Original subtitles

Downloaded from YTS.MX

Official YIFY movies site: YTS.MX

Noong 2011, sinalanta ang silangan ng Oshika Peninsula ng rehiyon ng Tohoku

sa Japan ng tinatawag na ngayong "Ang Malakas na Lindol sa Silangang Japan"

na nagdulot ng tsunami. Nag-iwan ito ng 18,000 patay.

Dalawa roon ay mga Filipino.

Emil!

Patingin naman ng ngiti d'yan!

Ayan!

[sa Japanese] Eiko, ngiti ka naman diyan.

Sila na nga lang ang nandito, lagi pang mahaba ang mga mukha.

Hoy, naalala mo ba no'ng marami pang taong pumupunta dito?

'Yong hindi ako magkanda-ugaga sa pagkuha ng order ng mga tao?

Iba rin kasi 'yang tsunami na 'yan, e.

Hanggang ngayon, rumaragasa pa rin.

Ang dami nang binago.

Ang Otsuchi, hindi naman mukhang Otsuchi.

Kaya tingnan mo,

umalis na ang mga tao dito.

Tayo-tayo na nga lang ang nandito, e.

'Tapos...

iyak-iyak pa 'ko dito kay Haruto ko.

Mabuti nga nauna na siya.

Kundi nakita niya kung ano'ng mga nangyari dito.

Ano? Nakausap mo na ba?

Missing pa rin siya, Mayumi.

At saka hindi pa 'ko handang magpaalam.

Hannah,

alam naman nating pareho na

wala na si Emil, di ba?

At saka matagal na masyadong...

Sandali nga. Ilang taon na ba ang nakalipas?

Minsan kasi hindi ko na maalala, e.

Nalilito 'ko, e.

Hannah,

dapat mag-move on ka na.

Bumalik ka muna kaya sa Pilipinas?

Magpakita ka sa magulang mo. Magpakita ka sa pamilya mo.

Sigurado ako miss na miss ka na no'ng mga 'yon. At saka kung ako

- 'yong nanay mo... - Mayumi, paano 'ko babalik?

Kung babalik man ako,

gusto ko sana 'yong nahanap ko na si Emil.

Para kahit 'yon man lang,

maibigay ko sa mga pamilya namin.

A, sige na. Kailangan ko nang bumalik sa school. May mga aayusin pa 'ko.

A, umuwi ka nang maaga mamaya, ha? Magluluto ako ng humba.

[sa Japanese] Magluluto ako mamaya

ng paborito mong humba?

Sige.

- Mayumi, halika. Halika. - O? Bakit?

Tingnan mo 'yong ilalim ng upuan ni Kaito.

- Ikaw na ang bahala, a. - Sige, ingat ka.

[sa Japanese] Kaito, ano'ng mayroon?

[sa Japanese] Midori Agawa ang pangalan ng kapatid ko.

Nasa school siya noong dumating ang tsunami.

Gusto ko lang malaman

kung nahanap n'yo na siya.

Nasa amin na ang DNA record niya.

Sasabihan kayo agad kapag may balita na kami sa kanya.

Maraming salamat po. Sana mahanap n'yo.

Mawalang-galang na.

Mawalang-galang na po. Ang fiancé ko...

Nakita ko siyang tinangay ng tsunami.

Hanapin n'yo po siya. Maawa na kayo.

- Pakiusap. - [si Hannah, sa English] Sir...

Ayos lang po ba kayo? Kalma lang po.

WIND PHONE

Sumimasen. I'm sorry, I'm kind of lost.

[lalaki, sa Filipino] Ano'ng ginagawa nila?

Naghahanap ng katawan ng tao.

Naalala mo 'yong tsunami?

Dito nangyari 'yon. Sa North Coast.

Nabasa ko nga 'yon, e.

May mga inaanod daw mula dito papuntang US, Canada.

'Tapos, isang beses, may nakita silang fiber glass na bangka.

Ang tibay, 'no?

Isipin mo, eight years 'yon na palutang-lutang.

Ganito talaga dito sa Japan, e.

May mga katawan at debris pa rin na inaanod.

Ako si Ren.

Hannah.

Hardware design engineer ako sa Kobe.

Fujitsu Ten.

Nagtuturo ako ng English dito.

[sa Japanese] Meron dito!

Teka!

[sa Japanese] Ano ba, guwantes lang 'to.

[naghahanap] Nasaan?

Ayos ka lang?

Sorry, kailangan ko nang umalis.

Hannah, di ba?

Napanood ko sa documentary 'to, e.

"Phone of the wind" 'yan, di ba?

Sinubukan ko lang.

Puwedeng pang-viral video, e.

Viral?

Di ba uso 'yong mga viral videos dito?

Di naman talaga nakakonekta 'yan sa kahit ano, e 'no?

Wala ka talagang kausap, kundi hangin.

'Yong may-ari ng garden na 'to,

siya 'yong nag-set up ng telepono na 'yan.

No'ng namatay kasi 'yong pinsan niya,

lagi niya raw tinatawagan gamit 'yong phone na 'yan.

'Yong pagtawag sa telepono na 'yan,

'yon 'yong tumulong sa mga survivors.

Illogical, pero...

'yong thought na somehow

dinadala ng hangin 'yong mensahe mo sa taong mahal mo,

nakaka-comfort. I guess.

Sino nga pala ang tinawagan mo?

Ikaw, sino'ng tatawagan mo?

Puwede ka nga palang pumunta sa Namiita Fudo Waterfalls.

A, may mga katabing shrine 'yon.

Sige.

Hinahanap ko 'yong nanay ko, e.

Huling dinig ni Tatay, nandito siya sa Otsuchi, pero ang tagal na no'n.

Nagtanong-tanong ako, pero wala 'kong makuhang info.

Matagal na kayong hindi nagkikita?

Hindi ako lumaki kasama siya.

Sa'n ka na naghanap?

O, specialty ko 'yan, ha, humba.

Kumain kang mabuti.

Salamat.

Ay, hoy.

Lumaki kang wala ang nanay mo.

Kayo lang ng tatay mo?

Ako lang ba ang nilalamig?

Hindi kasal ang mga magulang ko.

'Tapos, no'ng two years old ako,

pumunta dito sa Japan 'yong nanay.

'Tapos, ang sabi niya, magtatrabaho siya dito.

'Ta's, ayon, hindi na bumalik.

Hindi na tumawag sa tatay ko.

Pero hinahanap mo pa rin siya?

Ibang klase 'yong tatay ko, e.

Iniwan na't lahat, hindi pa rin natuto.

Kahit no'ng bago siya mamatay a few months ago,

inaantay pa rin 'yong nanay ko na bumalik sa kanya.

Tuwing nga may pupunta dito sa Japan, binibilinan niya, e.

Ipagtanong-tanong daw 'yong nanay ko.

Kung saan man sila pupunta.

Grabe naman pala magmahal ang tatay mo.

Ugok. Ugok ang tawag do'n.

Pero mahal ko 'yong ugok na 'yon.

Kaya 'ko nandito sa Japan, kasi 'yon 'yong bilin niya.

Ibigay ko daw 'yong sulat, 'ta's, hanapin ko si Nanay.

Naku.

Ibang klase naman kasi pag sa magagandang

tulad namin na-in love ang mga lalaki, ang lakas ng tama.

Ganyang-ganyan din ang Haruto ko, e.

Kaya nga

kahit na ang dami nang ipinagbago nitong Otsuchi,

kung ano-ano nang construction ang ginawa dito, aba,

hindi ko talaga ipinapagalaw 'tong restaurant na 'to.

Aba, e, itinayo namin ni Haruto ko 'to.

At saka walang makakapagpaalis sa 'min dito. Naku, subukan lang nila.

O, Hannah, makaka-relate ka sa tatay ni Ren, di ba?

Bakit, may kinuha rin ang tsunami sa 'yo?

Ay, oo, 'yong jowa niya.

Hanggang ngayon, missing pa rin. Hinahanap pa rin niya.

Teacher din siya dito?

Nagtatrabaho siya noon sa Singapore.

Binbisita niya lang ako dito.

[Ren] Hannah?

Hannah.

Kung sinasabi nga pala ng tatay mo na

dito sa Otsuchi nakatira 'yong nanay mo,

posible kaya na andito 'yong nanay mo no'ng tsunami?

[Hannah] Kasi puwede kang pumunta ng police station,

may listahan sila do'n ng mga...

taong namatay no'ng tsunami.

Pati na rin 'yong mga missing.

Hoy, Ren. Pogi!

Kumain ka na. Lalamig 'yang humba.

Oo nga.

Sige na.

Di mo kinain 'yong ginawang humba ni Mayumi.

Mukhang masarap naman, pero ewan ko ba. Baka pagod lang.

Dito kayo nakatira ni Mayumi?

Sa baba 'yong tinutulugan namin.

Pagdating ko pa lang dito sa Otsuchi, naging close na kami kaagad ni Mayumi.

Siyempre, dalawang Pinay sa isang lugar na

wala masyadong Pinoy.

Magiging magkaibigan talaga kayo.

Pagkatapos ng tsunami,

binuksan ni Mayumi 'yang bahay at resto niya para sa mga survivors.

Magkakasama kami d'yan.

Naging support group kami ng isa't isa.

Madami kami noon, e.

Pero ngayon, kami na lang ni Mayumi.

At saka may dalawa pa.

Buti nand'yan kayo ni Mayumi para sa isa't isa.

Sana...

makita mo na rin 'yong hinahanap mo.

Salamat.

Kasi di ba ang hirap magtanong-tanong dito kasi

kakaunti lang 'yong nag-e-English.

Mas mapapadali 'yong paghahanap ko kung kasama kita.

Sorry.

Baka busy ka rin, e.

Pasensiya ka na. Kumakapal 'yong mukha ko kapag pagod.

Daijobu?

Tinatanong niya kung okay ka lang.

I'm okay.

[sa Japanese] Sakay.

Sige na, pumasok ka na. Kaunti lang din 'yong mga taxi na dumadaan dito.

[sa Japanese] Sakay na.

Naghahabol ba 'to ng boundary? Salamat.

Salamat.

I'm okay. I'm okay.

[Mayumi] Hay, putragis! 'Eto na naman! Ayaw niya 'kong tigilan!

Ano ba, paulit-ulit na lang! 'Eto na naman!

Pa'no ba 'to mawawala?

Ang hirap-hirap mo naman ayusin!

- Hoy! Paulit-ulit na lang! - Mayumi! Okay ka lang?

Tingnan mo nga 'to, o! Ayaw na naman niyang maayos, o!

[pagod na tono] Okay lang ako!

Donya kaya 'ko dito sa Japan. Sarili kong inidoro ang nililinis ko.

Hindi inidoro ng iba.

Kung nandito siguro ang Haruto ko, matagal na 'tong naayos.

Kung andito sana sila Kenji, si Kai,

at saka lahat ng umiwan sa 'tin...

Alam mo, may mga araw pa rin na

kapag naiisip ko 'yong mga nawala,

nagbago, at saka 'yong Haruto ko,

gusto ko pa ring maglupasay, Hannah.

Mayumi,

- Hay! - di lang ikaw.

Tingnan mo nga. Pa'no ba natin 'to aayusin?

Sige, idiin mo pa.

Napakahirap naman, e.

- A... - O?

- O? - [Eiko, sa Japanese] Ako na 'yan.

- Ay, thank you. - Arigatou.

[Mayumi] 'Andiyan na.

'Tay,

nandito na 'ko.

A...

Ginagawa ko na 'yong bilin mo.

Magpapamana ka na lang, trabaho pa.

Sige, 'Tay.

Balitaan kita.

Gulat na gulat ka naman.

Pasensiya ka na.

Ano'ng nakasulat dito sa notebook?

Patingin.

[Hannah, sa Japanese] "Sa wakas,

nakapagpaalam na rin ako."

"I was able to finally say goodbye."

Buti pa siya, 'no?

Ikaw?

Nagtanong ka na ba?

Pumunta 'ko sa police station.

Buti nga nagkaintindihan kami.

Ibinigay ko 'yong pangalan ni Nanay.

Wala naman daw sa listahan ng mga namatay o nawala.

Naisip ko baka mali 'yong info ni Tatay. Baka hindi siya tumira dito sa Otsuchi.

Kaya 'ko tumawag sa kanya.

Nagreklamo ako. Sabi ko,

fake news 'yong instructions niya.

Fake news?

Ang cute. Ipaparinig ko kay Mayumi 'yan.

Hindi mo alam 'yong fake news?

Hindi.

Kailangan mo na nga talagang umuwi sa 'tin.

Pero alam mo,

kahit naman nagrereklamo ka,

hindi ka rin naman titigil sa paghahanap, di ba?

Mahal mo si ugok mo, e.

Takot ko lang na multuhin ako no'n sa panaginip ko.

Anong taon nga pala pumunta dito 'yong nanay mo?

Kasi puwede naman na tumira siya dito,

pero at some point, lumipat din siya.

Pa'no kaya natin mako-confirm 'yon?

Meron akong kilala na puwedeng tumulong sa 'tin sa Otsuchi.

Dadalhin kita sa kanya.

Teka, wala kang klase?

Tapos na.

Ganito kaaga?

[tumutugtog ang palaisipang musika]

Oo.

Isauli ko lang 'to.

[Ren] Dito mo talaga naisipang tumira sa Otsuchi?

Alam mo,

marami na rin akong napuntahang lugar dito sa Japan.

At saka hindi lang kasi

English teacher 'yong unang naging trabaho ko dito.

Nagtrabaho rin ako sa hotel.

At saka naging fruit picker din ako.

Totoo nga. Nagpaaral kasi ako ng mga kapatid ko.

[Hannah] No'ng nagkaro'n ng tsunami, kakatapos lang no'n ng bunso namin.

Alam mo, mahal na mahal ko 'yong pamilya ko,

kaya ang sarap-sarap sa pakiramdam ko no'n.

Finally, tapos na 'yong responsabilidad ko sa kanila.

Puwede na 'kong mag-focus sa sarili ko

at sa mga plano ko sa buhay.

Pero...

sinira ng tsunami lahat ng pakiramdam na 'yon.

[ingay ng hinataw na gong]

Yamato-san!

Siya si Yamato.

[sa Japanese] Yamato-san, siya si Ren.

Bagong kaibigan ko.

[sa Japanese] Welcome sa Otsuchi, bago naming kaibigan.

Uhm... Ren is searching for someone.

Isn't life a never-ending search?

It seems this visit needs something stronger, my friends.

I studied English when I went to the university.

I wanted to impress the ladies.

I didn't know monks can drink.

It depends on the sect that a monk belongs to.

I'm lucky.

My sect thinks that alcohol and wisdom are not separate.

So, the more you drink, the more wisom that comes out of your mouth.

You should tell that to my neighbor in the Philippines.

He got so much wisdom from gin one night,

he told his wife he was sleeping with her best friend.

[sa Filipino] Mali sinabi ko?

Mukhang magkakasundo 'ata kayo, a.

So you mother's name is Noella Basbas?

I told Ren that you meet everyone that comes through Otsuchi,

so maybe you've met his mother.

Do you have a photo of her?

When my mother left my father,

he got so angry,

he burned all her photos,

but he instantly regretted it.

But when he found that one, he cried.

That's not actually a clear photo.

The way he held on to that, you would think it was worth a million dollars.

Those who survived the tsunami lost everything,

including their family photos, albums.

A lot of them tell me that they cry over them more

than they cry over their cars or houses.

The tsunami has reminded all of us

what is truly valuable.

Wisdom from sake can only be gained through mindful drinking.

So, we never have too much.

Mindful drinking. A!

[Hannah, sa Filipino] Alam mo, kung wala si Yamato,

di ko alam kung pa'no 'ko makaka-survive sa tsunami.

Siya 'yong naging puntahan at hingahan ko.

[sa English] Yamato si my superhero.

He's everyone's hero here.

Helping the people of Otsuchi has helped me as well.

After the tsunami,

I have to bury so many people, young and old.

I felt so helpless.

But once I decided to give people counsel,

give an aid in any way I can, that helped me.

The people of Otsuchi

and I are surviving

because we are in this together.

Are they better?

I mean it's been so long.

Maybe people have recovered.

Not so long.

Time is never long enough with such a great tragedy.

But we all have to move on.

Life never gives us a choice in the matter.

Some just move on better than others.

Did you have a little too much wisdom, Ren?

Yamato-san.

Is Hannah okay?

I noticed how you were looking at her and then you said,

some people have not moved on.

So, is she okay?

Hannah is special.

I've been trying to help her for a while.

But she's not ready.

Maybe that's why you're here.

Maybe you'll be the one to help her move on.

[mahinang igham ni Hannah]

[sa Filipino] Ako ba 'yong pinag-uusapan n'yo?

Wella.

[sa English] Was your mother called that name too?

Yeah, my father used to call her that when he talked about her.

I knew she's been here before.

She was here in Otsuchi years ago.

But only for a short time.

She came here to this temple with a friend.

But after that, I never saw her again.

When she was here,

she was talking about moving to Rikuzentakata.

Maybe that's where you'll find her.

[malakas na ihip ng hangin]

[lumalakas ang palaisipang musika]

[sa Filipino] Isang oras lang ang pagitan ng Rikuzentakata sa Otsuchi.

- Madali mo lang mapupuntahan. - [natapos ang musika]

Hannah, okay ka lang?

Hannah.

Alam mo,

nag-usap kami ni Emil noon, e,

na magkikita kami pagkatapos ng klase ko.

Kaso biglang lumindol, kaya

nilabas naming mga teacher 'yong mga bata.

'Tapos, biglang nag-tsunami alert.

Nagpaalam kaagad ako no'n.

Pinuntahan ko kaagad si Emil.

[Hannah] Nakita ko na siya, e.

Sobrang lapit na.

Kaso nakita ko rin 'yong tubig na humampas sa kanya.

Pagkatapos no'n, ang susunod kong naalala,

nasa ilalim na 'ko ng tubig.

Hanggang sa nakaahon ako.

Pagkatapos no'n, hinanap ko siya sa lahat ng evacuation centers.

Di ko siya nakita.

[matinis na iyak ng babae]

[babaeng naghihinagpis] Magiging maayos ka.

[Hannah] Hanggang ngayon, nawawala pa rin siya.

Hannah, hindi mo

kasalanan na nabuhay ka.

Ano na'ng balak mo ngayon?

Pupunta ako ng Rikuzentakata.

Samahan mo 'ko.

Samahan kita?

Pero sa Rikuzentakata 'yon.

Sabi mo isang oras lang naman 'yong layo no'n dito, e.

Puwede kitang daanan bago 'ko pumunta do'n.

Bakit gusto mo na samahan kita?

Kasi...

part ka na ng paghahanap ko.

Tingnan mo,

naturo nga sa 'kin 'yong Rikuzentakata dahil sa 'yo, e.

Parang ikaw 'yong good luck charm ko, e.

Hindi ko alam, e.

Madami pa 'kong kailangang tapusin para sa klase.

Babalik ako dito next week,

pero kung hindi ka pa rin puwede, okay lang.

[tumutugtog ang malumanay na musika]

[Mayumi] Kumusta na kayo ni Ren?

What's next?

Natulungan ko na siya.

Okay na siguro 'yon, 'no?

Kasi alam mo namang hindi ako puwedeng lumayo dito sa Otsuchi, di ba?

Wala namang magagalit kung mag-pause ka sa pag-alala kay Emil.

Saka ba't ka natatakot?

Natatakot?

Ako?

Bakit ako matatakot?

Ikaw nga ang tinatanong ko.

Alam ko na 'yong iniisip mo, Mayumi.

Wala namang masama. Single ka, single siya.

- Mayumi! - Oo na, quiet na 'ko. Mm-hmm.

Ano ba kasi ang ayaw mo?

Di ka ba naguwaguwapuhan? May hitsura naman, a.

Akala ko ba tatahimik ka na?

E, hindi nga ako maka-quiet, friend,

kasi nga ayoko.

Ayokong qumuiet.

Kasi ang bata mo pa.

Ayokong masayang 'yong buhay mo.

At saka 'yong sa inyo ni Emil,

forever na 'yong special.

Pero puwede naman meron kang panibagong special sa buhay mo, di ba?

Hindi mo kasi naiintindihan, Mayumi.

Ano ba kasi ang hindi ko maintindihan? Sabihin mo sa 'kin.

Friend, ang tagal nang walang bago sa buhay natin.

Si Ren bago.

Embrace new. Yakap lang.

'Tapos, 'yong yakap kung maging halik,

e di, mabuti!

Quiet!

Di ba sabi mo ku-quiet ka na?

Ayoko.

[Hannah] Mayumi, tubig.

- Ang dami namang sira ng bahay na 'to. - Ayusin mo na 'yan.

[sa Japanese] Kaito, alam mo ba kung nasaan si Eiko?

Puwede mo ba akong tulungan?

Kailangan na naman ayusin 'yong CR.

[tumutugtog ang marahang musika ng piano]

[Ren, sa English] Excuse me. Good morning.

Would you happen to know where Mayumi's restaurant is?

[sa Japanese] Sorry, di ako nakaka-English.

- Okay, thank you. - [sa Japanese] Pasensiya.

[tumutugtog ang palaisipang musika]

[Ren, sa Filipino] Alam mo, hinahanap ko 'tong restaurant.

Hindi ko makita. Ilang beses akong paikot-ikot dito

Talaga? E, ito lang naman ang restaurant dito, e.

So parang... kailangan mo talaga 'kong samahan kasi mawawala ako.

Nagrenta ako ng sasakyan

para mas komportable ka kapag sinamahan mo 'ko.

May kinontak akong mga Pilipino, e, sa Japan, sa Facebook.

Alam nila kung nasa'n 'yong nanay ko.

So, nakita mo na siya?

Kung tama 'yong address na binigay nila.

E di, mabuti. Ano pa'ng hinihintay mo?

Puntahan mo na 'yong address.

So, sasamahan mo nga ako?

Sige.

[Hannah] Ang saya-saya siguro ng tatay mo ngayon kung nasa'n man siya.

Excited ka na ba?

Ren?

Sorry, hindi ko narinig.

Sabi ko, siguro ang saya-saya ng tatay mo ngayon

kasi sa wakas, 'yong sulat niya

mababasa na ng babaeng hinintay niya hanggang sa huling hininga niya.

[Hannah] Ang romantic ng tatay mo.

Nagmana ka ba sa kanya?

Ikaw, sino 'yong babaeng hinintay mo hanggang sa huling hininga mo?

Wala.

Ha?

Ibig kong sabihin, wala pang

babaeng nagpaparamdam sa 'kin ng gano'n kalalim.

Wala pa kahit isa?

'Yong second girlfriend ko

sobrang intense namin no'ng simula, pero ang bilis nawalan ng gana.

[Ren] 'Yong pang-apat naman, dalawang taong, pero natapos din.

'Tapos 'yong pangatlo,

tumagal kami nang three years, pero gano'n din 'yong ending.

Tumagal kayo nang tatlong taon, pero...

ni minsan hindi mo naramdaman na

kaya mo siyang hintayin hanggang sa huling hininga mo?

[Ren] Ang galing ng restaurant ni Mayumi, 'no?

Ano ba 'yon, yari sa magic kahoy?

Kasi isipin mo, pinatag 'to lahat ng tsunami,

pero 'yong sa kanya natira.

Milagro 'yon, e 'no?

Milagro nga.

Malapit na tayo sa nanay mo.

[Hannah] A, ano'ng ginagawa natin dito?

Ngayon lang ako nakapunta dito.

Talaga?

Gusto ko lang silipin. On the way naman 'to, e.

E, puwede naman nating puntahan 'to

pagkatapos nating i-meet 'yong nanay mo.

[Ren] Nakapunta ka ba dito bago mag-tsunami?

Totoong 70,000 'yong pine trees dito noon?

A, dating pine grove 'to, e.

Naaalala ko noon,

hindi kami matigil ni Mayumi sa pag-picture dito.

Isipin mo, 'no? Seventy thousand, pero

siya na lang 'yong natira.

[Ren] Pero namatay din 'to alam ko, e.

Nag-survive lang siya sandali, pero hindi rin niya kinaya.

Pinreserve lang daw ng mga tagarito.

Sorry kung masalita ako. Para akong tour guide, e, ikaw 'yong tagarito.

Ngayon ko lang din 'to nakita, e.

Talaga?

[lalaking guide, sa Japanese] Ako ay...

natangay ng tubig.

Kaya...

isang milagro na nakaahon ako...

mula sa ilalim.

Naghanap ako ng puwede kong makapitan.

[lalaking tour guide] Nakakita ako ng drawer,

lumulutang papalapit sa 'kin

kaya sumampa ako roon.

Nakaligtas ako,

pero nakita ko sa paligid ko

ang iba pang mga tao

na tinatangay lahat ng tubig.

Hanggang ngayon,

nakikita ko pa rin sila...

sa pagtulog ko.

[Ren] Okay ka lang?

Sorry.

Hindi, ako dapat 'yong mag-sorry.

Museum lang sa 'kin 'to, pero ikaw, pinagdaanan mo lahat 'to.

Halika na.

Binigay ba nila sa 'yo 'yong address?

Ito na 'ata 'yon.

Dito na lang ako. Hihintayin kita dito.

[bell, nagsasalita ng Japanese]

Ano'ng nangyari?

Halika na. Walang sumasagot.

Hindi, hindi. Baka, baka lumabas lang.

- Halika na. Umalis na tayo. - Hintayin natin.

Ano'ng sinasabi mo? Hintayin nga natin.

- Tara. - Hoy!

Ren!

Alam mo, nando'n na tayo, e.

Hindi ka pa naghintay.

Makikita mo na 'yong taong hinahanap mo, 'tapos,

kaysa magmadali ka, nag-stop over ka pa.

'Tapos, pagdating naman do'n, wala pang limang minuto

umatras ka na kaagad. Di ko maintindihan.

Di pala ito 'yong gusto kong

suot na damit para sa reunion video namin ng nanay ko.

Baka mag-viral sa social media, sayang naman.

Seryoso ka ba talaga, nagbibiro ka pa?

Ihinto mo 'yong sasakyan.

- Ha? - Ihinto mo 'yong kotse.

Gusto mong malaman?

Habang papunta tayo do'n, pasikip nang pasikip 'yong dibdib ko.

No'ng walang sumagot sa pintuan, do'n lang ako nakahinga ulit.

Kasi hindi ko pala kaya.

Ayoko.

Ren, alam mo ba kung bakit kita tinutulungan sa paghahanap?

Kasi ayoko na matulad ka sa 'kin.

Kasi 'yong sa 'yo puwede pang magkaro'n ng ending.

Makikita mo pa 'yong hinahanap mo.

At ako, kung magkakaro'n ako ng pagkakataon

na magkaro'n ng closure nang katulad sa 'yo,

hindi ko 'yon sasayangin.

Ren, ang suwerte mo.

Hindi mo ba nakikita 'yon?

Suwerte 'yong tawag mo do'n?

Kailangan kong harapin 'yong babaeng nang-iwan sa 'min.

Lahat ng mga tanong na pinatahimik ko buong buhay ko,

nag-iingay ulit sa utak ko.

Kaya hindi mo haharapin katulad ng ginawa mo dati?

Kasi, ano? Ayaw mong matulad sa tatay mo

na naghintay at ginawa lahat-lahat para sa wala.

Ren, hanggang kailan?

Hanggang kailan mo tatakasan 'yan?

Wag kang magsalita na parang kilala mo 'ko. Hindi mo 'ko kilala.

Hindi nga.

Hindi ko nga rin alam kung ano'ng ginagawa ko dito, e.

[bumusina ang sasakyan]

[tumutugtog ang madamdaming musika]

[sa Japanese] Bakit pa ako narito?

[pagod na atungal ni Mayumi]

- [mga kalabog] - Ano'ng nangyayari?

Biglaan lang 'yan. Di ko alam kung ano'ng nangyayari.

Hindi ko alam kung bakit nagkakaganyan 'yan.

Ang masakit pa,

si Eiko umalis, hindi na bumalik.

Kaya kaming dalawa ni Kaito na lang ang nag-aayos.

Hindi ko nga alam kung kaya ni Kaito.

Teka.

Mayumi.

Pumunta 'ko ng Rikuzentakata.

'Tapos,

nagpatayo sila ng museum do'n

para i-commemorate daw 'yong tsunami.

'Tapos, merong nag-iisang puno do'n

na naka-survive, 'tapos, pina-preserve nila

para maging reminder no'ng nangyari.

Pero bakit hindi ko alam 'yon, Mayumi?

Bakit ngayon ko lang nakita at narinig lahat ng 'yon?

'Tapos kanina,

para 'kong nasa ibang mundo.

Parang ang dami-dami nang nangyari, 'tapos, hindi ko pa rin alam.

Parang naka-move on na lahat, 'tapos ako, andito pa rin ako.

Kaito!

[sa Japanese] Mag-ingat ka!

[tumutugtog ang malamlam at palaisipang musika]

[sa Japanese] Kaito, kaya mo ba?

Mamaya, tingnan din natin 'yong CR, ha?

[Hannah] Ren, pasensiya ka na sa sinabi ko, a.

Hindi ko dapat sinabi 'yon, e. Kakakilala lang natin, e.

Hannah, tama ka.

Sa lahat ng sinabi mo.

'Yong last relationship ko, three years kami.

Umabot sa puntong nag-e-expect na siya ng kasal.

Pero no'ng naramdaman ko 'yon, nakipaghiwalay ako.

Sinabi ko sa kanyang hindi kami puwedeng ikasal dahil

masyado kaming magkaiba, e.

Palagi kaming nag-aaway.

Pero pagkatapos no'ng sinabi mo, napaisip ako na tama ka.

Natatakot akong matali sa isang tao dahil

baka gawin sa 'kin 'yong ginawa sa tatay ko.

Ang immature siguro pakinggan, ano?

Kumpara sa kung ano'ng meron kayo ni Emil.

Sana mahanap mo 'yong nanay mo.

Hannah. Sorry, may nasabi ba 'kong mali?

Ren, puwede bang tama na?

Sana rin kasi hindi mo sinasabi na

mature ako o ipinta na para 'kong santo.

Kasi nasabi mo rin kasi na wag akong ma-guilty na namatay si Emil

at nabuhay ako.

Kasi malayo 'yon sa totoong nangyari.

No'ng kinailangan kong tulungan

'yong mga kapatid ko na makapagtapos ng pag-aaral,

tinanggap ni Emil 'yon.

Hinintay niya 'ko.

2011,

nang makapagtapos na ng pag-aaral 'yong kapatid ko,

puwede na dapat akong magpakasal no'n, e.

[tumutugtog ang marahan at malungkot na musika]

Kaya pinuntahan niya 'ko dito.

[Hannah] Sinorpresa niya 'ko dito.

[Emil] Matagal ko nang

hinintay 'to, na masolo ka.

Puwede na tayong magsama, Hannah.

Puwede na tayong magsimula ng pamilya.

Pero, Emil, pa'no 'yong trabaho ko dito?

Tapos na 'yong bunso n'yo.

Ako na'ng bahala sa 'tin sa Singapore.

Ang isipin mo na lang,

ang magiging mga anak natin.

'Yon naman talaga 'yong plano, e.

Pero no'ng narinig ko mismo kay Emil

'yong mga plano niya para sa 'min,

na-realize ko na hindi ko kaya.

Buong buhay ko naging responsable ako

para sa mga kapatid ko,

para sa pamilya ko, para sa lahat.

Hindi pa talaga 'ko nabubuhay para sa sarili ko.

For once, 'yon 'yong gusto ko, e.

At sobrang na-in love ako sa pagtuturo dito sa Japan.

Kaya kinailangan ko pa ng panahon

na maghintay.

[Hannah] Gusto niya na umoo ako agad sa kanya.

Emil!

[Hannah] Pero hindi ko kasi magawa 'yon, e.

No'ng araw ng tsunami,

nagkita kami ni Emil

for the last time.

Kasi gusto kong ipaintindi sa kanya na...

na kahit humindi ako sa pagpapakasal,

ayokong mawala siya sa buhay ko.

Gusto kong maging parte pa rin siya ng buhay ko

kasi best friend ko siya, e.

Dapat aalis na si Emil no'n, e,

pero pinigilan ko lang siyang umalis.

Nagmakaawa ako sa kanya na wag muna siyang umalis.

Emil!

Kasalanan ko.

Dahil sa 'kin, namatay si Emil.

Namatay siyang galit at nasasaktan dahil makasarili ako.

Kaya hindi dapat ako tumigil sa paghahanap kay Emil

kasi wala 'kong karapatan.

[Ren] Sige.

Pa'no mo naman sasabihin na "Salamat

kasi sinamahan mo 'ko"?

"Annai shite kurete arigatou."

Annai...

- shite kurete... - shite kurete...

- ...arigatou. - ...arigatou.

[sa Japanese] Maraming salamat sa pagsama sa akin.

[nagsasalita ng Japanese]

[sa English] You're welcome.

- [Ren] Dou... - [Hannah] ...itashimashita.

Dou... ish-mana-hin.

Suko na 'ko, ma'am.

Alam mo, dapat sumama ka sa English class ko.

Mga estudyante ko kasi do'n,

nahihiya sila kapag nagkakamali sila.

Pero sinasabi ko naman sa kanila na normal lang naman 'yon, lalo

kapag nag-aaral ka ng bagong lengguwahe.

Oo nga.

- [Ren] Do-imash-tinte. - [Hannah, sa Japanese] Dou...

[nagsasalita ng Japanese]

[Ren] Do-imash-tante.

Alam mo, dapat lagi kang tumatawa.

Salamat, a.

Alam mo,

takot na takot akong sabihin sa mga tao 'yong totoong nangyari

sa 'min ni Emil.

Ayoko kasi na sisihin nila 'ko

katulad ng pagsisi ko sa sarili ko.

Pero ngayon na nasabi ko na sa 'yo,

gumaan 'yong pakiramdam ko.

Ngayon ko lang ulit naramdaman 'to.

Ba't ka nagpapasalamat? Wala naman akong ginawa.

Siyempre andito ka,

nakikinig.

Malaking bagay na 'yon.

Sorry. Sorry.

Ren, madami pa kasing magulo sa buhay ko ngayon.

Naiintindihan ko at hindi ko rin...

Hindi ko dapat ginawa 'yon.

Puwede pa naman tayong maging magkaibigan, di ba?

[tumutugtog ang malamlam na musika]

Hello, Emil?

Sorry kung ngayon lang ako tumawag.

Nadurog kasi ako.

Naduwag.

No'ng last time kasi na nagkita tayo,

galit na galit ka sa 'kin at ang sabi mo, ayaw mo na 'kong makita.

Hinanap kita, Emil,

para kahit 'yon man lang, magawa ko para sa 'yo.

Na baka pag nahanap kita,

mapatawad mo ako.

Emil, parang ang tagal na kasing may bato,

sobrang bigat na nakadagan sa dibdib ko.

Parang kaya ko nang tanggalin 'yon.

Gusto ko nang mabuhay ulit

at handa na 'ko sa mga posibilidad.

Pero puwede ko bang gawin 'yon?

Puwede ko bang yakapin 'yon?

O lalo mo 'kong hindi mapapatawad?

[nagsasalita ng Japanese]

Ren, anak, magtsaa ka muna.

Bago ho namatay ang tatay,

ibinilin niya sa 'kin na iabot 'to sa inyo.

Kaya ko po kayo hinanap.

Inantay niya kayo hanggang sa huli.

Hindi ko 'yon hiniling sa kanya.

Pero 'yon pa rin ho 'yong ginawa niya.

Mauna na ho ako.

Ilang beses ko kayong sinubukang kontakin,

pero naging komplikado ang buhay ko, e.

Di ko na ho kayo dapat hahanapin.

Akala ko dahil...

ayoko kayong makita...

o...

dahil kahit ano namang sabihin n'yo hindi na 'ko maniniwala.

Pero mali ako.

Kasi 'yong totoo,

ayokong harapin kayo kasi makikita kong nagmana ako sa inyo.

'Yong Tatay kasi,

buong-buo niyang binuhos 'yong sarili niya para sa naramdaman niya para sa inyo.

Wala ngang pakialam 'yon, e, kahit nasasaktan siya.

Pero kayo, tumakas.

Sa tingin ko, 'yon 'yong dalawang klase ng tao sa isang relasyon.

Hindi kami parehas ng tatay, kaya nagmana ako sa inyo.

Hindi kayang magmahal o

maghintay ng isang tao katulad ng ginawa ng tatay para sa inyo.

Pero ngayon, tingin ko, hindi na gano'n.

Naging mali rin ako.

Nakakatawa, na-realize ko lahat 'to

kasi hinahanap ko kayo.

Tama ka.

Kahit ano'ng sabihin ko

para maintindihan mo ang ginawa ko,

walang paliwanag ang magiging sapat.

Mabuti, natagpuan mo ako.

Una ko kayong hinanap sa Otsuchi.

May tumulong ho sa 'kin do'n, Pinay.

Teacher.

Teacher?

May kilala rin kami do'n.

Namatay sa tsunami.

Teacher ng anak ko dati.

Hannah. Hannah Sarmiento.

Mali ho yata kayo.

Hindi, hindi ako puwedeng magkamali, anak.

- Mali nga ho kayo. - Hindi, anak, tingnan mo.

- Biktima ng tsunami, sila ng fiance niya. - [madamdaming musika]

[Noella] Naka-survive 'yong lalaki, pero siya, hindi.

Nakakalungkot 'yon.

Dalawa silang Filipina na namatay do'n.

'Yong isa, may-ari ng restaurant sa Otsuchi.

[sumisigaw si Mayumi] Putragis! Hindi ko na alam ang gagawin ko dito, Hannah!

- Mayumi! - [nangingiyak na sigaw]

Tingnan mo! Di ko na alam ang gagawin ko dito! Tingnan mo! Tawagin mo si Kaito!

Bilis!

Kaito! Kaito!

[sa Japanese] Puwede mo ba

kaming tulungang ayusin ang CR?

Kaito!

Kaito?

[tumutugtog ang palaisipang musika]

Mayumi!

Mayumi!

[naka-slow motion] Mayumi!

Tara!

Tara! [maingay na agos ng tubig]

[biglang pagkawala ng ingay] Mayumi,

si Emil,

baka siya ang dahilan kaya nangyayari lahat ng 'to.

Tinawagan ko siya, finally.

At sabi ko sa kanya na handa na 'kong mag-move on.

Pero, Mayumi, baka ayaw niya.

Di totoo 'yan.

Di kayang gawin ni Emil 'yon sa 'yo. Alam mo 'yan.

Ren!

Ren.

Kagabi, tinawagan ko si Emil do'n sa windphone.

Ano'ng nangyari?

Sobrang bilis ng pangyayari.

'Yong tubig umaapaw palabas ng banyo.

'Tapos, 'yong tubig, parang 'yong tubig sa tsunami.

'Yong pader, 'yong sahig, bumitak.

Di ka ba naniniwala sa 'kin?

Si Mayumi, nando'n siya. Nakita niya lahat.

Ren, pakiramdam ko, malapit ko nang makita si Emil.

Dito, kung sa'n ko siya huling nakausap.

Hannah, pa'no ka nakaalis sa tubig?

- Ewan ko. - Sabi mo, inanod ka ng tsunami.

Sabi mo, naaalala mong nasa ilalim ka ng tubig hanggang sa nakahinga ka.

Pero pa'no ka nakaalis sa tubig?

Hindi ko nga maalala.

- Bakit? - Hindi ko alam!

Di ba ang sabi ko naman sa 'yo,

ang naaalala ko lang, nasa tubig ako,

'tapos, hinanap ko na si Emil

sa evacuation center.

Hannah.

Puwede ba? Puwede ba tama na?

Di ba puwedeng maniwala ka na lang sa 'kin?

Hannah, hindi namatay si Emil sa tsunami.

Nakausap ko siya.

Tulad mo, inanod din siya,

pero nakakapit siya,

naligtas at nadala sa ospital.

Sinubukan ka niyang hanapin.

Bakit ako hahanapin?

Andito ako, o.

Ginawa ko 'yong sinabi mo, e.

Pinuntahan ko si Nanay.

Do'n ko nalaman 'yong totoo.

Salamat ulit.

[sa Japanese] Sakay na.

[tumutugtog ang musika ng kababalaghan]

[sa Japanese] Multo.

[sa English] I'm sorry, I don't understand.

[sa Japanese] Multo!

Okay, okay.

[Yamato] Time is never long enough for such a great tragedy.

Wala ngang tao.

[Yamato] But we all have to move on.

Life never gives us a choice in the matter.

Some just move on better

than others.

Hannah, patay ka na.

Hindi totoo 'yan.

Di ba sinabi ko naman sa 'yo kanina

na nakaahon nga 'ko sa tubig!

At saka pinuntahan ko pa si Emil sa evacuation center! Ano'ng sinasabi mo?

Sinubukan ka niyang sagipin no'ng inanod ka, pero di ka niya nahanap.

[matinis na iyak ng babae]

Hannah?

[Emil] Nasa'n na siya?

Hanggang ngayon, kasama ka sa missing.

Si Mayumi, wala na rin.

Nakita ko 'yong puntod niya.

Nakalibing siya dito.

'Yong restaurant nando'n pa, di ba?

Nakita mo 'yon!

Nakita mo 'yong restaurant! Nakapasok ka do'n, Ren!

Hindi ka ba nagtataka?

Nakikita ko lang 'yong restaurant pag magkasama tayo

kasi, Hannah, wala nang natira do'n.

Wala nang kahit ano.

At saka...

pag pumapasok ka

pag nagtuturo ka, naaalala mo ba talagang ginagawa mo 'yon?

'Yong relo mo,

tumigil sa 3:20.

[Ren] 'Yon 'yong oras na dumating 'yong tsunami.

So bakit... Pero bakit tayo nandito?

Bakit nakakausap mo 'ko?

Bakit... Bakit mo 'ko nakikita?

Hindi ko alam.

Kasi mali ka.

Hindi ako patay!

Buhay pa 'ko!

[tumutugtog ang palaisipan at madamdaming musika]

[sa Japanese] MAYUMI TAKAMOTO NAMATAY: MARCH 11, 2011

Mayumi.

[sa Japanese] Ayos ka lang ba?

Magiging maayos ka.

Magiging maayos ka.

Magiging maayos ka.

- Napakatagal na. - Ayos po ba kayo?

Kalma lang po tayo.

- Ayos lang kayo? - Kalma lang po tayo.

You knew.

You always knew and you didn't tell me.

Would you have believed me then?

Japanese people believe

that the world of the living and the world of the spirits are not so separated.

That was proven after the tsunami.

Some survivors saw the spirits of those who were lost.

I believe... some people have a close connection to the spirit world.

Like you.

I tried helping Hannah.

I tried telling her the truth,

but she wasn't ready to hear it.

I was surprised when you could see her

when no one else could but me.

So I knew you will be the one

to help her finally be at peace and move on.

Maybe the two of you met

because you are what she needs

and she is who you need.

Totoo bang

maririnig mo 'ko, Hannah?

Ang sabi raw nila, oo.

Tinawagan ako ni Ren.

Sabi niya, hinahanap mo daw ako.

No'ng araw na 'yon, naanod ng tubig,

sinubukan ko na

kunin 'yong kamay mo.

Sinubukan ko na iligtas ka.

Sana malaman mo

na hinanap kita pagkatapos.

[Emil] Matagal...

bago ako sumuko,

Hannah.

Pero sana maintindihan mo

na buwan at taon ang dumaan, kaya...

May pamilya na 'ko na...

mahal na mahal ko.

Pero may mga araw na...

naiisip pa rin kita.

Kung sa'n ka man,

sana masaya ka na.

Palagi ka sa puso ko.

Paalam, Hannah.

If you see her again,

don't make her stay.

Let her go, Ren.

I just met her,

and now you want me to let her go?

Letting go will be hard,

but you have to let her find her peace.

Pumunta 'ko kay Yamato.

Alam mo, dapat do'n minumulto, e.

Hindi ka pa daw kasi handa na malaman 'yong totoo.

Alam mo, kakaiba, ano?

Kung pa'no lang natin nakikita 'yong mga bagay na

gusto lang nating makita.

Buti pa nga 'yong ibang kasama namin noon, e.

Nalaman agad nila 'yong totoo.

Ayoko kasing maniwala agad no'n.

Kaya nakita ko lang 'yong gusto kong paniwalaan.

Si Emil.

Alam mo, kinausap niya 'ko.

Do'n sa telepono.

Narinig ko siya.

Akalain mo 'yon, gumagana pala 'yon.

Sabihin mo sa lahat, a.

Puwede mo bang iparating kay Emil na masaya 'ko na may pamilya na siya?

Natupad na 'yong pangarap niya.

'Yon lang naman 'yong gusto ko para sa kanya, e.

Gagawin ko 'yan.

Ren, nagsisisi ka ba na nakilala mo 'ko?

Ang sabi ni Yamato,

nakilala kita dahil

kailangan mo 'ko

at kailangan kita.

Pumunta 'ko sa school mo.

[Ren] Nakilala ko 'yong mga co-teachers mo.

Nakita ko 'yong litrato mo.

Palagi kang nakangiti, Hannah.

Wala ka dapat pagsisihan dahil alam ko na naging masaya ka.

Samahan mo na sila.

Sigurado ako na...

masaya kung sa'n ka man papunta.

Ren, maraming salamat sa 'yo.

Dahil sa 'yo, naramdaman ko na buhay ulit ako.

Salamat din.

Dahil pinaintindi mo sa 'kin na ang tunay na pagmamahal

ay 'yong pagpapalaya.

Ren, sana matuto ka sa kuwento ko.

Mabuhay ka, magmahal ka.

Balang-araw,

dadating 'yong tamang tao para sa 'yo.

Dahil naniniwala ako na punong-puno ng pagmamahal ang puso mo.

[tumutugtog ang madamdamin at mapagpalayang musika]

MAKALIPAS ANG ANIM NA BUWAN

Kumusta ka na?

Ako, 'eto.

Pagkauwi sa Maynila,

tinawagan ako ni Nanay, 'tapos, pinapalipat na 'ko sa Japan.

Kaya nandito na 'ko ulit.

Alam ko, kung nasa'n ka man, tahimik d'yan.

Dapat nga hindi na kita tinatawagan, e. Iniistorbo pa kita.

Nami-miss lang kita.

May hindi ako nasabi sa 'yo noon.

Tinanong mo 'ko no'n, di ba, kung sino 'yong hihintayin ko

hanggang huling hininga?

Ang sabi ko, wala.

Pero ang totoo, Hannah, ikaw 'yon.

Kung mabibigyan tayo ng pagkakataon, alam ko na ikaw 'yon.

Sana dalhin ng hangin lahat ng nararamdaman ko para sa 'yo.

Kung puwede lang tawagan mo rin ako, e 'no?

[nagri-ring ang telepono]