Original subtitles

[παιδικά τραγούδια]

[γυναίκα παίρνει κοφτές ανάσες]

[φύσημα δυνατού ανέμου και αλύχτισμα σκύλου]

[γυναικείο ουρλιαχτό από πόνο]

Ανάσα, ανάσα. Ανάσανε απ' το στόμα.

Εσύ, κύρη μου, πήγαινε έξω. Θα σ' το φέρω όταν είναι.

(Γυναίκα στον τοκετό) Πονάω!

Ανάσα! Ανάσα!

-Πονάω, μάνα! -(Γυναίκα) Σπρώξε, Αννιώ μου.

(Μαία) Σπρώξε!

Σπρώξε!

[κλάμα μωρού]

(Μαία) Κορίτσι...

Στίψε λεμόνια στη λεχώ για το αίμα, γρήγορα.

[κλάμα μωρού]

[κλάμα μωρού]

(Μαία) Τι;

Όνομα;

[φύσημα, κουδούνια προβάτων]

[γάβγισμα σκύλου]

[απόκοσμη μουσική]

[βέλασμα προβάτων]

[γάβγισμα]

[ο σκύλος γαβγίζει τακτικά]

[ηχεί το μπαστούνι που χτυπά στην πέτρα]

[ήχος από αργαλειό]

-(Χαδούλα) Πού ήσουνα; Νύχτωσε. -Στη Δελχαρώ, μάνα.

Ήρθε γράμμα από τους αδερφούς μας, και πήγα να της το διαβάσω.

Άκου, μάνα.

"Λατρευτή μου μητέρα και αδερφάδες".

"Είμαι καλά. Το ίδιο εύχομαι και δι' υμάς".

"Εις την ξενιτιά που είμαστε με τον Γιαλή"...

"όλα είναι καλά".

-(Χαδούλα) Ναι. -Έχει κι άλλο.

"Θυμούμαστε την πατρίδα".

"Με την πρώτη ευκαιρία, θα στείλουμε παράδες".

"Ο Μιχαλιός βρήκε δουλειά σε άλλη πόλη και έφυγε".

"Σας ασπαζόμαστε, Στάθης και Γιαλής".

-Ο Μιχαλιός λέει πήγε σε άλλη πόλη. -Για να γυρίσει με την κουβέντα.

(Χαδούλα) Σάματις έμεινε και κανένας σώος εδώ;

Ξωμείναμε.

Τέσσερα παιδιά έκαμα...

και φύγαν και τα τέσσερα.

Τρεις φύγανε, μάνα. Τον Μήτρο τον επήρανε στη φυλακή.

(Χαδούλα) Ε!

Τη διάλεξε τη φυλακή του.

Εγώ, μάνα, δεν έχω όνειρα.

Εδώ θε ν' αποθάνω.

Εγώ θα παντρευτώ, μάνα, σαν τη Δελχαρώ μας.

-Ναι, μη χάσεις. -Γιατί, μάνα;

Ο Νταντής είναι καλός. Δουλευταράς, νοικοκύρης.

Δεν την εδέρνει πολύ.

Άντε και στα δικά σου...

Αφού βρήκες τη φυλακή σου, τρέχα. Τι κάθεσαι;

Μόνο να δούμε πού θα πας χωρίς προίκα.

Άμε να πέσεις νωρίς.

Πρωί πρωί θα πάμε στον Ροσμαή να ξαναπλύνουμε.

Δεν θα έχουμε να φάμε σε λίγο.

(Άνδρας) Θεια Χαδούλα!

Σε γύρευα.

Η κυρά δεν είναι καλά.

Ψήνεται και μουγκρίζει σαν τ' αγρίμι.

-Πώς το 'παθε; -Ξαφνικά.

Δεν ξέρω αν τη βγάνει. Δεν ξέρω.

Βράσε της βαλσαμόχορτο...

και πες στον παπά-Νικόλα να την εδιαβάσει.

Κι απέ, άμα αδειάσω, θα 'ρθω.

Πρέπει να την εδείς! Πρέπει να την εκάμεις καλά!

Να σηκωθεί, να κοιτάξει το σπιτικό και τα παιδιά. Ακούς;

Γιαγιά;

Κι εγώ θέλω πολύ το βότανο να κάμω αγόρια.

Άμε στη μάνα σου, στριγγλίτσα.

Ακόμα δεν έσκασες από τ' αυγό, μου γίνηκες και αγορομάνα.

(Δελχαρώ) Μάνα;

Πού είσαι;

Αγορίτσα, άμε ρίξε κάνα ξύλο στη φωτιά.

Εδώ, Δελχαρώ. Σου 'χω ετοιμάσει το βοτάνι να κάτσεις.

Έλα.

[ήχος ξύλων και σκεύους]

Δεν αντέχω άλλο, μάνα, κάθε μέρα.

-Θα τον εκάμω τον γιο, ε; -Άντε να ειδούμε.

Τι έγινε, μάνα, ψες με την Αννιώ; Δεν γέννησε καλά;

-Κορίτσι. -Και;

Τι και; Το τρίτο στη σειρά.

Ωχ Παναγιά μου, βοήθα μας.

[ακούγεται πόρτα να ξεμανταλώνει]

(Δελχαρώ) Καλώς τονε.

Αγορίτσα;

Να σου βάλω να φας.

Σπάσαν τα νερά. Φύγε εσύ. Φώναξε τις αδερφές της γρήγορα!

Νταντή, γρήγορα! Βιάζεται να βγει ο γιος σου!

Αγορίτσα, άμε φέρε απ' το συρτάρι δυο προσόψια.

[πόνοι τοκετού]

Ησύχασε! Έρχεται.

-Σε λίγο θα λευτερωθείς. -Βάστα με, μάνα, πονάω!

Βάστα αυτό. Ανάσα! Ανάσαινε απ' το στόμα!

Αμέρσα, φέρε εκείνη τη λεκάνη με το ζεστό νερό.

Και κάψ' το ψαλίδι!

-Έρχεται ο αδερφός σου. Ξάπλωσε. -Όχι, θέλω να δω, θεία Κρινιώ.

Κάμε κουράγιο.

[κλάμα μωρού]

-Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς... -(Χαδούλα) Σπρώξε!

[συνέχεια προσευχής] Ανάσα πάρε!

Βγάλ' τονε, μάνα!

Κρινιώ, βάστα την αδερφή σου.

Έλα! Έρχεται.

[κλάμα νεογνού]

Δώσ' τον μου, μάνα.

Κόρη πάλι.

Μίλα του Νταντή, μάνα.

Φέρ' του το μαλακά.

[κλάμα νεογέννητου]

Είναι καλά.

Και οι δυο.

Μάνα και κόρη.

(Νταντής) Κόρη; [δυνατός ήχος σπασίματος]

[αιγοπρόβατα βελάζουν]

Έλα δω εσύ!

Αγορίτσα!

Έλα είπα.

[ήχος μπαλτά]

-(Γυναίκα) Σφάζετε την κότα; -Τι να κάμουμε; Το έθιμο.

(Γυναίκα) Για τα σχαρίκια;

Δυο στα δυο κορίτσα η έρμη.

Μπορείτε και να το πατσίσετε.

Δεν εσαράντισε κιόλας. Πώς το πήρε ο κύρης σας;

Να δούμε αν θα σώσει κι αυτό.

Αυτά βλέπεις και λες "πολλές πίκρες ο γάμος".

Είδες τη βαριόμοιρη την Αννιώ προψέ. Το 'βγαλε σαν ποθαμένο το άωρο.

Μην το ξεχάσω. Ο Γιάννης ο Περιβολάς έχει τη γυναίκα του άρρωστη.

Στο κρεβάτι. Ψήνεται.

Χτικιό λένε. Να πας από κει μου μήνυσε.

Άτυχη.

Άτυχη.

Κι αυτά τα έρμα τα κοριτσάκια...

θα τα ρημάξει αυτός.

[γάβγισμα σκυλιών]

Λυσσάξανε απ' το πρωί.

Κι άλλο θανατικό θα μας έβρει.

-(Δελχαρώ) Μάνα, το μωρό! -(Χαδούλα) Μπες μέσα εσύ!

Λεχώνα πράμα και ξεμυτίζεις!

Μάνα, το μωρό δεν είναι καλά. Βήχει σαν το γατί και...

ψήνεται.

Άμε μέσα κι έρχομαι.

Πες του θα πάω ταχιά.

Έλα, μάνα. Το μωρό μου μπλάβιασε!

(Κρινιώ) Κλαίει τόσο πολύ το δόλιο. Κι αυτός ο βήχας...

Θα σώσει, μάνα;

-(Δελχαρώ) Χτικιό είναι, μάνα; -Όχι δα. Κοκκύτης.

Το είχε και ο αδερφός σας, ο Στάθης.

Παρά τρίχα γλίτωσε.

Μάνα, τι θα κάμουμε;

Ό,τι είναι να κάμουμε, θα το κάμουμε.

Άντε ξάπλωσε, μη σου κοπεί το γάλα.

Και θα φωνάξω και τον παπά-Νικόλα να σε σταυρώσει.

Κρινιώ, άμε ρώτα τη Λενιώ μην έχει γαϊδουρόγαλα.

Μάνα, άμε στο σπίτι να ξεκουραστείς. Θα κάτσω εγώ.

-Άγρυπνη είσαι από τα χτες. -Άντε, δρόμο σας είπα.

[κλάμα μωρού]

Τι θα γίνει, μάνα;

Τι να γίνει;

Μωρό είναι. Τι θα κάμει; Δεν θα κλάψει;

Ησύχασε και εσύ τώρα πια.

Να που' ρθε στον κόσμο και αυτό.

[νανούρισμα]

Βράζεις, βαριόμοιρο.

[το μωρό ησυχάζει]

Δέσποινά μου...

γιατί το 'φερες σ' αυτόν τον κόσμο;

(Άνδρας) Εις το όνομα του πατρός, του υιού και του αγίου πνεύματος...

υπανδρεύω την κόρη μου Χαδούλα με τον Ιωάννη Φράγκο...

και της δίδω, πρώτον, την ευχή μου.

Της δίδω, μετά, τα προικιά μου.

Έξι φορεσιές ρούχα, έξι πουκάμισα...

έξι προσκεφαλάδες...

δύο χαλκώματα, ένα τηγάνι...

μίαν πιροστιά...

ένα σερβίτσιο, πέντε κουβέρτες...

-μία ντουζίνα μαχαιροπίρουνα. -(Γυναίκα) Έξι αλλαξιές λέει.

Είναι τέσσερις, και οι προσκεφαλάδες λειψές.

Έξι είπαμε. Λείπουν και δύο προσόψια.

Και ένα αγροτεμάχιον με μία καλύβην στο Καστρί.

Πολλά και καλά σάς είναι.

Να τα φέρετε σήμερα κιόλας.

Αντί να παραπονεθείτε για το κατσάβραχο στο Καστρί...

που δεν πάνε ούτε τα στοιχειά, βρήκατε λειψά τα σεντόνια.

Χαρά στο προικιό.

Πάψε, που σου κακόπεσε.

(Ιωάννης) Θα μείνουμε με τον πατέρα και την αδελφή μου.

Δεν πειράζει που δεν έχει σπίτι στο καστρί.

Τα προικιά είναι λειψά. Αν θέλετε να προχωρήσουμε...

θα τα φέρετε σήμερα κιόλας.

Τα όσα δώσαμε είναι καλά δοσμένα και είναι αρκετά. Είναι νέα.

Είναι γερή σαν φοράδα.

Δουλευταρού, καλό σκαρί και καρπερή. Στις προσκεφαλάδες θα σκαλώσουμε;

Σήκω.

Να σε δούνε.

Γιατί με νεκροβλογείς, μάνα;

Θέλω την προίκα μου ολόκληρη. Η πρωτότοκη είμαι.

Η προίκα σου σε κράτησε ζωντανή.

Και σου 'δωσα την τέχνη μου, αχάριστη.

Να φέρετε τα κανονισμένα.

Πώς θα βυζάξει αυτή παιδιά;

Ας προχωρήσουμε.

(Άντρας) Αφού τη θέλει, χαλάλι.

Δεν θα χαλάσει ο αρραβώνας για τα προικιά.

[ατμοσφαιρική μουσική με δραματικό τόνο]

[παιδικό τραγούδι]

[παιδικό τραγούδι]

Πώς ξέφυγες εσύ, καημένο;

[κουδούνες και βελάσματα προβάτων]

Φραγκογιαννού!

Για τον Θεό, έλα!

Σε χρειαζόμουν από τα χτες για τη γέννα.

Μας ευρήκε νωρίτερα. Κι απέ αρρώστησε η κυρά.

Σ' είχα στον νου μου, μα το περίμενα από βδομάδα.

Η Παναγία σ' έστειλε.

Η κυρά μου...

εβιάστηκε και σπαργάνησε.

Κορίτσι πάλι.

Ανάθεμα την ώρα.

Ε, τι να κάμουμε;

Τρίτο κορίτσι. Δεν βαστώ άλλο.

Την έχω στο καλύβι με τη μάνα της.

Και το θυγάτριο άρρωστο.

Μα τι να σου κάμει; Η πεθερά μου δεν λογάει.

Το λεχούδι δεν είναι καλά.

Να μου κάνεις τη χάρη.

Κόπιασε στο καλύβι.

Να φροντίσεις την κυρά...

και να κουμαντάρεις το θυγάτριο.

Το έρμο.

Το ασαράντιστο.

-Αβάφτιστο, ε; -Ας είσαι καλά, Φραγκογιαννού.

Μαρία να την πούμε.

Το όνομα της Παναγιάς.

Πάω τώρα.

Μα θα ξανάρθω.

Που πας, θεια; Πάνω που σε χρειάζομαι;

Ποιος θα το κάμει;

[χτύπημα στην πόρτα]

Ποιος είναι;

Η Χαδούλα είμαι, η Φραγκογιαννού. Μ' έστειλε ο Γιάννης, ο γαμπρός σου,

να κάμω γιατρικά για τη λεχώ και το λεχούδι.

-Πού τον ήβρες; -Εδώ σιμά.

-Και τι σ' είπε; -Να προστρέξω τη λεχώ.

[η πόρτα τρίζει ανοίγοντας]

[τρίζει η πόρτα κλείνοντας και ακούγεται το μάνταλο]

[ψιθυριστά] Πιάσε μου λίγο βραστό νερό.

Όταν σηκωθεί, δωσ' της να πιει αυτό. Μην την ξυπνάς τώρα.

Μην ταραχτεί η κόρη μου...

άμα ξυπνήσει και σε δει.

Κάμει πολύ άσχημη λεχωσιά.

Μη νομίσει τίποτα κακό.

Και το θυγάτριο...

βαριά νόσο έχει.

Ήρθε νωρίτερα.

-Θα το κοιτάξω. -Όχι, μη.

Κοιμάται.

[αναστεναγμοί]

(Χαδούλα) Κάμε κουράγιο.

Φραγκογιαννού.

Πού βρέθηκες εδώ;

Η Παναγιά με έφερε.

Πιε.

(Γυναίκα) Πιε να στυλωθείς, κόρη μου.

[ξύπνημα μωρού]

[δυνατό χτύπημα στην πόρτα]

(Γιάννης) Γριά;

Έχω ζόρι όξω.

-Έλα να με συνδράμεις. -Δεν την αφήνω αμοναχή στο σπίτι.

Κοίτα τη δουλειά σου, γριά.

Ο παραγιός λείπει και είμαι αμοναχός.

Δεν έχω τέσσερα χέρια. Άιντε κουνήσου.

(Γυναίκα) Μάνα; Πού είναι η μάνα;

[δραματική μουσική]

Το μωρό μου, δώσ' το μου να το βυζάξω, να το πιάσω.

Δώσ' το μου. Αχ!

Δώσ' το μου.

[δραματική μουσική]

[η μουσική δυναμώνει]

[άναρθροι ήχοι από το μωρό]

Βαφτίζεται η δούλη του Θεού, Μαρία.

Εις το όνομα του Πατρός...

και του Υιού...

και του Αγίου Πνεύματος.

[άναρθρος ήχος από το μωρό]

[χτύπος καμπάνας]

[η καμπάνα χτυπά πένθιμα]

(Μοναχή) Παπά μου, έλα. Η Χαδούλα σε γυρεύει.

Παπά-Νικόλα, το λεχούδι δεν είναι καλά.

[κλάμα μωρού]

-(Παπά-Νικόλας) Όνομα; -(Δελχαρώ) Χαδούλα, πάτερ.

Βαφτίζεται η δούλη του Θεού Χαδούλα.

Εις το όνομα του Πατρός...

και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Αμήν.

Ναι, μην τύχει και χαθεί το όνομα.

[το μωρό κλαίει δυνατά]

Κύριε Ιησού Χριστέ, υιέ Θεού, ελέησον τη δούλη σου Χαδούλα.

[ήχος από σκεύη]

[το μωρό κλαίει χαμηλά]

(Παπά-Νικόλας) Να πηγαίνομε.

Άντε.

Να περάσουνε τα δύσκολα για να την εβαφτίσουμε κανονικά.

Ευλογημένη να 'ναι.

Καλή σαράντιση.

Α!

Μάνα;

[το μωρό εξακολουθεί να κλαίει]

[απαλή δραματική μουσική]

-Μάτωσε και το γάλα. -(Αμέρσα) Μη μελετάμε το κακό.

-(Νταντής) Να 'τανε και καλό. -Σουτ. Αμαρτία.

Το δικό μας το παιδί.

Καλό σαράντισμα να' χει.

[παύση μουσικής]

Τι;

Μου 'ρθε απότομα.

Δυο κορίτσα, δυο.

(Χαδούλα) Μη βάνεις έγνοια.

Έχεις μέρες μέχρι να σαραντίσει.

[κλάμα μωρού]

Θα δούμε.

Έλα, μάνα.

Πάμε σπίτι να ξεκουραστείς. Τόσα μερόνυχτα στο πόδι.

Αμέτε εσείς. Εγώ θα κάτσω.

[κλάμα μωρού]

[δυναμώνει το κλάμα του μωρού]

[δραματική μουσική με γυναικεία φωνητικά]

[ήχος σαν άνεμος]

(Νταντής) Σκασμός!

Και πλαντασμός.

Αχ, έρμο.

Ήρθες και εσύ στον κόσμο για να βασανιστείς...

και να μας εβασανίσεις.

Τι είναι, μάνα; Δεν είναι καλά το παιδί;

Σα σ' ακούω, θυγατέρα...

Άμε στον άντρα σου.

Τα ίδια.

[νανούρισμα μωρού]

[χτυπά η πόρτα]

[ακούγονται μόνο τα ξύλα που καίνε στο τζάκι]

-Ποιος; -Εγώ είμαι, μάνα, η Αμέρσα.

Τι γίνηκε; Τι σου 'ρθε τέτοιαν ώρα;

Τι κάνει το κορίτσι, μάνα;

Μην πέθανε;

Όχι, κοιμάται. Τώρα ησύχασε. Πώς σου 'ρθε;

Είδα στον ύπνο μου πως πέθανε.

Αμ σαν είχε πεθάνει, τάχα τι;

Εσηκώθεις και ήρθες να το κάμεις καλά;

Κι αυτό το χαροπούλι, μάνα, δεν λέει να πάψει όλη νύχτα.

Ετρόμαξα στον ύπνο μου.

Είδα πως το κορίτσι πέθανε κι εσύ είχες...

ένα μαύρο σημάδι στο χέρι σου.

Μπα, αλαφροΐσκιωτη.

Και έκανες την κουτουράδα να 'ρθεις τέτοιαν ώρα;

Δεν μπορώ να ησυχάσω, μάνα.

Να καθίσω εγώ εδώ, να πας εσύ στο σπίτι.

Άμε εσύ.

Σύρε κοιμήσου.

Φύγε.

Άντε να κοιμηθείς.

[φύσημα ανέμου]

[το μωρό βγάζει άναρθρους ήχους σαν να πάει να κλάψει]

[βαριές ανάσες]

[παραδοσιακό τραγούδι]

Σήμερα μαύρος ουρανός

Σήμερα μαύρη μέρα

Σήμερα αποχωρίζεται

Μάνα και θυγατέρα

Μανά μου, τα λουλούδια μου

Συχνά να τα ποτίζεις

Χάιδεψέ με, φίλησέ με.

Δε μ' αγαπάς;

Καθέ πρωί με τη δροσιά Το βράδυ με το δάκρυ

Το πώς να πω εχέτε γεια

Το πώς να χαιρετήσω

Τρέχα, στριγγλίτσα, τρέχα.

[βαριές ανάσες, κλάμα μωρού]

Απ' τη μοίρα σου δεν ξεφεύγεις.

[απόκοσμος μουσικός ήχος]

[φτερουγίσματα πουλιών]

[υπόκωφος κρουστός ήχος]

[κοφτές ανάσες]

[μόνο το τζάκι ακούγεται]

[βαθιές ανάσες]

Τι είναι, μάνα;

Τι να 'ναι; Τίποτα.

Μου φάνηκε πως κάτι είπες, πως με φώναξες μες στον ύπνο μου.

Εγώ;

Όχι, τα αφτιά σου το κάμανε.

Τι ώρα είναι;

Ξέρω 'γω;

Τόσες φορές λάλησε και ξαναλάλησε ο πετεινός.

Και εσύ δεν εκοιμήθεις;

Δεν έχω ανάγκη εγώ.

Έσβησε το καντήλι, μάνα. Δεν το 'δες;

Δεν το 'δα, θυγατέρα.

Και το λεχούδι κοιμάται ήσυχο. Πώς το 'παθε;

Ησύχασε και αυτό τώρα πια.

Ήθελα να 'τανε ξυπνητό να το βύζαινα.

Πονεί το στήθος μου.

Ε, τι να γίνει;

Να βρούμε κάνα παιδί.

Μα τι λες;

Άμε, μάνα, να ανάψεις το καντήλι. Κακό να 'ναι σβηστό.

Άμε κι άναψ' το.

Δεν έχω χέρια.

Πιάστηκε πια το χεράκι μου.

Σε καλό σου, μάνα.

Δεν έχω πάρει ακόμα την ευχή. Πώς θα ανάψω το καντήλι ασαράντιστη;

Πάω τώρα και εγώ να μάσω βοτάνια.

Κι απέ...

Θα πάω στον Καμπαναχμάκη.

Και ο Γιάννης ο Περιβολάς με γύρεψε, λένε.

Κυριακάτικο, μάνα; Και δεν θα πας στον γάμο;

Ναι, ο γάμος μου 'λειπε.

[ακούγεται η πόρτα να ξεμανταλώνει και να ανοιγοκλείνει]

[άναρθρος ήχος από το μωρό]

Σήμερα μαύρος ουρανός

Σήμερα μαύρη μέρα

Σήμερα αποχωρίζεται

Μάνα και θυγατέρα

[παραδοσιακή εορταστική μουσική]

[ήχος ανέμου]

[ακούγεται ο αέρας και πουλιά να κρώζουν]

[κοφτές ανάσες]

[γάβγισμα σκύλου]

Πού 'σαι, θεια Χαδούλα; Τόσες μέρες σε ζητώ.

Χειροτέρεψε η κυρά;

-Κακά κι αδέξια είναι. -Την εδιάβασε ο παπάς;

Όχι. Περίμενα μπας κι έρθεις.

Της εκόπηκε και η λαλιά.

Στο στρώμα χάσκει μισοπεθαμένη.

Άμε και σήκωσ' την.

Κάν' τηνα καλά!

Πάμε.

[ακούγονται κακαρίσματα και βελάσματα]

[κλείσιμο πόρτας]

(Χαδούλα) Πάμε κάτω.

Μη φοβάστε. Ελάτε.

[άναρθροι ήχοι]

Πώς σου το 'καμε;

[άναρθροι ήχοι]

Ησύχασε.

Ξέρω.

[μελαγχολική μουσική]

Πιε.

(Χαδούλα) Τα χέρια μου γίναν τα χέρια τους. Εσύ μου το 'μαθες.

-Μα εγώ; -Εσύ!

Θαρρείς πως είσαι ευλογημένη;

[απόκοσμος μουσικός ήχος]

Μην ψηλώνει ο νους σου.

Φόνισσα είσαι!

[θρόισμα φύλλων]

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον.

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον.

Κύριε Ιησού Χριστέ...

ελέησον.

[κλαίει βουβά, βαριανασαίνει]

Άη Γιάννη μου κρυφέ...

Βοήθησέ με.

Φώτισέ με.

Δείξε μου τον δρόμο. Χάθηκα.

[παφλασμός νερού]

[παφλασμός νερού]

Τι κάνετε εδώ;

-Πού είναι η μάνα σας; -Σπίτι.

Άρρωστη είναι. Έχει χτικιό.

Και είστε εδώ μοναχά σας.

Εδώ σας άφησε ο πατέρας σας.

Ναι.

Η Μυρσούδα είσαι εσύ, ε;

Πόσω χρονώ είσαι;

[βοή ανέμου]

[ήχοι νερού από μούλιασμα, πλύσιμο]

Τι γυρεύεις εδώ χάμω;

(Χαδούλα) Δεν αντέχω άλλο, μάνα.

Δεν θέλω να ξεγεννώ άλλο τα θηλυκά.

Άμε πλύσου και τράβα να το κάμεις. Εγώ εξεχρέωσα.

Μάνα, λυπήσου με.

Κανείς δεν θα σε λυπηθεί.

Τα πράγματα είναι όπως είναι. Μεγάλωσες, θα τα λουστείς.

-Δεν μπορώ, μάνα. -Θα συνηθίσεις.

Σε παρακαλώ, μάνα, να 'ρθω εδώ.

Σύρε στον δρόμο σου.

Εγώ παρέδωσα.

(Χαδούλα) Γιάννη!

Τα κορίτσια σου πέσανε στη στέρνα!

[απόκοσμος συριχτός μουσικός ήχος]

[κραυγή απόγνωσης]

[ακούγεται ένα ηλεκτρονητικό αααα]

(Μητέρα κοριτσιών) Αρετούλα μου... Μυρσούδα μου...

Μυρσούδα μου. Όχι, κοριτσάκι μου.

(Χαδούλα) Κρέμασμα ανάποδα θέλουνε για να ξεράσουνε.

Κρέμασμα ανάποδα! Η Παναγιά μ' έστειλε!

Έλα δω. Μίλα μου, κορίτσι μου.

Μίλα μου.

Πάνε τα κοριτσάκια μου. Πάνε τα παιδιά μου.

Πάνε τα κοριτσάκια μου!

Αρετούλα μου.

Πού είναι ένα σκοινί να τα κρεμάσω;

Όχι, κόρη μου!

Ένα σκοινί! Φέρε τον άντρα σου!

Έλα δω, κορίτσι μου.

(Χαδούλα) Τον κυρ Γιάννη, κυρά μου!

(Μητέρα κοριτσιών) Μίλα μου.

Γιάννη!

(Μητέρα κοριτσιών) Γιάννη!

Τα κορίτσια μας, πάνε τα κοριτσάκια μου!

Πάνε τα μικρά μου!

Όχι, κόρη μου. Όχι, κόρη μου, όχι!

Γιατί τ' άφησες μοναχά τους; Γιατί;

Γιατί; Γιατί;

[δραματικά φωνητικά]

Ναι, τρέχα. Τρέχα, φάουσα.

Γιατί το 'καμες; Κοτζάμ κορίτσα.

Σου 'δωσε σήμα ο κύρης τους;

Ψήλωσε ο νους σου; Ε;

Φόνισσα!

Φτάνει.

[μελαγχολική μουσική και φωνητικά]

[βαριανασαίνει]

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με, την αμαρτωλή.

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με, την αμαρτωλή.

Αν έκαμα καλά, Άη Γιάννη μου κρυφέ...

δώσε μου σημάδι.

Ξέρεις πως έκαμα το σωστό...

μα δώσε μου σημάδι.

[καμπάνα χτυπά πένθιμα]

[γυναίκα κλαίει, θρηνεί]

Κρύψε μας, μάνα, κρύψε μας

Ο Χάρος μη μας πάρει

Πού να σας κρύψω, έρμα μου;

Δεν σας αφήνει ο Χάρος

Κρύψε μας στους βασιλικούς

Και μες στις μαντζουράνες

Φυσάει βοριάς και φαίνεστε

Και ο Χάρος σάς αρπάζει

[ακούγεται η τρεχάλα της γυναίκας πάνω στην πέτρα]

[ακούγεται ένας γκιώνης και φύλλα που θροΐζουν]

[χαρούμενες φωνές παιδιών]

[τουφεκιά]

Σύρε στην αδερφή σου να δεις τι κάνει το λεχούδι.

Κι απέ, έλα να με βρεις.

Στου Ροσμαή, ε;

[τουφεκιά]

-(παιδάκι) Νικάω! -(παιδάκι) Θα σε νικήσω!

Άντε να τελειώνουμε να πάμε σπίτι μας.

Πώς φωνάζουν έτσι τα αναθεματισμένα;

Παίζουνε, μάνα.

Φύγετε από δω! Δρόμο! Άντε στα σπίτια σας!

Φραγκογιαννού, τρελογιαννού, σαλογιαννού!

Δρόμο, φύγετε!

Μη σας πιάσω!

Άσ' τα, μάνα. Παιδιά είναι.

Ναι, τώρα είναι παιδιά.

Μετά γίνονται άντρες...

και γυναίκες βασανισμένες.

Αχ!

Ζαλάδα μ' ήρθε.

Άμε στο σπίτι να φέρεις λίγο ψωμί.

Ξενηστικωθήκαμε.

[παιδιά τραγουδούν]

Κι εγώ πείνασα.

Πάω.

[τα παιδιά λένε στιχάκια] Τις κακιές Ρίξ' τες στις φραγκοσυκιές

Βρήκατε και εσείς βιολί να ξεσηκώσετε από τα αρσενικά.

Άμα σας πιάσω...

Άμα σας πιάσω...

Φταίει ο κύρης σου που σ' άφησε να αλωνίζεις.

Ε, και να 'πεφτες μέσα, Ξενούλα.

Τι λευτεριά θα 'καμες τση μάνας σου!

[ήχος πτώσης σε νερό]

Άη Γιάννη μου κρυφέ...

μ' άκουσες.

Και μου 'στειλες σημάδι.

[κοφτές ανάσες]

[γάβγισμα σκύλου]

Τρέχα, σκύλα, τρέχα.

Πολλά κορίτσα πνιγμένα. Μικρό χωριό.

[μοιρολόι]

Να αφήσει κάτω το ραβδί

Μη με χειροδικήσει

Να με χαϊδέψει απαλά

Κοντά σου να με φέρει

Ζωή σε λόγου μας, Φραγκογιαννού. Πολύ θανατικό έπεσε.

Πάει και τ' ορφανό...

Το Ρηνιώ. Η κακιά η ώρα.

Γλίστρησε κι έπεσε.

Άνοιξε την αγκάλη σου

Μάνα μου να με πάρεις

Να μην πονώ να μη θρηνώ

Να μην αναστενάζω

Πες του Χάρου να με δεχτεί

[απόκοσμη μουσική]

Να με χαϊδέψει απαλά

Κοντά σου να με φέρει

Σαν μπω στην άλληνε ζωή

[καμπάνα χτυπά πένθιμα]

[ακούγεται ένας βαθύς μουσικός βόμβος]

Ζωή σε λόγου σου.

Ζωή σε λόγου σου.

Ζωή σε λόγου σου.

[μουσικός συριγμός και γάβγισμα]

[μακρόσυρτη συριχτή μουσική]

[αργός ένρινος μουσικός ήχος]

[βροντή]

[βροντές]

[ακούγονται τα ξύλα που καίγονται στο τζάκι]

[γάβγισμα και βελάσματα]

Πού πας; Δεν τα 'μαθες;

Τι να μάθω;

Ήρθανε τρεις απ' την πρωτεύουσα. Ρωτάνε πολλά!

Τους έστειλε ο ειρηνοδίκης.

-Σαν τι ρωτάνε δηλαδή; -Για τα κορίτσα.

Λέει σαν πολλά θηλυκά να πέσανε. Είναι και τα παλιά.

Εγώ σ' τα 'πα. Φυλάξου!

Ζυγώνουνε!

Λευτερώθηκε και το Ρηνιώ.

Ήτανε και στέρφα η έρμη. Δεν είχε παιδιά να την εκλάψουνε.

Ναι, αν είχε, δεν θα την εσκότωνε;

Τσιμουδιά, μάνα. Δεν μας πέφτει λόγος.

Γιατί αν μας έπεφτε, θα την εσώναμε.

Αυτά τα πράγματα δεν αλλάζουνε με λόγια.

Αυτά δεν θέλω να τ' ακούω, μάνα.

-Α, α! Σιγά, γιαγιά, σιγά! -Μην κουνιέσαι.

Κάτσε να σε χτενίσω μην είσαι σαν την κατσιβέλα.

Γιαγιά, γιατί πέθανε το Ρηνιώ;

-Για να πάει κάπου καλύτερα. -Θα πάμε κι εμείς;

Όταν είναι θέλημα Θεού.

Πάμε να κόψουμε βοτάνια αύριο;

Τι βοτάνια;

Δεν έχεις να πας πουθενά!

Τι δουλειά έχει το κορίτσι στα κατσάβραχα;

-Ούτε να σου περνάει από τον νου. -Θέλω να πάω! Θέλω!

Θα την επάρω να μαθαίνει την τέχνη. [ανοίγει πόρτα]

Δεν χρειάζεται καμία τέχνη. Ούτε αυτή ούτε καμιά άλλη.

Να στερέψει πια αυτή η τέχνη.

Έννοια σου, και θα στερέψει.

Τι φαΐ έχει;

Πίτα ζύμωσα και τηγανόψωμο.

Κι άλλο κακό εγίνηκε.

Η Ξενούλα του Προπαντή.

Τι έπαθε η Ξενούλα;

Χαμένη είναι απ' τα προχθές.

Περπάτει.

Έφαγαν τον κόσμο να την ευρούνε.

Ποιος την εψάχνει;

Ο Προπαντής και η Προπαντίνα.

[ήχος υγρού που χύνεται]

Έπαιζε λέει στο κτήμα του κουμπάρου μας του Ρουσμαή.

Μην είδες τίποτα;

Τίποτα.

Ίσα που επήγα με το Κρινιώ...

να τον επλύνουμε και να τον εσυγυρίσουμε.

Τι δουλειά είχαμε εμείς με το κορίτσι;

Οι Προπανταίοι εσαλέψανε.

Είπαν ότι θα φτάσουν πολύ μακριά. Πήραν τον ρηνοδίκη.

[καγχασμός Χαδούλας] Σωθήκανε!

[χτυπάνε δυνατά την πόρτα]

Ήβρανε την Ξενούλα στο πηγάδι του Ροσμαή.

Πήγαν να βγάλουν νερό και είχε στουμπώσει.

Το έσυραν το δόλιο έξω νταλιασμένο.

-Μου εκάμαν ερωτήσεις, μάνα. -Τι ερωτήσεις;

Τι εκάμαμε εκεί.

Αν είδαμε τα παιδιά...

Αυτά.

Και τι είπες;

Πως έκαμαν φασαρία.

Και πως έφυγα να πάρω ψωμί.

Πως μετά γύρισες κι εσύ.

[ρουθούνισμα Χαδούλας]

Κοτζάμ κορίτσι.

Τι γίνηκε, μάνα;

Τίποτα, είπα.

[ξεμαντάλωμα πόρτας]

[ηχηρό κλείσιμο πόρτας]

[χτύπημα στην πόρτα]

[αλύχτισμα σκύλου]

[γαβγίσματα]

Πού 'ναι το χράμι μου;

Άμα φύγεις, μάνα, θα 'ναι σαν να το 'καμες.

Δεν είχες δουλειά να τα βάλεις με το ξένο παιδί.

Ε, μάνα;

Αυτό να πάρεις.

Το βράδυ κάνει κρύο στο βουνό, μάνα.

Αυτό το χράμι θα γίνει το σάβανό μου.

Πάψε, μάνα.

[χτυπήματα στην πόρτα]

(Δελχαρώ) Μάνα;

Μάνα;

Κρινιώ;

Ανοίξτε.

-Εσύ το 'καμες, μάνα; -Είπα, δεν το 'καμα!

Κοτζάμ κορίτσι ήτανε, δεν είχες δουλειά...

Μάρτυς μου ο Θεός! Αυτό δεν το 'καμα.

Μάνα μου είσαι...

μα σε ξέρω.

Εγώ δεν έκαμα του κεφαλιού μου ποτές!

Τ' ακούς;

Τότες;

Σιώπα!

Σε κυνηγάει η αμαρτία, μάνα.

Με κυνηγάνε για να πλερώσω τις εδικές τους αμαρτίες.

-Πώς θα τα βγάλεις πέρα, μάνα; -Όλα στα βουνά είναι.

Τα βουνά και εγώ είμαστε ένα.

Να ψάξουν, μα δεν θα με βρουν.

Κρινιώ;

Φέρε μου κάνα παξιμάδι.

Βάλε και τον σουγιά μες στο καλάθι. Και το ραβδί μου.

Μα πού θα πας, μάνα;

Καίγεται η καρδιά μου.

Θ' ανέβω στο καστρί, στο προικιό μου.

Δεν ζυγώνει ούτε στοιχειό εκεί.

-Να χρησιμέψει κάτι κι αυτό. -Και πού θα κοιμηθείς;

Ξέρω πού θα ξημερωθώ.

Έννοια σου.

Μέχρι αύριο θα έχω χαθεί.

Το ξέρω το βουνό. Με ξέρει και αυτό.

Καλήν αντάμωση, μάνα.

Ή εσάς θα ανταμώσω εδώ...

ή τον αδελφό σας στη φυλακή.

Ή τον πατέρα σας στον άλλο κόσμο.

Και αυτό, από τα τρία, είναι το πιο σίγουρο.

Τώρα εσύ στάσου μάνα εδώ μέσα.

[κλείσιμο πόρτας]

[δραματικά γυναικεία φωνητικά με αγωνιώδη υπόκρουση]

[επαναλαμβανόμενο γάβγισμα]

[ήχος από κουδούνες προβάτων]

[Χαμηλόφωνα] Μαρουσώ. Μαρουσώ!

Έμπα μέσα μη σε πάρει κάνα μάτι.

Σ' ανοίγω. Έλα, έλα.

-Ο πατριός σου; -Πήγε αξημέρωτος στο χωριό.

Ο ειρηνοδίκης και οι τακτικοί θέλουν να σε συλλάβουν.

Ο Προπαντής άνοιξε το στόμα του.

Δεν έκαμα τίποτα στην κόρη του.

Μη σώσω και ξημερωθώ.

Μίλησε και για τ' άλλα.

Τα λέγανε ψες στον καφενέ.

Ήρθε το βράδυ ανταριασμένος ο πατριός μου και μου τα μήνυσε.

Σε βάλανε στην μπούκα του κανονιού.

[ήχος πόρτας που χτυπά απ' τον αέρα]

Ησύχασε. Όλα περνάνε.

Δεν θυμάσαι τα δικά μου;

Αν γύρναγε ο άντρας μου απ' τα καράβια...

και μ' έβρισκε γκαστρωμένη, θα με καρύδωνε.

Ας είσαι καλά.

Φάε να στυλωθείς.

Δεν πάει τίποτα κάτω.

Φαρμάκι είναι το στόμα μου.

[γάβγισμα σκύλου]

Τι θα κάμουμε σαν έρθει ο κύρης σου;

Σου 'χω μεγάλη υποχρέωση, θεια Χαδούλα.

Μαμή και γιάτρισσα για χάρη μου.

Ό,τι μπορέσω να κάμω για σένα, θα το κάμω.

Έλα, ησύχασε.

Σήμερα ό,τι ψάξουνε.

Μείνε εδώ απόψε κι αύριο φεύγεις.

[μουσικός βόμβος]

Πιε.

Πιε το!

-Πονώ. -Πρώτα η χαρά και μετά ο πόνος.

-Σίγουρα θα γίνει; -Σίγουρα.

Πιε το να μαραθεί και να πέσει.

Τι έχει μέσα, θεια, τούτο το ματζούνι; Θα με ξεκάνεις.

Πιε το και μη ρωτάς. Εμείς δεν σε ρωτήξαμε ποιος το 'καμε.

Πονάω!

[φωνάζει απ' τον πόνο]

Πάψε. Πάψε!

Πάψε να μην ξυπνήσει ο πατριός σου και μας ακούσει.

Να ξυπνήσει ο άτιμος να δει τι έχω μέσα μου...

Σσσσσςς.

-Πονάω! -Σσσςς.

-Καίγομαι! -Έτσι πρέπει!

Παναγιά μου!

[ακατάληπτα λόγια]

Πάψε!

Έχει μάτια;

Κάνε, Θεέ μου, να μην έχει μάτια.

Ησύχασε.

Τίποτα δεν έχει.

Ένα πράγμα άψυχο είναι.

Ούτε στο σαράντισμα δεν μετράει για άνθρωπος.

[τουφεκιά, γάβγισμα σκύλου]

[γυναικεία φωνητικά σαν θρήνος με ανεπαίσθητη μουσική υπόκρουση]

[βαριανάσαμα ανακούφισης]

[άναρθρος ήχος]

[δραματική μουσική με γυναικεία φωνητικά]

[βαθιές ανάσες]

[απόμακρα παιδικά γέλια]

[παφλασμός νερού]

[δυνατό φτερούγισμα πουλιών]

[νυχτερινοί ήχοι υπαίθρου]

[μακρόσυρτη απαλή μουσική]

[δραματική μουσική με γυναικεία φωνητικά]

[μουσικός συριγμός]

[γυναικεία φωνητικά, συριγμός και ήχος νερού]

[κρωξίματα]

(Άνδρας) Ελάτε.

[ακούγονται βήματα]

Πάμε απ' την άλλη μεριά. Πάμε.

[δραματική μουσική]

[ακούγεται ο άνεμος και γυναικεία φωνητικά]

[βαθιές αναπνοές]

[λαχάνιασμα]

[κλάμα]

[αναφιλητά]

Η Παναγιά σ' έστειλε.

Εγώ ό,τι έκαμα...

το 'καμα για καλό.

(Μοναχή) Μονάχα ο Κύριος ξέρει.

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον τη δούλη σου.

Όνομα, αδερφή μου;

Να την πούμε Χαδούλα...

και να της δώσουμε χάδια.

[κραυγή πόνου]

Πιάστηκε πια το χεράκι μου.

[αναφιλητά]

[φτερούγισμα πουλιών]

Αχ, Θεέ μου.

Να 'μουν πουλί να πέταγα.

[βαριανασαίνει]

[ένρινο νανούρισμα]

Άνοιξε την αγκάλη σου

Μάνα μου να με πάρεις

Να μην πονώ να μη θρηνώ

Να μην αναστενάζω

-Απετάξω τω Σατανά; -Απεταξάμην.

-Απετάξω τω Σατανά; -Απεταξάμην.

-Απετάξω τω Σατανά; -Απεταξάμην.

Συνετάξω τω Χριστώ;

Και προσκύνησον αυτώ.

Συνεταξάμην.

[κλάμα μωρού]

[απειλητικά επαναλαμβανόμενα ανδρικά φωνητικά]

[παύση φωνητικών]

[φύσημα ανέμου]

[μακρινός ήχος βροντών]

[ένρινο νανούρισμα]

Κοιμήσου.

[πόρτα ανοιγοκλείνει]

[μπουμπουνητά]

[ακούγεται η φωτιά στο τζάκι]

[απόκοσμος αχός]

Πριν σαραντίσεις...

να λευτερωθείς, μικρό.

Να μη σε μαγαρίσουνε τα χέρια τους.

Να σε γλιτώσω.

[γυναικεία φωνητικά]

Να σε κάμω πουλί...

να πετάξεις.

Εσύ...

να μην τραβήξεις τα δικά μου.

Μακριά απ' όλους.

Μακριά.

Περιστέρι μου...

να σωθείς.

Τα πάθια και τα βάσανα...

μη σε σταυρώσουν...

ακριβό μου.

[ένρινο νανούρισμα]

[μπουμπουνητά]

[το μωρό ασφυκτιά]

[ήχος ανέμου]

[ξεμαντάλωμα και άνοιγμα πόρτας]

[άνοιγμα και κλείσιμο πόρτας]

[κοφτές ανάσες αγωνίας]

(Δελχαρώ) Γιατί, μάνα;

Γιατί, μάνα; Γιατί;

Γιατί, μάνα;

Πού είσαι;

Πού είσαι;

Εγώ θα σε δώσω στους τακτικούς! Εγώ θα σε δώσω!

Τ' ακούς;

Τ' ακούς, μάνα; Εγώ!

Το παιδί μου, το παιδί μου, μάνα. Γιατί; Γιατί;

Φόνισσα είσαι, μάνα. Μ' ακούς;

Πού είσαι;

[μουσική αγωνίας]

[κρώξιμο πουλιού]

[γυναικεία φωνητικά με δραματική υπόκρουση]

[μεικτά φωνητικά σε γρήγορο ρυθμό]

[κρώξιμο]

(άνδρας) Φόνισσα!

(γυναίκα) Φόνισσα!

[βήματα και γαβγίσματα]

[παύση φωνητικών και μουσικής]

Το προικιό μου.

[αχός της θάλασσας και θαλασσοπούλια]

Χάιδεψέ με.

Φίλησέ με. Δε μ' αγαπάς;

[ήχος φωτιάς]

[αναφιλητό]

[ο αχός της θάλασσας δυναμώνει με την κραυγή της]

Απόδοση Διαλόγων Χριστόφορος Κλώθος

Υποτιτλισμός TXR

Τεχνική Επεξεργασία COSMOTE TV