Original subtitles

De Kwai in Thailand.

Ooit gewoon een rivier. Een film maakte 'm legendarisch.

In de film wordt 'n Britse officier krijgsgevangen gemaakt door Japan.

Hij collaboreert met de vijand en bouwt 'n spoorbrug over de Kwai.

Wij gaan 't bataljon opbouwen.

Dat wordt niet eenvoudig, maar dankzij de brug kan het.

De brug? - Ja.

Volgens de makers was het fictie.

Maar er was wel degelijk een brug over de Kwai...

...gebouwd door Britse krijgsgevangenen. Hij bestaat nog steeds.

De Japanse sergeant die de gevangenen bewaakte...

...had dezelfde naam als de commandant in de film.

Ik ben kolonel Saitoh.

Er was ook een Britse kolonel die voor arbeidskracht moest zorgen.

Maar degenen die de echte Toosey kenden...

...vonden het personage in de film een belediging.

Hij was echt totaal anders.

De kolonel in de film is een volslagen idioot.

Jammer dat we de brug niet gebruikt kunnen zien worden.

Zo'n idioot dat zo'n man onmogelijk kolonel had kunnen worden.

En hij had het nooit lang uitgehouden in een krijgsgevangenkamp.

Het idee dat hij gecollaboreerd zou hebben is waanzin.

Dat Toosey de brug gebouwd zou hebben ter meerdere glorie van zichzelf...

...en om 't moreel van de mannen op te vijzelen is nonsens.

Ledereen vond de film geweldig. Daar is geen discussie over.

Maar heel veel mensen dachten dat het echt zo gegaan was.

Dat idee hadden ze.

Wat heb ik gedaan?

In de hoop dat het echte verhaal ooit naar buiten zou komen...

...liet de commandant 48 uur aan bandmateriaal na...

...waarop hij 't leven in gevangenschap tot in detail beschrijft.

Dankzij deze banden en zijn brieven aan een Japanse officier na de oorlog...

...kunnen we 't ware verhaal van de brug over de Kwai voor het eerst vertellen.

De keizerlijke troepen in Malaya...

...die lange tijd hadden moeten wachten...

...mochten eindelijk 't zuidelijk luchtruim veroveren...

...en een begin maken met de bevrijding van Azi�.

In hun oren weerklonken nog steeds de woorden van hun commandant:

Jullie zijn gestuurd door de hemel en gaan sterven met 'n lach op het gezicht.

Voor de bevrijding van de onderdrukte bevolking van Oost-Azi�.

Toen Japan Zuid-Oost Azi� binnenviel na de aanval op Pearl Harbor 1941...

...leek het Westen daar tegen opgewassen.

Vanwege de dreiging in het Verre Oosten...

...komen meer troepen aan in Singapore.

De Britten dachten dat hun stellingen in Singapore onneembaar waren.

Singapore is klaar voor de aanval.

De slag om Singapore duurde slechts 16 dagen.

In de rampzalige operatie wisten slechts weinig Britten zich te onderscheiden.

E�n daarvan was luitenant-kolonel Toosey.

Hij kreeg een onderscheiding.

Zijn meerderen waren onder de indruk en bevolen zijn evacuatie.

Maar hij weigerde te vertrekken.

Ze zeiden dat ik naar huis moest gaan...

...maar ik zei: Sorry, ik ga niet.

Ik kon de mannen die zo hard gevochten hadden...

...niet aan hun lot overlaten.

Op 15 februari 1942...

...gaf de Britse commandant in Singapore generaal Percival zich over.

De grootste nederlaag in de Britse geschiedenis.

130.000 troepen werden krijgsgevangen genomen.

Voor Japanners was dit onbegrijpelijk.

Rond 1880 werd sjint� de staatsgodsdienst...

...omdat krijgsheren sterven voor de keizer genadevol wilde maken.

8 januari 1941 riep de legerleiding een code in het leven...

...die het Japanners verbood zich over te geven.

Japanse soldaten zijn opgeleid om te geloven in de overwinning.

Al kostte je dat je leven.

Het verbaasde me hoe anders de Britten waren.

Ik denk dat het komt door een andere manier van denken.

Het Britse leger had meer respect voor het leven.

Japan had niet verwacht dat zoveel troepen zich over zouden geven.

Ze waren er niet op voorbereid.

Ze zaten met een probleem...

...toen ze ontdekten hoeveel gevangenen er waren.

Ik had het idee...

...dat het leger geen idee had wat ze ermee aan moest.

Eerst lieten ze de gevangenen herstelwerkzaamheden uitvoeren.

Toen kwamen ze met een ambitieuzer project.

Een spoorlijn over 415 kilometer van Bangkok Thailand, naar Rangoon Birma...

...door dichte jungles om de invasie van India te bevoorraden.

De krijgsgevangenen leverden de arbeidskracht.

Toosey's eerste stop was Banpong.

In oktober 1942 begonnen hij en z'n mannen aan de reis.

Het was een zware reis van Singapore naar Banpong.

We zaten in stalen wagons waar normaal rubber in vervoerd werd.

31 man per wagon.

Het was vooral erg omdat een aantal mannen chronische diarree had.

En er waren geen latrines en dergelijke.

Dus als je moest, kon je alleen maar over de rand gaan hangen.

De Japanners zeiden dat we naar een land van overvloed gingen.

Ze beloofden ons goed voedsel en licht werk.

Banpong was het smerigste wat ik ooit gezien heb.

Het was een moerasgebied.

En het water liep onder een kwart van de hutten door.

Daardoor kwam de drek van de latrines in het kamp terecht.

Het was vreselijk.

Toosey ging naar de kampcommandant...

...en zei dat hij ervoor moest zorgen dat de Japanners het kamp verbeterden.

De commandant zei: M'n beste...

Toosey stampvoette en zei: Waag het niet om mij m'n beste te noemen.

Dit kamp is vreselijk en als je niks zegt, gebeurt er niks.

Banpong was een doorgangskamp.

Al snel kwam Toosey op z'n bestemming. Tamarkan aan de grote Kwai.

Hier kreeg de kolonel te horen wat zijn taak was:

Arbeiders leveren om twee bruggen te bouwen.

Een van hout en een van staal over de rivier de Kwai.

Werken voor de vijand was tegen de Geneevse conventie.

Het kon zelfs beschouwd worden als collaboratie, zoals in de film gebeurt.

Wat we doen, kan gezien worden als...

...collaboratie en zelfs als verraad.

Gaat het wel?

Toosey verzette zich wel tegen de Japanners.

Al wist hij wat het gevolg kon zijn.

Stel dat u en uw mannen geweigerd hadden?

Dan waren we onmiddellijk doodgeschoten.

In Singapore was het al gebeurd...

...dat we onder bedreiging gedwongen werden...

...om een papier te tekenen dat we niet zouden vluchten.

Toen de Britten op 30 augustus 1942 in Singapore weigerden te tekenen...

...werd 15.000 man in de brandende zon op een plein gezet.

Tot ze toegaven.

Verder verzet was zinloos en zou leiden tot de dood van duizenden mannen.

Ze hadden ze zonder aarzelen doodgeschoten.

En dat hadden ze ook gedaan als we geweigerd hadden om te werken.

Uit deze opleidingsfilm blijkt dat kamp- leiders leerden discipline te handhaven.

En verder niks.

De kampwacht waar Toosey het meest mee te maken had was Saitoh.

De tweede man van Tamarkan.

Saitoh geloofde in discipline.

Sommige dingen waren toegestaan en andere niet.

Voor hem was alles zwart-wit.

We hadden tot twee uur 's nachts gewerkt.

En toen we terugkwamen...

...dachten we dat we de volgende dag niet om zes uur hoefden op te staan.

Saitoh liet Toosey komen en toen die buiten was...

...gaf Saitoh hem een pak slaag.

Toen Toosey het wilde uitleggen, werd hij in het gezicht geslagen.

Je kon de klappen horen.

Meestal ging het om een misverstand.

Hij draaide in feite op...

...voor de fouten van de mannen onder hem.

Als je verantwoordelijkheid op je nam zoals ik dat deed...

...had je ongetwijfeld veel meer te lijden.

Op een gegeven moment wilde ik die hut niet meer in om geslagen te worden.

De grens was echt bereikt.

Maar de mannen rekenen op je en dan ga je toch maar weer.

Phil Toosey verzette zich tegen de Japanners en dat bewonderden ze.

Hij benaderde ze op een manier...

Als hij het tegen de commandant had zei hij:

We doen allebei onze plicht.

We zijn goede soldaten en we moeten elkaar respecteren.

Als we maar kunnen uitleggen waarom we dingen doen, gaat het prima.

Dat was zijn houding en dat had vaak resultaat.

In het begin moesten we elke dag werken. We hadden nooit rust.

Toosey overtuigde Saitoh ervan dat hij meer resultaat zou hebben...

...als ze af en toe rust zouden krijgen en minder lang moesten werken.

Dat gebeurde ook en die vrije dag was een godsgeschenk.

Dan kon je wat anders doen en even uitrusten.

Toosey pakte ook zijn eigen mannen hard aan als ze over de schreef gingen.

Een man had gestolen van een ernstig zieke man...

...en de spullen doorverkocht.

Toen die man overleed liet ik de dief bij me komen en zei:

Als je nog ��n keer een misstap begaat, laat ik je verhongeren.

Je weet dat ik dat kan, want ik ga over het voedsel.

Voor straf word je nu geslagen.

Hij hield van discipline.

Hij vond dat we de militaire discipline moesten handhaven.

Alleen dan kon het moreel hoog blijven.

Zijn doel was om te overleven.

Hij wilde zoveel mogelijk van zijn mannen veilig thuis krijgen.

Ze gedroegen zich niet als verslagen soldaten.

Ze trommelden met hun gereedschap en floten.

Ze marcheerden opgewekt naar het werkterrein.

Het ging zoals in de film.

Ik hield me bezig met mijn taken...

...om een reprimande van mijn meerderen te voorkomen.

Ik was niet zo opgewekt.

Maar de Britten trommelden er vrolijk op los.

Naarmate de deadline van de brug naderde, werd 't werk zwaarder.

In de film is het aan de superieure Britten te danken...

...dat het project op tijd af komt.

Deze brug is nogal een onderneming.

Eerlijk gezegd betwijfel ik of die luitenant...

Miura. - Inderdaad.

...of hij zo'n grote klus wel aankan.

Er wordt gedaan of de Japanners te dom waren.

Niets is minder waar.

In werkelijkheid was het zo...

...dat ze de bruggen vijf keer sneller bouwden dan verwacht werd.

Ze hadden zeer capabele ingenieurs.

Zij kwamen met de plannen. Wij deden wat ons opgedragen werd.

We bouwden volgens de lyonhyakkora-methode.

Net als bij een huis worden er palen geslagen.

Daar komen stenen op en daarop komen de pijlers.

Tijdens het heien zongen we 1,2,3,4. Als we het blok optakelden.

En dan lieten we het heiblok neerkomen.

Zo zakten de palen de rivierbodem in.

Het was lastig om precies tegelijk los te laten.

De Japanners zongen dus 1,2,3,4.

De Britten waren wel sterk, maar lieten niet tegelijk los.

En dat hield op.

De kolonel in de film verbood de mannen te traineren en te saboteren.

Toosey gaf hele andere instructies.

We deden onze uiterste best om de boel te saboteren.

We verzamelden termieten en zetten die bij de houten brug.

En ze deden hun werk.

En we moesten het cement mengen.

Als je dat niet in de juiste verhouding doet, wordt cement heel broos.

En dat deden we ook. Daardoor duurde alles veel langer.

Maar als ze ontdekten dat we achterliepen, was het 'speedo'.

Dan kregen we het bevel speedo en ging de zweep erover.

Voor de Japanners was het belangrijk dat de brug snel af zou zijn...

...dus werden we ziek.

Uiteindelijk werden we toch ziek omdat we daar langer zaten...

...en omdat we last kregen van malaria en ander plaatselijke ziektes.

Maar steeds harder moeten werken terwijl je steeds zieker wordt...

...was rampzalig.

Het kwam door het tempo omdat de brug op tijd af moest zijn.

Ze kwamen langs de ziekenboeg en dwongen de zieken om te werken.

Dat hadden ze niet moeten doen.

Ze zien ziekte als een belediging van de keizer.

Dus is er geen sympathie voor zieken en al helemaal niet voor ons.

Wij moesten de mooie spoorwegbrug bouwen...

...en niet de keizer beledigen door ziek te worden.

Dus sloegen ze rustig een zieke in elkaar.

Het vreemde was dat je nooit wist hoe ze zouden reageren.

Ze konden bij het minste of geringste uit hun vel springen.

Daarmee bedoel ik dat ze begonnen te slaan...

...en je moest naar de wachtpost.

Kwartiermeester Ginzo Sakano was een van de mannen die de gevangenen sloeg.

Hij was net als de rest.

Om het gezichtsverlies dat hij vaak leed te compenseren...

...moest hij gevangenen slaan.

Hij sloeg altijd.

Ik geloof niet dat er een dag voorbij ging dat dit niet gebeurde.

Ze zeggen dat u de gevangenen vaak sloeg.

'S Even denken.

Er was maar ��n voorval.

Een gevangene haalde me onderuit.

Ik weet niet waarom, maar hij stormde op me af en begon te vechten.

En toen schopte ik hem.

Maar Sakano's dossier vertelt een ander verhaal.

Hij is veroordeeld tot vijf jaar wegens 't slaan van gevangenen.

E�n man werd 19 keer door hem slagen.

Een ander sloeg hij voor acht maanden in het ziekenhuis in.

Naarmate de wreedheden verergerden groeide de verleiding om te vluchten.

Toosey weigerde te vluchten uit Singapore.

En had zijn mannen ook verboden te vluchten.

Maar in Tamarkan was hij heel anders dan Britse officier uit de film.

Verder nog wat? - Als u mij toestaat.

Over 't ontsnappingscomit�. Shears...

Er komt geen ontsnappingscomit�.

Toen op 28 januari 1943 twee officieren uit Tamarkan ontsnapten...

...hielp Toosey ze door de Japanners pas na 48 uur in te lichten.

Hij gaf ze rantsoen mee voor een maand, maar hij moest het melden.

Want niemand wist wanneer de Japanners een telling zouden houden.

Dan konden ze elk moment doen.

Dan werd alle gevangenen geteld.

Daarom meldde hij het.

Dat was eigenlijk heel slim, want zo leek het alsof hij aan hun kant stond.

Drie weken lang hebben we gebeden. We hadden goede hoop.

Elke dag zeiden we: Ze moeten nu bij de grens zijn. Het is ze gelukt.

Ik was in de ziekenboeg...

...op de dag dat ze de twee officieren per wagen terugbrachten naar het kamp.

Het ging er niet om dat ze er verwilderd uitzagen met baarden en zo...

Daar ging het niet om. Het was de blik in hun ogen.

Er was geen hoop in hun ogen.

Dat raakte me. Ze wisten dat het afgelopen was.

Ze werden verhoord door het Japanse equivalent van de Gestapo.

En ze stonden drie dagen lang in de houding voor de wachtpost.

We kwamen erlangs als we aan het werk gingen.

Ze waren erg mishandeld.

Uiteindelijk zijn ze ge�xecuteerd. Waarschijnlijk doodgestoken.

Ze werden weggevoerd in een wagen met wat bewakers.

En toen de bewakers terugkwamen veegden ze het bloed van hun bajonet.

Ze wilden dat we wisten dat ze ge�xecuteerd waren.

Dat zou ons afschrikken om ook te vluchten.

Saitoh was laaiend. Ik moest komen en hij zette me 24 uur in de zon.

Maar ik nam het 'm niet kwalijk. Door mij had hij gezichtsverlies geleden.

Dat reageerde hij op mij af. Terecht. Ik had de straf verdiend.

Daarna deed hij zoveel mogelijk z'n best om ons te helpen.

Volgens mij kon je Saitoh vertrouwen op z'n woord.

En hij leek vriendelijker dan de rest.

Hij was een cavalerist. En hij had zes paarden in het kamp.

Ledere officier die met hem wilde gaan rijden mocht dat doen.

En dat waren prima ritten.

Zij die in Tamarkan bleven hadden eigenlijk geluk.

De mannen die naar Birma gestuurd werden, waren veel slechter af.

Gevangenen moesten de hele nacht in de rots hakken...

...om een doorgang met een diepte van vijf meter te maken.

Er kwam niks mechanisch aan te pas.

Het werd allemaal met de hand gedaan.

We hadden een beitel en een hamer...

...en daarmee hakte je gaten in de granieten rots.

Het was net Dante's Inferno. Het was een hel.

Het Wangpo-viaduct is helemaal met de hand gebouwd...

...in 17 dagen tijd.

Krijgsgevangenen moesten fatsoenlijk behandeld worden.

Maar er waren geen richtlijnen voor die behandeling.

We hadden alleen de opdracht om ze nuttig te gebruiken.

Ledereen zei: Het maakt niet uit als krijgsgevangenen doodgaan.

Of: Er mogen er net zoveel sterven als er dwarsliggers zijn.

In Tamarkan zag Toosey de gevolgen van het verhoogde tempo op de zieken.

De mannen die terugkwamen zagen er echt verschrikkelijk uit.

De eerste wagen die binnenkwam zat zo vol dat niemand kon zitten.

En toen we de wagen uitlaadden zagen we dat er een man dood was.

Hij was staand overleden.

Toen de cholera toesloeg...

...wisten de Japanners niet hoe ze de lijken moesten afvoeren.

Er was duidelijk niet genoeg ruimte om de lijken te begraven.

Om de lijken te verbranden was er brandstof nodig.

En daar was moeilijk aan te komen.

De lijken die niet verbrand werden, werden aan de kant van de weg gelegd.

Van de 1200 krijgsgevangenen waar ik mee te maken had zijn er 900 gestorven.

Sommige Japanners zeggen nog niet te snappen waarom er zo veel stierven.

Ze zaten in dezelfde omstandigheden als de Japanse soldaten.

Ik snap niet waarom zoveel Britse soldaten stierven.

De Japanse soldaten werkten onder dezelfde omstandigheden...

...en ze hadden dezelfde hoeveelheid eten.

Dat is niet waar. De Japanners hadden het veel beter.

Wij moesten te hard werken, kregen te weinig te eten...

...we hadden geen kleding en kregen geen medicijnen.

We waren wanhopig.

Dan wordt het een psychologisch verhaal.

Als je geen enkele hoop hebt en de situatie uitzichtloos lijkt...

...word je wanhopig en sterf je.

In mei 1943 waren beide bruggen voltooid.

In slechts zeven maanden tijd.

Vijf maanden later, op 17 oktober 1943 was de spoorlijn af.

De spoorlijn van 415 km was aangelegd met 'n tempo van een kilometer per dag.

In ruim een jaar tijd. De geallieerden hadden op minstens vijf jaar gerekend.

In tegenstelling tot de film werd hij niet opgeblazen bij de opening.

Hij is twee jaar lang gebruikt om Japanse troepen te bevoorraden.

Dag in, dag uit vervoerden ze 1000 ton...

...aan munitie, voorraden en voedsel naar Birma.

Precies zoals het Japanse leger gepland had.

Bovendien werden er enorm veel manschappen...

...die anders 800 kilometer te voet hadden moeten afleggen...

...per trein vervoerd.

Het was dus een enorme aanwinst voor de Japanners.

In maart 1944 kwam het moment waar de spoorlijn voor was aangelegd.

De invasie van India.

Maar twee jaar na Singapore was het Britse leger in Azi� veranderd...

...in een formidabel leger onder leiding van generaal Slim.

Maar weer waren ze verrast door de snelheid...

...waarmee de Japanners de grensposten in Kohima en lmphal insloten.

Deze keer gaven ze zich niet over.

De Indiaase en Britse troepen weerstonden de aanvallen heldhaftig.

Na vier maanden kwam de aflossing en werden de Japanners teruggedreven.

Ze lieten 36.000 doden achter.

Slims leger achtervolgde ze tot in Birma.

Toen ik de soldaten zag terugkeren van het front...

...in vodden en zonder wapen, dacht ik: Dat was het.

Op dat moment wist ik wie de oorlog zou winnen.

In 1945 kon het Japanse leger zich dankzij de spoorlijn terugtrekken.

Ze reisden 's nachts om luchtaanvallen te vermijden.

De bommenwerpers hadden 't gemunt op Toosey's brug.

Een van de weinige metalen bouwwerken over de Kwai.

Zeven aanvallen van de Amerikaanse luchtmacht mislukten.

In de film wordt de brug verwoest door commando's.

De werkelijkheid was anders.

Op 24 juni 1945 leidde Les Evans een RAF-eskader...

...van Canadese, Australische Nieuw-Zeelandse en Britse piloten...

...in een aanval op de bruggen over de Kwai.

Het werd van belang door de film Brldge On The Rlver Kwal.

Voor ons was het gewoon een doel.

Je belandt altijd in de wolken, zeker tijdens de moesson.

En het was moessontijd.

Maar toen we in het doelgebied kwamen, was het helder.

Aan weerszijden van de bruggen stond afweergeschut.

Ze schoten op de vliegtuigen, maar onze boordschutters beantwoordden 't vuur.

We moesten onder een hoek aanvallen anders zouden we 'm missen.

Dus je valt aan onder een hoek van zo'n twee, drie graden...

...zodat minstens ��n bom een voltreffer zou zijn.

En de rest zou de fundering beschadigen.

We zagen de vliegtuigen overkomen en de rookwolken van de explosies.

En we begonnen te juichen.

Maar niet al te enthousiast, want de Jappen werden gek.

Drie delen van de metalen brug werden verwoest.

De houten brug stortte in en spoelde weg.

Ze waren allebei onbruikbaar.

Ik had wel gemengde gevoelens.

Ik dacht: Het kostte negen maanden om 'm te bouwen...

...en in een paar seconden was ie weg.

De geallieerden waren aan de winnende hand in Birma.

En de gevangenen werden een interne bedreiging.

Uit angst voor een opstand werden officieren gescheiden van hun mannen.

Toosey's mannen werden naar Ubon aan de Cambodjaanse grens gebracht.

Toosey en andere officieren gingen naar een kamp bij Bangkok.

Er werd openlijk gezegd: Als de Britten binnenvallen worden jullie ge�xecuteerd.

We waren omringd door bergen...

...en in die bergen zat een Japanse divisie met een duidelijke doel.

Ze moesten ons vermoorden.

Gelukkig ging het allemaal zo snel dat daar geen tijd voor was.

Er kwam 'n wapenstilstand en Toosey die na drie jaar nog maar 47,5 kilo woog...

...reisde onmiddellijk naar Ubon om te zien of zijn mannen in orde waren.

Maar daar waren de geallieerden al.

Ze waren achter de linies gedropt.

Ik zat boven in mijn kamer toen ik een auto hoorde aankomen.

Ik keek uit het raam en er stapten een heleboel Britse officieren uit.

Goed gekleed, met sjerpen om en ze droegen allemaal een wapen.

Ik was stomverbaasd. Dit was tijdens de wapenstilstand, dus v��r de overgave.

Ik ging naar beneden om ze te begroeten. Toosey was de oudste.

We schudden elkaars hand en praatten wat.

En toen zei Toosey: Lk ga naar het kamp.

In Ubon werden we geweldig ontvangen door de mannen. Echt fantastisch.

De Japanse officier was er nog en ik zei:

Zie maar wat je doet. Ik ben hier nu de baas.

Toosey vroeg of ik om elf uur wilde komen.

Er zou een parade zijn en ik mocht het defil� afnemen.

Het was ontzettend indrukwekkend.

4000 man in rechte lijn die 't volkslied zongen terwijl de vlag gehesen werd.

Terwijl ze drie�nhalf jaar gevangen gezeten hadden.

Ik heb niet gehuild, maar het scheelde niet veel.

Het was heel emotioneel.

In heel Thailand en Zuid-Oost Azi� werden krijgsgevangenen bevrijd.

Maar 12.000 man die aan de spoorlijn gewerkt hadden kwamen niet thuis.

Toen de overlevenden, waaronder Toosey, terugkwamen...

...was iedereen geschokt door hun verhalen.

Voor de krijgsgevangenen was de beproeving voorbij.

Voor hun vijand begon die net.

Ze werden doorgelicht op oorlogsmisdaden.

De maand voor het proces kreeg ik erg weinig te eten.

Dat was de eerste keer dat ik echt honger had.

Ik begon te beseffen dat we verloren hadden.

En ik dacht aan de krijgsgevangenen die ook echt honger hadden gehad.

In 1946 begon het oorlogstribunaal in Singapore.

Abe werd aangeklaagd voor zijn aandeel in de dood van 1200 gevangenen.

Hij zou zieke gevangenen gedwongen hebben om te werken.

En hij had z'n mannen toegestaan gevangenen te slaan.

Mensen legden valse verklaringen af over mij.

Dat was het ergste van verliezen.

Dat ik beschuldigd werd van iets wat ik niet gedaan had.

Maar de verklaringen lieten weinig twijfel bestaan.

Hij werd veroordeeld en zat elf jaar in de gevangenis.

Veel van z'n collega's hadden minder geluk.

265 Japanse oorlogsmisdadigers werden door de Britten opgehangen.

Saitoh was niet aanwezig bij het tribunaal.

30 jaar later vertelde hij zijn verhaal aan Toosey's zoon.

Saitoh vond dat mijn vader zijn leven gered had.

Aan het eind van de oorlog hoefde hij niet...

...voor het oorlogstribunaal te verschijnen.

Daar zal Saitoh wel bang voor geweest zijn.

Mijn vader nam het voor hem op en zei tegen hem: Je mag naar huis.

Daar was Saitoh hem eeuwig dankbaar voor.

Nu de oorlog afgelopen was, werd Toosey gewoon bankier.

In 1957 kwam de film The Brldge On The Rlver Kwal uit.

Zijn medekrijgsgevangenen waren bang dat de mythe uit de film...

...werkelijkheid zou worden.

De krijgsgevangenen konden de publieke opinie niet be�i�nvloeden.

Dat zou alleen gebeuren als een van de leiders zijn verhaal vertelde.

Ik zei tegen kolonel Toosey: Lk neem het op en rangschik alles.

En als u mocht overlijden, is alles bewaard voor het nageslacht.

Maar in 1975 overleed Toosey. Voor veel mensen bleef de mythe bestaan.

Maar Toosey werd niet vergeten.

Ver weg, in Japan, zat een man die al 30 jaar zijn herinneringen koesterde.

Hij had hem geschreven voor hij stierf.

Ik wil u al heel lang ontmoeten om u te bedanken.

In WO II hebben wij elkaar ontmoet in het concentratiekamp Tamarkan.

Daar zaten we drie jaar.

Ik kan me 1955 nog goed herinneren.

Toen eindigde de oorlog en werden de rollen omgedraaid.

Ik was verbaasd en verrast toen u me de hand schudde.

Een dag eerder was u nog gevangene.

U sprak vriendelijke woorden en ik zag wat een groot man u was.

U had gewonnen, maar was niet arrogant of trots.

U bent iemand die een brug slaat over het slagveld.

Was getekend - Saitoh.

Het dodenfestival in Tokio.

De zielen van voorouders worden getroost met drijvende lampionnen.

Voor Japanners is plicht de steunpilaar van de maatschappij.

Saitoh voelde dat hij een grote plicht had tegenover Toosey.

Hij wilde niet sterven voor hij die vervuld had.

Saitoh geloofde dat Toosey zijn leven gered had.

Dat betekende dat hij hem moest bedanken.

Hij zei altijd dat hij mijn vader zeer dankbaar was en dat hij 'm wilde zien.

En toen m'n vader stierf, wilde hij zijn graf bezoeken en dat heeft ie gedaan.

Voor hem was het een soort pelgrimstocht.

Hij had groot ontzag voor hem. Hij was erg stil.

Hij wilde even alleen zijn om te bidden bij het graf.

Toen zei hij tegen me: De laatste keer dat ik hem gesproken heb, zei hij:

God weet wie juist gehandeld heeft.

Dat heeft hij 40 jaar lang onthouden.

Aan Mr Patrick Toosey en Mr Davies. Ik ben blij dat mijn plicht vervuld is.

Maar ik betreur het dat ik Mr Philip Toosey niet in levende lijve gezien heb.

Hij liet me zien hoe een mens zou moeten zijn.

Hij heeft de filosofie van mijn leven veranderd.

Zijn plicht aan Toosey was vervuld en Saitoh stierf in 1990.

Na zijn dood ontdekten zijn kameraden zijn laatste geheim.

Ik vroeg zijn vrouw naar de begrafenis.

En zijn vrouw zei dat het tijd was voor de waarheid.

Ze zei dat hij christen was. Ik kon niet naar 'n christelijke begrafenis...

...dus zei ze dat ik niet hoefde te komen.

Ik had er geen idee van dat hij christen was.

Ik geloof niet in een fysieke wederopstanding.

Dan zou het wel erg vol worden.

Maar ik geloof wel dat een schaduw van ons leven...

...op een bepaalde manier blijft voortbestaan...

...en hele generaties kan bijstaan.

In het kamp hield ik er rekening mee...

...dat niks deed wat slecht zou zijn voor mijn geest.

Vertaling: The Site

Het filmpubliek kent 'm als de brug over de rivier de Kwai.

De film laat zien hoe zwaar het was voor krijgsgevangenen om de brug te bouwen.

Het werken aan de echte brug was ook zwaar en gevaarlijk.

Maar voor de krijgsgevangenen was dat halfjaar een makkie...

...vergeleken met wat volgde.

Het is een mythe...

...dat de bouw van de brug bij Tamarkan zo veel levens eiste.

Tijdens de bouw van de bruggen stierven negen van de 3500 mannen...

...in een periode van zes maanden.

De mannen die hier de jungle introkken om de spoorlijn aan te leggen...

...liepen recht in de hel.

Wat toen gebeurd is, zijn dingen die een mens niet zou mogen overkomen.

Na de brug liep de spoorlijn naar het noorden...

...tot ie aansluiting vond met de spoorlijn uit Birma.

Daarna lieten de spoorlijnen de vlaktes achter zich...

...en gingen de dichte jungle in.

Wegen waren niet meer dan bospaden.

De meeste tijd van het jaar was de rivier onbegaanbaar.

De beperkte voorraden begonnen op te raken.

Vanaf het begin was er weinig anders geweest dan rijst.

Nu leden de mannen niet alleen aan ondervoeding, maar verhongerden ze.

Gevangenen zochten in de jungle naar iets eetbaars.

Alles wat er eruitzag alsof je het kon eten, ging de pot in.

Soms kwamen we een python tegen.

Met de eerste die ik zag...

...gingen we naar onze arts. En vroegen of die eetbaar was.

Hij zei: Ja. Dus hebben we 'm opgegeten.

We brachten alles wat je kon bedenken naar de kok voor in de stoofpot.

Dat betekende slangen, ratten, hagedissen enzovoort.

Allemaal prote�i�ne.

Gebrek aan eten sloopte het lichaam. De wreedheid van de Japanners was erger.

Die sloopte de geest.

Ik wist niet dat mensen, of wezens die voor mensen doorgaan...

...zo wreed konden zijn.

Je kunt ze geen beesten noemen, want een beest doet dat soort dingen niet.

De gevangenen stonden onder twee groepen leiders.

De ingenieurs die de spoorlijn planden en bouwden...

...waren erop gebrand de lijn snel af te maken om indruk te maken op Tokio.

Dan waren er nog de bewakers...

...die graag geweld gebruikten tegen de gevangenen.

Voor de wreedsten hadden de gevangenen bijnamen.

Dr Dood. De Hagedis. Of de Begrafenisondernemer.

Slaan of een tik met bamboe of een geweerkolf was de lichtste straf.

Als je de regels overtrad, werd het erger.

Tom Collins vergat te buigen.

Ze hingen me op aan mijn vingers en lieten me tien uur hangen.

Elke keer als de bewaker langskwam werd je geslagen of geschopt.

Soms lieten bewakers een gevangene een grote steen boven zijn hoofd houden.

Zodra je je armen liet zakken, staken ze je met een bajonet.

Niet hard, het was meer een prik.

En als je de steen liet zakken...

...begonnen ze te lachen. Dat vonden ze heel grappig.

Gevangenen konden niks doen. Vluchten kon niet.

De jungle was effectiever dan prikkeldraad.

Slechts een paar die er niet meer tegen konden, verzetten zich.

Een van onze jongens viel een vent aan met een bijl.

Helaas kon hij 'm niet vermoorden.

Ze bonden 'm vast en lieten hem staan.

We hoorden hem 's nachts huilen.

Hij werd helemaal hysterisch.

Zijn hele leven trok aan hem voorbij.

In het hele kamp was het doodstil.

Het was vreselijk om te horen.

We konden hem niet helpen. We konden niet in zijn buurt komen.

Dus ging hij dood.

Gevangenen moesten miljoenen kuub aarde met de hand verplaatsen.

Ze bouwden per dag meer dan tien meter brug.

Ondanks de ontberingen waren de bouwprestaties wonderbaarlijk.

Dit hier is Wangpo.

Een van de grootste projecten van de Birma-spoorlijn.

Hier liep de berg rechtstreeks de rivier in.

Halfnaakte, uitgehongerde mannen hingen aan touwen aan die bergwand...

...om met explosieven een doorgang te maken.

Terwijl 30 meter beneden mannen die enorme balken omhoog tilden...

...om dit bouwwerk van 18 meter hoog en 120 meter lang te bouwen.

Lage officieren en dienstplichtigen verrichtten de arbeid.

Hoge officieren gingen over de organisatie en 't bestuur van het kamp.

Er was veel te doen want de Japanners hadden weinig oog voor detail.

Sanitair, hygi�ne, voedselbereiding en medicijnverstrekking...

...moest allemaal geregeld worden. Zeker omdat er zo weinig was.

In januari 1943 begonnen de Japanners de strijd en mensen te verliezen.

15.000 bij Guada Canal en 12.000 in Nieuw-Guinea.

Op zee ging het nog slechter.

Dus besloot Tokio om de Britten in Birma meer onder druk te zetten.

De ingenieurs kregen het bevel om de spoorlijn maanden eerder te voltooien.

De krijgsgevangenenraad zei dat het onmogelijk was.

Maar voor de ingenieurs was het een re�le uitdaging.

Ze gingen aan de slag om het bevel uit te voeren.

Maar het werd steeds moeilijker om het waar te maken.

Toen ze op moeilijker terrein kwamen, waren ze al verzwakt.

En daardoor raakten ze steeds verder achter op schema.

Toen de ingenieurs dat merkten schroefden ze in paniek het tempo op.

In hun gebrekkige Engels riepen de Japanners en Koreanen 'Speedo'...

...als gevangenen harder moesten werken.

De vreselijke periode die volgde werd ook aangeduid met die term.

Als je gevangenen zich dood laat werken ben je van je overschot af.

We beseften dat we geluk hadden als we het zouden overleven.

Er waren veel doden. Als je wakker werd, lag je vaak naast een lijk.

De speedo-tijd veranderde de boze droom voor de gevangenen...

...in een echte nachtmerrie.

Naarmate de spoorlijn vorderde...

...eiste het straffe schema zijn tol.

In het voorjaar van 1943 kreeg Singapore het bevel...

...om meer gevangenen te sturen.

Daaronder was een groep van 7000 Australi�rs en Britten genaamd F-force.

Weer zeiden de Japanners dat ze alles mochten meenemen.

Een regimentsband nam een piano mee.

Maar al snel kwam ook F-force tot de ontdekking...

...dat muziek er niet in zat.

Ze werden bevolen te gaan lopen. Het werd een tocht van 240 kilometer.

Ik herinner me niet veel meer.

Na de tweede dag werd het een nachtmerrie.

Sommigen konden niet meer.

En er werd ons te verstaan gegeven...

...dat je dan doodgeschoten of achtergelaten werd.

Het waren in feite zieke mannen.

Het was geen mars, maar een beproeving.

Een beproeving van 17 dagen.

De weg bestond uit een pad door de jungle.

Als het begon te regenen spoelden hele stukken weg.

Het was geen vrolijke boel. Er wordt gezegd dat mensen zongen...

...maar op de tweede dag kon niemand meer zingen.

Er werd gerust op open plekken.

De mannen lagen in de regen en probeerden wat te slapen.

Voor de zieken was de mars gruwelijk.

We liepen 's nachts. Zo'n 25 of 30 kilometer.

Het was vreselijk omdat er zieken bij waren.

Ledereen hielp elkaar.

Als er iemand viel, werd ie geslagen.

De Japanners waren echt meedogenloos.

Voor sommige zieken was de hulp van hun kameraden niet genoeg.

Na verloop van tijd hoorden we een schot.

We begrepen dat iemand niet meer verder kon en doodgeschoten was.

Eindelijk kwam F-force aan in kampen langs de grens van Birma.

Het waren de allerergste kampen.

Van de 7000 man in F-Force, kwamen er 3000 nooit meer thuis.

Tijdens speedo werd het arbeidstempo nog verder opgevoerd.

Werken tot 10 uur 's avonds.

Kruipend terug naar het kamp om twee uur te slapen op een bed van bamboe.

En dan weer aan het werk.

En dat steeds weer.

Dag in, dag uit dezelfde verschrikkingen.

Met de speedo-periode begon een nieuwe marteling. De moesson.

Op de grens tussen Thailand en Birma begint de regentijd in april...

...en houdt zes maanden bijna onafgebroken aan.

Het is de zwaarste regenval ter wereld.

We hadden geen idee wat een moesson inhield.

Het regende aan een stuk door.

Het kwam met bakken uit de lucht. Het hield niet op.

Alles was modder.

De voortdurende regen bemoeilijkte 't werk nog meer.

Graven en sjouwen werd bijna onmogelijk door glijpartijen...

...en aardverschuivingen.

En de bewakers werden nog opvliegender.

Door de regen en de modderstromen...

...werd er meer aarde weggespoeld dan aangebracht.

Ze sloegen ons als we langskwamen, want zij wilden ook droog zitten.

De honger nam toe. De mannen kregen 1000 kilocalorie�n per dag.

Dat is amper genoeg om te overleven.

Voor mannen die urenlang zware fysieke arbeid moesten leveren...

...betekende het de doodstraf.

De arbeid die ze moesten verrichten was onvoorstelbaar.

Een groep van 5000 man, de D- en H-force...

...werd op een van de zwaarste projecten gezet.

Dit is de Hellfire-pas. Een enorme uitgehakte kloof in de berg...

...gemaakt door een groep Australi�rs die hier in april 1943 begon.

Hij is ruim vijf meter diep en 60 meter lang.

Naakte, uitgehongerde mannen hebben dit met de hand uitgehakt.

Hier zie je nog een boorgat.

Gemaakt door twee man. Een hield de boor vast, een ander sloeg met 'n moker.

Zo sloegen ze 'm in de rots.

Dan ging er dynamiet in en werd ie opgeblazen.

Vijf maanden lang werd er onafgebroken gewerkt.

'S Nachts verlichtten bamboe-vuren en lantaarns gruwelijke taferelen.

Levende skeletten wroetend in de berg in de onophoudende regen.

Honderden stierven door ziekte en uitputting.

69 mannen werden doodgeslagen.

Geen enkele andere plek illustreert...

...de passie, de ambitie en de wreedheid van de Japanse ingenieurs...

...beter dan Hellfire-pas.

Dit was ook 'n slagveld net als Anzio en Stalingrad.

Los van de Holocaust is er geen plek denkbaar...

...waar mensen fysiek en geestelijk zo tot het uiterste gedreven werden.

Er werkten nu 65.000 krijgsgevangenen aan de spoorlijn.

Ze probeerden allemaal de kracht te vinden om te overleven.

Je was de hele tijd bezig met de vraag: Wat kan ik doen om in leven te blijven?

Lk heb nooit gedacht dat ik het niet zou halen.

Ik had altijd twee enveloppen bij me...

...met de lipafdrukken van mijn vrouw.

Als ik daarnaar keek, kon ik er weer tegen.

Elke ochtend als ik wakker werd zei ik: Dit is weer een dag.

En ze krijgen me vandaag niet.

Niemand wist zeker of hij het zou halen.

Het is alsof je drie�nhalf jaar in de dodencel zit.

De meeste overlevenden zeggen dat een ding ze erdoor gesleept heeft.

Je moest een of meerdere maten hebben.

Als je het alleen moest doen, had je geen kans.

Zonder maten kwam je niet thuis. Zo simpel was het.

Ze zochten instinctief iemand of een groepje op die ze maten noemden.

De mannen waren vaak ziek, dan was een maat van levensbelang.

Maar het was vooral het idee dat er iemand was die om je gaf.

Het was bijna meer familie dan vriend.

Als hij ziek werd, zorgde jij voor hem.

Dan haalde je zijn eten en zo. En hij deed hetzelfde voor jou.

Het toppunt van vertrouwen.

Als jij doodging, zou hij je redden. Als hij doodging, redde je hem.

Een maat hield de bewakers op afstand en verschoonde je verband.

Hij gaf je een broek en haalde de luizen van je hoofd.

Maar als je een maat verloor, kwam dat hard aan.

Het was een geweldige vent. We waren al heel lang bevriend.

Het is bijna alsof je je vrouw verliest. Een familielid.

Het is ironisch dat met alle wreedheden...

...mensen in staat zijn tot zulk mededogen.

Tijdens de speedo van 1943 werd er veel van de mannen gevergd.

Er stonden ook veel helden op.

Misschien waren de artsen wel de grootste helden.

Voor elke soldaat die in Birma gewond raakte, stierven er 143 aan ziektes.

En dat terwijl het leger voldoende voedsel en medicijnen had.

Dan is het niet vreemd dat in de kampen waar amper eten en medicijnen waren...

...duizenden mensen ten prooi vielen aan ziektes.

Nadat er 'n jaar aan de spoorlijn gewerkt was, in de zomer van 1943...

...steeg het aantal zieken tot een recordhoogte.

Bij de aanvang van de speedo...

...werden de medische problemen onhoudbaar.

De mannen waren al zwaar ondervoed en hadden weinig weerstand.

Er waren al veel besmettelijke ziektes...

...maar nu de mannen zo uitgeput waren...

...waren ze nog veel vatbaarder.

Dorstige mannen dronken besmet water.

Vliegen bedekten het voedsel en de latrines.

Muskieten staken mannen die urenlang gedwongen in de houding stonden.

Ze waren een plaag in ziekenhuizen en hutten.

Hoewel er genoeg artsen en verplegers waren, was er geen apparatuur.

En ten tijde van de speedo waren de meegebrachte medicijnen al lang op.

De meeste mannen leden aan malaria.

De meesten werden geveld door malaria.

Bijna iedereen had malaria.

Het probleem met malaria was dat hoewel we prima artsen hadden...

...we geen medicijnen hadden.

Het enige middel tegen malaria was kinine.

Met de invasie van Oost-lndi� had Japan 85% van de kinine in handen.

Maar de gevangenen kregen bijna niks van dit waardevolle medicijn.

Terwijl de Japanners elke dag hun dosis kregen.

Japanse medici verkochten grote hoeveelheden kinine op de zwarte markt.

Prostituees werden zelfs betaald met kinine.

Dysenterie was vanaf het begin een probleem...

...en eiste meer levens dan welke andere ziekte ook.

Medici pleitten voor betere hygi�ne...

...maar in een jungle-kamp kon je niet veel doen.

Door ondervoeding sloegen andere ziektes toe.

Door gebrek aan nicotine-zuur ontstond de huidaandoening pellagra.

Door tekort aan vitamine B ontstond beriberi.

Een ziekte waardoor de buik en de genitali�n opzwellen.

Beriberi was het ergst.

Je onderstel wordt zo groot als een voetbal en je kunt niks.

Je ogen, oren, je gezicht... Je hele lichaam is opgezwollen.

Tijdens de speedo hadden de mannen geen broeken of schoenen meer.

Ze liepen door struiken, over rotsen en werkten met ruw hout.

Ze kregen overal schrammen en snee�n.

Met goede ontsmettingsmiddelen was er niks aan de hand geweest...

...maar door ondervoeding en slechte hygi�ne werden het zweren.

John Hamilton was verpleger.

Wij, als medici, kregen vooral veel te maken met zweren.

Het begon als speldenprikjes...

...maar ze werden steeds groter en groter tot ze het hele been bedekten.

Dat kon in een dag of drie gebeuren.

Het vlees en de pezen werden razendsnel weggevreten tot het bot blootlag.

In een paar weken was 'n man dood.

Met antibiotica of wat alcohol kon 't proces gestopt worden...

...maar dat was niet beschikbaar.

Mannen gilden terwijl artsen 't dode vlees wegschraapten...

...met 't enige wat ze hadden. Geslepen lepels.

Soms werden er maden in de wond gezet.

Of de gevangene ging in de rivier zitten en liet vissen 't rottende vlees opeten.

Als we niks meer konden doen, moesten we amputeren.

Dat was niet makkelijk zonder verdoving en zonder zaag.

En we hadden pas een zaag als er een ploeg terugkwam.

E�n man zorgde dat de pati�nt niet beet, een ander hield het goede been vast...

...terwijl de arts het ge�i�nfecteerde been afzaagde.

Toch ging het verrassend vaak goed.

In april 1943 sloeg het noodlot toe voor duizenden spoorwegarbeiders.

Als 'n goddelijke straf in 'n Griekse tragedie...

...kregen de mannen te maken met de ziekte die ze het meest vreesden.

De spoorlijn liep langs de besmettingsbron van cholera.

In dat gebied breekt elk jaar cholera uit.

Alleen het woord veroorzaakt al koude rillingen...

...bij de mensen tegen wie het wordt gezegd.

Omdat cholera zo snel en dodelijk toeslaat.

Het begon in de kampen van Aziatische arbeiders.

De moesson bevrijdde de dodelijke bacterie uit de grond.

Slechte hygi�ne deed de rest.

Binnen enkele weken was het in de krijgsgevangenkampen.

Cholera is zeer besmettelijk.

In de kampen liep het water via de latrines naar ziekenhuizen en hutten.

De mannen moesten lopen en zelfs slapen in het dodelijke water.

De ziekte veroorzaakt diarree waardoor je binnen enkele uren uitgedroogd bent.

De dood kan ongelooflijk snel toeslaan.

Sommigen kregen 's ochtends de eerste symptomen en waren 's avonds dood.

In 'n ziekenhuis is cholera te genezen.

Maar hier stapelden de lijken zich zo snel op, dat begraven zinloos was.

We probeerden ze te begraven. Zo'n tien per dag.

Maar door de moesson spoelden ze zo weg.

Dus werd er besloten ze te verbranden.

De eerste was het ergste, want ik had het nog nooit gedaan.

We gooide een man op het vuur...

...en door het krimpen ging hij rechtop zitten, hoewel hij dood was.

Het engste was dat hij zich ineens omdraaide en me aankeek.

Dat zal ik nooit vergeten. Daarna heb ik er nog heel veel verbrand.

De Japanners waren doodsbang voor cholera en meden besmette kampen.

Ze boden bitter weinig hulp.

Een kamp kreeg een kwart liter lysol en twee zakjes ongebluste kalk...

...als ontsmettingsmiddel voor 2500 man.

In de slechtste kampen stierf 30% aan cholera.

Hintok in Thailand was een van de ergste.

Dit is Hintok.

Samen met Sonkurai en Kinsayok een van de ergste kampen.

De mannen uit het hoofdkamp die cholera kregen...

...werden hier beneden in een quarantaine-hut gezet.

Zwarte modder, stromende regen en lekkende hutten.

Een dodenhut.

Daarachter liggen de crematievelden.

Daar zijn meer dan 200 mannen gecremeerd.

Volgens degenen die in Hintok gezeten hebben, was het vreselijk.

In de kampen van de Aziatische arbeiders was het nog veel erger.

Geen hygi�ne, geen medicijnen en geen artsen.

Stervenden werden in de jungle gelegd. Ze stierven met duizenden tegelijk.

Niemand zorgde voor ze. Er waren geen artsen, ze hadden geen vrienden.

Ze werden gewoon achtergelaten om te sterven.

Volgens sommigen zijn er 130.000 gestorven aan ziektes en ondervoeding.

De meesten zijn nooit teruggevonden.

Ondanks alle ziektes die uitbraken hield de medische staf vol.

In kleinere kampen fungeerden verplegers vaak als arts.

Soms deden ze dingen die tot hun eigen dood leidden.

Die mannen kwamen vrijwillig uit de kampen naar de dodenhutten.

Zij leegden de steken, ze wasten de pati�nten met cholera en dysenterie.

Zij zijn de onbejubelde helden van de spoorlijn.

Artsen waren meesters in 't improviseren.

Eetgerei werd omgetoverd in chirurgische instrumenten.

Van bamboe werden steken, naalden, stoelen en rek-constructies gemaakt.

Flessen en gasbussen werden gebruikt bij infusen.

Er werden proteses gemaakt van bamboe bekleed met waterbuffelleer.

Ledereen had veel ontzag voor de artsen.

Dr Albert Coates werd aanbeden.

Net als Dr Jacob Markowitz, een van de weinige Canadezen.

De Amerikanen waren de Nederlander Henri Hekking eeuwig dankbaar.

Hij kwam uit Indonesi�.

Zijn oma was een kruidendokter en hij kende alle kruiden.

Hij was echt onze redder in nood.

Wij hadden het laagste sterftecijfer van alle kampen langs de lijn.

Maar geen enkele dokter werd zo vereerd...

...als de Australi�r Edward Dunlop. Ook wel bekend als Weary.

Weary was een held. Bijna een god.

Hij was niet alleen een geweldige arts...

...die van niks alles kon maken.

Hij verzette zich ook tegen de Japanners...

...die zieken wilden laten werken.

Weary greep in en bracht de mannen terug naar het ziekenhuis...

...en onderging dan de afranseling.

Japanners hadden weinig op met zieken.

Als ze geen bloed zagen, beschouwden ze de zieken als aanstellers.

Elke dag stelden de ingenieurs arbeidersquota...

...waar de bewakers voor moesten zorgen.

Als er te weinig arbeiders waren, gingen ze naar de ziekenboeg.

Mannen met zware cholera of gapende zweren moesten zich melden.

De artsen en verplegers verzetten zich hiertegen, vaak met succes.

Maar vaak reageerde de bewaker zich vervolgens af op de medicus.

De verpleger werd altijd afgeranseld.

Hoe erg hing af van de Japanner.

Deze mannen, gewone mannen...

...wisten elke ochtend ��n ding zeker: Dat ze afgeranseld zouden worden.

Zo ging het elke dag aan de Birma-spoorlijn.

Op open plekken in de jungle stapelden de duizenden lijken zich op.

Gewone mensen gevangen in een bizarre situatie van wreedheden en dood.

Ze wisten niet dat de geallieerden naderden...

...en dat er een einde aan hun lijden zou komen.

In de herfst van 1943...

...kregen de krijgsgevangenen te maken met een nieuwe kwelling.

Door de komst van de B-24 in India...

...konden de Britten en Amerikanen de spoorlijn bombarderen.

De gevangenen mochten hun hut niet markeren...

...waardoor de piloten niet wisten dat ze er waren.

Honderden gevangen werden gedood of raakten gewond.

Beschadigde delen van de spoorlijn werden gerepareerd...

...en het werk vorderde gestaag.

Uiteindelijk kwamen de twee delen van de Birmalijn samen.

38 kilometer ten zuiden van Birma.

Op 25 oktober 1943, na 14 maanden en vele doden...

...werd de laatste spoorspijker geslagen.

Er kwamen hoge Japanse officieren en er zouden journalisten komen.

De gevangenen kregen voor het eerst in twee jaar nieuwe uniforms.

Twee dagen eerder kregen we broeken.

Ik dacht: De oorlog is voorbij. We gaan naar huis.

De gevangenen keken toe...

...hoe een Japanse luitenant-kolonel de spijker erin probeerde te slaan.

Hij probeerde 'm erin te krijgen, maar het lukte hem niet.

Lemand anders moest het doen. Hij gaf alleen de laatste klap.

De hoge piefen stapten weer op de trein en wij gingen terug naar het kamp.

En toen zei de sergeant-majoor die de leiding had:

Uniformen inleveren.

Je kreeg een nieuwe broek, een nieuw shirt en wat bananen.

Dan moest je langs de camera lopen.

Zodra je uit beeld was moest je alles teruggeven.

Met ��n klap van een voorhamer was de spoorlijn eindelijk af.

De krijgsgevangenen en de Aziatische arbeiders...

...hadden een geweldige prestatie geleverd.

Uit dossiers blijkt dat er 3 miljoen m� aarde met de hand verplaatst is.

Een voetbalveld van 730 meter diep.

Halfnaakte mannen op blote voeten bouwden 13 kilometer aan bruggen.

Hun enige hulp waren 400 olifanten.

Maar op 't laatst verdwenen ook die omdat hun oppassers deserteerden.

Veel krijgsgevangenen werden overgeplaatst naar andere projecten.

Sommigen gingen naar Japan om te werken in de havens en de kolenmijnen.

Anderen werkten aan wegen en vliegvelden in Thailand en Indo-China.

Ondanks de bombardementen bleef de spoorlijn anderhalf jaar in gebruik.

Maar het werd nooit het succes waar Japan op gehoopt had.

Hij voldeed niet aan de verwachtingen van Japan.

Eerst wilden ze 3000 ton per dag vervoeren.

Dat werd bijgesteld tot 1000 ton en ook dat werd niet gehaald.

Op 13 februari 1945 werden bij een aanval van Amerikaanse B-24's...

...drie van de elf delen van de brug over de Kwai verwoest.

De spoorlijn die Japan de overwinning moest bezorgen...

...werd nu gebruikt voor de aftocht van het verslagen leger.

Op 15 augustus 1945 besloot Hirohito om het onverdraagbare te doen...

...en zich over te geven.

Een voor een werden de krijgsgevangenkampen ingelicht.

Eindelijk was de nachtmerrie voorbij.

Ledereen was door het dolle.

We zongen alle oude liedjes. We waren dolblij.

De Australi�rs haalden een Britse vlag te voorschijn...

...en die werd gehesen.

Eindelijk was het langverwachte moment voor iedereen daar.

Geallieerde troepen liepen de kampen binnen en de gevangenen waren vrij.

Zeep en warm water.

Een kop koffie.

De eenvoudige geneugten van het leven waren weergekeerd.

Ik kan niet onder woorden brengen wat ik voelde toen ik iemand hoorde zeggen:

How are you, mate? Het is onbeschrijfelijk.

En dan begin je te beseffen dat je vrij bent.

Dat die rotzakken er niet in geslaagd zijn om je kapot te maken.

Dat is een overweldigend gevoel.

Het gevoel dat je weer 'nee' kunt zeggen tegen wie je wilt.

Dan denk je: Het was het waard.

Drie�nhalf jaar na de nederlaag van generaal Percival...

...tekende Japan de overgave van Singapore.

Maar het bleef maar een paar jaar in Britse handen.

Na de oorlog werden 120 Japanners en Koreanen...

...aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden.

Beruchte bewakers zoals Mr Bloed en de Begrafenisondernemer...

...werden met 30 anderen opgehangen.

Generaal Yamashita die op de hoogte moet zijn geweest van de wreedheden...

...werd ook opgehangen op de Filipijnen.

Maar honderden die betrokken waren bij de spoorlijn...

...keerden terug naar Japan.

Ze herinnerden zich alleen de prestaties en niet de wreedheden.

Nu is de spoorlijn grotendeels buiten gebruik.

Veel tragische plekken zijn verdwenen.

Waar zovelen stierven aan cholera en verbrand werden...

...is het nu vreedzaam.

Waar de laatste nagel geslagen werd en de gevangenen nieuwe kleding kregen...

...stroomt nu het water.

Maar een vierde van de spoorlijn wordt nog wel gebruikt.

Passagiers laten zich vervoeren...

...zonder stil te staan bij het leed dat de spoorlijn veroorzaakt heeft.

De trein rijdt nog steeds over het Wangpo-viaduct...

...gebouwd boven de rivier door de gevangenen.

Toeristen lopen in drommen over de brug die bekend werd door een film.

Ze weten er niet veel van.

Ze weten niet waar Tom Collins door een bewaker van de brug geslagen werd.

Ze proberen zich niet voor te stellen waar Toosey zo vaak geslagen werd.

Voor hen is de brug gewoon beroemd.

Zoals de Eiffeltoren of het Empire State Building.

Ook Japanse toeristen bezoeken de brug.

Maar de meesten weten niet hoeveel levens de spoorlijn gekost heeft.

De Japanse overheid vertelt niks over de geschiedenis van de oorlog...

...aan de Japanse bevolking.

Dan heb je ook geen discussie.

Zelfs Japanners die erbij waren hebben een selectief geheugen.

Het was oorlog. En dan gebeuren die dingen.

Ik zie niet in wat wij verkeerd gedaan hebben.

We maakten deel uit van een systeem en deden wat we moesten doen.

In een oorlog vallen soms slachtoffers. Dat is niet te vermijden.

Nagase Takashi denkt er anders over.

Hij was vlak bij de brug gelegerd.

Wat hij gezien heeft veranderde zijn leven.

Deze bittere ervaring heeft me geleerd dat we niet moeten vergeten...

...welke wreedheden begaan zijn in oorlogstijd.

En we moeten de mensen die gestorven zijn in de jungle herdenken.

Die mogen we nooit vergeten.

Voor velen kwam de overwinning te laat.

Meer dan 13.000 Britten, Australi�rs Nederlanders en Amerikanen...

...meer dan een op de vier, stierven tijdens de aanleg van de spoorlijn.

F-force, die zo geleden had tijdens de lange mars, verloor 45%.

H-Force die ingezet werd bij de Hellfire-pas, verloor 27%.

Overlevenden gaan naar begraafplaatsen in de regio...

...op zoek naar hun oude vrienden. Hun maten.

Ik ben dit jaar terug geweest naar de begraafplaats.

Toen ik langs die graven liep...

De tranen stromen over mijn wangen als ik denk aan mijn maten die daar liggen.

Ze bliezen de Last Post en lazen de ode voor en dat klopt precies.

'Zij worden niet oud, zoals wij oud worden.'

Als je de graven ziet, denk je aan ze zoals ze toen waren.

De jongemannen die het overleefden, worden oud.

Samen herdenken ze kameraden die ze lang geleden ontvallen zijn.

Zij kunnen het niet vergeten en heel moeilijk vergeven.

Hoe ik over de Japanners denk?

Degenen die de wreedheden begaan hebben...

...zullen nooit eerzame mensen worden...

...tot ze openlijk toegeven wat ze gedaan hebben.

Omdat ik christen ben, ben ik in staat om te vergeven.

Ik zou ze kunnen vergeven, maar ik zou het nooit kunnen vergeten.

Ik kan het niet vergeten.

Een film met onjuiste feiten.

Veel verder reikt de kennis over de Birmaspoorlijn bij de meesten niet.

Daar willen de overlevenden wat aan doen in de tijd die hen nog rest.

Als ik voor mijn dood, en ik ben 82 dus ik heb niet lang meer...

Ik wil er zeker van zijn dat iemand ons verhaal vertelt zoals het echt was.

Geen fictief verhaal, maar echt de waarheid.

Wat ik nog kan doen...

...is proberen om mensen bewust te maken van wat er gebeurd is.

Ik ben er trots op om voor diegenen te spreken die geen stem meer hebben.

Want ze verdienen meer.

De jungle overwoekert de spoorlijn die zo veel levens eiste...

...en nu nergens meer heen gaat.

Misschien herinnert de natuur de mens...

...aan de waanzin van politieke en militaire willekeur.

Als nationale ambitie gaat voor de dromen van mannen...

...over een toekomst die ze nooit zullen hebben.

Misschien is dat de nalatenschap van degenen die hier hun leven gaven.

Vertaling: The Site