Original subtitles

Voel je je wel eens bekeken?

Door grote bedrijven? De overheid?

Banken?

Onbekende bedrijven?

Daaraan ontsnappen was de belofte van de eerste cryptovaluta: Bitcoin.

De anonimiteit van contant geld, maar dan niet geprint door de overheid.

Gemaakt door wat codes door gebruikers van het internet...

...en betrouwbaar.

Vandaag de dag kan iedereen cryptogeld kopen.

Je meldt je aan, geeft je creditcardnummer...

...en wisselt je geld voor digitaal geld.

De Bitcoin werd zo populair dat hij eind 2017...

...net zoveel waard was als de grote banken.

MARKTWAARDE

En met wat extra stappen...

...kan je het gebruiken waar het het meest voor gebruikt wordt:

illegale diensten.

Virtueel geld is een uitdaging voor de wetshandhaving...

...door de populariteit bij wie wil verbergen.

Er zijn nu duizenden cryptovaluta...

...zoals Ethereum, Litecoin, Ripple, en zelfs een Dogecoin.

Dogecoin kan je kopen op beurzen...

Het begon in 2013 als een grapje, gebaseerd op een internetmeme.

De waarde van Dogecoin is nu...

BEDENKER DOGECOIN

Echt geweldig.

De beurswaarde is nu zo'n half miljard dollar...

...echt verbijsterend.

Alles bij elkaar hebben mensen voor 'n half biljoen dollar op iets gewed.

Waar wedden ze dan op?

EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS

De grootste bankrekening ter wereld is bij onze bank.

Die rekening is van de Amerikaanse overheid.

Bitcoins zijn geen wettig betaalmiddel.

De grootste innovatie sinds het internet.

Geld is vals, tenzij het wordt uitgegeven door de overheid.

De premisse van blockchain is decentralisatie.

Bitcoin ontstaat in de jaren 90.

Nog erger dan dat enkelen de geldmarkt controleren...

...is dat niemand de geldmarkt controleert.

Om cryptogeld te begrijpen...

...gaan we naar een eerdere vorm van digitaal geld.

Diner's Club was de allereerste creditcard...

...en noemde zichzelf de weg naar een nieuw modern leven.

In de zestiger jaren bestempelde Diner's Club...

...contant geld als te ouderwets.

Het paste niet meer bij de snelle wereld.

De wereld rond met een handtekening, Diner's Club International.

Creditcards waren een openbaring.

In 1970 had de helft van de Amerikaanse huishoudens een creditcard.

Ze bevrijdden ons van contant geld.

En nu, met Amazon, Google en Uber, heb je dit helemaal niet meer nodig.

Totdat...

HEROÏNE

Zolang als er al op grote schaal met computers wordt gewerkt...

...is er al de droom van digitaal geld.

Geld dat niet traceerbaar is...

...anoniem, beschikbaar...

...vrij om te gebruiken...

...en toch te gebruiken op netwerken.

In landen met een dictator...

...of andere negatieve invloeden op transacties...

...kunnen ze bepaalde transacties niet toestaan...

...en kan men geld niet vrij besteden.

Online kopen en verkopen, zonder dat Big Brother meekijkt.

Dat is moeilijker dan het klinkt.

Het heeft computerwetenschappers decennia beziggehouden.

Het had zelfs een naam:

het probleem van de Byzantijnse generaals.

Generaals, elk met een deel van het leger onder zich...

...omsingelen een stad.

Ze moeten beslissen of ze aanvallen of terugtrekken.

Wat ze ook beslissen...

...het belangrijkste is dat ze het eens zijn.

Maar dat is lastig omdat ze elkaar niet kunnen vertrouwen...

...net als we elkaar online niet kunnen vertrouwen.

Een generaal kan zeggen aan te vallen, terwijl hij zich eigenlijk terugtrekt.

En door één oneerlijke generaal sterft iedereen.

De generaals moesten...

...al hun plannen via een centraal gezag leiden.

AANVALLEN?

Daarom checkt ook Amazon altijd bij je bank...

...of je genoeg geld hebt om te betalen.

Het internet was gestoeld op het paradigma...

...dat iedereen betrouwbaar was...

...een ambtenaar of onderzoeker aan de universiteit.

De technologie was gestoeld op die fundamentele aanname...

...van het eerste begin tot nu.

Het stopt daar niet.

Veel van wat we online doen is het uitwisselen van waarde...

...en omdat we derden nodig hebben om alles te bewaren...

...vulde het internet zich met enorme derde partijen.

Waarde uitwisselen gaat niet alleen om geld.

ADVISEUR

Maar alles met waarde. Je bent geen klant van Facebook.

Je bent een product.

We hebben al deze reuzen effectief betaald met onze gegevens.

Dat gaat soms fout.

We keken niet genoeg naar onze verantwoordelijkheden...

...en dat was een grote fout.

En het was mijn fout.

Maar er was geen alternatief...

...zonder oplossing voor het generaalprobleem.

En toen kwam iemand met de oplossing. -Satoshi Nakamoto.

Wie is dat? -Die bestaat niet echt.

Misschien wel een vrouw, of een groep.

Newsweek kent de bedenker van cryptogeld.

Een 64-jarige natuurkundige.

Ik heb niets te maken met Bitcoin.

Blijkbaar niet onze man.

De echte Nakamoto wil niet gevonden worden.

Deze man vond Bitcoin niet uit, en wellicht weten we nooit wie wel...

...maar zijn cryptogeld kon je online open...

...en dan vrij en anoniem uitgeven, als ware het contant geld.

Satoshi's innovatie, die Bitcoin...

...en alle cryptovaluta mogelijk maakt...

...heet blockchain.

Een blockchain is een register van transacties, zoals bij banken...

...maar er gaan kopieën naar computers over de hele wereld...

...die automatisch alles updaten.

Denk eens terug aan de generaals.

Als hun orders werden vastgelegd...

...en elke generaal een kopie kreeg van alle andere plannen...

...altijd bijgewerkt en 100% geverifieerd.

Het register onderhouden is veel werk...

...maar het is niemands baan.

Het systeem betaalt de vrijwilligers met cryptovaluta.

Voor het eerst is er 'n netwerk...

...om een consensus te bereiken over transacties.

Dat register wordt niet onderhouden door één centrale partij...

...maar door een netwerk van mensen. Een ongelooflijk sterk concept.

Satoshi loste naast het cashprobleem...

...ook het probleem van vertrouwen op het internet op.

Blockchain maakt een heel ander perspectief mogelijk...

...namelijk dat niemand vertrouwd is.

Het maakt hele nieuwe interacties mogelijk die we nog niet kenden.

Bitcoin was de eerste test voor blockchain.

Een geldmarkt zonder baas, wetten of regels.

Een wild experiment, en de timing kon niet beter.

Wall Street maakt een nachtmerrie door: de financiële markt stort in.

De financiële wereld staat op zijn kop...

...door het grootste bankroet ooit.

Als je denkt dat het niet erger kan, staat er een nieuwe ramp klaar.

Veel mensen waren boos op hun overheid...

...en iedereen was woedend op de grote banken.

Mensen waren er zich bewust van dat er iets niet klopte...

...met de oude centrale architectuur van geld.

En het ging los.

Nieuw geld? De pers was er dol op.

Ze werden nog enthousiaster toen drugsmarkten ontstonden.

18 miljoen in Bitcoins in beslag genomen van een site genaamd Silk Road.

...een onlinemarkt voor misdadigers.

...waar gebruikers anoniem heroïne en lsd konden kopen.

In een paar klikken drugs bij je thuis.

Bitcoin was groot nieuws.

Bedrijven ontwikkelden hun eigen valuta...

...en verkochten de munten, als aandelen op de aandelenmarkt.

PRIJS BITCOINS

Mensen gingen ermee om als aandelen:

ze spreidden hun investeringen en verkochten hoog.

En de afgelopen paar jaar was het eenvoudig hoog te verkopen.

Het is vooral een beweging.

Ben je miljonair? -Ja. Vele keren.

Niet slecht voor een 19-jarige.

Je kan bizar veel verdienen met cryptogeld.

Je wilt winst maken.

Dit zet je om in Bitcoin, en dan ga je afwachten.

Maak winst op Bitcoin, en dan...

Iedereen zei: 'Het is een bel.'

Maar wat ben ik blij dat ik volgehouden heb.

'Een revolutie ingeluid door jonge cryptovalutamiljonairs.'

Wie bedoelen ze toch?

de vrouwtjes worden gek van mijn cryptokennis

Net als het vertrouwen in goud de waarde bepaalt...

...wordt ook de Bitcoin-waarde bepaald door het geld dat eraan besteed wordt.

Het werd een enorme sneeuwbal...

...het werd almaar groter.

In 2010 was één Bitcoin $0,06 waard...

...en kon je voor 50 Bitcoin een lekker kopje koffie krijgen.

Op het hoogtepunt in 2017...

...waren diezelfde Bitcoins $850.000 waard.

Dat is een duur kopje koffie.

In januari 2018...

...stortte de prijs in elkaar.

Wellicht door alle verhalen over verdachte handel en fraude.

Sommigen vreesden dat de overheid zou ingrijpen...

...of gewoon door algehele onzekerheid over de daadwerkelijke waarde.

Wat het ook was...

...de helft van de waarde ging in rook op.

PRIJS BITCOIN

Maar je kon je geld nog makkelijker verliezen.

Gewoon je wachtwoord vergeten. Dat kun je niet resetten.

Ik wou dat ik die schijf niet had weggegooid.

$70 MILJOEN KWIJT

Ruim 2,5 miljoen Bitcoin zijn verloren...

...op het hoogtepunt in december 2017 meer dan $20 miljard waard.

De gemiddelde mens beheert liever niet zelf zoveel geld.

Mensen willen vertrouwen in wat in essentie Bitcoin-banken zijn...

...wat het doel voorbijschiet.

Je kan fiduciair geld wisselen voor cryptogeld en vice versa.

Sommige cryptovalutabedrijven leden enorme verliezen...

...door hacks en mismanagement.

Een aanval op Bitstamp, de grootse Bitcoin-beurs.

Mt. Gox verloor driekwart miljoen Bitcoin van gebruikers.

Coincheck uit Tokio werd gehackt voor bijna $500 miljoen in digitale munten.

De computers die aan de distributieregisters werken...

...hebben meer energie gebruikt dan menig land.

Blockchain is erg duur en momenteel is het vrij langzaam.

Het betaalsysteem van Visa kan 24.000 transacties per seconde aan...

...Bitcoin slechts zeven.

En hoewel sommige centrale instituten ons vertrouwen soms misbruiken...

...zijn ze ook erg makkelijk.

De vraag is: welke voordelen krijg je...

...van het verhuizen van een centrale dienst zoals Dropbox of WhatsApp...

...naar een blockchain, en is het dat waard?

MARKTWAARDE

Maar mensen gokken erop dat deze problemen worden opgelost...

...en dat blockchain meer verandert dan alleen geld.

Het is alleen niet duidelijk wat.

We hadden in de jaren 90 ook Uber niet kunnen voorspellen.

We kunnen niet voorspellen welke gedecentraliseerde applicaties...

...nog zullen ontstaan uit deze nieuwe infrastructuur.

Cryptogeld was een eerste experiment...

...en wordt vast minder revolutionair dan gehoopt.

We zien regels ontstaan. Mensen moeten aan overheden gehoorzamen.

Veel is nog niet toegepast. Het is een beetje het Wilde Westen.

Het vertrouwensprobleem op het internet is opgelost.

We weten alleen niet of technologie vertrouwen wel echt op kan lossen...

...zolang de mens de gebruiker is.

FOUT

Ondertiteld door: Netflix Nederland