Original subtitles

[vrolijke muziek] -[stromend water]

[gegorgel]

[gespuug] -[stromend water]

[gegorgel]

[man in microfoon] Mensen vragen weleens aan mij:

'Wie is Gijs Schippers? Wie is Gijs Schippers?

Is Gijs Schippers een vader, een lover, een echtgenoot?'

En dan zeg ik altijd: 'Nee, Gijs Schippers is verandermanagement.'

Ik zeg altijd zo: 'Je moet van beren op de weg knuffelberen maken.'

Ja, mijn naam is Gijs Schippers. [geklak]

Dag. Gijs Schippers. Ja, hoe zeg ik dat?

'Ik mag er zijn.'

We zijn zo in beweging.

We zijn zo met elkaar bezig dat 't goed is om af en toe stil te staan en te zeggen:

'Stop, freeze.' Ik stel mezelf weleens een hele belangrijke vraag:

'Wat is hier nou het centrale verander…'

Klaar?

Ja.

[vrolijke muziek]

[vrouw praat in microfoon] Ik denk dat ik namens de gehele groep spreek…

…als ik zeg dat de tijd voorbij is gevlogen.

[lacht]

Wat heeft iedereen een groeispurt gemaakt.

Maar ja, met een kerndocent als Gijs Schippers…

…zijn wij natuurlijk wel met onze neus in de boter gevallen.

[gejuich] -[applaus]

Ik zie dat je bij 'Sothebij' hebt gewerkt?

Wat is dat?

Sotheby's. Dat is een veilinghuis.

[klakt met tong]

Potjes en pannetjes.

Dus ik zeg tegen haar:

'Als je van jezelf al een varkenssnuitje hebt…

…dan trek je toch geen roze mantelpakje aan.'

Blablabla. Meteen beledigd. Wie ik wel niet dacht dat ik was.

Ik bedoel, je moet toch eerlijk zijn tegen mekaar?

Hé, hallo.

Mam, ik eet vanavond bij Ramses. Is dat oké?

Tuurlijk, lieverd.

Ondanks dat Abraham binnenkort voor jouw deur staat… [proest]

Ja, ja… -Sorry.

[grinnikt] Eh, eh…

…heb jij nog de energie van een jonge hond.

Wat zeg ik, van een nest jonge honden.

[iedereen hijgt als een hond]

Af. -[gelach]

Vorige maand hebben wij drie vacatures in je werkmap gezet.

Je hebt er niet op gereageerd. -Ik ga niet bij een callcenter werken.

Ik heb gestudeerd.

Kunstgeschiedenis, ja.

Wat kan je daarmee? -[applaus]

Gefeliciteerd. Dank je wel.

[gejuich]

Jongens, jongens, jongens. Lieve vrienden…

Of lieve veranderaars, wat hebben we een bijzonder traject met elkaar doorgemaakt.

Wat hebben we een mooie reis samen gemaakt.

Wat hebben we veel gecommuniceerd, veel gedeeld, gehuild, gelachen.

Naar elkaar geluisterd. En daar ben ik heel dankbaar voor.

Jullie hebben allemaal, zonder enige uitzondering…

…moedig jullie eigen persoonlijke strijd gestreden…

…met jullie oude kernovertuigingen.

En met succes.

En daarom benoem ik jullie vanaf nu officieel…

…tot mijn wapenbroeders. -[gejuich, applaus]

Ho. Wacht even. Want vergeet niet…

Vergeet niet: verandermanagement is de zoektocht naar de heilige graal…

…van wat wel werkt, wat niet werkt en waarom.

Wat wel werkt, wat niet werkt en waarom.

[leus wordt gezamenlijk herhaald]

[gejuich]

Jij moet geen cursus willen geven. -[achtergrondmuziek]

Nee, echt niet.

Nummer één van de groep.

Dat hadden wij aan het begin van het jaar toch ook niet kunnen bedenken.

Maar gefeliciteerd. -Dank je wel.

Als je net zo'n klik hebt met je nieuwe baas als met Gijs…

…zit je toekomst gebakken.

Waar doel jij op?

Je kan niet ontkennen dat het jou heel goed uitkwam…

…dat Gijs zijn examens mondeling afneemt.

Gijs, ik…

[gedempte achtergrondmuziek]

De groep heeft een tafel gereserveerd.

Ik denk dat je de suite af moet boeken. -Want?

Want de groep heeft behoefte aan een intiemere afsluiting.

Zonder mij?

Ik wil niet dat dit ons laatste weekend is.

Dit is ook niet ons laatste weekend.

Judith, dit is niet ons laatste weekend. -Nee.

Als jij wil dat ik die suite afboek, dan boek ik vanavond die suite nog af.

Is geen enkel probleem voor mij.

[Judith slaakt zucht]

Jij gaat straks lekker naar je eigen huis. -Ja.

En dan laat jij een warm bad vollopen. -Ja.

Dan trek jij een flesje wijn open. -Ja.

En dan pak jij lavendelolie…

O, shit. -Wat?

Ik kan niet naar huis.

[Judith maakt knorrend geluid]

Mijn sleutels liggen nog bij Bas.

Sorry.

[tjirpende krekels] -[gedempt gegame]

[schietgeluiden in game]

Wat doe jij hier?

En waarom ben jij niet in je hotel? Je zou je boek afschrijven.

Hoe laat was ie thuis? -Tien uur.

Halfelf. -Is echt belachelijk.

[gebonk] Kijk nou uit, Gijs.

Hij was met een hele groep vrienden. Niet in een vlekje wrijven nu.

Als jij nog één keer om halfelf thuiskomt, dan lever jij je telefoon een week in…

…voor elk kwartier dat jij te laat komt. -[schietgeluiden stoppen]

Begrepen?

[schietgeluiden gaan verder]

Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien.

Die kan ik niet kopen, want ik heb… -[in koor] …geen geld.

Bravo. Wie hebben we daar? Judith, Judith.

Ze zouden jou toch pas zondag vrijlaten? Hé.

Waar zijn mijn sleutels? -Ook heel erg leuk om jou te zien.

Hoe was het bij het UWV?

Het was vreselijk, maar het goeie nieuws is…

…ik heb vandaag op het Waterlooplein…

…een vintage elpee van The Who gekocht. -[gelach]

En ik kan al twee liedjes bijna spelen.

Neem een wijntje. -[lallend] Kom, kom, kom.

Kom maar lekker een wijntje drinken. Hier deze… Schoon genoeg?

Bas… -Heb je nog geknuffeld met bomen?

Mijn sleutels. -Of moest je over kolen lopen?

Het moet meer ballen hebben. -Doe die bustehouder losser…

…en gewoon even lachen. -[gelach]

Meteen drinken, anders heb je zeven jaar slechte seks.

[mysterieuze muziek]

Ik heb hier de evaluatie van de laatste twee modulen…

…en ik moet zeggen, ik ben erg geschrokken.

Je gemiddelde waardering is gedaald van een 8,5 naar een 7 min.

Nee, dat kan niet. -Dat kan wel, want het staat hier echt.

Wat schrijven ze dan?

De deelnemers klagen over je onbereikbaarheid.

Je telefoon staat uit, je laat je mail afkoelen.

Ze moeten je stalken om een reactie van je te krijgen.

Mijn prioriteit ligt momenteel even bij het congres dat eraan zit te komen.

Je zou mij afschermen, weet je nog?

Het is ook mijn taak om ervoor te zorgen dat de volgende leergang volzit.

En het regent klachten over je. Kijk hier.

'Gaat de leergang over ons of gaat het hier vooral over Gijs zelf?'

Wie zegt dat?

'Dit heerschap vindt zichzelf wel heel erg belangrijk.'

Maar je was er zelf bij. Je hebt met eigen ogen gezien…

…hoe die hele groep mij bedankte. Mirjam, daar was jij ook bij.

Judith heeft jou bedankt.

Wordt het niet tijd voor een supervisie?

Moet jij jezelf niet op de foto zetten? Een beetje zelfreflectie toepassen.

Hè?

Zal ik een afspraak bij Sybrandt voor je maken? Hij is in het land.

[fluitende vogels]

Maar…

Van een 8,5 naar een 7…

Tja. -Is toch niet zo'n ramp?

Lieverd, je hebt geen idee.

We gaan gemiddeld voor een 8 en als ik dan nu een 7 heb, ben ik gezien.

Wat hebben jullie in godsnaam besproken met elkaar op dat dinertje?

Kom op. Er zaten een paar zeikerds bij, maar de rest was lyrisch.

Echt? -Nou, tevreden.

Kom. Ik ga jou iets laten zien. Kom. -[gelach]

[getik op toetsenbord]

[gedempte stemmen]

Hé, Bas. Je bent er al. Kom verder.

[telefoongerinkel]

Volgende week organiseert het servicepunt een sollicitatieworkshop.

Speciaal voor de sector kunst en cultuur.

Ik verwacht van jou dat jij daarbij bent.

Dat…

…wordt moeilijk.

Ik ga een zomerkamp leiden. -O? Dus je hebt werk gevonden.

Nee, is vrijwillig.

Maar wij zijn geen spaarpot, zodat jij lekker op vakantie kan gaan.

Het is ook geen vakantie. Ik help hier mensen mee. Kinderen.

Het is voor het goede doel.

Maar dat mag absoluut niet als je een uitkering hebt.

Dit heb ik niet gehoord.

[Judith] Hij doet dat elk jaar.

Ik ben nooit meegegaan, dus ik kom er nu echt niet onderuit.

Het is maar voor een week.

Ik denk ook dat het goed is voor hem, want hij voelt zich nu zo nutteloos.

Een jongen van zijn leeftijd mag zijn zaakjes best op orde hebben.

Jawel, maar ik heb…

Jezus was 33 toen ie een wereldreligie achterliet, hè.

Ik dacht dat jij serieus was met ons. -Maar dat ben ik ook.

Dan moet je vooral meegaan naar zo'n Rudolf Steiner-zomerkamp.

Maar ik heb er helemaal geen zin in. Ik heb het al toegezegd.

Ik heb morgen een officieel kennismakings- gesprek met de kampleidster.

Maar lieverd, dan zeg je dat toch af.

Dat blijft jouw belangrijkste les, hè.

Wanneer ga jij nou eens voor jezelf staan? -[telefoon gaat]

Het leven gaat over jou.

Over niemand anders. Dan zeg je toch gewoon dat je een burn-out hebt.

Met Gijs. Ja, Gijs Schippers, daar spreekt u mee.

Ja, dat klopt. -[fluisterend] De radio.

Ja.

[luid galmend] Ja, want vorige week heb ik dat toevallig gehoord.

Dat gesprek duurt ongeveer 20 minuten, toch?

Ik ben nu op kantoor. Even kijken. -[vrolijke muziek]

Claro. Hombre. Muy bien. -[tikkende klok]

Je ziet er een beetje moe uit, Gijs.

Ik weet precies welke leergangers geklaagd hebben.

Ik ben maar twee weken moeilijk te bereiken geweest…

Gijs, mag ik je even onderbreken?

Als jij hier gekomen bent om je te verdedigen…

…dan vrees ik dat het geen vruchtbaar gesprek gaat worden.

Sorry.

[tikkende klok]

Ik zag haar laatst. Bij Wildschut. Hoe heet ze ook alweer?

Ik weet niet over wie je het hebt. -Je hebt het flink te pakken. Allang?

[Gijs slaakt zucht]

Een jaartje.

Vanaf het begin van de leergang.

En dan ben jij verbaasd dat er klachten over je binnenkomen?

We hebben vooral echt hele goeie gesprekken.

Luister, dat jij je huwelijk op het spel wil zetten voor een vrouw…

…met wie je vooral hele goeie gesprekken hebt, heeft niks te maken…

Elske weet net als ik dat wij samen de tijd uitzitten tot Thijmen gaat studeren.

Ho, Gijs. Wacht even. Nu haal je twee dingen door elkaar.

Lotje heeft mij gebeld om jou, om jouw persoontje weer op de rit te krijgen.

Niet om je huwelijk te redden.

Ja, jongen. Jij moet kiezen.

En doe je dat niet, dan vrees ik dat we dit niet in één sessie hebben opgelost.

In de kern gaat het tussen mensen eigenlijk altijd over buiten…

…binnen, boven, onder, ver weg, dichtbij.

[Gijs op radio] En als het echt spannend wordt…

…dan vergiftigen patronen uit het verleden het mogelijke hier en nu.

[interviewster] Jij hebt ons wat jij noemt…

…een disruptieve visie op het zorgsysteem beloofd.

Kan jij ons in het kort uitleggen wat jij hier precies mee bedoelt?

[Gijs] In jip-en-janneketaal gesproken: de zorg gaat om.

En kun jij iets weggeven van de rode draad…

…van jouw keynotespeech op dit doorbraakcongres?

Jazeker. Het gaat niet alleen over organisatieverandering…

…maar ook over de transitie van het systeem.

Eigenlijk moet je je continu afvragen:

'Wat is hier het centrale veranderkundige vraagstuk?'

[gedempte kinderstemmen]

Hebben jullie weleens gehoord van de Stichting Pompernikkel?

Verstandelijk beperkte kinderen worden door deze organisatie gekoppeld…

…aan 'normale' kinderen om ze te helpen integreren…

…in de gewone maatschappij. In ruil voor subsidie natuurlijk.

Is dat goed nieuws of niet? En daarom wilde ik jou ook even spreken, Judith…

…want wij nemen dit jaar drie van dat soort kindjes mee.

Mijn man zegt altijd: 'Het zijn kinderen met een uitdaging.'

Maar voor jullie wordt het natuurlijk gewoon een heerlijke vakantie…

…want ik heb erop gestaan dat er vanuit het Wenceslas Coeberger Huis…

…een vaste verzorgster meegaat.

Het enige wat ik van jullie vraag…

…is om met deze kindjes vooral leuke dingen te doen.

Kan jij je daar iets bij voorstellen, Judith?

[luide kinderstemmen]

Nou, u overvalt me een klein beetje hiermee…

…want om heel eerlijk te zijn, ik ben herstellende van een burn-out.

Ja.

Ja, ik zit ertegenaan.

Dus ik denk niet dat ik de aangewezen persoon ben…

Lieve schat, wij hebben hele luxe legertenten.

Dat wordt heerlijk bijslapen voor jou.

En vergeet niet, Moeder Gaia is de beste batterij om je aan op te laden.

[Gijs] Mijn vakgenoten onderscheiden helaas maar al te vaak…

…alleen de eerste en tweede orde van veranderen.

Maar ik voeg hier de derde orde aan toe.

Waarmee we dus aan de grenzen staan van de veranderkunde.

Een systeemverandering waarin alle organisaties van de keten…

…tegelijkertijd de transitie moeten bewerkstelligen.

[spannende muziek] -[uilengeroep]

Wat zit jou dwars? -Hoe kom je erbij dat mij iets dwarszit?

Je was niet bepaald de ideale gastvrouw. -[gamegeluiden]

O? Nou, wat spijt mij dat enorm, Gijs. -[sombere muziek]

Om mij zo neer te sabelen waar andere mensen bij zijn.

Ik heb jou helemaal niet neergesabeld. -O nee?

Wat bedoelde je dan toen je zei 'Gijs is en blijft een jongen van de straat…

…hij kleedt je uit waar je bij staat'?

Wat bezielt je om over mijn jeugd te beginnen?

Jij begon toch zelf weer een college…

…over hoe ingewikkeld vader-zonen-relaties kunnen zijn?

[gedempt] In zijn algemeenheid, ja.

Dan hoef jij dat niet aan te vullen met pijnlijke privé-informatie.

Hoe haal je het in je hoofd om over mijn vader te beginnen…

…en dat ik hem al drie jaar niet spreek? -Het is ook echt niet te geloven.

Als het gesprek persoonlijk dreigt te worden, vlucht meneer de keuken in…

…om wijn te halen. -Dus dacht je bij jezelf:

'Kom, laat ik het alcoholisme van zijn vader maar eens te berde brengen.'

Nee, Gijs. Zo doortrapt ben ik helemaal niet.

Waarom loop je nou weg? Wat ben ik toch blij met zo'n verandergoeroe in huis.

[getik]

[melding berichtje]

[getik] -[romantische achtergrondmuziek]

[naderende voetstappen]

[getik]

[melding berichtje]

[tjirpende krekels]

Het enige wat ik van je vraag, is een beetje erkenning, waardering.

Hoe noem jij dat ook alweer? 'Echte betrokkenheid.'

Meer niet.

Ik slaap wel in de logeerkamer.

[sombere muziek]

[Boris op dronken toon] Hé, Judith!

Hij wilde per se naar jou toe, want hij houdt van jou.

Heel veel. -Met heel zijn hart.

Wij zijn met een uurtje weer hier. -Wat wil jij?

Pas op. Jongens, dag.

Welterusten!

Ga maar even zitten.

Jezus.

[Boris] Wat voor saus wou je erbij? -Even liggen misschien.

Ja. -[Boris] Ravigotte?

Wees voorzichtig met hem.

[sombere muziek]

[Bas ademt diep uit]

Kom even.

Een minuutje.

Kom nou even bij… even bij me liggen.

[deurbel]

Waarom ga je toch naar dat zomerkamp? -Je kunt niet naar binnen.

[fluisterend] Bas is hier.

Sorry.

Onzin. Als jij niet naar dat zomerkamp wil, dan ga je niet naar dat zomerkamp.

Jij gaat morgen die vrouw bellen, die directrice, en dan zeg je…

Hoe heet dat mens?

Ingrid Kroot.

Dan zeg je: 'Mevrouw Kroot…'

Ingrid Kroot?

Heb je het over de Ingrid Kroot?

Ja?

Werkt de vrouw van Ab Kroot op de Vrije School?

Wie is Ab Kroot? -[verontwaardigd] Judith…

Jij weet toch wel wie Ab Kroot is? Ab Kroot.

Ab Kroot is een van de belangrijkste hersenonderzoekers…

…van deze tijd, internationaal.

Je krijgt nog eerder Willem-Alexander aan de lijn dan Ab Kroot.

Weet je dat m'n uitgeverij al maandenlang contact met hem probeert te zoeken…

…om te vragen een voorwoord te schrijven voor mijn nieuwe boek?

En jij zit gezellig de hele middag te klessebessen met de vrouw van Ab Kroot?

Nou, gezellig? Ze was behoorlijk dominant.

Ja, tuurlijk.

Een hele intelligente vrouw. Erudiet…

Tjeetje.

Hoelang duurt dat kamp?

Als het maar een weekje is of zo…

[vrolijke klassieke muziek]

[tjirpende vogels]

[naderende voetstappen]

Ik weet ook niet waarom ik gisteren zo onredelijk deed.

Ik had al die dingen niet moeten zeggen. Het spijt me.

En maak je maar niet druk om Lodewijk.

Ik regel wel een taxi.

Het is goed zo, Elske.

Kusje?

[via microfoon] Ik heb altijd al geroepen en dat is natuurlijk ook hier aan de orde:

'Je krijgt het gedrag wat je belooft.'

Dit vraagstuk vraagt niet alleen om een beetje verbeteren.

Ik noem dat 'eerste orde'. Dit is ook niet op te lossen…

…door binnen je eigen organisaties te kantelen of te transformeren.

Dat noemen we 'tweede orde'. Nee, dit is wat ik noem:

transitiemanagement…

…van het hele systeem. -[spannende muziek]

Dan ga ik eventjes voor de helderheid, ja?

Dus jij stuurt jouw vriendinnetje naar het zomerkamp…

…om het daar uit te maken met haar vriendje.

Vind jij dat niet riskant?

[Gijs lacht]

Die Bas zit al jarenlang vast…

…in zijn eigen rotonde. -O?

Nee, en ik vind ook wel dat ik de tijd moet nemen voor Elske.

Dat is interessant. Het manipuleren is begonnen.

Gijs, jij moet je goed realiseren dat je nu een open wond bent.

En dat is prima, maar je moet je wel wapenen.

Ik heb een opdracht voor je.

Ik wil dat jij de tuin in gaat en het komende uur een brief aan Elske schrijft.

Zonder enige vorm van zelfcensuur. -Als ik dat doe, breekt de pleuris uit.

Nee, want zij krijgt die brief niet te lezen. Is puur voor jezelf.

Kwaadaardige gedachten moet je de ruimte durven geven.

Vergelijk het met een virus.

Dat moet je er toch ook uitzweten.

Stel jezelf deze vraag:

'Waarom is Elske niet meer de vrouw voor mij?'

[mysterieuze muziek]

[Gijs] 'Elske, een brief aan jou met 'lieve' beginnen zou hypocriet zijn.

Ik vind je niet meer lief, ik hou niet meer van je.

We delen geen interesses, je verslonst en je bent inactief.

Je probeert al jaren je domheid te verhullen…

…met het schrijven van kinderboeken…

…maar je intellect is net zo infantiel als die vreselijke verhaaltjes van je.

Het is altijd een discussie of geklaag bij jou.

Je bent blijven hangen in de waarom-fase.

Ik moet van mijn cursisten horen hoe bijzonder ik in het echt ben.

Dan zal jij natuurlijk wel zeggen dat ze dat alleen maar doen…

…omdat ze bang voor me zijn.'

[brabbelend] Woehoe.

We zouden drie kinderen krijgen.

Ik weet het ook niet.

Hallo. -[gemompel]

Zijn jullie hier voor het kamp? -[gebrabbel]

[vrolijke muziek]

Komen jullie ook voor het Sint Janskamp? -[man met capuchon] Ja.

Zuster Margot.

Er zou een verzorgster zijn, toch? -Ontspan nou even.

Die vrouw is vast op het kampterrein. -Ja.

Het is gewoon een… miscommunicatie.

Typisch. -Ja.

Wie het eerst bij de auto is.

[gorgelend geluid]

[Sybrandt lacht]

Je gaat het vanavond aan Elske vertellen. -Nee, dat kan niet. Dat is onmogelijk.

Lodewijk, haar tweelingbroer, komt vandaag over.

Is waarschijnlijk al geland op Schiphol. -Dan komt het toch verdomd mooi uit?

Dan heeft ze tenminste iemand om op terug te vallen.

Maar voor je het haar vertelt, wil ik dat je deze brief nog heel goed doorleest.

Puur voor jezelf, als reminder.

Zodat jouw beslissing niet bëinvloed kan worden door haar emoties.

[vrolijke muziek] -[kusgeluiden]

[man met hoed] Ready for take-off. -[motor start]

Thunderbirds are go. -[man achterin] Jee. Boem.

[vrolijke muziek]

Bij rotonde, tweede afslag linksaf.

Hoe gaat het daarachter?

Bij geen gehoor, rechtdoor.

Oké.

[brabbelend] Nee.

Bas, hij kwijlt.

Ja? -Nou…

ik heb een potje met vet

al op de tafel gezet

ik heb een potje, potje, potje, potje -potje, potje

…vet al op de tafel gezet

potje, potje, potje -dit was het couplet

[man achterin] Poepen. Ik moet poepen.

[Judith] Bas, hij moet poepen. -Poepen.

Nog even wachten, meneer van Hasperhoven. We zijn er bijna.

[vrolijke muziek]

Jaaa? -We hebben 't even in de groep gegooid…

…en we denken dat het beter is dat jullie niet bij de rest gaan liggen.

O? -Andries is zo vriendelijk geweest…

…om jullie tenten op het A-veldje te zetten.

Ready for gate change.

Dat is een halve kilometer van het kampterrein.

Precies. En dan hebben jullie geen last van ons.

En jullie niet van ons. -Daarom.

Maar, Ingrid, even iets anders…

…wij zouden toch voor drie kinderen gaan zorgen?

Ja. -Heb je al in de auto gekeken?

Toe nou, Judith. Ik ben hier ook maar gisteravond mee geconfronteerd.

Had je ons wel even kunnen melden. -Het is wel een prinsesje, hè.

Ik moet weer verder. We gaan zo meteen het grote kennismakingsspel spelen, dus…

Moeten wij daar niet aan meedoen dan? -Nou, alles op z'n tijd.

Hop, hop. Dus gewoon rechtdoor. Hè, je weet het.

En dan niet naar links naar ons, maar naar rechts.

Immer geradeaus. -Ja, ik weet waar het is.

[vrolijke muziek]

[spannende muziek]

Oké, je had gelijk.

Je denkt toch niet dat ik de komende vijf nachten in een van die tentjes ga slapen?

Nee. -Het zijn maar vier nachten.

Het zijn er ook niet genoeg. -Nee.

Waarom niet?

Je kunt zo'n meisje toch niet met een van die gasten in zo'n tentje proppen?

Dan wordt ze meteen verkracht. -Ja, lekker woeh…

Ze hadden natuurlijk op kinderen gerekend. -Ja, maar dan nog. Dit is echt idioot.

Ik ga wel weer.

Ho, meneer van Hasperhoven. Blijft u maar hier. Dat doet Judith.

Kontje, kontje.

[man via luidspreker] Attentie, attentie. -Jongens, pak maar uit.

De fietsen staan nog steeds niet geparkeerd op de afgesproken plek.

[mysterieuze muziek]

Lodewijk is dood.

Hij zat in een taxi vanaf Schiphol.

In de tunnel zijn ze geschept door een vrachtwagen.

Jezus christus.

Waar is mammie? -Boven.

Ja.

[vrolijke muziek]

[deur sluit]

[Judith slaakt zucht]

Freeze. [Judith ademt diep in]

Wat is hier het centrale veranderkundige vraagstuk?

[man via luidspreker] Lieve jongens en meisjes, mag ik jullie eraan herinneren…

…dat de fietsen nog steeds niet staan geparkeerd op de afgesproken plek.

[Elske jammert] -Rustig, rustig.

Rustig. Kijk mij eens aan.

Rustig. -Dit is mijn schuld.

Dit is mijn schuld. -Dit is niet jouw schuld. Kijk me aan.

Ik had hem zelf moeten halen.

Lieverd, rustig. Zeg stop tegen jezelf.

Rustig maar. -Het doet zo veel pijn.

Ik snap het.

Els… Nee.

Els… -[Elske maakt knorrend geluid]

Els…

Els…

[gedempt gejammer] -Els…

[grommende geluiden] -[Gijs snakt naar adem]

[gedempt gepiep van Elske]

[gedempt gegrom]

Allemaal mobieltjes inleveren. Hup, telefoontjes uit de zak.

Ja, jij ook. Jongens.

Regel twee: 'Ik luister in dit kamp altijd stipt naar mijn leiding.

Die ik overigens als mijn oudere vrienden beschouw.'

Dat is helder, toch? Want het kamp maken we met el…

…kaar. Jongens, hou nou even omhoog zo. Ja.

Drie… -Ik ben trouwens Andries.

Welkom in de kracht van de kring.

Dan heb ik hier een heel bijzonder lot.

Een tweetal cirkelvormige, dikwandige kokoswerkjes in de kleuren geel en roze.

Smaakvol afgewerkt met een dropzwart interieur.

Vermoedelijk Engelse makelij.

Ik start de bieding op een bescheiden… twee dennenappels?

Eenmaal, andermaal… -Proef.

Verkocht aan de mevrouw met het rode haar. Alstublieft.

Eens even kijken. -Maar…

'Ik loop in het kamp niet nodeloos te schreeuwen of lawaai te maken.'

Nou, dat spreekt voor zich. Regel zes.

'Ik ben in het kamp om zelf te genieten…

…maar ook om anderen een fijne tijd te bezorgen.'

Dit is de slechtste powerpointpresentatie die ik ook heb gezien.

Mag ik een tip geven? Zeg het haar niet. -…geen scheldwoorden gebruikt.

En ook geen modeliedjes gezongen. Goed. Weg dan maar. Aan de slag.

Huppakee, aan de slag. Eropuit, lekker de natuur in. Dag.

[Gijs] Lodewijk is dood. -Wie?

Ik denk dat ik de hele boel maar afblaas. -Wie is er dood?

De tweelingbroer van Elske. Verongelukt met de taxi van Schiphol.

Een vrachtwagen gaf ze een tik in de tunnel.

Ze zijn drie uur bezig geweest om hem eruit te zagen. Niks meer van over.

En Elske?

Ik kan nu niet over een scheiding beginnen.

Ho, Gijs. Wacht even. Nu ga je te snel. Rustig aan.

Breathe in, breathe out.

Luister, dat jouw Judith haar vriendje wil verlaten is haar eigen keuze.

Het heeft in principe helemaal niks te maken met jouw nieuwe privésituatie.

Het zou haar alleen maar in de war brengen.

Maar ze gaat me vanavond bellen, dat weet ik zeker.

Wil je dat ik lieg?

Nee, zo negatief moet je dat niet zien.

Bovendien, wat is de waarde van eerlijkheid als je nooit zou mogen liegen?

Het is maar een tijdelijke oplossing. Het komt heus wel in orde met die tenten.

Ik zeg toch… -Mevrouw Kroot, waar het nu om gaat…

…is dat we het niet kunnen maken om een geestelijk gehandicapt meisje…

Met hun geest is niks aan de hand. -Noem das maar nichts aan de hand.

Jullie moeten het met me eens zijn dat het volstrekt onverantwoordelijk is…

…om een kwetsbaar meisje naast een van die volwassen kerels neer te leggen.

Waar heb je het over? Meisje? -Over Hansje.

Hans.

Hansje. Waar wilt u dat zij gaat slapen?

Hans is een meisje? -Hansje is een meisje, ja.

Ben je wijs? Wie zegt dat?

Waar is eigenlijk die begeleidster die jullie ons beloofd hadden?

Is ze er überhaupt en waar gaat zij dan slapen?

Margot slaapt bij ons in de leidingcabine. -Zij krijgt wel een eigen bed?

Nou moet jij eens goed naar me luisteren, jongedame. Nood breekt wet, ja?

Waarom die legertenten er nog niet zijn, weet ik niet…

…en waar Margot van Eijk is, weet ik ook niet…

…maar wat ik wel weet, is dat wij hier geen prinsesjesgedrag tolereren.

Prinsesjesgedrag? Ik stel gewoon een hele praktische vraag.

En ik geef gewoon een heel praktisch antwoord.

Als jij nu al om een eigen bed zeurt. -Ik zeur niet om een eigen bed.

En te beroerd om de handjes te wapperen. -Nou, zeg.

Ik ben nu al doodsbenauwd om wat je morgen op je verlanglijstje zet.

Een beetje begrip voor de situatie is toch niet te veel gevraagd, lijkt me?

[Judith zucht] -[vrolijke muziek]

Nou, kom op. -Ja.

Erde die uns dies gebracht Sonne hast es reif gemacht

liebe Sonne, liebe Erde euer nie vergessen werde

Ze zijn bij het Wenceslas Coeberger Huis wel heel slordig te werk gegaan.

Ik weet het goed gemaakt, jij gaat met Hansje in die tent…

…jij in de kleine tent…

…en dan gaat Michiel met meneer van Hasperhoven in de andere tent.

Is het anders een idee dat ik met Ronald in de tent ga?

[Andries via luidspreker] Attentie, attentie…

…de euritmiestokken kunnen worden opgehaald…

Nou, dat is dan geregeld. -[Ronald laat boer]

[Ronald maakt smakgeluiden]

aarde droeg het in haar schoot

zonlicht bracht het rijp en groot

zon en aarde die ons dit schenken

mogen wij dankbaar aan u denken

Gezegende maaltijd, allemaal. -Ja.

Ik wil dit niet.

[fluitende vogels]

[koerende duif]

Trouwens, ik heb even met het Wenceslas Coeberger Huis gebeld…

…en er schijnt iets misgegaan te zijn in de communicatie.

Goh. -Goh.

Margot van Eijk dacht dat het kamp volgende week was…

…dus ze zit nog in de kibboets. -Kibboets.

En ze komt nu hiernaartoe?

Nee, want ze is nog olijven aan het plukken in Israël.

Israël.

Officiële hoofdtaal: Hebreeuws, Arabisch. Hoofdstad: Jeruzalem.

Oppervlakte: 22.242 kilometer. Oorlog…

[Michiel maakt allerlei geluiden]

Dank je. Ja. Het gaat wel. Gijs is vanavond bij me, ja.

O, en geef Milly en Elsa een zoen van oma.

Ja, we houden contact. Ik begrijp het, jij belt mij. Oké.

Ja, dag. Dag, Lucy.

Ja, niet mee te praten met die vrouw.

Die denkt dat zij als echtgenote alles alleen kan beslissen.

Ze wil per se dat Lodewijk wordt gerepatrieerd naar Nieuw-Zeeland.

Gijs, wil jij dat straks heel voorzichtig aan Elske vertellen?

Als ik dat doe, dan… -[telefoon gaat]

Ja, deze moet ik even nemen. -Is goed.

Goedenavond, met Gijs Schippers. Wat goed dat u belt.

Gijs, ik hou het hier niet vol. -[gedempt gezang]

Zo'n kamp…

Je hebt nog nooit zoiets meegemaakt. -[Ronald praat]

[geïrriteerd] Ik wil fluiten nu.

Meneer van Hasperhoven mag ook meezingen.

Ja, ik mag fluiten. -Oké.

Johannestijd is zomertijd -[Andries speelt gitaar]

doet bloeien het leven al

Ik wil dat je vanavond nog zegt dat je voor mij kiest.

[Gijs] Judith, ik kies voor jou. -Nee, niet tegen mij. Tegen je vrouw.

En dat je me vannacht nog ophaalt. -Schat, wees nou even redelijk.

Ik beloof het je, ik ga morgen alles aan Elske vertellen…

…maar geef me nog even de tijd om het hier allemaal te regelen.

Beloofd? -Ja.

Nee, zweer het. Zweer het op het hoofd van je zoon.

Judith, doe niet zo eng. -Maar ik mis jou.

Mis je mij niet? -[deur gaat open]

Ik heb Nanda gevraagd of ze vannacht blijft slapen.

Ik ga zelf ook proberen wat te rusten.

Kan ik nog iets voor je doen?

Vertel het Elske maar zo snel mogelijk. Pijn doet het toch.

De repatriëring van Lodewijk.

Ja.

Ja, hier ben ik weer. Ik moet ophangen nu. -[gezang]

Hou alsjeblieft nog even vol, Judith. Het is voor je eigen bestwil.

Maar die Ingrid Kroot…

Luister, niemand maakt ruzie met de vrouw van Ab Kroot.

Als jij nu op de zwarte lijst van Ab Kroot komt te staan…

…kom je nergens meer binnen. Wil je dat?

Nee.

Je hebt haar toch niet verteld dat je mij kent, hè?

Nee, Gijs. Nog niet.

[in de verte] Allemaal. -[applaus]

[tjirpende krekels]

[hard gesnurk]

Uh. Nee.

[stikgeluiden]

Ga naar je eigen… Even. Zo. -[snurkgeluiden]

Ja.

Even van mijn arm af. -Ja, ja.

[mysterieuze muziek]

[gedempt gegil]

[hard gegil]

Wat heb je tegen haar gezegd? -Dat ie terug moet naar Nieuw-Zeeland.

Dat moest toch van jou? Ik… -Laat mij maar even.

Ga maar naar bed. Thijmen, naar bed. -Nee.

Je mag me helpen met de kippensoep. -Kippensoep?

Ja, knapt iedereen van op.

Kuikentje, sst.

Stil maar. Mammie is bij je, hè.

[audioboek] Mijn naam is Gijs Schippers.

En laat ik beginnen jou te bedanken voor het kiezen van deze app.

Als je deze app beluistert, zorg dan dat je in een veilige, rustige omgeving bent.

Het is belangrijk dat mijn sessies met jou een moment voor jezelf zijn.

[Judith ademt uit]

Laten we beginnen om eens heel rustig naar je ademhaling te gaan kijken.

Hoe is je ademhaling?

[fluisterend] Zo.

[Elske gilt in de verte]

Nooit te veel zout. Eén bouillonblokje moet voldoende zijn.

Als je het wat sterker wil, nog een halfje erbij doen. Hoppa.

[fluisterend] op het weggetje bij de seringen

liep Elseke zachtjes te zingen

te zingen in de zon

haar haartje waait in 't windje

zij is ons lieve kindje

douwdijnedijnedom

douwdijnedijnedom

[zachtjes] Ik zou met een halfje beginnen. Fijngestampt met een beetje warme melk.

Ik gebruik er normaal maar één per keer. Het is heel sterk spul.

Maar zo'n halfje haalt net de scherpe randjes eraf…

…en ze krijgt even die lekkere, warme gloed mee.

We willen natuurlijk wel dat ze morgen weer wakker wordt.

Wat denk jij, Gijs? Ik kan nu ook wel een halfje in haar soep doen.

Alhoewel, die vitamine C heft wel wat op. Nee, ik zou er nu een hele in gooien.

Zo, ik laat ze hier.

Niet te veel van snoepen, hè.

[mysterieuze muziek]

[gesnurk]

ga met mij mee

[Andries via luidspreker] Attentie, attentie…

…willen jullie niet de euritmiestokken laten slingeren…

…bij de kampkeuken van Jopie?

Dank je wel. -[Hansje neuriet]

Mooi. -Jezus, Bas.

Hm. -Hé.

Ik kon niet meer tegen dat gesnurk.

Anders ga jij nog even in de tent liggen. Dan neem ik ze wel mee.

Ja, heel graag. Thanks, Juut.

Zuster Judith?

Ik heb kukeleku.

Ik ben echt heel blij dat je er bent.

[vrolijke muziek]

Goed, jongens.

Wat kunnen jullie allemaal zelf? Trek maar even kleren aan, in de tent.

Nee, in de tent. Trek jij ook even schoentjes aan. Kom maar even.

Kontje, kontje. -Handjes thuis.

ich schaue in die Welt in der die Sonne leuchtet

in der die Sterne funkeln…

waarin de stenen rusten

de planten levend groeien de dieren voelend leven

waarin de mens bezield de geest een woning geeft

ik zie diep in de ziel die binnen in mij leeft

de Godesgeest, hij weeft in zon- en zielenlicht

in wereldruimten buiten -[Ronald] Zuster.

tot u, o Godesgeest

wil ik mij vragend wenden -[Hansje piept]

Zuster Margot?

[fluitende vogels]

Nee, dank u wel.

Kom maar. Kom maar. Nee, nee. Kom hier. -[Michiel maakt piepende geluiden]

[Michiel gilt]

Hou daar meteen mee op.

Judith, kan ik jou even spreken in het kampkantoor? Nu.

[Michiel maakt piepend geluid]

Wij zijn nu al meer dan 24 uur op het kampterrein en…

Lijkt het jou niet een goed idee om voortaan ergens anders te eten?

Hoe bedoelt u dat?

Dat jullie een beetje uit het zicht van de kinderen blijven.

Je zult het toch met me eens zijn dat die drie voor heel veel onrust zorgen.

Bovendien hadden we afgesproken dat jij ze in toom zou houden.

We hadden er eigenlijk een beetje op gerekend dat je je in zou lezen.

Wat als die kinderen dat straks allemaal thuis gaan vertellen?

Hebben we dan volgend jaar nog een kamp?

Daar kunt u mij toch niet aansprakelijk voor stellen?

Maar dat doe ik ook helemaal niet.

Maar hoe haal je het in je hoofd om die jongen met viltstiften te laten spelen.

Wat is de volgende stap? Pannenkoeken?

Ik denk dat wij zijn uitgesproken.

[gedempte gamegeluiden]

[geschiet]

Zeg, ben je helemaal gek? Doe uit. Doe dat ding uit.

Doe uit.

Hoe haal je het in je hoofd?

Dan kun je wel zo recalcitrant gaan doen…

…omdat je niet van mij naar dat feestje van Ramses mag…

…maar dit is nou precies de reden waarom.

Onbegrijpelijk, dit.

Wat is er? Waarom wil je ineens weg?

Die Ingrid Kroot is volstrekt onverantwoord bezig.

Hopelijk heb je niks getekend. -Hoezo?

Omdat wij nu blijkbaar verantwoordelijk zijn voor een stelletje mongolen.

Stel dat er een ongeluk gebeurt, wie is er dan verantwoordelijk?

Juut, je moet je niet zo druk maken. -Voor jou is het allemaal prima.

Die geitenwollensokken met die meergranenfantasie.

Maar voor mij niet. Ik had nooit mee moeten gaan.

Alsjeblieft, je bent herstellende van een burn-out.

Hoe kom je daar nou weer bij? Ik wilde gewoon niet mee.

O, wat ken je me toch slecht. Dit is nou precies wat ik bedoel.

Wat? -Ik kom niet verder door jou.

Waar gaat dit over? -Of je het nou wil of niet…

…of je nou denkt dat het kan of niet, ik ga weg.

Ik ga überhaupt bij jou weg. -Lieverd, doe nou even rustig. Ga zitten.

Nou doe je het godverdomme weer. Alsof ik tegen een vuilniszak sta te praten.

Ik ga niet rustig zitten! Ik ga weg.

Snap dat dan. Jij en ik, het is over. Het is klaar.

[man via luidspreker] Attentie, attentie…

…het groente- en fruitspel begint over vijf minuten.

Ik herhaal, het groente- en fruitspel begint over vijf minuten.

Vijf minuten.

Weg! Wegwezen! -Ik mag dat wel.

Wegwezen! -Ik mag mij scheren.

Rustig, rustig. -[Jopie huilt]

Ik mag het toch. Ik mag bij mij doen, scheren.

Kom je nou nog? Het groente- en fruitspel begint zo.

Ja, lekker. -Meneer van Hasperhoven, de keuken uit.

Ga maar naar de tent, Ronald. -Ja.

Ja, goed zo. -[Jopie jammert]

Oké, jongens. Het fruit twee keer rechtsom en de groente in één keer rechtdoor.

Ik wacht tot na het groente- en fruitspel…

…maar daarna wil ik dat je me naar het station brengt.

[vrolijke muziek]

[Hansje maakt hummende geluiden]

[Hansje lacht]

Mooi.

Mag ik even heel eerlijk tegen je zijn, Gijs?

Ik heb vanochtend lang met dr. Pameijer gesproken, over Els.

[telefoon gaat]

Sorry. -[gedempt gegame]

Hij maakt zich ook ernstige zorgen. -Waarom?

Toen Elskes vader overleed… -[telefoon gaat]

Sorry.

Toen Elskes vader overleed…

…hebben we haar een tijd lang moeten laten opnemen in een inrichting.

Els? -Ja, ze had…

Lodewijk was net op tijd om haar maag te laten leegpompen.

De dokters zeiden toen dat we haar absoluut niet meer alleen mochten laten.

En waarom weet ik hier niks van?

We hebben besloten het er nooit meer over te hebben. Elske was het daarmee eens.

We hebben gezegd dat ze een paar maanden in Frankrijk was…

…om haar Frans bij te spijkeren.

We moeten nu heel sterk zijn, Gijs.

Alert.

Anders heeft Thijmen straks misschien geen moeder meer.

[berichtje telefoon]

[berichtje telefoon]

[berichtje telefoon]

Hé, mooi.

Mooi.

Wat in… Doe aan. Doe die broek aan. Wat is dit?

Dit is gillend duur.

Ik gebruik die foundation alleen maar om mijn kaaklijn een beetje aan te zetten.

Hé, af. Dat is van mij. En dit is ook niet van jou.

En doe die jas uit. Hansje, trek uit. -[Hansje gilt]

Trek uit. Trek uit. Uit, Hansje. Hansje.

Uittrekken. Uit, Hansje. Ksst. Ksst.

Dit is Louis Vuitton, Hansje!

[Judith hijgt]

Hansje? -[Hansje jammert]

Ach, jezus.

Hansje, kom nou. Hansje, wil je een snoepje?

Hansje!

Hansje!

[kwakende kikkers]

Hé.

Hansje… -[Hansje jammert]

[Hansje gilt]

Sorry.

[Hansje jammert]

[Judith maakt sussend geluid]

Kom eens zitten.

Even… [Judith ademt diep in en uit]

Hé.

Sorry. Sorry, sorry.

Ik werd wel heel boos. Had ik niet mogen doen. Het spijt me.

Ik ben niet boos. -[Hansje jammert]

Is ook een hele mooie tas, hè.

Niet weggaan. Niet. -[romantische muziek]

Nee, ik ga niet weg. We gaan morgen iets leuks doen, goed?

Hé, hé, hé. Wat zou je willen? We gaan iets leuks doen.

Wat zou je willen?

[Hansje jammert]

Een Chokotoff. Chokotoff.

[tjirpende krekels]

Hé, kom eens.

Kijk eens.

Mooi. -Wie is er mooi?

Jij. -Nee, jij.

Hansje. -Hansje is mooi.

Prinses Hansje.

Wat zie jij? Wat dan?

Wat doe je?

O, nee, nee, nee. Nee, Hansje. Kom. Nee, dat doen we thuis. Kom. Hop.

Broek omhoog. Omhoog.

Hé, Hansje.

Prinsessen plassen niet in het bos. -Plassen… Nee.

Die plassen thuis. -Mooi.

Ja, op de wc. -Ja.

Met de deur op slot. -Ja.

[Gijs in microfoon] We moeten leren van dit soort experimenten…

…zonder ze weer te willen vangen in een systeem.

Ze vast te zetten in nieuwe regels en procedures…

…want u weet waar veranderen misgaat, hè.

Jawel, dat weet u. Precies. U weet het donders goed.

Veranderen gaat mis daar waar veranderd moet worden.

Waar we zijn.

[Gijs via audioboek] Je enige kapitaal is het hier en nu.

[gesnurk] -[tjirpende krekels]

[getik] -[gesnurk]

[getik]

[Hansje brabbelt in haar slaap] -[melding berichtje]

[Hansje brabbelt in haar slaap]

[getik]

[gesnurk]

[getik]

Als ik het goed zou vinden dat jij je op je 14e al te pletter zuipt…

…op dat feestje van Ramses…

…dan ben ik net zo erg als mijn eigen vader.

Begrijp je dat? -Nee.

Maar ik begrijp wel dat jij geen kind meer bent…

…dus jij mag van mij naar dat feestje…

…maar dan moet je mij beloven dat je geen druppel alcohol drinkt.

En dan moet ik zeker al om halftien thuis zijn?

Nee.

Hoe laat dan? -Dat laat ik geheel aan jou over.

[fluitende vogels]

Ik ben al een tijdje verliefd op iemand anders.

Op wie? -Het is niemand die je kent, dus…

Ja, maar wie is het?

Gijs Schippers. -Die trainer?

Het is geen trainer. Het is een hoogleraar verandermanagement.

Hoelang speelt dit al?

Weet ik veel. Niet lang. Doet het er iets toe voor jou?

Natuurlijk doet dat er iets toe. -Bas.

Sta jij nou ingedeeld voor dat Rozenkwartsstratego of niet?

Nee, ik denk van niet. -Want ik heb een ander klusje voor je.

Wil jij hout hakken voor het Sint Jansvuur?

Moet dat per se nu? -Ja, de kaboutertjes doen het niet.

En niet zo boos kijken jij, hè. [Andries blaft als een hond]

Tot zo.

der Vogelfänger bin ich ja, sing ja, heissa, hopsassa

Gijs Schippers?

[klassieke muziek]

[Nanda ademt diep in en uit]

Goed zo. Altijd aan je uitademing denken. Inademen doen we vanzelf.

Lieve schat, je gaat je niet onzeker laten maken.

Iedereen kan jouw tekening ongepast vinden, laat ze lekker lachen.

Als jij je Lodewijk zo herinnert, dan is dat zo.

En we laten onze tranen binnen. Niemand wil naar dikke oogjes kijken.

'Lief broertje…'

[piep filmopname]

[piep filmopname stopt]

'Ik moet steeds denken aan die ene avond dat we zo lang mochten opblijven.

Zo lang als we wilden. Weet je nog, Lodewijk?

Pappie bij z'n barbecue en mammie aan de cocktails.

We mochten, bij hoge uitzondering, met onze vingers eten.

Dat was de laatste keer…

…dat we als gezin bij elkaar waren.

Wat waren we gelukkig.

Natuurlijk had mammie gelijk dat we na de scheiding afstand moesten houden.

Maar dankzij jou, lieve Lodewijk…

…heb ik pappie niet gemist toen we hem niet mochten zien.

Jij stond altijd voor me klaar.

Je vocht voor me als ik ruzie had op school.

Je haalde me met je brommer op als ik stiekem op pad was gegaan…

…met vriendinnen en de nachtbus had gemist en, ja…

…je keurde ook mijn vriendjes…

…met de jenevertest.

Je was niet alleen mijn broertje, maar ook mijn soulmate.

We hadden geen geheimen voor elkaar.

'Eén blik is genoeg', zeggen ze weleens.

Wij hoefden elkaar niet eens aan te kijken.

Jij zei altijd: 'De dood is slechts een verandering van vorm en omgeving.'

Als dat zo is, Lodewijk…

…dan hoop ik dat je nu samen met pappie cocktails drinkt…

…en dat je niet weg te slaan bent bij de barbecue.

[Elske snikt]

En wil je dan ook tegen pappie zeggen…

…dat het nooit mijn bedoeling is geweest om hem niet meer te zien…

…en dat ik hem graag had uitgenodigd op mijn verjaardagen…

…maar dat het niet mocht.

Jullie hoeven je geen zorgen te maken over mij.

Jij ook niet, Lodewijk. Echt niet.

Ik heb Gijs.'

[mysterieuze muziek]

Ik kan toch niet altijd voor je blijven zorgen?

Alsof ik dat ooit van je heb gevraagd.

Ik ben fucking cum laude afgestudeerd. Niemand hoeft voor mij te zorgen.

O nee? Waarom zit je dan twee jaar in de WW als niemand voor je hoeft te zorgen?

Jezus christus, wat een gelul.

Jezus Christus, daar noem je nog eens iemand.

Je zou er een voorbeeld aan moeten nemen.

Jezus Christus was 33 jaar oud, net zo oud als jij.

Hij ging dood, maar had wel 'n hele wereldreligie achtergelaten.

Judith, hou op. Jezus Christus had geen studieschuld van 26.500 euro.

[Judith maakt geïrriteerd geluid] -[mysterieuze muziek]

[koerende duif]

Dat jij nu denkt dat je alles voor elkaar bent, is heerlijk voor je. Gefeliciteerd.

Maar dat ik in jouw ogen een loser ben… -Dat heb ik helemaal niet gezegd.

Dat heb je net wel gezegd, Judith. Jij ziet mij blijkbaar als een grote baby.

Misschien is dat zo, maar jij bent veranderd…

…in blinde ambitie in een mantelpak.

Dit mantelpak werkt wel aan haar ontwikkeling.

O, en ik niet? Heb jij enig idee hoe vaak ik solliciteer?

Hoeveel van mijn sollicitaties kan jij nog opnoemen? Nou?

En ze zijn allemaal onder mijn niveau. Stuk voor stuk.

En daar heb ik 26.500 euro studieschuld voor opgelopen…

…die ik waarschijnlijk nooit kan afbetalen.

Daar praat je helemaal nooit over. -Omdat je er niet naar vraagt.

Moet ik me dan schamen voor mijn succes?

Welk succes? Dat je 80 uur per week werkt?

Dat heet carrière, Bas. -Flikker toch op, Judith.

Als jij godverdomme op kerstavond nog een sms'je krijgt van je baas…

…met een of andere kutopdracht en je durft niet eens nee te zeggen…

Dat is één keer gebeurd. -Dan ben jij een angstig jaknikkertje…

…dat neukt met de professor. Dat heeft helemaal niks met succes te maken.

[sombere muziek]

op het weggetje bij de seringen

liep Lodewijk zachtjes te zingen

te zingen in de zon

zijn haartje waait in 't windje -[sombere muziek]

[grommend] Au. -hij is ons lieve kindje

Gijs Schippers. [gegrom]

Mep, mep, mep, mep.

This is your wakeup call. Wakker worden.

Mooi. -Het enige wat ik Gijs heb gevraagd…

…is of hij verder voor die repatriëring wil zorgen.

Nou word ik door de minister zelf gebeld dat ze nog niets van hem gehoord hebben.

Waar heeft Gijs die papieren gelaten? -Geen idee.

Bel hem anders even. -Heb ik al vier keer gedaan.

Hij neemt de telefoon weer eens niet op.

[maakt hijgende geluiden]

Ik ben geen slecht mens.

Ik heb fouten gemaakt.

Ik mag fouten gemaakt. -Veel fouten.

Midlife crisis…[maakt geluidjes] Midlife crisis, go away.

I don't need my midlife crisis. I'm not in my midlife crisis.

Elske!Say: 'Give it to me!'

Hoe voel je je?

Ik denk dat ik moet stoppen met Judith.

En ik denk dat je die brief aan Elske nog eens heel goed moet doorlezen.

Nee, Sybrandt. Die brief was een momentopname.

Nee, ik ben er oprecht achter gekomen dat ik bij Elske moet blijven.

Bovendien, wat voor voorbeeld geef ik aan Thijmen als ik hiermee doorga?

Weet jij dat je me hier heel… heel blij mee maakt, Gijs?

Back to the family.

Kom op.

[Sybrandt lacht]

Ik hou van Elske!

'Elske Schippers'?

[stem van Gijs] 'Ik word met de dag onpasselijker…

…van jouw incestueuze relatie met die vent.

Altijd maar 'Lodewijk dit, Lodewijk dat'. -[hartkloppingen]

Daarbij maak je niet alleen mij steeds ongelukkiger met je gedrag…

…maar ook je zoon. Wat moet die jongen in godsnaam van jou denken?

Ik vraag niet of je jong wilt zijn, maar een beetje van die vlam…

…een beetje passie is toch niet te veel gevraagd?

Daar is bij jou niets meer van terug te vinden.

Jij hebt enkel nog onrealistische ambities en daar wil ik geen getuige meer van zijn.

Jij projecteert jouw frustraties op mij en probeert me klein te houden…

…en daar pas ik voor. De hartkloppingen die ik voor je voelde…

…zijn veranderd in een chronische hartritmestoornis.

Ik heb dan ook nooit onder stoelen of banken geschoven…

…hoezeer ik het talent en de gedrevenheid van Judith bewonder.

Het is daarom een echte bevrijding voor mij om tegen je te kunnen zeggen…

…dat ze me meer dan alleen intellectueel bevredigt.'

[swingende muziek]

Ja.

Nog een keer.

[Hansje humt]

Wat is dit?

[muziek stopt]

[Hansje humt]

[fluitende vogels]

Hoi.

[tjirpende krekels]

Kan ik iets voor je doen?

Ik heb mijn man kapot zien gaan door jongedames zoals jij, wist je dat?

Vanaf het moment dat ik jou in je nette kleertjes in mijn klaslokaal zag…

…wist ik het al.

Deze vrouw voelt zich zo veel beter dan de rest.

Jullie generatie bestaat uit niet meer dan arrogante betwetertjes…

…die met hun iPads en notebooks hele collegezalen ontwrichten.

Mijn lieve Ab heeft nota bene 'n carrière van meer dan 40 jaar achter de rug…

…met hoog academisch aanzien, mind you.

En binnen vijf jaar is die lieve schat kapot gemaakt…

…door jullie internetpatatgeneratie die over alles verstand lijkt te hebben…

…door overal maar een hele dikke laag Wikipedia-saus heen te smeren.

Nee, nou luister je naar mij ook!

Jij bent te gast bij ons op het kamp.

Wat heeft jou doen besluiten om mijn regels aan je laars te lappen?

Is het dan zo moeilijk om een weekje in de natuur te zijn…

…en het te doen met wat er voor je neus staat?

[Ingrid maakt geïrriteerd geluid]

Ik…

Jij hebt de leukste en meest intelligente vriend van de wereld.

Ik ken geen mooier en puurder mens dan jouw Bas…

…maar ik heb je nog niet één keer naar hem zien lachen.

Laat staan dat je hem deze week een beetje helpt of steunt.

Waarom de hele tijd zo'n ontevreden verongelijkt pruilmondje laten zien?

Wat hoop je daarmee te bereiken? Begrip?

En als een op hol geslagen duracelkonijn sta je de hele week gefixeerd…

…op dat achterlijke mobieltje.

Weet je wel hoe gevaarlijk al dat gestres is op de lange termijn?

Maar nee, hoor. Wij branden lekker op.

Wij leven een groots en meeslepend leven.

En o, zo bang. O, zo bang om een foutje te maken…

…want stel je voor dat een van de perfecte plannetjes niet doorgaat.

Laat je weleens een scheet, jongedame?

En dan vraag je aan mij of je iets voor me kan doen? Nee, Judith. Dank je wel.

Jullie hebben al genoeg voor me gedaan.

Ik geloof dat ik nu wel een beetje onredelijk ben.

Excuses. [spannende muziek]

Els!

Els!

Els!

Wat kom je doen? -Ik woon hier. Wil je me even binnenlaten?

Wat is er aan de hand?

'Elske, een brief aan jou met "lieve" beginnen zou…'

Die brief is helemaal uit z'n context gerukt. Els!

'Ik hou niet meer van…' -Waar haal jij het gore lef vandaan?

Laat me nou binnen…

De rechter spreekt morgen de voorlopige voorziening uit…

…en het eerste dat jij op je buik kunt schrijven is dit huis!

Els!

Els!

[fluitende vogels]

[geklop]

Ga weg. Ga weg.

[Gijs] Els!

Kom maar hier, schattebout. -[vrolijke muziek]

Ja…

[kusgeluiden]

[telefoon gaat]

[Hansje maakt hummend geluid]

Hallo? -Judith?

Het is gebeurd. Vraag me niet hoe, maar het is gebeurd. Ze weten het nu.

Ja… -Ja. Het voelt heel goed.

Ze gaan me waarschijnlijk helemaal uitkleden…

…maar daar heb ik al rekening mee gehouden. Dat kan ik wel aan.

God meissie, wat mis ik je.

God, wat wil ik nu graag naar jou toe komen.

Papa, lieverd. -Hm?

[kusgeluiden]

Judith, heb jij gedronken?

Ik kan jou heel moeilijk verstaan. -[Hansje piept]

Jij leeft nog. -[Hansje brabbelt]

Kijk maar. Kijk maar. -Judith?

Kan iemand mij onmiddellijk doorverbinden met Judith?

Kijk. Shhh. -Hallo?

[Hansje maakt gorgelend geluid] -Hallo?

Tod und Verzweiflung war sein Lohn

Tod und Verzweiflung war sein Lohn

manch weiser Mann liess sich berücken

er fehlte…

vergebens sah er seine Hohn

O, prachtig.

vergebens rang er seine Hände -Heel mooi.

een vreemde arme snuiter -Nee, nee.

was moede van het wandelen -Ja, ja. Oké.

Dank je wel.

was moede… -Ja.

Ja, dank je wel. Nou, hartstikke mooi allemaal, jongens.

Voordat Andries jullie nog 'n liedje gaat leren of zelf nog iets gaat zingen…

…wil ik het even met jullie over morgen hebben…

…want morgen is de langste dag van het jaar…

…en dat betekent een hele grote verandering.

Dus gaan we morgen het Sint Jansfeest vieren.

Dat betekent dat je heel goed moet nadenken…

…met wie je over het vuur gaat springen…

…want als je samen over het vuur springt, is je lot voor eeuwig verzegeld.

'Met Sint Jan draait het blad zich om.'

Oké, dank je wel. Heel fijn. Nou, Andries…

[vrolijke gitaarmuziek]

[fluitende vogels]

[dramatisch klassiek muziekstuk]

Els?

Elske Schippers-van Dorp, jij doet nu die deur open.

Els…

Lodewijk zou dit ook niet gewild hebben.

Die voorlopige voorziening is tot daaraan toe…

…maar een straatverbod is toch belachelijk?

Ik mag mijn eigen zoon toch zeker wel zien?

En dat achterlijke bevel tot inzage van de administratie.

Wat denkt dat mens wel niet?

Ja, ze willen altijd weten wat je hebt.

Maar dat voorstel over die chemische castratie… Kunnen we niet serieus nemen.

Nou, dan ken jij mijn schoonmoeder nog niet.

Die vrouw heeft de Watersnoodramp van '53 nog meegemaakt.

Die heeft een week lang alleen op het dak gezeten.

Die vrouw eet geen honing, die kauwt bijen.

Waar heb je geslapen vannacht? -Ja, dat is ook zoiets…

Nee, Gijs. Laat maar even. Ik moet nu echt even doorpakken.

Dit gaat nu direct naar de juridische afdeling…

…en jij gaat nu linea recta naar een hotel.

Ik zorg voor je outfit. Het enige wat jij moet doen, is uitrusten.

En zorgen dat je die tekst tot in de puntjes voorbereidt.

Ik kan mijn eigen pincode niet onthouden.

Als jij morgen ook maar één seconde verpest…

…dan is die chemische castratie wel het laatste waar je je zorgen over moet maken.

[wegstervende voetstappen]

…Sint Jan de heilige man -[gitaarmuziek]

in het midden van de zomertijd -[Ronald brabbelt]

’t is naamdag van Sint Jan

Sint Jan de heilige man

doet bloeien het leven al -[vals blokfluitspel]

wij vieren dat met zang en spel

Sint Jan de…

[fluitende vogels]

Els? -[dramatische muziek]

Zal ik je even lekker masseren?

[muziek wordt uitgezet]

[voetstappen]

Zouden jullie zo vriendelijk willen zijn om me vandaag met rust te laten?

Ik ben bezig.

En ik eet vanavond niet mee.

[fluitende vogels]

Toen ik een jaar of tien was…

…vond ik achter in een kast bij mijn oma…

…een elektrische schaar.

Een heel raar jaren 70-ding…

…maar ik was er ontzettend blij mee…

…want niemand anders had er een.

En toen, op een dag…

…heb ik een schroevendraaier gepakt…

…om even binnenin te kijken. Ik was zo benieuwd.

En voor ik het wist, lag mijn elektrische schaar in allemaal onderdeeltjes op tafel.

Toen kreeg ik hem niet meer in elkaar.

Ik heb er altijd spijt van gehad.

Wat ik maar zeggen wil…

…is…

…ik ga wat wij hebben…

…of hadden…

…niet helemaal kapot analyseren.

Als jij zegt dat ik je tegenhoud…

…dan vind ik dat vreselijk. Het is het laatste wat je verdient…

…en ik wil het ook helemaal niet op mijn geweten hebben.

Kijk, Juut…

…er is niemand wiens oordeel ik zo koester en zo vertrouw als het jouwe.

Dus als jij zegt dat jij met Gijs gelukkiger zal zijn dan met mij…

…dan geloof ik je.

En dan heb ik dat te respecteren.

En dan zal ik verschrikkelijk hard gaan werken om jou los te laten.

Maar dan hoop ik wel dat je het heel zeker weet.

En dat hij minstens zo veel van jou houdt als ik.

[romantische muziek]

Sorry.

[Judith snottert]

[Judith slaakt zucht]

[gestommel]

[sombere muziek]

[gekletter] -[muziek stopt]

[fluitende vogels]

Zal ik een croque-monsieur voor je maken? -Ga even zitten, alsjeblieft.

Jouw aanwezigheid hier in huis komt mij niet ten goede.

Ik zal dr. Pameijer bellen… -Mam, ik wil dat je even naar me luistert.

Kan ik dat met je afspreken?

Ik denk dat… -Zitten!

Ik wil dat je mijn huis uitgaat.

Ik heb je koffers al gepakt. Over een halfuur staat de taxi voor de deur.

Lieverd, weet je wat? Ik boek een hotel. -Nee.

Ik wil dat je weer teruggaat naar Den Haag.

En ik neem pas weer contact met je op wanneer ik daaraan toe ben.

Ik weet dat je Lodewijk mist.

Ik mis hem ook.

[deurbel]

Daar zal je de taxi hebben. Lekker vroeg.

[deurbel gaat opnieuw]

Lieverd, ik heb voor jou een afspraak gemaakt met Anton.

Anton? -Ja, die fijne knipknul van me.

Daar was ik vandaag. Hoe vind je het? Ik heb hem over jou verteld.

Hij vindt ook dat het hoog tijd wordt dat wij wat seks in jouw haar gaan knippen.

Niet nu. -Nee.

Want eerst neem jij me mee naar die lekkere wellness-toko.

Eén moment.

Wat wil jij nou eigenlijk van me?

Dat ik m'n eigen dochter in de steek laat, midden in een scheiding?

Ik zie jou de hele dag in tranen. -Ik jou niet.

[Nanda] Joehoe! [geklop]

Hebben jullie een taxi besteld? Er staat hier een taxi voor de deur.

Een hele leuke man.

Joehoe, Elske?

[dansmuziek]

[bonkende muziek]

[Gijs in microfoon] We moeten niet losse organisaties veranderen…

…maar het systeem in verbinding laten dansen.

Een beetje bewegen, een beetje loskomen, een beetje creatief zijn.

[gedempt gelach]

We moeten die partijen verleiden, mensen.

Verbinden, flirten en faciliteren om te experimenteren…

…met andere vormen van organiseren en ondernemen.

Ik heb altijd al geroepen, en dat is natuurlijk ook hier aan de orde:

'Get the system in the room!'

Welin charge,nietin control. Hoe voelt dat?

[Gijs' stem galmt na]

[vrolijke klassieke muziek]

[muziek stopt] -[tjirpende krekels]

[gedempt gezang]

[romantische gitaarsolo]

Zuster Judith.

I cannot get to my love if I would die

for the waters of Tyne runs between her and me

and here I must stand with a tear in my e'e

both sighing and sobbing my true love to see

oh where is the boatman? my bonny hinny

oh where is the boatman? oh bring him to me

to ferry me over the Tyne to my honey

oh bring him across the rough waters to me

oh bring me a boatman I'll give all my money

and you for your trouble rewarded shall be

if you ferry me over the Tyne to my honey

then I will remember the boatman and thee

[gedempte zang] -[spannende muziek]

Ssh.

[romantische muziek]

all sighing and sobbing

my true love to see

[voorbijrijdende auto's]

Dit is de voicemail van Judith Molenaar. Spreek iets in na de piep…

…of stuur me een e-mail op jmolenaar@gmail.com.

[piep]

Hoi, Judith. Met mij. Ik…

Ik heb heel goed nagedacht en misschien is het allemaal wel iets te snel gegaan.

Ja, je zal me vast wel een enorme klootzak gaan vinden…

…maar ik denk dat het beter is dat… -[telefoon trilt]

Wacht, ik krijg een wissel.

Ik bel je morgen terug, ja? Of nee, ik bel je helemaal niet meer terug.

Tenzij je me nodig hebt natuurlijk. Of nee, ik hoef je nooit meer te zien.

Of laten we elkaar een tijdje niet meer zien.

Nee, ik hoef je nooit meer te zien. Judith, het beste.

Els, wat ben ik blij dat jij belt.

Wat?

[spannende muziek]

[gedempt gepraat en gejammer]

Laat hem maar heel even gewoon zo trippen. Dat is heel normaal.

Geef hem een halfuurtje…

Rustig. Inademen en uitademen. -Dat is helemaal niet erg.

[gegil]

Meneer?

Ik zie… Ik zie alleen maar mooie mensen en lief…

Allemaal lieve mensen. -Ja, en dit is lief.

En aardig. En jij bent lief. -Nee, ik ben niet lief.

Papa is niet lief.

Papa zat heel fout.

Ik zat zo fout met die brief.

Het was inderdaad niet je meest romantische actie.

Het was nooit de bedoeling dat jij die brief zou lezen.

Het was een opdracht van Sybrandt. -Ga niet iemand anders de schuld geven.

Ja, maar ik wil wel dat dit gezegd is. -De bloedmonsters zijn geanalyseerd.

Zij is lief. -Even stil.

Uw zoon heeft zoals we nu kunnen zien als enige niet gedronken.

Ik vermoed dat hij de komende 36 uur nog wel zoet is.

Gewoon goed laten slapen en veel water drinken.

Oké, ja.

Ik meende niet wat ik heb geschreven. -Jawel. Dat deed je wel.

Ik heb nog iets voor je. Nee, die is voor pappie.

[via microfoon] Denk voorbij uw eigen institutionele belang…

…en wees een verlichte bestuurder, een waarlijke inspirator…

…door los te laten en over je eigen schaduw heen te stappen.

Ik heb nodig charmante verleiders, verbindende strategen…

…flexibele betekenisgevers en creatieve doorbijters.

Hier begint de doorbraak.

Daar zou het mee moeten beginnen.

En dan niet met mij…

…maar met u.

Als inspirator.

[gedempt gegil]

[gedempt gepraat]

[hartkloppingen]

[stem Elske] 'Lieve Gijs, ik heb je honderden brieven willen schrijven…

…maar wat heeft het voor zin je van alles te verwijten?

En toch laat één ding me niet los.

[hartkloppingen]

Is dit echt wat je wil, Gijs? Is dit echt wat je wil? [stem galmt na]

Heb je je doel bereikt?

Heb je je doel bereikt?'

Je hebt een straatverbod, Gijs.

Hoe is het met Thijmen?

Vroeg ie nog naar me?

Ik zit erover te denken om een paar weken met hem op reis te gaan.

Moet je niet werken?

[voetstappen sterven weg]

[fluitende vogels]

[vrolijke muziek]

Ze komt uit het bedrijfsleven, zei je. Zo dom kan ze toch ook weer niet zijn.

Wat ziet zo'n meid in zo'n oude vent?

Die man gaat zichzelf zo tegenkomen. Hij is altijd al een rasegoïst geweest.

Reken maar dat ie je financieel volledig gaat uitkleden.

Het blijft natuurlijk een jongen van de straat.

Dat onbetrouwbare zit gewoon in die genen.

…wat niet werkt en waarom.

Is toch niet normaal? -Hai, met Lotje. Is Gijs bij jou?

Goh meid, jij gaat nog heel wat maandjes in die rechtszaal zitten…

…maar geen zorgen, ik ga gewoon met je mee.

Die bloedhond mag blij zijn als ie straks je hielen mag likken. Kruipen zal ie.

Je mag het best weten, maar ik voel me de afgelopen maanden zo onveilig bij jullie.

Maar ik kon natuurlijk niet aan de bel trekken.

Jullie zijn altijd zo met jezelf bezig geweest…

…en jij hebt ook zo je gebruiksaanwijzing die elke keer verandert…

…maar dat zeg ik als vriendin.

Goed, lieverd, we gaan gewoon 'n hele leuke nieuwe vent voor jou vinden.

Iemand met heel veel geld en waar ik mezelf bij kan zijn.

Is een kwarrel niks voor jou? Kwaliteitsscharrel.

Doen heel veel vrouwen. Is die Maurits-Jan nog alleen?

Waar ben jij in godsnaam mee bezig?

Je telefoon staat weer uit. Niemand kan je bereiken.

Ik moet hier echt een notitie van maken.

[gejuich]

Goh meid, wat zijn we sterk samen. Die bananenschil ligt klaar voor Gijs.

Het wordt hoog tijd dat jij weer eens aan jezelf gaat denken.

Iets harder. Dat is lekker, ja.

[gedempt] Wat wel werkt, wat niet werkt en waarom.