brzd�k kieliszk�w]

Adam, ja ju� musz� chyba p�j��.

Rozumiem.

Tw�j narzeczony� [ha�as]

Urazi�em ci�?

Nie, po prostu nie chc� o tym m�wi�.

Oczywi�cie.

Tyle tylko, �e ty nigdy o sobie nie m�wisz.

Bo nie ma nic ciekawego.

W ka�dym cz�owieku jest co� ciekawego.

Ty masz na pewno du�o ciekawych znajomych.

Nie to mia�em na my�li. Ka�dy cz�owiek ma swoj� tajemnic�.

Jak� tajemnic�?

Musz� ju� i��. Zasiedzia�am si�. Przepraszam.

[okrzyki]

[ci�ki oddech]

[westchni�cia]

[trzask windy]

[trza�ni�cie drzwiami]

[dzwonek do drzwi]

Cze��!

Cze��.

Taty nie ma. Jest babcia. Wejdziesz?

Nie. Ja chcia�am tylko odda� tacie ksi��ki.

Kiedy przyjdziesz? Dawno ci� u nas nie by�o.

Nie wiem. A powiedz kiedy tata wr�ci, bo mam do niego wa�n� spraw�.

[babcia]Dorotko? Kto przyszed�?

Kamila.

- Kto? - Kamila!

Tata jest w Krakowie. Ma wyk�ady.

[szelest go��bi]

[w tle - spokojna muzyka]

[Adam]Na zako�czenie s�ynne zdanie, kt�re powiedzia� kiedy� Cyceron.

Historiam nescire hoc est semper puerum esse.

Nie zna� historii to zawsze by� dzieckiem.

A ja m�wi�, �e czasami nie ma w tym nic z�ego.

By� dzieckiem to tak�e nie godzi� si� na z�o

I zawsze patrze� w przysz�o�� z nadziej�.

Dzi�kuj�.

[oklaski]

[gwar rozm�w]

[westchni�cia]

[w tle - spokojna muzyka]

Co to jest? Jaka� blizna?

Pami�tka z dzieci�stwa.

Nic nie wiem o tobie.

Bo to taka ma�o ciekawa historia.

Nie ma do czego wraca�.

Wiesz, jak m�wi� w sieroci�cu na dziewice?

Nie.

�e to taka, co szybciej biega ni� j� goni�.

Chcia�a� kiedy� st�d uciec?

[w tle - krzyki dzieci]

- Cze��! - Cze��.

Masz imieniny?

Nie.

Kobiety dostaj� r�wnie� kwiaty bez jakiej� szczeg�lnej okazji.

O�wiadczy� ci si�?

Dorotko.

[uruchamiany silnik]

[w tle - okrzyki widowni]

[s�dzia]Stop!

[gong]

[okrzyki]

To co, jedziemy do ciebie czy do mnie?

My�l�, �e nie powinni�my wi�cej je�dzi� ani do ciebie, ani do mnie.

kto� m�g�by nas zauwa�y�.

Pyta�em, gdzie mam jecha�.

Ja od czwartku mieszkam u niego.

[hamulec]

U kogo?

U figuranta, u Warczewskiego.

Roman�

[w tle - niepokoj�ca muzyka]

[krzyk] Roman!

Kurwa.

[w tle - spokojna muzyka]

[skrzypienie drzwiczek]

[w tle - gra na pianinie]

[gwar rozm�w]

[w tle - d�wi�ki pianina]

Chwileczk�!

[ha�as maszyny do pisania]

[szum deszczu, muzyka jazzowa]

Ty uwa�asz, �e oni s� zdolni, �eby zdj�� �Dziady�

S�uchaj, oni s� zdolni do wszystkiego.

A co na to Moczar?

Z tego skorzysta.

[Adam]S�onimski przedstawi� mi tego Michnika.

Ma przed sob� przysz�o��.

[muzyka jazzowa]

[d�wi�k pisania na maszynie]

[wybijana godzina]

Nakry�em ci�.

Zastanawia�em si�, kiedy to robisz.

Co?

Catullus powiedzia�: �Nulla dies sine linea�.

Ani dnia bez nienapisanej linijki.

Ciekaw by�em, kiedy ty piszesz swoje.

- Poka�. - Nie.

- Poka�, prosz�. - Nie. Poka�� jak sko�cz�.

No dobrze, co to b�dzie?

Opowiadanie� Mo�e o nas.

Nareszcie zostan� bohaterem literackim.

Pisz ju� pisz. Chcesz herbaty?

[w tle - piosenka �Czumbalalajka�]

Sam tu jeste�? Mog�?

[kaszle]

Wypierdalaj st�d, wypierdalaj!

Id� do okna, zobaczy�, czy pierwsza gwiazdka nie �wieci,

a ja pomog� troch� w kuchni.

Wszystko ju� gotowe. Ale je�li pani tak mi�a�

A ja tymczasem napij� si� w�deczki.

Ty w�deczki ? Nie poznaj� ci�.

Przecie� b�dzie �ledzik, prawda, mamo?

No b�dzie, ale co z tego?

Rybka lubi p�ywa�.

Przed pasterk�!

[kol�da �Lulaj�e Jezuniu�]

M�j Bo�e, kiedy to by�o.

To jest nasz �lub.

M�j �wi�tej pami�ci m��, Karol, umar� jeszcze przed wojn�.

Ale co ja pani takie smutki opowiadam,

zaraz b�dzie co� weselszego.

No prosz�, niech pani spojrzy, jakim Ada� by� �adnym dzieckiem.

Mamo, prosz� ci�.

A to bardzo ciekawe.

Mamo�

To jest chrzest, to pierwsza Komunia �wi�ta.

A co to za mundur jest?

Austryjacki.

M�j �wi�tej pami�ci m��, Karol Wajner, by� urz�dnikiem CK Poczty.

Pi�knie si� prezentowa� w mundurze.

Gdzie jest �wi�ty Miko�aj?

Dorotko, pobiegnij do drzwi i zobacz, czy ju� przyszed�.

Szybko, szybko�

[�miech]

Cicho, cicho, szybko.

Nie ma go.

By� kiedy ci� tu nie by�o. Wszed� przez kominek.

Zobacz, ile prezent�w.

Prezenty!

No!

[w tle - delikatna muzyka]

[trza�ni�cie]

Ja przepraszam, ja musz� wyj��.

Ja obieca�am komu� pom�c. To jest starsza osoba. Ja�

Dzi�kuj� za wszystko i weso�ych �wi�t.

Nic mi nie m�wi�a�.

[babcia]Pani Kamila ma dobry uczynek do spe�nienia.

Sam s�ysza�e�. Nie musi ci si� spowiada�.

Dobrze, odprowadz� ci�.

Jeszcze raz weso�ych �wi�t. Przepraszam.

Kamila, zaczekaj. Co si� sta�o?

- Nic si� nie sta�o. - Jak to nic? Co ja zrobi�em?

Nic nie zrobi�e�. Adam zrozum. Prosz�, ja�

Ja po prostu nie jestem jeszcze gotowa.

- Jeszcze za wcze�nie? - Za wcze�nie?

On jest dla ciebie wa�ny.

Ty jeste� dla mnie wa�ny. Prosz� ci�, zrozum.

Ja po prostu potrzebuj� jeszcze troch� czasu.

Poczekam.

Co to jest?

�Z moich ustale� wynika, �e wbrew wcze�niejszej opinii

figurant nie jest syjonist�.

Nie mo�e nim by�, poniewa� w og�le nie jest �ydem.

Wajner to nazwisko austriackie,

a rodzina jest z dziada pradziada katolicka�.

- Taka jest prawda. - G�wno prawda!

Albo jest prawda, albo jest k�amstwo.

Z kim ty jeste�? Ze mn�, kurwa, z nami czy z nimi?

Jak my m�wimy, �e jest syjonist�, to jest syjonist�.

A jakby tak kto� o tobie m�wi�. Te� by�oby ci wszystko jedno?

Kurwa!

Przepraszam.

Wiesz, co ja mog� z takim raportem zrobi�?

dup� w kiblu podetrze�,

Przecie� tak dobrze nam sz�o. R�a�

Ja my�la�am, �e tobie naprawd� o co� chodzi.

Po prostu nie r�b g�upstw. I wszystko b�dzie dobrze. R�yczka�

Pu�� mnie!

R�yczko. R�a! Przecie� ci� przeprosi�em. [trza�ni�cie drzwiami]

[uderzenia w worek]

[dynamiczna, weso�a muzyka]

[m�czyzna]Uwaga, uwaga, drodzy pa�stwo!

Zaczynamy odliczanie.

Dziesi��. Dziewi��. Osiem. Siedem�

Sze��. Pi��. Cztery. Trzy. Dwa. Jeden!

[korki szampana, aplauz]

Drogie towarzyszki i towarzysze.

Pierwsza nasza reakcja na t� kalendarzow� zmian� czasu

wyra�a si� w pytaniu:

Jakim b�dzie ten nowy rok?

Co niesie dla ka�dego z nas, dla naszego kraju i narodu,

dla �wiata i ludzko�ci?

Sam nie wiem, czego mam ci �yczy�.

Masz ju� wszystko. Talent, urod�, zdrowie�

Powinienem �yczy� samemu sobie,

�ebym m�g� ogl�da� ci� przy sobie jak najd�u�ej.

Jeste� kochany.

[wiwaty]

Wiesz, co�?

Troszeczk� mi si� s�abo zrobi�o, mogliby�my wyj�� na �wie�e powietrze?

Oczywi�cie, chod�my.

Czekaj, czy to nie jest ten tw�j� Zobacz.

Niewa�ne. Chod�my.

Kogo widz�? Kop� lat!

Uszanowanie.

Do siego roku!

Wszystkiego najlepszego. Realizacji pana plan�w.

A jak sytuacja w sk�rach?

W czym?

W pana bran�y. Handel zagraniczny.

Dzi�kuj� �wietnie. Co u ciebie, Kamila?

Dzi�kuj�, wszystko dobrze.

No c�, ch�tnie by�my si� napili z wami za to spotkanie,

ale niestety koledzy czekaj�

Najlepszego.

Do siego roku!

Sympatyczny, ale gust mu si� pogorszy�.

Mogliby�my ju� p�j��? �le si� czuj�.

Co ci jest?

Boli mnie g�owa.

No to we� jaki� proszek.

Adam, chc� i�� do domu!

Uspok�j si�, to jest Sylwester.

Jak chcesz.

[Adam]Kamila!

Kamila, zaczekaj!

Kamila.

[�omot upadku, okrzyk]

Adam, Adam! Co ci si� sta�o?

Noga.

Poczekaj, mo�esz wsta�?

Adam, le�, poczekaj, nie ruszaj si�. Dasz rad�?

Idea� si�gn�� bruku.

Adam, nie ruszaj si�.

Co tu si� dzieje?

Chyba z�ama� nog�, potrzebna jest pomoc.

Dow�d prosz�.

Mo�e pan wezwa� pogotowie?

Dow�d, powiedzia�em!

[syrena karetki]

[cichy ha�as]

Adam?

Co ty tu robisz?

A dzie� dobry, to co?

Wyjd� st�d.

Roman, b�agam ci� wyjd� st�d.

[ha�as] Kurwa.

Czy przyni�s� mi pan gum� z Myszk� Miki?

Zapomnia�em.

Dorotko id� si� po�o�y�. Pan zaraz wychodzi.

Pos�uchaj. Jest sprawa.

Przeka� R�yczce, �e panowie literaci maj� wa�ne zebranie.

Maj� wpuszcza� tylko swoich,

ona te� tam powinna by� i zapisa� wszystko.

Niby jak?

B�d� potrzebowali sekretarki.

Na pewno maj� swoj�.

To ju� zostaw nam.

[Roman]Pozdr�w j� ode mnie.

- Wracaj pole�e� jeszcze troszk�, dobrze? - Mog� z tob�?

Mo�esz.

Dzie� dobry, panie Kazimierzu.

Pani to kto?

Ja?

Ja jestem �on� Adama Warczewskiego, przepraszam.

Wiecie, �e ja rzadko zabieram g�os publicznie,

przewa�nie siedz� w domu albo w kawiarni,

ale tym razem chcia�em co� powiedzie�.

A to dlatego, �e jaki� czas temu by�em w teatrze, nawet na premierze.

Powiecie, �e nic nadzwyczajnego,

ale ja bardzo dobrze zapami�ta�em t� premier�.

By�em tam z pewn� kobiet�.

S�owem by� to dla mnie bardzo wa�ny dzie�.

A teraz pozw�lcie, kole�anki i koledzy, �e zadam wam par� pyta�.

Komu z was cenzura skre�li�a jakie� zdanie,

wyrzuci�a fragment utworu?

�mia�o, jeste�my we w�asnym gronie.

Nikt nie pods�uchuje. Nikt nie nagrywa.

Koledzy literaci z awansu zostali za drzwiami.

[ciche �miechy]

�wietnie.

To teraz powiedzcie mi, prosz�, komu zdj�to ca�e opowiadania albo artyku�.

A ca�� ksi��k� albo sztuk� teatraln�?

No to mo�emy sobie pogratulowa�. Przyby� nam nowy kolega.

Wielki polski pisarz, tyle �e nie�yj�cy od ponad stu lat.

Adam Mickiewicz. [�miech]

I dobrze mu tak!

Nawet on si� doigra�, pisz�c te swoje �Dziady� 113 lat temu,

Ju� knu�, jakby tu obrazi� Zwi�zek Radziecki,

i to w sam� rocznic� Wielkiej Rewolucji Pa�dziernikowej.

Ale przeliczy� si�, w�adza ludowa przejrza�a jego knowania.

Nie ma miejsca na narodowej scenie dla tak wywrotowej literatury.

[�miech]

Tak, prosz� pa�stwa.

To co wydaje si� nam nies�ychane,

jawi si� nam jako prosta logika dziej�w, kt�r� on sam przewidzia� pisz�c:

�R�ce za lud walcz�ce, sam lud poobcina.

Imion mi�ych ludowi lud pozapomina.

Wszystko przejdzie.

Po huku, po szumie, po trudzie,

[dobitnie] wezm� dziedzictwo cisi, ciemni, mali ludzie�.

[oklaski]

Dziedzictwo kultury tego narodu wzi�li we w�adanie ludzie mali i ciemni.

Zaw�aszczyli j�, bo w swojej pysze uznali,

�e w ten spos�b uda si� im przej�� rz�d dusz w narodzie.

Ale ju� dzi� wida�, �e im si� to nie uda�o.

�e nie ma zgody na dyktatur� ciemniak�w.

[oklaski]

To m�ode pokolenie pokazuje nam teraz w jakiej Polsce chce �y�.

W Polsce bez k�amstwa, bez cenzury, w Polsce bez zniewolenia.

I my, polscy pisarze, musimy by� z nimi, musimy im powiedzie� �Tak�.

Nie potrafili�my zrealizowa� naszych marze� o wolno�ci.

Dlatego dzi� przekazujemy je wam.

[z sali]Brawo! [oklaski]

[stukot maszyny do pisania]

Pomin�a� wa�ne zdanie.

Jakie?

Powiedzia�em, �e by�em na premierze z pewn� kobiet�.

- To chyba nie nadaje si� do stenogramu. - Przeciwnie. Wszyscy maj� to przeczyta�.

Zaraz przyjd�.

Ju� pracujesz?

Musz� pilnie odda� ten tekst. Termin jest dzisiaj.

Dorotka ju� w szkole?

Nie martw si�, da�em jej �niadanie.

Chcia�bym ci� o co� poprosi�.

Wiem �e jeste� bardzo zm�czona, ale sam tego nie zanios�.

Nie ma sprawy, i tak wybieram si� dzisiaj do miasta.

Tak, z tym, �e to jest niebezpieczne.

Adam, jestem doros�a, poradz� sobie.

Pami�tasz t� �awk� w �azienkach, gdzie z Dorotk� karmi�y�cie �ab�dzie?

Trzeba to tam po�o�y� o dwunastej.

W �Trybunie Ludu�.

W �Trybunie Ludu�.

Dzi�kuj�, kochanie.

[ha�as] Uwa�aj.

[w tle - niepokoj�ca muzyka]

[nie s�ycha� wypowiedzi]

[w oddali]Mamusia!

Stenogram i m�j ostatni raport.

Jak to ostatni?

Ostatni. Sprawa za�atwiona.

Poczekaj�

[odg�osy szamotaniny]

Zostaw!

[ci�ko dyszy]

Wyno� si�, kurwo.

[trza�ni�cie drzwiami]

[Kamila]Od poprzedniego raportu nie zasz�y �adne nowe zdarzenia,

opr�cz zebrania Pen-Clubu, kt�rego stenogram za��czam.

P.S. Informuj� �e zdecydowa�am si� przyj�� o�wiadczyny figuranta.

Data naszego �lubu zosta�a wyznaczona na dzie� 15 marca bie��cego roku.

TW R�yczka.

[w tle - smutna muzyka]

[trzask szk�a]

Adam, nie wiem, jak ci to powiedzie�.

Znamy si� tyle lat.

No w�a�nie, oszcz�d� sobie wst�p�w.

To mo�e bole�. Chodzi o blisk� ci osob�.

Ta kobieta, z kt�r��

Kamila.

Chodz� o niej plotki,

nawet wi�cej ni� plotki,

[ha�as w tle]

ja bym to nazwa� wiarygodnymi informacjami,

�e?

�e jest wtyczk� z SB. Mo�e nawet agentk�.

�e donosi na ciebie, na nas wszystkich.

Szczeg�lnie na ciebie.

Nie chodzi o to, podobno chcesz z ni� o�eni�.

Oni ci j� specjalnie podstawili, Adam.

Przykro mi.

Nie sprowokujecie mnie.

Powiedz swoim towarzyszom, �eby wymy�lili co� lepszego.

To jest jakie� nieporozumienie.

Id� ju�, id� ju��

[Adam]Ile ci za to p�ac�?

Wymy�l lepsz� bajk�.

[w tle - delikatna muzyka]

[muzyka staje si� ponura]

[intensywna, ponura muzyka]

[w oddali - krzyki i gwizdy]

[krzyki i gwizdy]

Figurant o dziesi�tej wyszed� z �Czytelnika�,

a potem przyszed� tutaj, to co robimy towarzyszu kapitanie?

Skoczcie po fajki, Zawadzki. Bez filtra.

[skandowanie] Wolno�� s�owa! Wolno�� s�owa!

Nie ma chleba, bez wolno�ci!

[z oddali]Prosz� si� rozej��!

Milicja nie wejdzie na teren uniwersytetu!

Prosz� si� rozej�� si� do domu!

[wrzawa]

Prosz� si� rozej��!

Ju� wam dzi�kuj�, towarzysze!

[skandowanie]

[syk rac]

Panie profesorze! Panie profesorze!

Zaraz, panowie! Tak nie mo�na!

Panie, id� pan st�d.

To jest pogwa�cenie autonomii uniwersytetu!

Spierdalaj.

[niewyra�ne krzyki]

[ponura muzyka staje si� g�o�niejsza]

[w tle - krzyk kobiety]

[przez megafon] Obywatele, obywatele! Rozejd�cie si� do dom�w�

[niewyra�ne krzyki]

Amor�w si� zachcia�o na stare lata?

Pan oszala�!

Do �eniaczki si�, kurwa, pchamy?

Wiesz, kim jest panna m�oda? Wiesz, kogo pierdolisz?

Adeptka literatury, psia ma�, zakochana wielbicielka.

Dosy� tego.

To b�dzie, jak ja powiem!

Wiesz, kim jest twoja narzeczona?

To jest od pocz�tku jest nasz cz�owiek.

Tajny wsp�pracownik. Kryptonim �R�yczka�.

Bardzo romantyczne, nie?

W sam raz dla takiego starego capa jak ty.

Meldowa�a nam ka�de twoje s�owo, ka�dy tw�j ruch.

Wystarczy? To si� kurwa z ni� �e�.

Bzdury.

Masz. Masz! Prosz�.

�Ja, Kamila Sakowicz, niniejszym zobowi�zuj� si�

do wsp�pracy ze S�u�b� Bezpiecze�stwa PRL

jako tajny wsp�pracownik.

Obieram kryptonim �R�yczka�. Kamila Sakowicz.

Prosz� bardzo: �pisane ze s��w�, doniesienie informacyjne.

�brzmi� jak aktualny komentarz na �ycie polityczne�,

�jak w�adza wypije to piwo, kt�re sobie nawarzy�a�

zorganizowano akcje��

Masz, masz.

No kurwa. Poczytaj to sobie.

[dramatyczna muzyka]

[w oddali - syreny]

[trza�ni�cie]

[cichy szloch]

Zawioz�am Dorotk� do babci!

Nie masz poj�cia, co si� dzieje na mie�cie przez rozruchy.

Autobusy nie je�d��.

Musia�am wzi�� taks�wk�.

Adam, s�yszysz mnie?

Krawat ci kupi�am.

Sta�o si� co�?

[cicho] Adam�

[w tle - cicha, ponura muzyka]

[muzyka staje si� g�o�niejsza]

[w tle - odg�osy krok�w na schodach]

[dzwonek do drzwi]

[trza�ni�cie]

[skrzypienie drzwi]

[trza�ni�cie]

[m�czyzna]W uroczysty przebieg 50. rocznicy Rewolucji Pa�dziernikowej,

jaki mia� miejsce w naszym kraju,

�Dziady� w inscenizacji Dejmka wnios�y nieprzyjemny zgrzyt,

zosta�y wykorzystane dla podwa�ania przyja�ni Polsko-radzieckiej.

Zdj�cie �Dziad�w� pos�u�y�o r�nym

wstecznym i wrogim Polsce si�om

za pretekst do ich brudnych poczyna�.

Inspiratorom zwo�ania nadzwyczajnego zebrania pisarzy stolicy

nie chodzi�o bynajmniej o uzyskanie wyja�nie�

w sprawie zdj�cia �Dziad�w�.

Chodzi�o im o rozpalenie walki skierowanej

przeciw kierownictwu naszej partii,

przeciw rz�dowi, przeciw w�adzy ludowej.

Zar�wno w przygotowywaniu zebrania warszawskich pisarzy i jego przebiegu,

jak i w inspirowaniu m�odzie�y akademickiej do wyst�pie�

jedn� z czo�owych r�l odegra� Adam Warczewski.

Jego prawdziwe nazwisko brzmi inaczej. Nazywa si� on Janusz Wajner.

Jako jeden z prowodyr�w zaatakowa� Wajner wszystko,

co drogie sercu ka�dego prawdziwego Polaka.

Nadszed� czas by powiedzie� jasno.

Dla takich jak on warcho��w i renegat�w

nie ma miejsca w szeregach tw�rc�w narodowej kultury,

nie ma miejsca w socjalistycznej ojczy�nie.

[w tle - oklaski]

Zobacz!

Pi�kne�

[skandowanie]

Ten Hitler, prosz� pana, jaki by�, taki by�,

ale w tej sprawie to akurat mia� racj�.

Ja tam nie m�wi�, wie pan, �eby od razu do gazu, gdzie tam. Ale�

Jak si� nie podoba to droga wolna, na Madagaskar albo tego ich Syjamu.

- Niech pan si� zatrzyma. - Co?

Niech pan stanie. Chc� wysi���.

Prosz�.

Do Syjamu, kurwa.

Do Syjamu!

B�dzie teraz mia� pan czas wszystko przemy�le�.

A edukacj� m�odzie�y zajm� si� jednostki bardziej odpowiedzialne,

o nienagannej sylwetce moralnej

i wykazuj�ce wi�ksze zrozumienie tego,

czego wymaga od nich socjalistyczne szkolnictwo wy�sze.

Rozumiem, panie profesorze.

Towarzyszu Rektorze.

Do mnie si� m�wi: �Towarzyszu Rektorze�!

Powinien pan zrozumie�.

W obecnej sytuacji ksi��ka nie mo�e by� wydana.

Dosta�am telefon z drukarni. Druk ksi��ki zosta� wstrzymany.

Rozumiem.

To nie wszystko.

Obawiam si�, �e�

w takiej sytuacji b�dzie pan musia� zwr�ci� pobrane honorarium.

[dzwonek telefonu]

[natarczywy dzwonek telefonu]

Halo?

[g�os w s�uchawce]Wypierdalaj z Polski.

[w tle - przejmuj�ca muzyka]

[trza�ni�cie]

Kapitan Ro�ek Roman melduje si� na rozkaz.

Co to jest?

To jest wniosek o wydanie nakazu aresztowania Kamili Sakowicz.

Kiedy byli�cie jej oficerem prowadz�cym twierdzili�cie, �e jest bardzo dobra.

Kamila�

Obywatelka Sakowicz by�a bardzo dobrym TW do czasu, gdy�

Gdy co?

Zosta�a przewerbowana?

Macie dowody?

Sk�d macie pewno��?

Po prostu� wiem.

Po prostu?

A mo�e ona chcia�a po prostu po�lubi� figuranta,

a wy po prostu zazdro�ni jeste�cie?

Nie o to chodzi, towarzyszu pu�kowniku.

No to dlaczego j� zdekonspirowali�cie?

Ja musia�em�

Co musieli�cie?

S�yszeli�cie pytanie?

Ona przesz�a na wrogie nam pozycje.

Nam? Kogo macie na my�li, m�wi�c �nam�?!

Towarzyszu kapitanie Ro�ek?

A mo�e nale�a�oby powiedzie�

panie kapitanie Rozen, co?

[w tle - ponura muzyka]

S�uchajcie Rozen.

Nie do��, �e zniszczyli�cie jedn� z naszych najlepszych agentur

to jeszcze oszukali�cie prze�o�onych w sprawie swojego pochodzenia.

I kto tu przeszed� na wrogie pozycje, Rozen?

- Towarzysze� - Rozen!

Nie jeste�cie ju� cz�onkiem partii. Jest uchwa�a POP w tej sprawie.

Oddajcie bro�.

Bro�!

I legitymacj�.

Mo�ecie odej��.

[trzask]

[w tle - ponura muzyka]

[krzyki]

[spokojna muzyka]

[�kanie]

d Sto lat! Sto lat! Niech �yj�, �yj� nam d

Zapraszam do SPATiFu.

[Dorotka]Kamila daj. Kamila, no daj!

Dokument podr�y�

Tata m�wi�, �e dostaniemy paszporty.

[Kamila]Na jedno wychodzi. Z tym te� nas wpuszcz� za granic�.

Chod� musimy jeszcze zakupy zrobi�. Prosz� ci�, Dorota.

Posiadacz niniejszego dokumentu podr�y nie jest obywatelem Polski.

Kto to jest �obywatel polski�?

Taki, kt�ry mieszka w Polsce. Polak.

To ja ju� nie jestem Polk�?

Dorotka jeste�. Cicho b�d�.

Kamila, czy my jeste�my �ydami?

Co ci przysz�o do g�owy? No, wysiadamy.

Ale to nie nasz przystanek.

Przejdziemy si�, idziemy, chod�. Przepraszam, przepraszam!

[w tle - ponura muzyka]

Popatrz, jaka pi�kna!

Kamila, patrz!

[�piew dziewczynki]

Ty takiej nie masz, a ja mam, nie dam.

Daj mi j�, daj mi j�! Chod�!

Chod�! Chod�, powiedzia�am!

Kamila! Au!

Adam!

Adam!

Adam?

[w tle - niepokoj�ca muzyka]

[melancholijna muzyka]

[megafon]Uwaga. Poci�g po�pieszny z Warszawy Gda�skiej do Wiednia

odje�d�a z toru pierwszego, przy peronie drugim, powtarzam

Poci�g po�pieszny z Warszawy Gda�skiej do Wiednia�

[odg�osy rozm�w]

[p�acz]

[kobieta]Wszystko zabra�a�?

[w tle - smutna muzyka]

[gwizdek]

Wsiada Pan?

[stukot k� poci�gu]