Original subtitles

Ik heb me altijd afgevraagd...

...waarom horen we elke avond wat de aandelenmarkt doet?

...70 record noteringen tot nu toe...

Door het plafond...

Records voor emissieprijzen.

Investeerders die profiteren...

Als de aandelenmarkt hoog staat...

...doet men alsof het ook goed gaat met de economie.

En in Amerika staat de aandelenmarkt al zo'n 40 jaar hoog...

Als de aandelen stijgen, stijgt ook de welvaart.

En is de economie gezonder.

Wat de markt ons vertelt, is dat we op weg zijn naar meer welvaart.

Een aandelenmarkt die snel stijgt, daar profiteert iedereen van...

De aandelenmarkt is bijna drie biljoen dollar in waarde gestegen...

...sinds de verkiezingen.

Maar als je kijkt naar alle gekochte en verkochte goederen en diensten...

...de echte economie, dan is die groei juist afgenomen.

GROEIPERCENTAGE BBP AMERIKA

Salarissen zijn al jaren bevroren...

...en de gemiddelde netto-waarde van een Amerikaans gezin...

...is nog niet hersteld van de Grote Recessie.

Dus wat meet die aandelenmarkt nou precies?

EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS

De barometer van welvaart is de aandelenmarkt.

De Dow is gestegen met...

De NASDAQ bereikt eindelijk 5.000.

Investeerders kwijlen...

Dividend!

Een nieuw soort goudkoorts...

Iedereen houdt de wereldwijde economische groei in de gaten...

Dit is historisch terrein...

Aandelen terugkopen...

Het is een fundamenteel psychopathische filosofie.

The Stock Market

Om te begrijpen wat een aandelenmarkt meet, helpt het om te denken...

...aan een simpel bedrijf, een limonadekraam.

Jill doet het fantastisch. -Maar ik denk groter.

Ik wilde een lening, maar de bank vond het te riskant.

Grote investeerders kochten niets.

Jill heeft nog een optie.

LIMONADEKRAAM AANDELEN

Ze kan de markt op gaan, en iedereen die dat wil...

...een kans geven te investeren.

Allereerst is er de beursintroductie, de primaire emissie.

Investeerders betalen een bedrag, zeg een dollar, voor een stukje...

...een aandeel in Jills bedrijf.

Jill verkoopt een aantal aandelen.

En mijn limonaderijk groeit.

Jill kan dit geld gebruiken om nieuwe kramen te openen...

...hetgeen meer winst betekent.

Jill kan ook een deel gebruiken om nieuwe producten te ontwikkelen.

Ze kan ook een deel van dat geld teruggeven aan investeerders.

Dat heet dividend.

Dat hoeft ze niet te doen, maar 't helpt wel om mensen enthousiast...

...te krijgen over haar bedrijf en aandelen te kopen.

Zoals Sam, die ziek was op de dag van uitgifte, maar hij vindt...

Jill het slimste meisje van de hele wereld...

...en ik weet dat dit limonadekraam-gebeuren...

...enorm gaat worden.

Dus biedt hij aan aandelen te kopen van één van de originele investeerders...

...voor het dubbele bedrag.

Hij denkt... -Als Jill zo doorgaat...

...kan ik die aandelen later zelfs voor meer verkopen.

Dat is de aandelenmarkt, mensen kopen en verkopen kleine stukjes van bedrijven.

Gebaseerd op hoe ze de toekomstige waarde inschatten.

Alleen in het echt...

...gebeurt het duizenden keren per seconde, wereldwijd.

Er zijn overal aandelenmarkten, maar de New York Stock Exchange...

...is de grootste van allemaal. Hij bestaat vanaf 1792...

...toen 24 effectenmakelaars hun mooiste kleren aandeden...

...en samenkwamen onder een boom op Wall Street in New York City.

Tegenwoordig is dat waar de grote traditionele bedrijven als IBM...

...en GE worden verhandeld. De NASDAQ is het jongere hippe broertje.

Geboren in 1971, en heeft geen fysieke locatie...

...alle handel is elektronisch.

Daar vind je de Tech bedrijven, zoals Apple en Facebook.

Dus, als je in Amerika wilt weten hoe de aandelenmarkt het doet...

...dan wil je weten hoe beide beurzen het doen.

En dat gebeurt met indexen.

Die vatten een heleboel aandelenprijzen samen in één helder getal.

De S&P 500 houdt de 500 grootste bedrijven op beide beurzen in de gaten.

Terwijl de DOW een stuk exclusiever is, die volgt slechts de 30 bedrijven...

...die het als meest belangrijk ziet. In 2015 werd AT&T eruit gezet...

...en vervangen door Apple. De DOW en de S&P zijn...

...Amerikaanse indexen, maar andere landen hebben hun eigen indexen voor hun beurzen.

De Duitse aandelenindex, DAX...

Londens FTSE 100-index...

De Nikkei-index...

De Shanghai-index...

Vandaag de dag, worden veel grote bedrijven publiek verhandeld...

...maar dat was niet altijd zo.

Eén man, en meestal een man, was meestal de baas.

Grote bedrijven uit de 20e eeuw, de meesten...

PROFESSOR BEDRIJFSRECHT

...hadden één aandeelhouder, zoals Andrew Carnegie...

STAAL

Vanderbilt...

SPOORWEGEN

Rockefeller...

OLIE

Zij hielden allen de touwtjes strak in handen.

Dit veranderde in het begin van de 20e eeuw.

We zien de opkomst van bedrijven als General Motors...

...en General Electric en RCA.

Bedrijven die ontdekken wat Jill ook ontdekte...

...als je mensen toestaat aandelen te kopen, kan je veel sneller groeien.

Aandeelhouders willen geld verdienen.

Dus als de directeur een slechte beslissing neemt..

...gaan ze hun aandelen verkopen en zal de prijs dalen.

Het tegenovergestelde is ook waar, goede vooruitzichten...

...moedigt mensen aan te investeren in riskante nieuwe ideeën.

Dat is het idee achter de beurs, een drijfveer voor 'goed'.

Het motiveert bedrijven tot goede beslissingen...

...zodat er meer geld is voor de aandeelhouders...

...en meer geld voor groei en banen, en dat is goed voor iedereen.

Halverwege de vorige eeuw, bleek dat de Amerikaanse publieke onderneming...

...één van de meest effectieve, sterke...

...en renderende organisaties ter wereld was.

Er zijn groeimogelijkheden, en The Telephone Company...

...maakt daar dankbaar gebruik van.

In de jaren na de tweede wereldoorlog, hielp de beurs de hoogtijdagen...

...van gedeelde welvaart te creëren.

Een nieuw tijdperk breekt aan, het systeem democratischer...

...de stroom van geld voor financiering neemt toe.

Het bedrijf moest een middel zijn...

...voor investeringsmogelijkheden, niet alleen voor de steenrijken...

...maar ook voor de gewone Amerikaan. Het genereerde geweldige opbrengsten.

Moeten we niet investeren?

Miljoenen vaste, goed betaalde banen.

Innovatieve producten die de hele wereld overgingen.

Leidinggevenden en directeuren zagen zichzelf als stewards of beheerders...

...van grote publieke instituties, met als doel het dienen...

...van niet alleen aandeelhouders, maar ook obligatiehouders...

...leveranciers, werknemers en de gemeenschap.

Buick heeft een omgeving gecreëerd voor mensen met allerlei achtergronden.

En de algemeen directeur, Ivan Wiles, komt een kijkje nemen.

Du Pont...

Moderne scheikunde en moderne industrie slaan de handen ineen...

...om ons moderne Amerika te bedienen.

Deze publieke bedrijven hebben geholpen de middenklasse op te bouwen...

...en diegenen die het goed speelden...

...konden een fortuin verdienen met aandelenhandel.

Zoals hij.

Ik heb op het spoor gewerkt...

Folkmuziek is zijn hobby, hij is de steenrijke investeerder...

Warren Buffett.

De grootste Wall Street-magnaat.

Bekendste investeerder...

Investeerder Warren Buffett is 84 miljard waard.

Buffett is beroemd door zijn bijzondere investeringsstijl.

ECONOOM, NOBELPRIJS WINNAAR

Waarde-investering, zorgvuldige analyse...

...kijken naar zowel de balans als de onderneming.

Maar als je daar geen tijd voor hebt, hier een tip van de man zelf.

Koop een S&P 500 goedkoop indexfonds.

Een indexfonds stopt een klein deel van jouw geld...

...in elk bedrijf binnen de index.

Je hangt als het waren je wagon aan de aandelenmarkt-trein.

Een andere optie is professionele investeerders jouw geld te geven...

...die, tegen betaling, de beurs proberen te verslaan.

Buffet ging ooit een weddenschap aan met een hedgefonds, dat in 10 jaar tijd...

...een indexfonds meer zou opleveren...

...en hij won. Aandelen kiezen is lastig, maar er is een populaire strategie.

Deze man, John Maynard Keynes.

Je kan hem herkennen aan zijn geweldige snor.

Hij bedacht het, Keynes was een Nobelprijs-winnaar...

...en één van de meest invloedrijke economen van de 20e eeuw...

...hij merkte dat kranten iets deden.

Ze vulden een hele pagina...

...met foto's van knappe gezichten en je moest de...

...zes mooiste kiezen, rangschikken naar mooiste...

...en opsturen naar de krant.

De krant maakte dan een overzicht op basis van het aantal stemmen...

...en de winnaar was dus degene die het beste paste bij de smaak van het publiek.

Laten we daar eens over nadenken. Kies ik echt welke ik...

...de mooiste vind? Nee, ik moet kiezen wat anderen zien...

...als de mooiste.

En dat is ook wat gebeurt op de aandelenmarkt.

Het is niet de echte waarde van bedrijven die de prijs bepaalt.

Het is het beste verhaal wat mensen geloven van dit bedrijf.

Soms worden de verhalen ondersteund door feiten.

Chipotle-aandelen zijn meer dan één derde gekelderd.

Na het nieuws van diverse uitbraken...

...waaronder E.coli, Salmonella en Norovirus, gelinkt aan deze keten.

Het sjoemelschandaal brengt de aandelen van Volkswagen in vrije val.

Maar soms zijn deze verhalen een hype.

Internetbedrijven zijn de meest lucratieve investeringen...

...in generaties.

Ze drijven de waarde tot buitenaardse hoogtes. Lycos...

...Excite, Yahoo...

Internetaandelen blijven maar stijgen.

Het verhaal in de jaren 90 was dat internetbedrijven zouden gaan domineren.

Deze bedrijven zouden geen winst moeten maken.

Een goed verhaal, en gedeeltelijk ook waar.

We hebben bedrijven zoals Amazon, Google...

Het probleem is, dat niemand een manier had om de waarde te bepalen...

...hoe hoog moest de markt zijn?

Is het een hausse zonder einde?

Is de economie voor altijd veranderd?

Je weet dat er iets mis is als iedereen...

...het hierover heeft. Het is een bubbel, een sneeuwbal...

...het wordt groter en groter. Maar kan niet altijd doorgaan.

De mooie Dot Com-tijd nadert op veel plaatsen zijn eind.

Veel Dot Com veranderen in Dot Bom.

...300.000 banen verloren.

Omschreven als adembenemend.

De waarde daalde zo snel, nooit eerder vertoond...

...handelaren en investeerders in schok.

Als beurs-bubbels barsten...

...treft dat niet alleen investeerders, maar de hele economie.

Miljoenen kunnen hun baan verliezen, bedrijven gaan op de fles...

...en pensioenen gaan onderuit.

Maar als de beurzen floreren en investeerders verdienen...

...kan dat ook niet goed zijn.

We stevenen af op het meest acute energiecrisis...

...sinds de Tweede Wereldoorlog.

Vroeg in de morgen stonden er al enorme rijen voor benzine voor een dag.

Ben je boos over hoe de prijzen zijn gestegen?

Ik ben zeer ontdaan en walg ervan.

Er was algehele bezorgdheid dat er iets was fout gegaan...

...in de Amerikaanse economie.

En uiteindelijk wees iedereen naar de manier waarop grote bedrijven...

...werden gerund.

Ontmoet degene die dit het hardste riep, Milton Friedman.

Een bekend econoom, vaak te zien in populaire talkshows.

Om deze filosofie te helpen verklaren.

Twijfelde u ooit aan kapitalisme?

En of hebzucht een goede basis is?

Kent u een maatschappij die niet op hebzucht is gebaseerd?

Kent u deze nog? Friedman was geen fan.

Hij vond dat er maar één deel moest zijn, aandeelhouders.

In 1970 publiceerde hij een succesvol artikel.

Het beroemde artikel in de New York Times...

...waarin hij aangaf dat omdat bedrijven in handen waren van aandeelhouders...

...hun enige verplichting was om winst te maken.

Gordon Gekko's personage in de film Wall Street verpersoonlijkt die filosofie.

Jullie bezitten het bedrijf, ja jullie, de aandeelhouders...

...en jullie wordt een oor aangenaaid door deze, deze bureaucraten.

Hebzucht, bij gebrek aan een beter woord, is goed.

En bedrijven namen zijn advies aan.

Het salaris van hoge functionarissen werd gekoppeld aan aandelenkoersen.

Tja, als 80% van het salaris van de directeur...

...wordt bepaald door de aandelenkoers...

...dan doet hij of zij er alles aan deze te verhogen.

Zelfs als de gevolgen schadelijk zijn voor personeel, klanten, maatschappij...

...het milieu, of zelfs het bedrijf zelf op de lange termijn.

Directeuren sluisden meer geld naar zaken die op korte termijn...

...de prijs van het aandeel op zouden drijven, zoals kosten besparen of eigen...

...aandelen inkopen om de toevoer te verminderen.

Tussen 2007 en 2016, was dit hoe S&P 500 bedrijven...

...meer dan de helft van hun inkomen hebben besteed.

En 39% ging als dividend naar aandeelhouders.

Dus bleef er weinig over voor loonsverhoging of uitbreiding...

...producten ontwikkelen, dingen die goed zijn...

...op lange termijn voor een economie.

Als je een langetermijnvisie hebt, en over 100 jaar...

VOORMALIG DIRECTEUR, WAUSAU PAPIER

...nog steeds een bedrijf wilt zijn...

...en wilt bestaan. Dan zijn de keuzes die je maakt...

...in investeren, mensen of kapitaal anders...

...dan wanneer je binnen 24 maanden winst wil maken.

In 2012 deed de Wausau papierfabriek investeringen...

...om over te gaan van print- en schrijfpapier...

...naar tissues.

Maar toen kocht een hedgefonds een deel van de aandelen en drong aan...

...op kostenvermindering.

Hun argument was, we hoeven dat niet te doen.

We zien liever een dividendstijging. Wij waren het er niet mee eens.

VOORMALIG MACHINIST

We wilden salaris inleveren.

Om onze baan te houden.

Wausau Papier kondigt het plan aan zijn fabriek in Brokaw te sluiten...

Zo'n 450 mensen zonder werk.

Het nieuws is desastreus, niet alleen voor de werknemers...

...maar voor de hele gemeenschap, waar de fabriek ooit begon.

Op 7 december, ik vergeet het nooit, de dag van Pearl Harbor...

...de dag dat ik mijn vader begroef...

...en de dag dat ik mijn baan verloor.

De volgende dag kwam ik op het werk, het was een gekkenhuis.

Mensen huilden.

Waarom?

Het was een schok.

Mijn zorg is dat we alleen nog naar de korte termijn kijken...

...naar aandeelhouders...

...versus lang termijn visies inclusief verantwoordelijkheden.

Deze trend is er al een tijdje en wordt alleen maar...

...sterker en belangrijker.

Het bedreigt het vermogen van onze bedrijven om te streven...

...naar projecten die goed zijn voor de lange termijn...

...en economische groei.

Ontslagen werknemers, fabrieken die sluiten, lage lonen.

Allemaal slecht voor de economie als geheel...

...maar geweldig voor winst op korte termijn...

...en dat is waar het de aandelenmarkt om gaat.

De aandelenmarkt begon fantastisch...

Nog een record dag...

Een dag voor in de boeken...

De Amerikaanse economie stormt vooruit, net als de stieren op Wall Street.

Een belangrijke dag op Wall Street...

De S&P 500 hoger dan ooit.

En de uitbetalingen aan directeuren steeg mee.

In 1973 verdiende de gemiddelde directeur zo'n 22 keer meer...

...dan de gemiddelde werker. In 2016, was dit 271 keer zoveel.

En hoe meer de aandelenmarkt groeit, hoe minder Amerikanen hiervan profiteren.

Het aantal Amerikanen met aandelen is op het laagste punt...

...in 20 jaar, de middenklasse doet niet meer mee.

Dus is het geen verrassing dat het stijgen van de aandeelprijzen...

...de ongelijkheid heeft doen toenemen. Maar dit hoeft niet.

Aandelenmarkten geven mensen een kans te beslissen...

...welke bedrijven een kans krijgen op succes, en welke ideeën.

En er gebeurt iets als je mensen de kans geeft te spelen.

Als je kijkt naar succesvolle landen, hebben ze allemaal aandelenmarkten.

En landen die wilden stoppen...

...komen hierop terug en stellen ze weer in.

Aandeelhouders kunnen het gedrag van bedrijven beïnvloeden...

...wiens belangen ze behartigen.

De meeste van ons denken aan onze langetermijn-toekomst.

We geven om onze buren, onze kinderen en kleinkinderen.

We hebben normen en waarden, en willen dat bedrijven winst maken...

...met zaken die goed zijn voor de wereld...

...en niet door mensen kwaad te doen en het te vernietigen.

Dat is wat de meeste belanghebbenden echt willen.

Ondertiteld door: Netflix Nederland