Original subtitles

[tromgeroffel]

[man] Anthonissen. [soldaat] Vooruit, Anthonissen, trek.

[soldaat] Nummer 324, eruit.

[soldaat] Uw naam? -[Piet] Piet Willems.

[soldaat] Vooruit, Willems, trek.

[soldaat] Achtentwintig, erin.

Godver…

[soldaat] Vandenbrande. Vierenveertig, erin.

[soldaat] En laat u meten.

[soldaat] Vandewiele.

[soldaat] Elf, erin.

[soldaat] En meten.

[soldaat] Karel Timmermans. Zes, erin. -Goed.

Ze zeggen dat je met je linkerhand moet trekken.

Bij ons thuis branden ze kaarsen in de kapel. Dat is ook al goed, zeker?

[kerkklokken luiden]

[mensen bidden mompelend]

[vrolijke muziek]

Je weet het, hé. Als je je uitloot, is er wat te verdienen.

Je waarschuwt me, hé? -[soldaat] Komt in orde.

[soldaat] Honoré Blijckaerts. Negen, erbij.

Idioot. Zelfs dat lukt je niet. Je gaat me nog geld kosten ook.

Regel dit eens, zo goedkoop mogelijk. Als z'n moeder er niet was geweest…

Natuurlijk, meneer de notaris. Geef me een kwartier.

Ik kan niet. Smeerlappen, verdomme.

Laat me los. Ik kan niet. Nee.

Laat me los.

[man] Ik wil niet bij het leger.

Uw naam? -Jan Braems.

Vooruit, Braems. Trek.

[zegt gebed op in stilte]

[soldaat] Nummer 434, Braems. Je bent eruit.

Kom, ik trakteer je op een pilsje.

Je hebt geluk gehad. -Jazeker, meneer.

[Jan] Ik wist niet hoe ik het thuis had moeten vertellen als ik er ingeloot was.

Wij zijn arme mensen, ziet u? En met al dat werk…

Maar je kunt toch ook geld verdienen zonder zo hard te werken?

Daar heb ik nog nooit van gehoord, hoor, meneer.

Nog een pilsje.

Soldaat zijn, is dat werken? -Nee, maar daar verdien je niets mee.

Dat denk jij. Als ik je nu voor je hele soldatentijd een mooie som zou geven…

U?

Waarom zou u dat doen?

Hé, jongens.

Ik ben eruit.

Flupke, ik ben eruit.

[jongen] Ik ben eruit. Ja, ik ben eruit.

Jongens, ik ben eruit.

Hé, jongens.

Ik ben eruit.

[jongen] Ik ben eruit.

Luister, jij geeft me je nummer, ik geef je een ander en ik geef je er geld bij.

Dat durf ik niet tegen Katrien te vertellen.

Je hoeft dat niet te zeggen.

Of zeg dat je erin geloot bent en het geld is van jou.

Je neemt het overal mee, naar het leger ook.

En als je terugkomt, is ze eens zo blij. Het zal een verrassing zijn.

Je kunt trouwen, een hoevetje kopen, drie koeien in plaats van één.

[Katrien] Ik ben niet op mijn gemak. -Wat is er nu weer?

Benauwd. -Benauwd? Waarvoor?

Je weet het wel. Voor Jan.

Stel dat hij morgen thuiskomt en hij er ingeloot is.

Dat zien we dan morgen wel.

Ik doe geen oog dicht vannacht. Ik hou zoveel van hem.

En ik niet, zeker? -Dat is wat anders.

Jij bent zijn grootvader. [hond jankt]

Wat is dat? -Wat?

Die stem? -O, dat is niets.

De hond van pachter Klaas.

Z'n bazin is vannacht gestorven aan de vliegende tering.

Dat is een slecht teken.

[man] Ze komen eraan.

Ze komen eraan.

[mannen roepen]

[mannen] Ik ben eruit. Ik ben uitgeloot. -Ik ben eruit.

Ik heb me er uitgeloot. Ik ben eruit.

[mannen schreeuwen van blijdschap]

Ik ben eruit. Ik ben eruit.

Ik ben er ingeloot. -[Katrien] Jan.

Jan, zeg dat het niet waar is. Je bent er niet bij. Je bent er niet ingeloot.

Toch wel, Katrientje.

Ik ben erbij.

[Jan spoort paard aan]

Rechter, godverdomme. Rechter.

Rechter, godverdomme.

[Jan] Godverdomme.

Ho, ho.

Achteruit. Achteruit.

Ho.

Nu jij.

Ze zal het nooit kunnen, mijn Katrien.

Ho, ho.

Kom, stop er maar mee.

Ik wist niet dat je zo was.

Hou je wel van me? -Je weet dat ik van je hou.

Maar wat ga je beginnen als ik bij het leger ben? Verdorie.

Het zijn altijd dezelfden die moeten werken.

Daarom hoef je toch niet kwaad te zijn op mij?

Wat heb ik toch allemaal verkeerd gedaan?

Wat wil je zeggen, Jan?

Jij kunt er toch niets aan doen? -Smeerlappen.

En maar wetten maken, allemaal voor de rijken, maar ik ga niet weg.

En als de gendarmes me komen halen, pak ik mijn riek.

Ho.

[droevige muziek]

Jan, jongen.

Ik ben je moeder niet, maar ik mag je toch wel wat goeie raad geven?

Je moet vooral opletten voor slechte kameraden.

En blijf godvruchtig.

Je weet wel wat ik wil zeggen.

Hou je zuiver.

Ik zal aan jullie allemaal denken.

Elke dag.

En laat ons tijdig iets weten over je gezondheid.

Vooruit, Jan. Zorg dat je je geen ellende op de hals haalt.

Ja, ik zal wel oppassen. -Want je bent nogal koppig.

En opvliegend.

Hou je in, hè. En als je oversten iets commanderen, moet je gehoorzamen.

Zelfs als ze het helemaal mis hebben volgens jou.

Je moet maar denken: Het zijn m'n oversten.

Dag, Jan.

Dag.

Zul je me niet vergeten? -Dat hoef je toch niet te vragen.

Dat heb ik al zo dikwijls beloofd.

Blijf je op me wachten tot ik terugkom?

Als je weg bent, zal ik wel voor je grootvader en je broertje zorgen.

Ik zal alles doen. Het paard verzorgen en recht ploegen.

Ik ben toch sterk en gezond genoeg.

En als je terugkomt, zal alles zijn zoals het was.

Alles? -Alles.

En ik zal ook niet naar de kermis gaan als jij er niet bent.

Dan kan ik toch geen plezier hebben.

Maar jij mag ook niet doen wat de smid altijd zegt…

…drinken en achter de meisjes aan lopen.

♪adieu mijn lief ik moet u gaan verlaten♪

♪adieu mijn lief ik moet onder de soldaten♪

♪adieu, adieu♪

[soldaat, Frans] Krijgt de doodstraf, ieder die zich aan de vijand overgeeft…

…zonder zich op alle mogelijke manieren verdedigd te hebben.

Krijgt de doodstraf, elke soldaat die voor de vijand zijn post verlaten heeft…

…of de plaats die hem toegewezen was.

Elke soldaat die de wacht moet houden en zijn post verlaten heeft…

…wordt veroordeeld tot twee jaar inlijving in een strafklasse.

De schuldige krijgt de doodstraf als hij in aanwezigheid van de vijand was.

De soldaat die zijn meerdere weigert te gehoorzamen…

…wordt vijf jaar ingelijfd in een strafklasse.

Als het feit zich voordoet in aanwezigheid van de vijand…

…krijgt de schuldige, wie het ook is, de doodstraf.

Hij krijgt de doodstraf als hij in oorlogstijd meedoet aan een opstand.

Krijgt de doodstraf, elke soldaat die deserteert naar de vijand.

Deserteurs zijn alle soldaten die hun korps of detachement verlaten zonder…

Karel, wat zegt hij nu? -Iets over doodschieten, geloof ik.

…ten tijde van vrede.

Jongens, ik ben jullie dokter.

Ik zeg jullie maar één ding.

Zorg dat ik je zo weinig mogelijk onder handen heb.

Ik weet niet uit wat voor soort volk je komt…

…maar ik zeg het om je bestwil.

Een goed soldaat is een soldaat die zichzelf schoonhoudt.

Je ziet er hier drie, serieuze jongens, maar die niet naar me geluisterd hebben.

Van wie zich niet elke dag wast met groene zeep…

…en slechte manieren heeft buiten de kazerne…

…worden er tegenwoordig van de tien negen blind. Begrepen?

Alleen netheid kan je gezond houden.

En zorg dat je kraag niet te strak zit en je sjako.

[soldaat] Opstaan.

Opstaan.

Opstaan, allemaal.

Vooruit. Opstaan, zeg ik.

Maffen jullie nog? Vooruit, opstaan.

Heb je me niet begrepen?

Begrijp je dat dan?

Opstaan.

Vooruit, opstaan.

Opstaan, zeg ik.

Opstaan.

Zijn we madeliefjes aan het plukken?

Zijn we aan het bidden?

Opschieten, vriend.

Vooruit. Naar buiten.

Vooruit. Naar buiten.

Wie Frans verstaat, steekt zijn hand op.

Versta jij Vlaams? -Nee.

En jij? -Ik ook niet.

En jij? -Ja, een beetje.

Kom hier.

Jij zegt ze wat ik beveel.

Jij en jij, jullie komen met me mee.

De anderen, op de plaats, rust. Jij gaat ook mee.

Meegaan.

Neem die manden. -Manden nemen.

[soldaat] En volg mij. -Meegaan.

[soldaat] Omkieperen.

[rekruut] Gieten.

Stop hooi in hun linkerlaars, de voet aan de kant van de stallen.

Hooi in het blok langs de kant van paardenstal.

Zo.

Jij ook.

Kom.

Opgelet nu. Luister goed. Als ik 'hooi' zeg, til je dat been op.

[rekruut] Hooi.

Opgelet.

Hooi.

Hooi.

Hooi.

Hooi.

Hooi.

Goed zo.

En nu stro in de andere laars.

Nu in de andere blok stro.

[soldaat] Mars. -[allen] Hooi, stro, hooi, stro, hooi…

[soldaat] Halve draai.

[rekruten] Hooi, stro, hooi, stro…

Het is tijd om te eten.

Ik ben bijna klaar.

[grootvader] Veel heb je niet gedaan, hè.

In mijn tijd stak ik in een halve dag zo'n heel stuk af.

Daar heb ik ook niks aan.

[grootvader] En morgen komen ze de pacht ophalen.

Kom je me zo moed inspreken? [kerkklokken luiden]

Wat is dat? -Huh?

Heb jij dit gat hierin gemaakt? -Dat zijn…

De ratten. -Ratten?

Je hoefde alleen maar voor je spullen te zorgen.

Dat kost je zeven frank en 75 centiemen.

Zeven frank 75? Daar kan ik toch niets aan doen?

Je hebt nog twee jaar om te betalen.

Als er geen oorlog met de Nederlanders komt.

[Jan] Godverdomme.

Godverdomme, het is niet waar.

Dieven.

Smerige dieven. Al m'n geld is gestolen.

Pas toch op, Jan.

Hou je in, Jan. Hou je in. Jan.

Smeerlap.

Smeerlap.

Het is allemaal voor niets geweest.

Etter. Vervelende etter.

We krijgen je wel klein.

Overeind.

En doorgaan. Hop, en sneller.

Hé, hop. Hé, hop. Hé hop, sneller.

[man] Meester Blijckaerts, notaris te Bosbeke gaat vandaag 17 mei 1834 over…

…tot inbeslagneming van de meubels van Theofiel en Jan Braems.

Zodra de meubels, aardappels en graanvruchten zijn verkocht…

…staan ze tot last en perikel van de kopers.

Lijst van de voorwerpen in het huis van Theofiel en Jan Braems in Bosbeke.

Een spinnewiel, boterkarn, vier teilen…

…hak en balans, een tenen stoel…

…een melkkoe met rood en wit haar, de mest op de mesthoop…

…een zwarte, zijden zakdoek…

…twee muizenvallen, een braadpan, tafel en kist, een oud ledikant…

…twee aarden stolpen en een waterpot, blokstoelen, een trekpaard van 14 jaar.

In beslag genomen om publiekelijk te worden verkocht in Bosbeke op 10 juni.

[man] Ho, Lizette.

Het is eigenaardig. Hij had toch geld genoeg.

Lizette.

[trompetgeschal]

Wat is er? Je bent zo slechtgeluimd. -Ik weet het niet, Karel.

Ik voel me zo raar. -Ik weet wat er aan de hand is.

Een kerel zoals jij met zulk weer en zo lang van huis weg.

Je zou eens naar de wijfjes moeten.

Ik ken er een, precies jouw maat.

[Karel neuriet]

Karel, wat zal dat kosten? -Niets, ik betaal alles.

Jij bent toch mijn vriend. En jij krijgt die mooie.

Hooi, stro, hooi, stro, hooi, stro…

Een klant voor je. Een echt groentje.

Ik pak de moeder wel. Ze kan me nog iets bijleren.

Kom, kolonel.

Waarom blijf je daar nu staan?

Ga je het met je kleren aan doen?

En hoe wil je het hebben?

Het is zeker de eerste keer?

[dokter] Naam?

Braems.

Nummer? -Honderd en tien.

Binnengekomen? -Acht maanden, veertien dagen geleden.

Wat scheelt er?

Ik luister.

[Jan] Ik heb zo'n pijn.

Waar?

[Jan] In mijn ogen.

[dokter] Wat heb je ermee gedaan?

Gewassen. -Gewassen met wat?

Ze hebben me gezegd dat ik m'n ogen moest wassen met…

Ja, met je pis, zeker? Met je eigen pis.

Het is toch niet te geloven. In deze tijd.

Terwijl wij ons best doen om die pummels wat hygiëne bij te brengen…

…luisteren ze naar kwakzalvers.

Kijk nou toch eens.

Ik kan het je maar beter meteen zeggen. Je ogen zien er niet goed uit.

Jan, tot ziens.

Koster, ik moet u iets vragen. Hebt u pen en inkt voor mij?

Ja, kom maar mee, Katrien.

En hoe is het met Jan?

Ja, met Jan… Dat weet alleen Onze-Lieve-Heer.

Het is al zes maanden geleden dat we nieuws van hem kregen.

Maar hij is ver, ergens boven Maastricht…

…en er komen niet elke dag kennissen deze kant op.

Je had een beetje verkering met Jan. -Een beetje.

En vind je het niet raar dat hij niets laat horen?

Of kan hij misschien niet schrijven?

Hij zal je wel vergeten zijn.

Weet je zeker dat ik je niet hoef te helpen?

Zoals je wilt.

Er komen vast dingen in die een vreemde niet mag lezen.

Maar nee, koster.

Ik ben eens benieuwd hoe jij een brief kunt schrijven.

Hoeveel is het?

Niets.

Omdat het voor jou is.

Wil je echt niet eerst eten? -Ik zou niet kunnen.

Zeg het nu maar.

Wat moet ik schrijven?

Wel, wat er allemaal gebeurd is.

Dat ik last heb gehad van m'n amandelen.

[grootvader] En dat ik een trap heb gekregen van die vaars.

Schrijf dat je de pen in de hand neemt om te vernemen naar zijn gezondheid.

Zo begon de brief van Peer Jans ook. -Nee, dat doe ik niet.

Dat is veel te stijf.

Zet zijn naam maar eens op het papier. [moeder] Welke naam? Braems?

Nee. Jan.

'Jan.'

Jan alleen is zo kortaf. Zou je niet beter zeggen beminde Jan?

Beminde Jan?

Ja, beminde Jan.

Kun je niet wat sneller schrijven?

Anders is die brief volgende week nog niet geschreven.

[grootvader] En zet er maar in dat we onze hoeve kwijt zijn.

Nee.

Dat schrijf ik niet.

Dat zou hem te veel verdriet doen.

Lees eens voor wat je al hebt.

'Beminde Jan, hoe gaat het met je gezondheid?

God zij geloofd, we zijn allemaal nog gezond…

…en het paard en onze koe ook, behalve grootvader, die ziek is.

En we wensen je allemaal een goede dag.

Het is al zes maanden geleden dat we nieuws van je kregen.

We vragen ons af hoe je het maakt bij al die soldaten.

En het eten? Krijg je genoeg te eten?'

[Jef roept] -[Katrien] Pauwke, ga de sikkel halen.

Dag, Jef. Hoe is het? -Goed, Katrien, goed.

Ik kom uit Venlo.

Ik was er vorige week.

Ik ben er Karel van de aardappelboer tegengekomen.

Jan zijn vriend.

Hij heeft me verteld dat Jan het niet goed maakt.

Wat heeft hij?

Zeg het.

Ik heb een omweg gemaakt om het je te zeggen.

[Jef] Hij ligt in de infirmerie. Z'n ogen doen pijn.

Hij is blind.

Hij is blind.

Je durft het niet te zeggen.

Moeder. Moeder, ik ga naar Venlo.

Ik heb net genoeg gespaard om er te komen.

Ik moet naar Jan. Ik voel het. Hij heeft me nodig.

[vrolijke vioolmuziek]

Kom je me gezelschap houden? -Is Jan Braems hier?

Jan Braems? Die van bij de blinden?

Dan is het toch waar. Ik wist het.

Breng me gauw naar hem. Hij zal zo blij zijn.

Maar niemand mag bij de blinden. Dat is het reglement.

Maar dat kan toch niet. Ik ben van zo ver gekomen en mag hem niet zien.

Toe, laat me binnen. -Ik zou te veel problemen krijgen.

Al moet ik hier inbreken, ik zal hem zien en hem spreken.

Niemand kan me tegenhouden.

Ik moet hem zien.

[vrolijke muziek]

BLINDEN

Jan?

Jan?

Jan?

Jan. -Katrien?

Katrientje?

Jan toch, Jan toch.

Het is niet erg, Katrien. Het is niet erg. Ze zien met hun vingers.

Vooruit, jongens. Laat haar met rust. Ze is mijn liefje. Je maakt haar bang.

Hela, wat gebeurt er allemaal?

Wie heeft u hier binnengelaten? Onmiddellijk naar buiten.

Het kan toch geen kwaad. Laat me nog een halfuurtje blijven.

Kom, geen minuut meer. We gaan een einde aan deze komedie maken.

Ik mag hier niemand binnenlaten. Hier mogen geen burgers binnen.

En zeker geen vrouwen. -Nog een kwartiertje.

Heb een beetje medelijden. U spreekt toch Vlaams zoals wij.

Geen sprake van.

Jullie krijgen allemaal geen eten meer.

Ze gaat, sergeant.

[droevige muziek]

Dat kost je je strepen, idioot. Gooi haar op straat.

Wat gebeurt er?

[sergeant] De vrouw van de commandant. Ze komt uit Antwerpen. Ze spreekt Vlaams.

En ze is geen slechte.

[droevige muziek zwelt aan]

Wat denk je dat ik voor je kan doen? -Och, mevrouw, ik weet het niet.

Maar ze willen me niet bij Jan laten. En hij is blind geworden.

En ik kom van zo ver.

Wacht een momentje.

[stemmige muziek]

[soldaat] Heel charmant.

Maar wat wil je dat ik doe, m'n beste vriendin?

Je liefdadigheid is heel ontroerend, maar ik hou me altijd aan de regels.

Wil je niet dat ik een goede daad doe, Lucien?

De Hert? -Ja, commandant?

Herinner je je circulaire 282 over de blinden nog?

Zoek die eens voor mij.

Hier is hij.

Met toestemming van de commandant mogen blinde soldaten met verlof…

…voor onbepaalde termijn in afwachting van hun definitieve…

[Lucien] Dat is toch perfect.

Haal eens die… Hoe heet hij? -Jan Braems, commandant.

Welja, haal Baer eens.

Braems, commandant.

Precies, Baer.

Is hij je broer of een familielid?

Ik ben zijn zus niet, maar van kindsbeen af wonen we onder hetzelfde dak.

Wel, dan ben je zijn zus.

Maak zijn papieren op en noteer dat.

Zul je blij zijn als je Jan mee naar huis mag nemen?

Zeg zoiets niet als u het niet meent. -Ik meen het. Nietwaar, Lucien?

[Lucien] Natuurlijk.

Hij mag naar huis gaan.

Dank je, m'n vriend.

Katrientje, ik mag met je mee. Ik mag naar huis.

Godverdomme, als ik je nu maar kon zien.

Bedankt, mevrouw. Als u niet naar de hemel gaat, wie dan wel?

[klerk] Commandant, er is nog een complicatie.

Hij moet nog twee frank betalen voor zijn kapotte ransel.

Heb je twee frank?

Ik heb maar anderhalve frank.

Tja… -Laat maar. We zullen dat wel regelen.

[Katrien] Bedankt. -We moeten elkaar helpen.

Er is al genoeg ruzie tussen de groten. Veel geluk.

[stemmige muziek]

Katrien? Waar ben je? -Hier, Jan. Hier ben ik.

Stil maar. Wat heb je?

Ik droomde.

Ik droomde dat ik hier alleen lag op de wereld. Je was weggelopen van mij.

Wat voor gedachten zijn dat? Je weet toch dat dromen bedrog zijn.

Ik heb hier wat te eten.

Als ik af en toe wat te snel ga, moet je het zeggen.

We zullen wat praten onderweg.

Dat zal de tijd verkorten.

En je mag niet triest zijn.

Over een dag of vier zijn we thuis.

Wat zullen ze allemaal blij zijn.

Hij ligt daar goed. Op de rivier is het koeler dan hier.

Van harte bedankt dat je ons geholpen hebt.

Ik zal je nog een paar broden meegeven…

…en een koord om hem aan je vast te maken.

Je zou met hem de beeweg moeten doen van Sint-Joris.

Sint-Joris geneest de steenpuisten en de zieke ogen.

Mijn oom is er helemaal van genezen.

Je moet me straks de weg eens wijzen.

Katrientje.

Ik denk niet dat ik vandaag nog tien uur kan lopen.

Ik zie in de verte twee torens staan.

Hoe ver zijn ze? -Een uur of twee.

[Katrien] Kun je nog zover gaan?

[Jan] Ja, ja.

Waarom stop je? -Ik heb iets doms gedaan.

We staan voor een beek.

Is er nergens een brug? -Er is er geen te zien.

Is het water diep? -Ik denk van niet.

[snakt naar adem]

Kom, je hand.

Katrien.

Katrientje. -Ja, ja.

[man spoort paard aan]

[baby huilt]

Kom.

Zo hebben we nog nooit gelegen.

Je bent zo stil.

Wat ga je toch beginnen met een blinde man?

Hetzelfde als met een man die wel kan zien.

Je weet heel goed dat dat niet hetzelfde is.

Voor mij wel.

Je bent jong en mooi. Je zou je leven slijten met een ongelukkige.

Ik ben nog ongelukkiger als ik je zou laten gaan.

Ik zal niet op het schap blijven liggen.

Je mag op je kop gaan staan, maar je raakt niet van me af.

Ik pak je bij je arm en ik trek je naar het altaar.

Katrientje. Dat ik je nu niet kan zien.

Die dag van de loting is de ellende begonnen.

Kon ik die maar uit m'n leven scheuren. -Jan toch.

Je bent mijn Jan en al de rest telt niet.

[man schreeuwt]

Katrien.

Katrien.

[dieven lachen] [baby krijst]

Je kind gaat het water in.

[vrouw huilt, man schreeuwt]

Waar is het geld?

Er is geen… Er is geen geld. -Jan.

Daarboven zit er nog een.

Ze komen hierheen.

Sla hiermee als ik het zeg.

Pas op. Hou je klaar.

Jan.

[Katrien] Jan.

We moeten vluchten. Ze zijn met velen.

Fransoo is dood.

Godverdomme.

[vrouw] De kleine, de kleine. Neem de kleine uit het water.

De kleine. [vrouw huilt]

De kleine.

Ze gaan weg.

[droevige muziek]

Gaan we de nonnen ook wat afluizen?

Sul. Als we iets nodig hebben, zullen we het wel pakken.

Godverdomme, kijk daar eens.

Dat wijf dat ons gezien heeft. -Met die blinde vent?

Weg hier, anders gaat ze naar de gendarmes. Maar ik krijg haar wel.

[droevige muziek]

[opbeurende muziek]

[non] Mogen wij, o Heer, door de kracht van deze geheimenis…

…van onze zonden gereinigd worden en beveiligd voor de lagen van de vijanden.

Het is hier ongelooflijk mooi.

Zoiets heb ik nog nooit gezien.

En die nonnen zijn zo mooi gekleed.

Ze geven die stakkers te eten.

Er staat daar iemand onder de puisten.

Die schilderijen…

En al dat goud op het altaar.

Het is zo mooi dat ik het je niet kan vertellen.

Wij dragen U, Heer, deze offerande op voor onze zaligheid.

Wil onze zielen zuiveren van onreine gedachten

en ze ongeschonden bewaren.

En geef, barmhartige God, dat deze heilzame offerande…

…ons voortdurend en van eigen schuld bevrijde en voor alle onheil behoede.

Hier is dat miraculeuze beeldje, Jan, waar de schippersvrouw over sprak.

We moeten bidden uit heel ons hart.

[Katrien] Ik zal je wat verfrissen.

Dat doet goed.

Je wist waar ik stond. -Ik heb je gezien, Katrientje.

Mijn rechteroog is niet helemaal dood.

Nee, dat is niet waar. Dat beeld je je maar in.

Jawel, ik heb je gezien in het donker als een schaduw.

Dan kan het misschien allemaal toch nog goed komen.

Onze-Lieve-Heer heeft ons verhoord.

[droevige muziek]

[droevige muziek zwelt aan]

Ik kan niet meer, Katrientje.

Ik kan niet meer lopen.

Ik struikel altijd maar.

Daar in de verte is er wat schaduw.

Daar moeten we geraken.

Ik zie niets meer.

Niets meer.

Nooit, nooit meer.

Wat doe jij hier?

Dat is hier privé-eigendom.

Wat heeft hij?

Dat is een werkje voor onze dokter.

Kom maar met mij mee.

Het is in het leger gebeurd. -Ja, het oude liedje.

Dat warm water en de alcohol.

[dokter] Weet je wat de ellende is met de maatschappij?

[Katrien] Nee, meneer.

Wel, het zal nooit goed gaan in de wereld als het verstand niet regeert.

De elite, de intelligentsia…

…de discipelen van Montesquieu en Voltaire, die moeten aan de macht komen.

Dat is te geleerd voor ons.

[dokter] Maar waar zijn de verlichte leiders?

Waar is de maatschappij waar iedere stand z'n plaats kent?

[dokter] De zwachtels.

Filosofen en grote geesten als Plato zouden het roer in handen moeten nemen…

…die zouden generaal moeten worden, en minister, kardinaal en koning.

Van al die politiek begrijpen wij toch niets.

Denkt u dat zijn ogen nog zullen genezen?

Het zal heus niet zo slecht aflopen. Ik heb nog meer van die gevallen gezien.

Als je er regelmatig kompressen van vlierbladeren op legt, komt 't wel goed.

Onnozele dwaas, ga jij dokter spelen? Maak dat je buiten bent.

Je kunt niet eens lezen of schrijven. Ga jij zeggen hoe het moet?

Wat gebeurt er? -Meer kan ik niet voor je doen.

Ga nu maar.

Waar zijn we? -Vlak bij het Westerbos.

We zijn er bijna.

Wat is er, Katrientje?

Wat is er?

Katrien? -De voetbranders.

Hou hem in bedwang.

Wat zijn jullie van plan, smeerlappen? We zijn toch maar mensen zoals jullie.

Nee, wij zijn niet zoals jij. En je hoeft niet ongeduldig te worden.

Ik zal je haarfijn alles vertellen wat er gebeurt.

Maak je maar niet ongerust, soldaat.

Eerst gaat haar jurk uit. -Het is niet waar, Jan.

Het is niet waar, Jan.

En nu haar onderjurk. -Smeerlap.

Ze is nu helemaal naakt, soldaat. Heb je dat eigenlijk al ooit gezien?

Je kunt toch nog ruiken, soldaat? [Jan] Nee, nee.

Het is niet waar, Jan. Het is niet waar.

Nu pak ik haar borsten vast. -Het is niet waar.

En haar tepels.

En haar billen. Haar kont, soldaat. [Jan] Smeerlap.

Ik zie haar paradijs, soldaat.

Het zal nu wel even stil worden.

Jan, lieve Jan. Het is niet waar. Het is niet waar.

[Jan kreunt en huilt]

Jij bent nu aan de beurt.

Katrien?

Katrientje?

[Katrien kreunt]

[Katrien] Jan?

Jan, we moeten verder.

We kunnen hier niet blijven.

Nee.

Nee.

Kom dan.

[stemmige orgelmuziek]