Original subtitles

[vrolijke muziek]

[voice-over] 1918, wapenstilstand.

Het Belgische leger wordt, geleid door koning Albert…

…en koningin Elisabeth, triomfantelijk in Brussel ingehaald.

Bij hen is ook de Brabantse landjonker Renier Joskin de Lamarache…

…de enig overgebleven zoon van Coleta van Bierk en een jonggestorven vader.

Hij werd geboren in 1889, studeerde rechten en trad in het huwelijk in 1913.

Tijdens de oorlog wordt hij opgenomen in een vlieg-escadrille en einde 1917…

…ligt hij halfblind in een hospitaal in Parijs.

Daar wordt hij verpleegd door een Parisienne die Rolande heet.

Terwijl de wereld zich herstelt van de geleden wonden…

…wijdt Renier Joskin al zijn krachten aan de tuinen en stallingen…

…van zijn landgoed te Horlebecq.

Daar werd kort na zijn mobilisatie in 1915 zijn zoon Ogier geboren.

Zijn echtgenote bezweek in het kraambed.

Renier z'n werkijver wordt echter in 1921 gestuit.

De periode van 5 februari 1921 tot 18 januari 1922…

…het laatste levensjaar van Renier Joskin de Lamarache…

…kon worden gereconstrueerd aan de hand van 40 brieven…

…die hij schreef aan de voornoemde Rolande.

[romantische intromuziek]

Brussel, 5 februari 1921.

[fluitende stroomtrein]

[sissende stroomtrein]

[romantische muziek]

[gepraat op de achtergrond]

Rolande. Ben jij het?

Ja, ik ben het. Is dat de enige indruk die ik op u maak?

Ik heb zo lang gewacht en opeens ben je er.

Je bent nog altijd even mooi.

Vleier. Zou u me herkend hebben zonder deze bloem, die ik droeg…

…bij onze eerste ontmoeting? -Fijn dat je het je nog herinnert.

Diane, dit is meneer De Lamarache.

Dit is Diane Clarence, m'n beste vriendin.

Meneer. -En dit is meester Clarence.

Aangenaam, meneer De Lamarache. -Hij werkt aan mijn echtscheiding.

Hebt u mijn brief gekregen? -Ja.

Rolande, ik ben diep getroffen.

Moet ik geloven dat uw vurige brieven gemeend waren?

[romantische muziek]

Ik voel me een beetje schuldig. -Waar kun jij schuldig aan zijn?

Ik had moeten terugschrijven.

U dacht vast dat… -Ik heb niets gedacht.

Hoewel je niet schreef, geloofde ik niet dat je onverschillig was.

Wie weet wat er in een hart omgaat? [fluitende stoomtrein]

U denkt dat ik alleen kom omdat ik iets van u nodig heb.

Ik zou je graag van dienst zijn…

…maar ik hoop dat dat niet de enige reden van je komst is.

Ach, redenen. Kunnen we die niet beter aan de filosofen overlaten?

Waarom spreek je me met 'u' aan? In het hospitaal was het 'jij'.

Dat was in het hospitaal.

De gewonden hadden een glimlach en tederheid nodig…

…want ze hadden niemand anders. We hielpen hen gewoon te dromen.

Ja, ze tutoyeerden ze om ze moed te geven.

Jullie hebben elkaar daar ontmoet.

Ja, verloren in al die verschrikkingen leerde ik een engel kennen.

Sorry, maar de trein wacht niet. Zelfs niet op engelen.

De trein? Welke trein? Je gaat toch niet weg?

Ik moet, Renier. Ik moet zo vlug mogelijk in Amsterdam zijn.

Ik wil mijn echtscheiding eindelijk afronden.

In Nederland schijnt dat eenvoudiger te gaan. Dat gaan we controleren.

Maar volgens mij is de Belgische wet ook gunstig.

Daar kan meneer De Lamarache ons vast mee helpen.

U hebt juridische kennis, Renier.

En ik had gehoopt dat u meester Clarence uw gastvrijheid zou aanbieden.

Mijn kasteel staat voor hem open. Ik zal mijn best doen om te helpen.

Wanneer kom je terug?

U bent gelukkig. U hebt uw familie teruggevonden, uw kasteel…

…uw echte leven. -Schrijf je me terug?

Ja, maar niet te veel passie, Renier. Dat is uit de tijd.

[sissende stoomtrein]

Wat een prachtig land. Wat een rust.

Als ik niet door de stad bedorven was, zou ik me aan uw streek hechten.

Dat was bij mij niet nodig. Ik hoorde bij deze streek…

…al voor mijn geboorte.

Ik bof dat mijn land zo mooi is.

[meester Clarence] En rijk. Suikerbieten schijnen 'n goudmijn te zijn.

Ik ben aan het pochen, maar voor een Parijzenaar, een man van de wereld…

…moet ik belachelijk overkomen.

Helemaal niet. Iedereen pocht over de dingen waar hij van houdt.

[vrolijke muziek]

Dr. Ferguson, de beste vriend van m'n moeder.

Hij heeft geen praktijk meer en woont hier. Een bizarre man.

Hij doet aan magie en verzamelt monsters.

Hij zal er graag met u over praten.

Het gebeurt niet vaak dat hij een nieuwe toehoorder heeft.

[motor stopt langzaam]

[autodeur valt dicht]

Dat is Emily.

De zus van mijn overleden vrouw en de beschermengel van mijn zoontje.

Uw zoontje heeft een mooie engel.

Emily, Ogier, dit is meester Clarence.

Ik ben vereerd. -Meneer.

Dag, jongen.

Dag, meneer.

Ziet u? Iemand kan een kasteel hebben, land…

…maar een ongeluk kan je altijd overkomen.

[krassende kraai]

Moeder, ik stel je voor aan meester Clarence uit Parijs.

Hij blijft hier een paar dagen logeren.

Het is me een genoegen. -Het is mij een eer.

Vrienden van mijn zoon zijn altijd welkom.

Almachtige God, mogen wij U bidden om Uw goedheid…

…de aanwezigen te zegenen…

…en het voedsel dat zij gebruiken tijdens deze maaltijd…

…tot Uw meerdere eer en glorie, amen. -Amen.

[loeiende wind]

[rinkelende bel]

Ik dacht dat er alleen in Frankrijk goede wijn was.

Ik moet erkennen dat uw wijn onze beste huizen waardig is.

In Frankrijk drinkt men de wijn te jong. Hier verzorgt elke familie zijn wijn…

…met liefde. Mag ik de schotel? -Met plezier.

[meester Clarence] Dokter, ik heb gehoord…

…dat uw ongewone experimenten zeer boeiend zijn.

Ogier, droom niet. Eet.

[dokter] Mijn onderzoek is speciaal. Ik wil er graag over vertellen…

…maar hier kan dat niet. [loeiende wind]

[meester Clarence] Vertelt u alstublieft verder, dokter.

Hij waant zich bovennatuurlijk begaafd, een specialist in vreemde afwijkingen…

…en hij heeft een eigen laboratorium.

Alles wat monsterachtig of misvormd is, boeit hem.

Hij bewaart afwijkingen van de natuur in bokalen, die zich al eeuwen opstapelen.

Heb je die geestigheden in de oorlog geleerd? Geen teken van goede smaak.

Siamese tweelingen, monsters met twee hoofden.

Ik had een prachtige collectie.

Helaas heb ik nu nog maar een paar exemplaren.

[Coleta] Zijn er geen aangenamere onderwerpen…

…om over te praten tijdens de maaltijd?

Ogier, eet.

Hé!

[voice-over] Enkele weken later, 10 maart 1921.

[romantische muziek]

[kraaiende haan]

[loeiende koe]

[briesend paard]

Goeiendag. -Dag, baas. [hinnikend paard]

Goeiendag, meneer.

[loeiende koe]

En, gaat het? -Het gaat, baas.

U komt net op tijd. De zeug heeft net gejongd.

[blaffende hond]

[krassende vogel]

En, meester Clarence?

Vordert uw werk?

U betrapt me op heterdaad. Haha.

Maar het is ook uw schuld. Dit landgoed is te mooi om je dossiers te openen.

Denk echter niet dat ik Rolande haar belangen vergeet.

Ik zou u om een dienst willen vragen. -Met plezier.

In al mijn brieven vraag ik haar te komen.

Kunt u haar niet overhalen? -Ik zal het proberen.

[rinkelende klok]

Ik heb beslist terug naar huis te gaan, Renier.

Je doet wat je wilt, Emily.

Heb ik het mis als ik uit de houding van mevrouw Coleta afleid…

…dat ze onze verloving zo vlug mogelijk officieel wil maken?

Ik denk niet dat je het mis hebt.

En is dat ook jouw wens?

Het is mijn wens.

Het is beter dat je een tijdje weggaat. [ronkende motor]

We zullen de verloving vieren op de laatste dinsdag van april.

Mijn waarde vrienden, ik heb groot nieuws.

Moeder heeft de datum van mijn verloving met Emily bepaald.

Laten we drinken op mijn toekomstige vrouw en in naam van de Lamaraches.

Mijn gelukwensen, Renier.

Je moeder zal erg gelukkig zijn.

Gefeliciteerd, mijn waarde.

Uw keus en uw besluit zijn de wijsheid zelve. Daar ben ik van overtuigd.

Ik zal Rolande schrijven en haar uitnodigen voor dit grote familiefeest.

Ze zal niet kunnen weigeren.

[voice-over] Op 19 maart 1921 ontvangt Renier een brief van Rolande…

…waarin ze hem meedeelt niet op het verlovingsfeest aanwezig te kunnen zijn.

[Rolande fluisterend] Ik heb te veel werk en zorgen en kan Parijs niet verlaten…

…ook al is het maar een paar dagen.

[droevige muziek]

Waarom wil je dat ik kom?

Er is geen plaats voor mij in jouw wereld…

…en ik heb geen zin hem te leren kennen.

Ik wens je veel geluk.

Je verdient het.

[geklop]

[deur kraakt]

Ik zou willen dat je klopt voor je m'n kamer binnenkomt.

Ik kom zeggen dat je grootvader je dringend wenst te spreken.

Wat kan er nu zo dringend zijn?

Wat denkt die hooghartige gek?

Dat hij z'n mond maar hoeft open te doen en dat iedereen springt?!

Hij verwacht je bij hem in Bierk.

[gerinkel]

Ik heb vernomen dat je verloofd bent. -Ja. [strijkende lucifer]

Dat is allemaal nogal erg snel gegaan.

Je moeder vertelt me alles wat er op Horlebecq gebeurt.

Ik vind de oplossing uit alle oogpunten voortreffelijk.

Dat zal later wel blijken. -Emily is een charmante, jonge vrouw…

…en een uitstekende moeder voor Ogier. Ik kan je alleen maar gelukwensen.

Je hebt in je huis een zonderlinge gast opgenomen.

Ik wil me niet bemoeien met de keuze van je gasten…

…maar ik moet je wel waarschuwen als je onoplettend bent.

Ik begrijp er niets van.

Ik heb genoeg van je insinuaties.

En je instructies heb ik niet nodig.

Weet je dat je aanstaande vrouw werd aangerand in je eigen huis?

[droevige muziek]

[voice-over] Diezelfde dag schrijft Renier aan Rolande…

…over de beschuldiging die op Clarence rust.

Hij vraagt om haar goede raad.

Op 28 maart 1921 zendt Rolande twee telegrammen naar Horlebecq.

Eén voor Renier waarin ze hem vraagt naar Parijs te komen…

…het andere bestemd voor Clarence.

[krassende pen]

Het spijt me, mevrouw, maar een telegram roept me dringend terug naar Parijs.

Met spijt verlaat ik Horlebecq. Uw gastvrijheid…

Het is niet mijn gastvrijheid, meneer.

Ik heb alleen zo goed mogelijk een vriend van mijn zoon ontvangen.

In mijn tijd hadden we geen vrienden. We hadden alleen familie.

Moeder, ik ga met meester Clarence naar Parijs.

Verandering van lucht zal me goeddoen. -Dat denk ik niet.

Maar mijn oordeel is nu toch niet in tel.

[ronkende motor]

[romantische muziek]

Kom.

[Diane] Sinds de oorlog is dat idee erg in de mode.

Alles is veranderd. Vrouwen hebben kort haar, gaan naar de film.

Op het platteland merkt u dat natuurlijk minder.

Moet ik me excuseren omdat ik een boer ben? [Diane lacht]

Je vriend is zeer gevoelig.

Gevoelig voor veel bijzondere dingen.

De moderne vrouw wil nieuwe dingen. En ze wil vooral niet oud worden.

Hier doen we alles om haar een gevoel van jeugd te geven.

En tegenwoordig kunnen we de jeugd verlengen.

[Renier] Ik heb altijd in de natuur geleefd. Je wordt geboren…

…je groeit, je leeft en je sterft.

Ik zou niet weten hoe u dat kunt tegenhouden.

En willen de mensen dat wel?

[Diane lacht]

Vertel me eens, zou u niet willen dat die natuurwet een uitzondering maakt…

…voor dat wat u liefhebt?

De schoonheid van het gezicht van Rolande, haar volmaakte lichaam.

Als je een schoonheidsinstituut opende in Brussel, zou je succes hebben.

Er zijn al pogingen in die richting geweest en ze zijn op niets uitgelopen.

De klanten hadden niet alleen esthetische redenen.

Een instituut in Brussel? Ik geloof er niet in.

Misschien bedenkt u zich nog. -Reken er maar niet op.

Ik beloof je dat hij van mening zal veranderen.

Rolande… -Wat Rolande?

[stromend water]

[Rolande] Heb je je kat nog? -Mijn kat Mirko? Natuurlijk.

Hou je van hem? -Ja.

En hou je van mij? -Ja.

Dan moet je kiezen. -Daag je me uit?

Ik behandel de dingen graag grondig.

Zul je altijd van me houden?

Wil je me houden?

Zoals ik ben?

Dan had Diane gelijk. Ook jij wilt tegen de natuur in gaan.

Vind je mijn borsten mooi? Toch zal ik op een dag ook oud en versleten zijn.

Ik ben daar bang voor, zoals alle andere vrouwen trouwens.

Mannen ook, maar ze geven het niet toe.

Weet je, ook gevoelens worden oud.

De liefde sterft.

Renier, als je de macht had…

…om je liefde tegen de tijd te beschermen…

zou je die macht dan gebruiken?

Rolande, je vergelijkingen…

Wat kan onze band gemeen hebben met het instituut van Diane?

[geplons]

Kom, was me. -Ik heb geen vertrouwen in die vrouw.

En in mij? -Jij bent ik.

Je weet dat je me alles kunt vragen.

Als ik terug ben, laat ik mijn notaris geld aan je overmaken.

Laten we zeggen 800.000 frank.

Belgische frank? -Ja, natuurlijk.

We moeten langzaam handelen, voorzichtig, om ons geluk op te bouwen.

Schrijf me. Ik wil alles weten wat er in je leven gebeurt, alles wat je denkt.

Ik zal je zeker schrijven.

Geen liefdesbrieven. -Je eist het onmogelijke.

Verdien ik het niet?

Weet je, ik en woorden…

Ik vind dat de waarheid voor zich moet spreken.

De waarheid van het genot, van het lichaam, de huid.

Dat is voor mij het enige bewijs van liefde.

O, Renier.

[Rolande slaakt diepe zucht]

[Renier] Je ruikt naar bladeren, gras…

…de zomer, de aarde, de regen. [Rolande kreunt]

[voice-over] Op 4 mei 1921, onmiddellijk na zijn terugkeer uit Parijs…

…gaat Renier naar Emily. Hij is vastberaden zijn verloving te verbreken.

Het mooiste land ter wereld. [ronkende motor]

Na de salons van Parijs? -Inderdaad.

Na de salons van Parijs.

[autodeur valt dicht]

[dokter] Chauffeur, neem eerst het speelgoed.

[autodeur valt dicht]

Zie je wel, Ogier, dat papa gekomen is voor je verjaardag?

Gelukkige verjaardag, Ogier.

Dank je wel, papa.

Ik denk dat er een paar verrassingen voor je zijn in de auto.

Ik zou maar vlug de dokter gaan helpen.

[rennende voetstappen]

[fluitende vogels]

Ik ben heel blij dat je gekomen bent, Renier.

Emily, ik ben niet alleen voor Ogier z'n verjaardag hierheen gekomen.

Ben je hierheen gekomen om me ongelukkig te maken, Renier?

Waarom toch? -Ik weet dat ik fouten gemaakt heb.

En ik ben erg ongelukkig.

Ik ben zelf ook heel ongelukkig.

Iedereen is ongelukkig.

Mijn moeder heeft daar een uitdrukking voor.

De wil van God.

[dokter roepend] Ogier, Ogier.

Ferguson!

Ferguson!

Laat me een ogenblik met haar alleen. Ik zal je roepen.

[melancholische muziek]

[fluitende vogels]

[Ferguson] Renier.

Renier.

Hoe is het?

Goed. Er is niet het minste gevaar.

[deur gaat open]

Als ik zou doodgaan, zou je me dan vergeven?

Ik heb je toch niets te vergeven.

Wat is dat toch voor dwaze praat? Doodgaan…

Je moet rusten.

Ik zal Ogier meenemen. -Nee. Laat hem bij mij.

En onze verloving?

Moet dat nu?

Echt?

Ja, je hebt gelijk. Ik zou er te slecht uitzien.

Vraag aan je moeder het een paar weken uit te stellen.

Daar kunnen we later nog over spreken.

Slaap nu maar.

Ferguson heeft me getelefoneerd.

Het ging over Emily.

Je verloofde is zwanger.

Daar heb ik dan wel niets mee te maken.

Nee.

Maar je Parijse vriend wel.

Dan kan ik nu wel rustig mijn verloving verbreken.

Heb je je reden gevonden, Renier?

Op mijn leeftijd kies ik mijn redenen zelf.

[voice-over] Die avond schrijft Renier aan Rolande…

…dat hij z'n verloving met Emily als verbroken beschouwt.

Hij zal naar Parijs komen. We schrijven 1 juni 1921.

[romantische muziek]

[gebubbel]

Renier krijgt een antwoord van Rolande…

…waarin ze hem afraadt zijn verloving te verbreken.

Renier gaat met zijn moeder Emily bezoeken.

[Rolande fluisterend] Je moet je juist officieel verloven.

Dat is voor ons de enige oplossing.

Wacht op betere omstandigheden om te breken.

Je bent zo goed.

Je kunt die jonge vrouw in haar toestand niet verlaten.

De ziekte van Emily was mij heel vlug duidelijk.

Ik heb tevergeefs geprobeerd haar aan het praten te krijgen.

Maar dat was in feite niet nodig.

Ten slotte heb ik de verantwoordelijkheid op me genomen…

…om te doen wat je als vriend van mij moest verwachten.

Wat was dat?

Emily is niet meer zwanger. Laten we zeggen dat ze nooit zwanger is geweest.

Renier.

Renier, Emily wil je spreken.

Denk om de eer van onze naam.

[Rolande fluisterend] Als dat je moed kan geven, zal ik er zijn. Dat beloof ik je.

Ik zal er zijn.

Je moet je juist officieel verloven.

Wees jezelf waardig.

Wacht op betere omstandigheden om met haar te breken.

Betere omstandigheden.

Betere omstandigheden.

Was het niet beter geweest als ik was doodgegaan?

Emily, zeg toch zulke dingen niet.

Het zal allemaal snel vergeten zijn.

Je bent zo goed, Renier.

Ik zal trachten je gelukkig te maken.

[Rolande fluisterend] Ik zal er zijn, dat beloof ik je. Vertrouw me.

Ik zal er zijn.

De samenvoeging van Emily haar domein en onze eigendommen…

…is een gelukkige gebeurtenis voor ons allemaal.

Voor Renier, voor Ogier vooral.

Hij zal onze stam waardig voortzetten. [deur gaat open]

[voice-over] Op 21 juni 1921 wordt de verloving gevierd…

…tussen jonkheer Renier Joskin de Lamarache…

…en jonkvrouw Emily van Warmont-Cocambre.

[zacht gepraat]

[luidende kerkklokken]

[gelach]

Notaris.

Heb je de storting aan Parijs gedaan zoals ik je gevraagd had?

Ja, natuurlijk, Renier. -Er zullen er nog andere volgen.

Het gaat hier om een heel interessante zaak.

Een winstgevende belegging, zoals men zegt.

O, ik dacht niet dat het werkelijk een investering was.

Wat voor soort bedrijf is het?

Je zult verwonderd zijn, maar het idee is wel amusant. Schoonheidsinstituten.

Ik heb er één gezien in Parijs. De mensen waaraan ik nu leen…

…willen een filiaal in Brussel oprichten.

[notaris] En is de zaak gezond? Zijn er waarborgen?

Die zijn er. Is er een betere waarborg dan het succes?

Het instituut in Parijs werkt heel goed…

…omdat het gebaseerd is op een heel eenvoudig idee.

Zo?

De vrouwen mooi maken.

Wat zou men daar al niet voor geven? Kijk daar maar eens rond.

[spannende muziek]

Excuseer me, notaris.

Rolande. Eindelijk.

[zacht gepraat]

Het is me een genoegen, juffrouw.

U bent zeer charmant en dat verrast me.

Renier sprak vol lof over u, maar ik had er geen vertrouwen in…

…dat hij een vrouw zou kiezen die hem waardig was…

…want, weet u, hij is beter dan hij lijkt.

Renier is bijzonder, mevrouw. -Zeg maar Rolande. Ik ben uw vriendin.

Ik dank u dat u naar de verloving van mijn zoon gekomen bent.

Mevrouw.

Het doet ons veel plezier. U blijft een paar dagen logeren?

Helaas, ik kan niet. En geloof me, ik vind het heel jammer.

Ik kan niet weg uit Parijs. Ik kon zelfs maar nauwelijks naar dit feest komen.

Een andere keer misschien. Ik moet morgen terug zijn.

Morgen al?

Ik hoop dat we u in Parijs zullen zien tijdens onze huwelijksreis.

Huwelijksreis? Een woord om van te dromen. Is die binnenkort?

Ik moet naar de gasten.

Renier, profiteer van de zon om Rolande het domein te laten zien.

Bedankt voor de storting, Renier. [fluitende vogels]

Je hoeft me niet te bedanken. Is dat soms belangrijk?

Wat belangrijk is, is dat je hier bent, bij mij.

Heel dicht bij mij.

Emily heeft een zekere charme, maar ik geloof niet dat ze naïef is.

Emily? Jawel. Ze is een ongecompliceerde vrouw.

Ze kijkt naar je alsof ze de bezittingen telt die ze krijgt.

Ze is een rechtschapen meisje. Ze heeft maar één gebrek.

Ze houdt van me.

Mijn minnaar. Je houdt niet meer zoveel van me als in Parijs.

Kom.

[fluitende vogels]

[melancholische muziek]

Weet je zeker dat niemand ons kan zien?

Ik zou graag… -Ja.

Kleed me uit.

[romantische muziek]

Renier. Kijk, daar is iemand.

[fluitende vogels]

Hij heeft me gezien, Renier. Hij heeft me gezien, dat oude zwijn.

Renier, het is allemaal zo prachtig.

Iedereen is zo vriendelijk. Ik heb al zeven keer gehuild vandaag.

Waar is je mooie vriendin?

Kijk wat ze verloren heeft.

Het ruikt verrukkelijk.

Heel Parijs zit erin.

Ik geef het haar nooit meer terug. Het wordt onze talisman.

[sissende stroomtrein]

Ik begrijp het niet, Rolande. Ik begrijp het echt niet.

Diane blijft, maar jij… Ik wil niets meer horen over je scheiding in Parijs.

Wat moet ik doen? Welk bewijs wil je?

Ik ben hier de baas. Hardwin krijgt zijn straf. Dat beloof ik.

Ik stuur Ogier naar een kostschool.

Ik regel alles met moeder. Wat Emily betreft…

Wat Emily betreft, niets.

Het is nog veel te vroeg. [fluitende stoomtrein]

Door te praten was ik vergeten dat je weg moet.

Je ziet me vlug terug. Ik schrijf je. Horlebecq is mooi, weet je?

[voetstappen]

[voice-over] Drie weken later, 14 juli 1921.

Renier begeleidt Diane Clarence naar de kelders van z'n kasteel…

…waar dokter Ferguson zijn laboratorium heeft ingericht.

Het is erg vriendelijk dat zo'n charmante dame op bezoek komt.

U bent altijd even galant, dokter.

Ik heb Renier gevraagd of hij meekwam. Ik had u dit bezoek beloofd.

Ik geef toe dat uw laboratorium en collectie me boeien.

Laten we niet overdrijven.

Er blijven maar een paar exemplaren over, maar wel interessante.

Wat me nu bezighoudt, is iets van een heel andere aard.

Ik ben ervan overtuigd dat we de materie kunnen spiritualiseren.

Je moeder vroeg me om die hand, Renier. Zij gelooft, en ik ook…

…dat we zo Ogier z'n gebrek kunnen verbergen.

[verheft stem] Het is belachelijk zo'n levenloze hand te willen aanzetten.

Ik wil niet dat Ogier zich zo vertoont.

Renier, kalm. Misschien krijgt hij het zo gemakkelijker op school.

Niets vervangt… -De natuur.

De natuur, de orde der dingen of God, kies maar.

U begint over de natuur, de orde der dingen of God als het u schikt.

Als het niet schikt, schendt u de natuur en verandert u de orde der dingen.

En uw God.

Uw God.

Een ouderwets, gemakkelijk idee uit een andere tijd.

En hier leeft u ook werkelijk in een andere tijd.

De miniatuurafbeelding van je zoon.

[harde klap]

[fluitende vogels]

[droevige muziek]

[gehijg]

[fluitende vogels]

Ik weet je overal te vinden.

Ik weet dat je hier vaak komt.

Telkens als je terugkomt op het kasteel ben je in gedachten ver weg.

Alsof je hier in een andere wereld leeft.

Ik wil je vrouw zijn, Renier.

Nu.

Vergeef me.

Ik hou zoveel van je.

Wat ik moet bespreken, Renier, is een vrij delicate kwestie.

De stortingen naar Parijs? -Ja.

Op de tweede belofte van 400.000 frank…

…werden drie voorschotten van 75.000 frank gestort… [luidende klok]

…in de handen van mevrouw Diane Clarence.

Zij dringt nu aan op de betaling van het saldo.

Jammer genoeg zijn wij aan het einde van onze liquide middelen.

Nieuwe inkomsten zijn niet te verwachten.

Als je je wilt houden aan je beloften of engagement…

…dan kom je alleen aan baar geld door de verkoop van de weiden…

…die door meneer Hardwin worden gebruikt.

Eerlijk gezegd staat mijn hoofd nu niet naar zaken.

Je zult toch iets moeten doen.

Ik geef je carte blanche.

Ik wil inderdaad mijn belofte houden…

…maar regel jij alles verder met mevrouw Clarence.

In orde, Renier.

Ik wil toch dat je even denkt om je erfgenaam.

Je eigen vader heeft al een behoorlijk deel van het familiefortuin…

…laten we zeggen… verloren.

Hardwin beschouwt je als zijn eigen zoon…

…en de vrouwen hebben hier maar weinig belang.

Maar ik beschouw hem niet als mijn vader.

En wat die vrouwen betreft, dat zal binnenkort allemaal veranderen.

De dingen evolueren en de vrouwen nog meer.

[vrolijk pianospel]

[fluisterend] Wat is er aan de hand?

Weet u iets? Ze had beloofd dat ze me zou schrijven.

[fluisterend] Wat een ongeduld. Wat een romanticus.

Rolande heeft haar verplichtingen, ze moet reizen. U hoort wel van haar.

Ik kan niet meer. Als ik niet gauw een brief krijg, ga ik naar haar toe.

Renier, ik moet je spreken.

We hebben niet vaak de gelegenheid om alleen te zijn.

Ik moet je spreken over iets wat ons allebei aanbelangt.

Wat ben je van plan met Ogier te doen?

Ik ben erg blij dat we daar eens rustig over kunnen spreken.

Ik vind het absoluut noodzakelijk Ogier van ons te verwijderen.

Hij moet onder andere kinderen zijn.

We mogen er geen dromer van maken.

Hij is al niet zoals de anderen…

…maar hij kan zich aanpassen in een goede kostschool.

Hij kan de zomer beter hier doorbrengen. -Nee, integendeel.

Voor hij deze zomer definitief naar school gaat…

…moet hij leren wennen aan het omgaan met kinderen.

Renier, we hebben niet meer dezelfde ideeën.

Maar ik wil je toch vragen te doen wat ik nu ga zeggen…

…zonder erover na te denken, alsof het mijn laatste wil was.

Renier, het kind wordt van alle kanten bedreigd.

Dit beeldje stelt Ogier voor.

Breng het naar Onze Lieve Vrouw van Verlatenheid in de Kapellenkerk…

…en roep haar aan in mijn naam. Zij moet Ogier en ons ras beschermen.

Beschermen?

[deur gaat dicht]

[voice-over] Het uitblijven van Rolandes brieven wordt voor Renier onhoudbaar.

Terwijl Diane nog op Horlebecq blijft, gaat hij op 22 juli 1921 naar Parijs.

Diane brengt Rolande daarvan op de hoogte.

De Lamarache, blij u te zien, maar u boft niet. [zachte operazang]

Rolande is niet in Parijs.

Haar scheiding. Men kan u beter niet bij haar zien.

Clarence, ik wil u spreken. -Ik sta tot uw dienst.

Ik vraag me af of ze mijn gevoelens begrijpt.

Hoe kunt u daaraan twijfelen? -Houdt Rolande echt van me?

Het woord liefde is bedacht om het genot belangrijker te maken.

We zijn onderworpen aan een erotische dwang. Dat kunt u niet miskennen.

[operazang]

Het instituut is sinds uw laatste bezoek erg veranderd.

Het is helemaal vernieuwd.

We hebben nu een speciale afdeling voor heren.

We hebben veel succes met een prachtige uitvinding…

…een elektrische riem om uitgeputte mannen weer op te laden.

[vrolijke pianomuziek]

Dit is Sky Pink, onze verblindende directrice.

[operazang]

Wilt u namens het instituut de gastvrouw van meneer De Lamarache zijn?

Juffrouw Sky Pink overkoepelt alle afdelingen.

Verfrissing van de teint…

…versteviging of beperking van de buste…

…het platter maken van de buik.

En versterking van het spierstelsel.

Heel goed.

En alle vrouwen krijgen een eenvormige lijn, zoals u.

Ieder organisme heeft zijn eigen problemen.

Dineert u met ons, Sky Pink?

Erg vriendelijk, maar vandaag kan ik niet.

Maar doe me het genoegen om me vanavond in het Grote Huis te bezoeken.

[romantische muziek]

[zacht gepraat]

Ik laat u nu alleen, Renier. Ga maar.

We zien elkaar terug in het paradijs.

Het Grote Huis is geen ordinair huis van genot.

Het dient om het individu te bevrijden.

Verlangens zijn natuurlijk…

…maar de maatschappij en de moraal dwingen de meeste mannen…

…ze te verbergen als een ziekte.

Mannen worden ziek als ze hun verlangens verdringen.

Door de bevrijding van het lichaam genezen we de geest.

U bevindt zich dus ergens tussen kerk en ziekenhuis?

Precies.

Dat is ook de reden waarom wij ook nooit onze deuren sluiten.

Mannen verbergen hun verlangens ook voor zichzelf.

Wij stellen alles in het werk om hen dat te doen beseffen.

Waar blijft de liefde bij dit alles?

Als ze tegen mij over de liefde beginnen, is dit mijn antwoord.

[hartstochtelijke muziek]

[voice-over] Na een week met Sky Pink te hebben doorgebracht…

…deelt Clarence op 31 juli 1921 aan Renier mee…

…dat de echtscheiding van Rolande positief is uitgesproken.

Daarop schrijft Renier aan Emily dat hij afziet van hun huwelijk…

…en de verloving als verbroken verklaart.

[Rolande] Liefste, je bent verstandiger geworden. Het is tijd dat je teruggaat.

Ik heb geen vertrouwen in je familie, die ons van elkaar probeert te scheiden.

Wat ze ook doen, ze doen het omdat ze mij haten.

Je hebt een heleboel zaken in de war gestuurd.

Dat was nodig ook.

We hebben Emily gevonden, bewusteloos, met jouw brief in haar handen.

Ze heeft er haar zinnen bij verloren.

Ze wordt ergens in de Ardennen verpleegd.

En Ogier? -Het jongetje is ziekelijk.

Bij grote hitte raakt hij dadelijk onder de voeten.

Hij was erbij toen we Emily gevonden hebben.

Hardwin strooit rond dat het huwelijk uitgesteld is en later zal doorgaan.

Hij verzet zich tegen elke verkoop van gronden.

[verheft stem] Altijd even gek en bespot.

We laten hem onmiddellijk zien wie de baas is.

Chauffeur, breng ons direct naar notaris Moorjan.

Wees toch niet zo impulsief, Renier.

En denk om je moeder.

Ze is overspannen.

Chauffeur, naar Horlebecq.

[spannende muziek]

Ik ben blij je terug te zien. Het is de hoogste tijd.

Je grootvader verzet zich formeel… [luidende kerkklokken]

…tegen de verkoop van de bossen en de weiden, en dus…

Dus wat? Hij heeft geen enkel recht.

Hij heeft inderdaad geen enkel wettelijk recht zich met jouw zaken te bemoeien…

…maar voor mij wordt het erg moeilijk. -Ben je zijn notaris of de mijne?

Ik heb geprobeerd hem om te praten…

…maar dat gaf het gesprek een kwalijke wending.

Hij had het zelfs over een actie om je onder gerechtelijke voogdij te plaatsen.

Notaris.

Je zendt onmiddellijk de beloofde som naar Parijs.

En vergeet niet, het is mijn domein…

…mijn geld en mijn zoon. En niemand hoeft zich daarmee te bemoeien.

[spannende muziek]

Onder gerechtelijke voogdij?

Het klinkt gewoon belachelijk in de mond van een seniele, oude vent.

Ogier komt meteen met mij mee.

Jij zult hem niet meer zien. Je zet geen voet meer op Horlebecq.

Voor mij ben je een vreemde…

…en een vijand.

[tikkende klok]

Ik wil wel je vijand zijn, maar ik belet je de vijand te worden van je zoon.

Ik ben vastbesloten je in de weg te staan…

…overal waar je ons bloed en Ogier z'n stand mocht bedreigen.

Ik heb mijn juridische raadgevers gelast dilatoir verzet aan te tekenen…

…tegen de verkwisting van onze erfgoederen.

En ik voorspel je de ineenstorting van die schurftige zaak in Parijs…

…die jij hebt uitgekozen om het fortuin van ons huis te verslinden.

En wat Ogier betreft…

…ik zal dat ziekelijke kind hoe dan ook aan je ontaarde vaderschap onttrekken.

Met dat dossier ben ik nu juist bezig.

[notaris Moorjan slaakt kreet]

[klap]

De Lamarache.

Wilt u dokter Ferguson zeggen dat hij onmiddellijk naar Bierk komt?

DE JUISTE WEG HOUDEN IS ALLES HOUDEN

[voice-over] De officiële overlijdensakte vermeldt…

…dat hij aan een beroerte bezweken is.

[zacht gepraat]

Innige deelneming. -Dank u.

[Ogier] Dank u.

Innige deelneming. -Dank u.

[Ogier] Dank u.

Innige deelneming. -Dank u.

[Ogier] Dank u.

Dank u. -Dank u.

Deelneming. -Dank u.

Dank u.

Dank u.

[Renier] Dank u.

Innige deelneming. -Dank u.

Dank u.

Dank u.

Innige deelneming. -Dank u.

Dank u.

Dank u. -Dank u.

Innige deelneming. -Dank u.

[gestommel]

[gepraat]

Hé, hé, hai!

Hé, hé, hé, hop, hop!

Hop, voort, hé!

Hé, hé!

Hé, hé!

[vrouwenstem] Meneer Renier.

Meneer Renier.

U moet onmiddellijk naar het kasteel!

Het is erger met uw zoon.

[Ogier haalt reutelend adem]

Ik heb een specialist uit Leuven laten komen.

Het geval is zeer ernstig.

Ik hoop dat je je plicht zult doen en aan het bed van je zoon blijft.

Je kind is in gevaar. Ik voel het.

En mijn gevoel heeft mij nog nooit bedrogen.

[Ogier haalt reutelend adem]

[Ogiers reutelende ademhaling galmt]

[voice-over] Op 5 oktober 1921…

…worden Ogier de Lamarache de laatste hulpmiddelen van de Heer toegediend.

[gebeden priester]

[Rolande fluisterend] De pijnlijke, maar onvermijdelijke beproevingen…

…die je doormaakt…

…zijn het bewijs dat de gebeurtenissen onze liefde bevorderen.

Ze doen voor jou wat je niet in staat was uit eigen wil te doen.

Ze bevrijden je.

Binnenkort kent onze liefde geen hinderpalen meer.

[Ogier kreunt]

[voice-over] De begrafenis van Ogier had plaats in alle intimiteit.

Emily dringt aan om het graf te bezoeken.

Op 20 oktober 1921 vergezelt Renier haar naar het kerkhof.

[Emily jammert]

Ik draag het zakdoekje van Rolande tussen mijn borsten.

Ze worden zo mooi als die van haar.

Renier!

Renier!

[Emily schreeuwt]

Moeder, Rolande komt hier bij ons wonen.

Bestaat er in jouw ogen nog wel een verschil…

…tussen het begrip eer en het begrip schande?

Ik hoop dat je vandaag nog van gedachten verandert, anders…

…zal ik zelf moeten weggaan van Horlebecq.

Op die beslissing kom ik niet terug.

Nooit!

[stromende waterval]

Ik veronderstel dat je samen met mijn moeder wilt vertrekken.

Ik zie niet echt het verband tussen het vertrek van je moeder en mij.

Kom, kom, dokter. Het is nu te laat voor die onzin.

Je plaats is toch aan de zijde van m'n moeder.

Daar heb je lang genoeg voor geijverd en geknoeid!

Die vrouw wil je verleden vernielen. -Er is geen verleden meer op Horlebecq.

Alles wordt er onderdrukt! God inbegrepen!

Ik wil hier alleen nog maar vrienden, trouwe vrienden.

Je bent ziek, De Lamarache.

Je ogen zijn ziek.

[voice-over] Tijdens de verhuizing van Coleta van Bierk…

…neemt Simone Moorjan het initiatief van de gebeurtenissen in handen.

[vrolijke muziek]

[voice-over] Rolande verblijft op Horlebecq in de maand november 1921.

Aanvankelijk waren hun wandelingen idyllisch…

…later stil en ingetogen, zoals 'n rustig echtpaar dat de roes ontgroeid is…

…of zelfs niet ontdaan van zichtbare meningsverschillen en wantrouwen.

Omwille van haar vurige lokken werd Rolande 'de deerne met de bles' genoemd.

Ze werd voor het laatst gezien op het kerkhof.

[Rolande lacht]

Mijn ogen zijn over de afgrond opengegaan.

Jij bent de klassieke afzetster…

…een alledaagse oplichtster, een slet.

Je hebt je trawanten gestuurd om me uit te buiten…

…en ik heb me als een geil offer overgeleverd.

Ik voel niets dan walging van mijn lijf aan jouw lijf…

…voor het instituut dat ons huis heeft geplunderd…

…voor dat bordeel van je bedgenote Diane.

Op de hevigste momenten voel ik liefde, haat en wraak. [geblaf]

[Rolande] Mijn arme Renier, ik verlaat je.

Een vrouw zoals ik kan niets van een Lamarache verwachten.

Je bent de dupe van dat wat jij en je familie altijd zijn geweest.

Ik dacht dat je je ervan kon losmaken. Ik heb me vergist.

Vaarwel.

Ik dacht dat je je ervan kon losmaken. Ik heb me vergist. Vaarwel.

[harde kreet]

[luidende klok]

Bravo, Simone. Bravo.

Laat ons bidden.

[operazang]

[zachte gebeden]

[allen] Amen.

Beste vrienden.

Ik mag jullie zo wel noemen.

Zoals jullie weten, vieren we vanavond niet alleen het heilige kerstfeest…

…maar ook de verloving van mijn zoon Renier Joskin de Lamarache…

…met juffrouw Simone Moorjan. Het gebeurt in alle intimiteit.

Want onze familie heeft al zoveel verdriet gekend…

…dat we verleerd zijn onze vreugde te delen…

…met de anderen.

Beste vrienden, lieve kinderen.

Bij deze verheugende en zelfs ontroerende gebeurtenis…

…voel ik me verplicht een paar woorden te zeggen.

Op het sentimentele vlak was het natuurlijk en mooi…

…dat deze twee kinderen, opgegroeid in onze heerlijke contreien…

…elkaar zouden vinden.

En op het financiële vlak, en dat is nooit het minst belangrijke…

…hebben sommigen zich misschien ongerust gemaakt…

…over de verkoop en de verkaveling van het domein De Lamarache.

Wel, ik heb ervoor gezorgd dat niets in vreemde handen zou terechtkomen.

Ik heb deze prachtige bossen, gronden en weiden zelf opgekocht.

En dit alleen in het vooruitzicht van de gebeurtenis…

…die wij op deze stille, heilige nacht kunnen vieren.

Dankzij dit huwelijk…

…zullen onze domeinen ongeschonden kunnen blijven bestaan.

En wie weet, kunnen wij het volgende kerstfeest vieren rond een wieg…

…waarin een gezonde erfgenaam zal spartelen…

…die op zijn hoofd het domein in z'n geheel zal verenigen.

'De juiste weg houden is alles houden'…

…zal steeds de leuze blijven van deze mooie familie.

[voice-over] Op 31 december schrijft Renier aan Rolande.

"Ze hebben m'n huwelijk gepland op 18 januari.

Nu, ik vraag je, wanneer kom je terug naar mij?

Want jij weet evengoed als ik het voel dat ik niet zonder je kan…

…dat ik van jouw adem en jouw wezen moet leven.

Al sterf ik aan je voeten, je kunt me hier niet achterlaten.

Ik zal op 17 januari op je wachten in het station.

Als je niet komt, als je zonder één woord mijn vonnis hebt geveld, Rolande…

…denk er dan aan wat je voor eeuwig op je geweten hebt."

Er komen geen treinen meer binnen, meneer, vandaag.

Morgenvroeg, zes uur zevenentwintig.

[Renier] Dank u wel, meneer.

[voice-over] Op 18 januari 1922 werd op de noorderflank van een dennenheuvel…

…in Brabant het lijk gevonden van een man.

Het werd geïdentificeerd…

…als dat van Renier Joskin de Lamarache.

[hartstochtelijke eindmuziek]