Original subtitles

Je denkt misschien dat het leven simpel is...

voor een mier die niet groter is dan een rijstkorrel...

of voor een piepklein bijtje.

Beiden beginnen net en zijn nog veilig in hun nesten.

Maar nu is het tijd om de buitenwereld in te gaan.

Het leven gaat ingewikkeld worden.

Welkom in de jungle, een verbijsterende wirwar van leven.

In de regenwouden van Latijns-Amerika...

leeft een derde van alle diersoorten op aarde.

Dit is insectropolis.

Met duizenden verschillende soorten insecten in elke boom.

In die drukte kun je alleen overleven door je plek te vinden...

je werk te doen en goed op te letten.

Nu moeten onze groentjes uitzoeken waar ze thuishoren.

Het blijkt dat zelfs het kleinste, onbeduidendste insect...

een belangrijke rol heeft.

WELKOM IN HET OERWOUD

Het baadt in de tropische zon en is een bron van groei.

Het bladerdak de perfecte plek voor een jonge orchidee-bij...

om bloemen te zoeken.

Hij bereidt zich voor op een drukke eerste dag.

Een speciale missie voor een speciale bij.

Hij is zeker een knap ventje...

maar vrouwtjesbijen zijn meer geïnteresseerd in zijn geur.

Om een partner te vinden...

moet hij een geur creëren die net zo zoet is als hij eruitziet.

Daarvoor is meer nodig dan een paar bloemen bezoeken.

Er zijn interessantere geuren in het bos.

De truc is om ze te vinden.

Gelukkig kunnen orchidee-bijen 24 km per dag vliegen.

Voor bijen is dat zoiets als van New York naar LA vliegen.

Maar zijn vliegroute is niet zo eenvoudig.

Op de bosbodem vinden we een heel andere wereld.

Hier komt slechts twee procent van het zonlicht.

Er is dus weinig aangroei.

Dat is geen goed begin voor de nieuwste rekruut van de bladsnijders.

Ze moet alleen verse, groene bladeren verzamelen.

Er valt hier weinig te vinden.

Ze moet daarboven zien te komen.

Maar het is haar eerste dag. Waar moet ze beginnen?

Gelukkig kan een kwart miljoen zussen haar de weg wijzen.

Het pad, de indrukwekkendste productielijn van de natuur.

Een snelweg die rechtstreeks het bladerdak in leidt.

Overal wijzen feromonen de weg.

Maar op je eerste keer is het chaos.

Om de paar centimeter wordt ze tegengehouden.

Iedereen zegt waar ze heen moet, wat ze moet doen.

Blijf kalm. Er zit systeem in deze gekte.

Terugkerende mieren vertellen de andere waar de beste bladeren zijn.

Vandaag is dat een boom op 90 meter afstand.

In mierenland is dat 16 kilometer lopen.

O, man. Dit gaat wel even duren.

Deze kleine onderzoeker is allesbehalve traag.

Met drie extra ogen die gevoelig zijn voor gepolariseerd licht...

kan hij navigeren op de zon, zelfs als hij die niet ziet.

Met 30 kilometer per uur zoekt hij naar parfumingrediënten...

met antennes die één molecuul kunnen detecteren in de wind.

Wat is die zoete geur die van de bosbodem komt?

Er is niets zoets aan een olifantkever.

Misschien is het de cacaoboon waar hij op kauwt.

Chocolade.

Hij neemt de geur op met z'n pluizige voorpoten...

en perst het dan in speciale parfumzakjes om z'n achterpoten.

Een goed begin. Wie houdt er niet van chocolade?

Dat is maar één ingrediënt. Hij moet een parfumcocktail maken.

Dus deze mixoloog moet opschieten.

Gelukkig is hij een van de beste vliegers in het bos.

Wacht, een uitdager?

Nee, laat maar. Voorwaarts, mixmeester.

Er zijn genoeg geuren om uit te kiezen op de bosgrond.

Mooie bloemen, rare schimmels...

en zelfs aardse geuren. Maar er schuilt hier ook gevaar.

Het toproofdier van de jungle is op patrouille.

Nee, hij niet. Hij is voor de poes.

In dit bos waart iets veel dodelijkers rond.

Een wezen dat 30.000 keer per dag kan doden.

Het is er niet één...

maar een hele zwerm.

Trekmieren zijn slechts één centimeter groot...

maar als er een half miljoen aan de wandel gaat...

vernietigen ze elk insect op hun pad.

Als ze ergens alles hebben uitgemoord...

gaan ze naar de volgende plek.

De bladsnijder heeft haar carnivore verwanten nog niet ontmoet...

maar vroeg of laat kruisen hun paden elkaar.

Na twee uur op haar eerste dag is ze al bijna bij de boom.

Maar hier ben je altijd aan de hemel overgeleverd.

Het verkeer staat vast.

Puin op de snelweg kan het verkeer tien keer langzamer maken.

Ze is aan de late kant.

Maar er is een toegewijd team van wegwerkers voor zulke klussen.

Eindelijk is het tijd voor haar eerste beklimming.

De hoogte staat gelijk aan 20 Empire State Buildings.

Blijf het pad volgen.

Let niet op King Kong, hij is een softie.

Bijen pikken ook mierenferomonen op.

Maar die ruiken onvoldoende.

Duizendpoten ruiken naar amandel.

Dat komt in de buurt, maar ze zitten vol cyanide.

Blijf proberen. De beste geuren hebben de meest onwaarschijnlijke bronnen.

Eens per week dalen de luiaards af naar de grond.

Zoals alles wat ze doen, is het een traag proces.

Al die tijd om een plek te vinden om te...

Is het heus?

O man, serieus? Dat is een beetje walgelijk.

Oké, het is niet het zoetste waarop hij kan landen...

maar mest is een bron van scatool.

Dat helpt om een geur te laten hangen.

Zelfs parfumeurs gebruiken het. En damesbijen zijn er dol op.

Vertel haar niet waar het vandaan komt.

Nummer twee is binnen.

Nog één ingrediënt om deze geur af te maken.

In de boomtoppen waait een frisser briesje.

Eindelijk heeft onze kleine bladsnijder het bladerdak bereikt.

Hier wordt dus geoogst.

Iedereen werkt keihard tot het weer omslaat.

Ze snijden door bladeren en schudden met hun billen.

Zo ontstaan ritmische trillingen in de poten van andere mieren.

Door de bladsnijdersamba weet iedereen waar de goede bladeren hangen.

Na die lange reis krijgt zij er ook zin in.

Haar kaak weegt een kwart van haar lichaam en is gekarteld.

Zelfs de eerste keer gaat het snel.

Dit is bijna te makkelijk.

Beginnersfout.

Dat is absoluut een snellere weg naar beneden.

Maar dit is geen plek voor een bladsnijder om alleen te zijn.

De trekmieren hebben vlakbij hun kamp opgezet.

Een levend fort, gemaakt van soldaten.

Ze rusten niet lang.

Met een half miljoen monden te voeden, moeten ze elke dag jagen.

De bladsnijder moet haar zusters snel vinden.

Het leger is zo dichtbij. Ze kan het bijna ruiken.

Wacht, dat zijn geen trekmieren. Dat is iets bekenders.

Eerst is het nog zwak en dan sterker: het pad.

Ze ligt weer op koers en is dicht bij het nest, nog altijd met haar blad.

Er is maar één probleempje: Het is giftig.

Zeg je nou dat de mieren de bladeren niet eens kunnen eten?

Na al die moeite?

Ja. Daar lijkt het wel op.

Ze hebben een verbluffende manier om dat te omzeilen.

Bladsnijdersmieren zijn geweldige boeren.

Ze zetten giftige bladeren om in compost.

Die gebruiken ze om een speciale schimmel te kweken.

Die groeit alleen in bladsnijder- nesten en voedt de hele kolonie.

Ze zijn de succesvolste vegetariërs in het oerwoud.

Maar deze kolonie is klein en kwetsbaar.

Ze moet groeien.

De koningin kan 25.000 eieren per dag leggen...

maar meer mieren betekent meer voedsel.

En dus moet elke bladsnijder zorgen dat de bladeren blijven komen.

Onze orchidee-bij was druk op zoek naar dat laatste ingrediënt.

Hier valt niets te halen.

Maar er komt een heerlijke geur van boven.

Dat is geen gewone bloemengeur.

Het is een bijzondere orchidee.

Helaas is hij te laat.

De coryanthes-orchidee lokt orchidee-bijen met een zeldzame geur.

En dat werkt.

Er zijn hier zo veel mannetjes dat een bijtje zicht moet invechten.

Maar het goede spul is al grotendeels op.

Ik moet verder reiken.

Nog iets verder.

Een kleine misstap, maar die kan tot grote problemen leiden.

De meeste middagen komen er donkere, zware wolken opzetten.

Het heet niet voor niets het regenwoud.

Elk jaar valt er vier meter van dat spul.

Die stortbuien zijn de levensader van het bos.

Maar voor een insect...

is het Armageddon.

Elke druppel slaat in als een bom.

Regen kan nog veel verwoestender zijn.

Bromelia's zijn ontworpen om water op te vangen.

In de grootste kan wel 20 liter.

Zelfs als de bui overtrekt...

zit een kwart van de regen nog in het bladerdak.

Eén tak kan niet veel hebben.

De olifantkever vliegt omhoog naar het bladerdak.

Hij is één van de zwaarste insecten ter wereld.

Vallende takken vormen hier een dagelijks gevaar.

Voor een insect...

is het alsof je hele wereld instort.

De overlevenden komen uit het wrak.

Maar het bijtje zit vast.

Dat is nu misschien maar goed ook.

Blijf nog maar even zitten.

De trekmieren hebben het bladsnijdernest gevonden.

Het heeft het ideale formaat: Klein genoeg om binnen te dringen...

en groot genoeg om te plunderen.

Ze willen de eieren.

De bladsnijdersmieren vechten dapper.

Maar ze zijn in de minderheid.

Het leger is de kinderkamer binnengevallen.

De kleine bladsnijder kan de eieren niet redden.

Ze voelt een alarm afgaan en doet iets buitengewoons.

Samen met de andere werkers wordt ze deel van een bewegend schild...

dat de koningin omringt en beschermt tegen aanvallen.

De indringers blijven maar komen.

Zodra alle eieren zijn gestolen...

is de inval eindelijk voorbij.

De kust is veilig.

Het is wel krap.

Precies wat de orchidee wilde.

Hij kan twee stuifmeelzakken op z'n rug plakken.

Iemand moet het stuifmeel van de orchidee naar andere bloemen brengen.

En er is geen betere bezorger dan dit bijtje.

Op z'n zoektocht naar nieuwe geuren helpt hij zeldzame planten...

vreemde paddenstoelen en zelfs de grootste bomen...

om zich voort te planten.

Z'n verkenningsdrang houdt het hele bos gezond.

Terug op het mierennest:

De kleine bladsnijder heeft ook een groot verschil gemaakt.

Haar onbaatzuchtige aard hielp de dag te redden...

waardoor de koningin is gered.

Zolang ze leeft, kan de kolonie zich herstellen.

Maar alleen met de hulp en toewijding van elke kleine bladsnijder.

Ze kan dus maar beter aan het werk gaan.

Je ziet snel over het hoofd wat alle kleine wezentjes doen...

maar kijk eens goed.

Als deze insecten zulke cruciale rollen spelen in het regenwoud...

stel je dan eens voor wat de anderen doen...

om deze prachtige wereld in leven te houden.

En wat de bij betreft: Misschien was al dat harde werk het toch waard.

Het is tijd om z'n kenmerkende geur uit te proberen.

De beste parfums zijn meer dan een geur, ze vertellen een verhaal:

Het verhaal van een dappere bij die een epische jungletocht overleefde.

En dat allemaal omdat de dames van de geur van avontuur houden.

Z'n eerste optreden.

Hij lijkt nu al een bewonderaarster te hebben.

Niet slecht voor een groentje.

Vertaling: Martijn Bijwaard