Original subtitles

Stel je voor.

Stel je voor dat ze 'n muur om je buurt bouwden, zodat je er niet meer uit kon.

Dat hebben de nazi's bij ons gedaan. Niemand mag 's avonds de buurt uit.

Het is zo stil dat je iemand aan de andere kant van 't getto kunt horen hoesten.

Iedereen is bang. Zelfs m'n vader. M'n oom ook, al houdt hij zich groot.

Elke week voeren de nazi's meer mensen weg.

Ze noemen dit selectie.

Wanneer de selecties plaatsvinden en wie er mee moeten, weten we nooit.

Alleen de sterken, die kunnen werken, zijn overgebleven.

Overdag moeten kinderen uitkijken. 's Nachts verstop ik me op zolder.

Van m'n oom heb ik 't boek Robinson Crusoë gekregen.

Gevonden. Je krijgt 30 tellen. - Het is 40.

30. Ik begin nu.

Kom mee.

Looppas, mars.

Selectie.

Selectie.

Hier blijven en doorwerken.

Vrouwen en kinderen, deze keer. - Waar is Alex?

Die speelt in de Vogelstraat.

Hou op. Je doet 'm pijn. Hou daar nou mee op.

Kijk, rat in blik. - Kom nou naar beneden.

Kom je stomme rat zelf maar halen. Toe dan, slome.

Selectie.

Alex, kom. - Laat die muis toch.

Kom nou mee.

Laat dat nou.

Kom terug.

Halt. Grijp ze.

We gaan. Kom.

Niet bang zijn, Sneeuw. We worden wel gered.

Hoe kon je nou slapen?

Ik wist gewoon dat je zou komen.

Hij moet niet meer naar de fabriek gaan. - Waarom niet? Het is daar best veilig.

Ik bekommer me wel om hem.

Hij is ook handig als voetenbankje.

Hij blijft ondergedoken bij de Gryns. - En de ogen van Mrs Gryn dan?

Ze staart me zo aan.

Je stopt 'm toch niet in 'n vieze kelder bij iemand die 'm aanstaart?

De regels zijn veranderd. Als ze je met kinderen zien...

moet jij ook met die trein mee. Begrijp je dat?

Ga nu maar slapen.

Miriam zei dat het een soort vakantieoord is.

Zei ze dat? Waarom krijgen we dan nooit ansichtkaarten of brieven?

Ken je tante Anja nog? Die stuurde 'n brief voor elke scheet.

Het ging zonder erg. Kan gebeuren.

Wat doen ze met die mensen?

Dat weet ik niet.

Ik weet 't ook niet.

Hier heb je m'n oude mezoeza.

Hij beschermt je tegen 't kwaad.

Ook tegen Mrs Gryn? - Van dat gestaar ben je af.

Bedankt, oom Boruch. - Graag gedaan.

Ik had schipbreuk geleden. Ik had geen huis, voedsel of kleren.

's Nachts was ik bang voor wilde dieren.

Moest je dat nou tegen 'm zeggen?

Ze vermoorden ons. - Dat is helemaal niet zeker.

Pas maar op, straks komt Mrs Gryn jou opzoeken.

Ach, ik blijf hopen.

Mrs Gryn, ik vind u heel niet raar

nu ik gewend ben aan dat rare gestaar

Hou je gedeisd, ouwe dwaas.

Dan had je m'n overgrootmoeder, jouw betovergrootmoeder.

Wat 'n vrouw. Nergens bang voor.

Ze had Mrs Gryn rauw gelust.

Wat moet dit voorstellen?

De paalsteek.

Kijk, zo leg je de paalsteek. Hoe vaak moet ik 't nog voordoen?

Dit is een echte paalsteek.

Er is post voor u.

Ik wil 'm hier niet hebben.

Dat mag niet. Het barst hier trouwens al van de wilde muizen.

Als die 'm zien, eten ze 'm op.

U bent gewoon bang voor 'm.

Jij, jood.

Ja, jij. Hier komen.

Hoe oud ben je? - 59.

Waarom werk je niet? - Ik ben hier magazijnmeester.

Zet dit 's in de vrachtwagen.

Hou oud ben je, jood? - 59.

Hou oud ben je?

Ik heb mooi m'n tanden in z'n laarzen gezet.

Dat is niet grappig.

Met wat medicijnen gaat 't wel weer. - Luister nou even.

Geef m'n medicijnen nou. - Dit is hele goede Russische wodka.

Vraag maar niet wat 't gekost heeft.

Wat heeft 't gekost?

Blijf morgen bij Alex in de schuilkelder. - Ja, waarom niet?

Maar ik heb m'n werk.

Zo te zien is het bocht. - Als je 't niet hoeft...

Echter... - Je moet nooit alleen drinken.

Hij heeft gelijk. - Je had toch zo'n verfijnde smaak?

Een mens moet offers kunnen brengen.

Stilhouden.

Uitademen en zachtjes knijpen.

In de roos.

Dat kogelding zit er nog in. - Magazijn, bedoel je.

Waarom wil ie scherpschutter worden?

Is de oorlog al voorbij, dan? Dat wist ik niet.

Ik zorg wel dat 'm niets overkomt.

Het is toch niet zo gek om hem te leren schieten?

Eruit jullie.

Wacht hier.

We zullen er aan longontsteking sterven. Jij hoeft er niet in.

Jou zal het 'n zorg zijn.

We hebben petroleum nodig.

Tot vanavond.

Kijk, Yossi.

Dat vieze beest moet weg. - Ben je bang of zo?

Het mag niet van mama.

Moet je opletten.

Zoek het dan, Sneeuw.

Bijna.

Alex, wat heb ik nou gezegd?

Ze brengen ziektes over. Doe 'm hierin.

Doe 'm hierin.

Hij wordt onze dood nog.

Waarom gaf je 't signaal niet? - Mrs Gryn wilde Sneeuw doodmaken.

Alsjeblieft, zeg. Je begint je eigen verzinsels te geloven.

Waar is dat beest? - Thuis.

Daar hoort ie ook.

Je moest toch in de schuilkelder blijven?

Wat gebeurt er?

Alle huizen worden ontruimd.

We zijn verraden.

Eruit.

Jij bent Jacob, hè?

Ik heb je vader nog gekend.

Lopen.

Hij gaat met mij mee.

Nee, we hadden afgesproken dat ie met mij meeging.

En niet tegenspartelen. - De tijd dringt.

Je weet wat je moet doen. Ga nu.

Hier.

Blijf bij je oom en doe wat ie zegt, oké?

Wacht op me. Wat er ook gebeurt, ik kom terug.

Wacht op me.

De fabriek moet dicht. Het hele getto wordt ontruimd.

Sterkte.

Arresteer hem. - Pak die man op.

Vertoon je niet op straat en wacht. - Hoe lang?

Zo lang als nodig is. Een uur, een dag, dat doet er niet toe.

Je vader komt je halen, vergeet dat niet.

Hij komt je halen, vergeet dat niet.

Niet omkijken. Rennen.

Nee, ga terug. Ga nou terug.

We krijgen 'm wel.

Halt. Blijf staan.

Ga daar kijken.

Ik heb 'n gat naar het huis hiernaast gevonden.

Sneeuw.

Gered van de kannibalen.

Vrijdag wierp zich dankbaar aan m'n voeten...

omdat ik hem van de kannibalen had gered.

Ik ging tegen hem praten, en leerde hem spreken.

Ik noemde hem Vrijdag, naar de dag dat ik hem had gered.

Ik zei hem dat hij mij mijnheer moest noemen.

Gesnopen?

Luister naar mijnheer Alex. Dit noemen wij brood.

Brood goed. Wij eten brood.

Jij ook willen?

Dag, Sneeuw.

Zoek.

Goed zo.

Zoek.

Goed gedaan.

Ik heb 't gevonden. Het is van mij. - Scheer je weg.

Alstublieft. Ik heb niks te eten.

Scheer je weg.

Halt.

Inderdaad bocht.

Een man moet nooit alleen drinken.

Hij heeft gelijk.

Pap? - Dag jongen van me. Dappere jongen.

Ik wist dat je zou komen.

Oom Boruch. U leeft nog.

Mij krijgen ze niet zo snel klein.

Luipaarden kunnen niet in bomen klimmen.

Luister maar naar je oom. Ooit ben je ook zo rijk en beroemd.

Je moet offers kunnen brengen.

Pap?

Neem deze. Laat dat maar liggen.

Wat is dat?

Luipaarden klimmen niet in bomen.

Ik heb niks gedaan.

Jij kunt mij niet vertrouwen, en ik jou niet. Hoe heet je?

Wat zit er in die zak? - Touw.

Waar is dat voor? - Voor m'n vader.

Hij speelt met 't leven van z'n zoon. - Hij kon zelf niet.

Ben je joods?

De waarheid. - Ik ben Pools.

Dominus Vobiscum. God zij met je.

En dan antwoord jij...

Et cum spiritu tuo.

Tong.

Het is Latijn en betekent: En ook met u.

Ik kan heus wel Latijn, hoor.

Uiteraard. Je bent 'n Pool en een overlever. Naar je vader, jij.

De eerste dag.

Alleen wij zijn er nog.

En de kannibalen.

Waar?

Hoeveel? - Twaalf.

Haal die stenen weg, snel.

Allemaal naar buiten.

Schitterend. - Voor uw zoon.

Als kind had ik er ook zo een.

We hebben er een gemist.

Kom tevoorschijn, snel.

Vlug een beetje.

Handen omhoog. Deze kant op.

Wie heeft 'm doodgeschoten?

Ik.

Verder. Hier is ie niet.

Je weet je aardig te redden.

Heb je nog meer munitie?

Hier, hij is toch van jou?

Wat is dit?

Hoe heet jij?

Sneeuw. - Omdat ie zo wit als sneeuw is.

Gaat het?

Ik heb 'm vermoord.

Dat wilde ik niet.

Wat doe je hier helemaal alleen?

Ik wacht op m'n vader.

Hoe lang is hij al weg? - Nog maar 36 dagen.

Dit komt uit in de stad.

We kennen 'n priester bij de Poolse ondergrondse.

Ik ga kijken of ik 'm kan vinden.

Kijk straks goed uit.

Geef Henryk veel water. En geen champagne.

Over 'n paar uur ben ik terug.

Sorry, ik moest wel. Je maakte zo'n herrie.

Hé, jij daar.

Als je er zo mee strooit, zul je wel rijk zijn.

Dag, Mrs Stahitsky. - Dag, Stasya.

De dokter, graag. - Ben je ziek?

Ik kan 't hier niet goed uitleggen.

Wat kan ik voor je doen?

Ben je ziek?

Het is voor 'n vriend van me.

Als er iets verdachts gebeurt, moeten we dat melden.

Gestapo. - Herr Schneider, graag.

Wie kan ik zeggen? - Dr. Studziński.

Ik heb u zien schaken.

Met iemand aan de telefoon. Door 't raam.

Hoe vond je die uitweg? - Die had Freddy me laten zien.

Hij is niet teruggekomen.

Vrienden van de priester. - Praat niet zo veel.

Onzin. Doe je er ook blikjes vlees bij?

Je vriend wordt weer helemaal beter.

Elkaar passeren op de trap brengt ongeluk.

Hallo. Ik herkende je eerst niet.

Wat weet ze van je? - Niets. Eerlijk waar.

Dat lukt me nooit. - Ik draag uw tas wel.

De ladder houdt u wel.

Nu moet je goed opletten.

Ik probeer meer te halen, maar het is erg duur.

Als hij verslechtert, kom je naar mij. Ik kom hier niet meer.

Alsjeblieft.

Een heleboel mensen rekenen op me.

Opzij.

Wat kom jij hier doen? Wie ben je eigenlijk?

Het is 't jodenjong. Hij is voor mij. Kom hier.

Alex, we hadden allang thuis moeten zijn. Kom je nog?

Tante Zoë zal woest zijn. Je weet hoe ze is.

Ze is een jodenliefje.

Bedankt. - Graag gedaan.

Je komt hier niet vandaan, hè?

Nee, het is 'n aardig stukje varen. Over ruwe zee, met haaien en zo.

Ga je op zondag wel 's naar het park?

Weet je dat huisje? Om vier uur?

Ik hoop niet dat je boot zinkt.

Het gaat beter met je.

Waar is Freddy?

Hij is hulp gaan halen. - Wanneer?

Tien dagen geleden.

Hij bouwde 'n huis. Op 't strand lag 'n touwladder.

Hij woonde er heel lang, en hij maakte z'n eigen wapens.

Hij ving z'n eigen eten en redde Vrijdag. - Het is maar 'n verhaal.

In 't echt was ie hooguit twee weken blijven leven.

Als 't moest, had ie het er jaren uitgehouden.

Oké, ik geef 't op.

Ik moet naar huis. - Ik ook. Pa zal ongerust zijn.

Zie ik je morgen weer?

Vooruit, Sneeuw. Zoek.

Goed zo.

Ik wist niet welke goed waren.

Zo lijk je wel 'n wetenschapper.

En zo een juwelier.

Dag, jongeman. Wat heb je daar?

Is dit 't Plaza niet?

Er komt oorlog, staat hier. - Niet leuk.

Je laatste dosis.

Ik zal je wat zeggen.

Ik zou wel 's een fatsoenlijk maal lusten.

Dan denk ik aan biefstuk, gebakken aardappels...

Haal iets te eten voor me, of ik eet die rat op.

Waar kijk je de hele tijd naar?

Hier staat... - Stil. Ik zit te lezen.

Een etentje is 'n feestje in z'n formeelste vorm.

Vrijdag en ik kwamen bij het kamp. Ik zag er een bloedstollend tafereel.

Zet de gasten nooit te dicht bij elkaar.

Er hing 'n angstaanjagende stilte. Het kamp was uitgestorven.

Ik plaatste m'n gasten zodanig... - Dat overal botten en schedels lagen.

Ik ging 'n driegangenmaaltijd maken. Ik...

Werd beschoten door 'n kannibaal met... - Fruit en kaas.

Wat doe je? - Ik wil weg.

Dat gaat niet. Je komt nooit die ladder af.

Ik moet iemand spreken. - Ik ga wel. Ik vind 'm wel.

Hoe is je Latijn?

Dominus vobiscum.

Heel goed. Kun je er nog wat bij leren?

Komt u uw zonden opbiechten?

En wat betekent dat precies?

Geen idee.

De kleine overlever.

Zeg het maar.

De muren om 't getto staan niet lang meer.

En dan trekken de Polen in al die mooie lege huizen.

De oorlog gaat door. Je moet maar met mij meegaan.

Deze worden dik en zweven de ruimte in.

Deze worden zo dun dat ze door de afvoer wegglijden.

Deze reïncarneren als vlooien en worden vertrapt.

Wil je niet weten hoeveel kinderen je zult hebben?

Nou?

Hoeveel? - Zeg ik niet.

Daar moet je zelf achter komen.

Je vader wil geen dode zoon.

En ik wil geen dode vriend.

Deze plek is niet veilig meer.

Over 'n paar dagen barst het hier van de Polen en Duitsers.

Waarschijnlijk komt je vader niet meer terug.

Dan maakt 't ook niet meer uit.

Het is z'n eigen beslissing.

Je toekomst ligt op je te wachten.

Sterkte.

Kijk. Wacht. Ons jodenjong. Kom terug.

Jodenjong, kom hier.

Ik heb 't niet gedaan. Neem me niet kwalijk.

Uw papieren.

Paspoort laten zien. In de rij gaan staan.

Gestapo. Vlucht.

Snel.

Handen omhoog. Meekomen.

Mag ik binnenkomen?

Hoe is dat? Woon je in 'n huis?

Het is meer 'n kast. - Woon je in 'n kast?

Onder een kast.

Maar ik heb 'n bed en ik kan koken. Het valt best mee.

We gaan morgen weg.

Naar m'n oom op 't platteland.

Dat is m'n moeder.

Er is 'n uitgaansverbod. Blijf vannacht maar hier.

Je moet wel vroeg op. - Hij kan toch met ons mee?

Hou op. Ruim de tafel maar af.

Als je wilt, kun je met ons mee.

We zorgen wel dat je vader weet waar je bent.

Ik kwam je even welterusten zeggen.

Tot morgen.

Je gaat met ons mee, hè?

Welterusten.

Afbreken maar. De joden zijn weg.

Sneller.

Kom daaruit.

Schiet op. Het is daar gevaarlijk.

Metsel 't dicht, voor er doden vallen.

Wakker worden.

Vaarwel.

Pap?

Ben je 't echt?

Ik ben 't echt.

Ik wist dat je zou komen.

Eerst leek 't een droombeeld, een vreemde glittering aan de horizon.

Langzaam kwam het dichterbij. Het werd steeds duidelijker.

En toen was het er.

Een prachtig schip, met volle zeilen en wapperende vlaggen.

Het kwam naar m'n eiland.

Het kwam me redden.

Het zou me weer thuisbrengen.

Alex overleefde de oorlog en is nu een wereldberoemd schrijver.

Dit is zijn verhaal.

vertaling: Hoek & Sonépouse