Original subtitles

CALABRIA, BEGIN JAREN 80.

Wacht hier.

Wachten, zei ik.

Ze is gek.

Wat wil je? -Mag ik niet even wandelen?

Nee, dat mag niet. Ga naar huis.

Ga. Als je broer je ziet, barst de hel los.

Ben je z'n bewaker?

Ga naar huis, Lea.

Wat ben jij eng.

Hoe herken je een eerbaar man?

Een gouden ster op z'n voorhoofd en een gouden palm in z'n hand.

Dit was eerst een overgangsplek…

…maar nu is het een heilige, gewijde plek.

In naam van onze voorouders…

…heilig ik deze plek en vorm ik een verbond…

…zoals onze voorouders dat ook deden.

Zweer dat je onze regels respecteert…

…en moeder, vader, broers en zussen onterft…

…en elke schuld tot de laatste cent vereffent.

Als je je niet aan de regels houdt, gaat het ten koste van ons allen.

Ik zweer het.

Je kunt nu praten.

Het is een nachtmerrie.

Het is winter, het is koud.

Op oudejaarsavond loopt een man door de sneeuw.

Hij zit onder het bloed.

Hij laat z'n kinderen achter en z'n vrouw.

Geen oudejaarsfeestjes meer, geen champagne meer.

Elke nacht verschijnt m'n vader…

…en zegt hij:

'Floriano, wat doe je? Ik wil gerechtigheid.'

Ik vraag je met groot respect:

Zoekt hij dezelfde gerechtigheid die jullie zoeken?

Onze Vader die in de hemel zijt…

…Uw naam worde geheiligd.

Uw rijk kome, Uw wil geschiede…

…op aarde zoals in de hemel.

Geef ons heden ons dagelijks brood en vergeef ons onze schuld…

Lea, je wordt steeds mooier.

Wie ben jij?

Wat wil je?

Kijk niet zo naar me. Ik weet wat je denkt.

Maar ik zweer op dit kleed en dat kruis…

…dat ik niets te maken heb met je vaders dood.

Wees gegroet, Maria, vol van genade…

…de Heer is met U.

Gij zijt de gezegende onder de vrouwen…

…en gezegend is Jezus, de vrucht van Uw schoot.

Heilige Maria, moeder van God…

…bid voor ons, zondaars.

Nu en in het uur van onze dood. Amen.

Wees gegroet Maria, vol van genade…

…de Heer is met U…

We hadden de processie al verlaten en waren in het café. Er zijn getuigen.

Al was je in het café, wie zegt dat je het niet hebt georganiseerd?

Ik had er niets mee te maken.

Hij zou je vader hebben vermoord.

Wat kan ik zeggen? Dat zijn maar geruchten.

Als het waar was, had u hem gearresteerd, toch?

Verdomme. Is dit ding kapot?

Je bent best goed.

Goed. Geef me 100 lire.

Oké, maar dan moet je met me meerijden.

Waarheen?

Breng je de vrouwtjes altijd hierheen in je roestbak?

Deze auto is nieuw. -Ja, 20 jaar geleden.

Je bent net zo gek als je knap bent.

We moeten even kalmeren. -Hoe dan?

Heb je ooit geblowd?

Goed, hè?

Hé, rustig aan.

We doen niks.

Het is alles of niets.

Begrepen?

Wat doe je? Stop. -Eikel.

Ik wil met haar trouwen.

Rot op of ik breek je benen. Wegwezen.

Rijden.

Ga weg.

Wat wil je in godsnaam?

Wil je hem echt? -Donder op.

Toon respect voor je broer. -Ik maak je af.

Wat een schatje.

Dat ik geen kinderen wilde. -Zo mooi.

Zelfs vandaag in het zwart? Dit is geen uitvaart.

Ik wil haar Denise noemen. Vind je dat wat?

Goedemorgen. -Floriano.

Kom hier.

Dus dit is m'n nichtje? Mijn hemel, wat schattig.

Ja. -Hou haar vast.

Nee. -Waarom niet?

Ik ben bang dat ik haar laat vallen. -Ach, kom op.

Lijkt ze op jou of op mij? -Op mij, gelukkig.

Wat een leuk gezin. -Als ze eenmaal getrouwd zijn wel.

Niemand trouwt nog.

We willen ons kind niet hier opvoeden, toch Lea?

Waar anders?

In Milaan. We kunnen bij m'n broers intrekken.

Dan heb je meteen iemand in het noorden.

Wil je naar Milaan?

Ja.

Niet huilen.

Geven ze groepskorting?

Nee, niet binnen. Wegwezen.

Verdomme.

Ik wil niet al die mensen in m'n huis.

Ja, boeien.

Waar ga je met haar heen?

Kun je niet iets tegen hem zeggen?

Lea, wees niet zo'n zeur. Hou op.

Eén, twee, drie. -Wacht.

Deze zijn niet goed. -Hoezo zijn ze niet goed?

Jij met je geintjes. Hier, ga maar.

Volgende.

De volgende. -M'n dierbare vriend.

Wie is dit, verdomme?

Kijk je naar mij? -Naar ons allebei.

Hoe ben je hier gekomen, per kameel of met de trein?

Toch? -Doe het snel.

Eén, twee, drie. Wegwezen. -Volgende.

Wat wil je? -Hulp met het appartement.

Welk? -Flat B, derde etage.

We gaven het aan Chinezen.

Dat is nu van de Chinezen. Geef me de sleutels terug.

Geef me een week om een andere plek te vinden.

Dat kan niet, ga een andere plek zoeken. Ga zoeken, einde verhaal.

Geef me nou een week. -Geef me die sleutels.

Geef me wat tijd.

Ik heb kinderen. Waar moet ik heen? -Niet mijn probleem.

Geef ons die sleutels.

Verspil onze tijd niet. Geef ons die sleutels.

Geef ons de sleutels.

Wat is dit voor herrie? Hoor je de baby niet huilen?

Ja, boeien.

Jij, eruit.

Geef hem gewoon een week. -Ga naar de baby kijken.

Hij heeft twee kinderen. -Eruit.

Rustig aan.

Het spijt me.

Dit gebouw is van het ziekenhuis.

Jullie zijn de huurbazen helemaal niet.

Dit is Milaan, niet Calabria.

Bel de politie als je problemen hebt. -Bedankt voor het idee.

Lea, lekker bezig.

Waarom gaf je haar dat idee? -Wat wil je?

Je broer gaf Carlo veel verantwoordelijkheid.

Wat? Hoepel op.

Ja.

Nou?

Wat wilde hij? -Niks.

Ik dacht dat hij je vriend was, je partner.

Nee, ik vertrouw hem niet.

Renata kan op de baby passen. Laten we uitgaan.

Waarheen?

Ik moet de hele avond werken. Uitgaan, m'n reet.

Ga je nou roken met het kind erbij?

Ze slaapt. -Je bent een idioot.

Carlo maakt me niet gelukkig. Ik wil bij hem weg.

Hoor je me? -Hij is je man.

We zijn niet getrouwd. -Dat maakt niet uit.

Zijn dit de middeleeuwen? -Je mag niet zomaar alles.

Wat mag niet? -Dat weet je heel goed.

Roken en dealen en mensen vermoorden…

Wat bedoel je in godsnaam?

Carlo is een van mijn mannen.

Hou op met je gezeur, Lea. Wees niet zo respectloos.

Of ik maak je af.

Wil jij ook naar Milaan? -Je eten.

Oma is er.

Hier is wat brood, jam, olijven en worst.

In Milaan hebben we ook winkels.

Zo mooi.

Waarom blijf je niet een tijdje hier met haar?

Ik ben gelukkig in Milaan.

Ik praat wel met Floriano. -Mama, alsjeblieft…

MILAAN, WINTER 1995

Laat maar zien, Denise. Kom hier.

Kom hier. Maak me niet boos.

Nee. Maak me niet boos. Kom.

Wat is dat voor herrie?

Is het carnaval of zo?

Ze is jarig. Ik zei dat ze alles kon dragen.

Oké. Er klopt iets niet bij Antonio. Ga kijken.

Waarvoor? -Ga naar de naaister of zo.

Opschieten.

Mama komt zo terug.

Zeg iets tegen haar.

Lach eens naar papa, Denise.

Nou? Ben je boos?

Ik hou niet van bedriegers.

Kijk me aan. Ben je een bedrieger? Wat is er?

Snap je het niet?

Mevrouw Orlandi, ik ben het, Lea. -Ik kom.

Lea. -Goedemorgen. Heb je roze linten?

Ik zal eens kijken.

Kijk me aan.

Wat is er?

Wat kijk je nou?

Bang? Het is geen geheim dat je een dealer bent.

Lea, ik heb schoon genoeg van je arrogantie.

Jij, je broer en je man zijn niks waard.

Ik dacht dat jullie partners waren. -Leg ze dat dan eens uit.

Partners behandelen elkaar eerlijk.

Zal ik ze ook vertellen dat je hun koeriers en klanten steelt?

Ik heb niks gestolen. Hij heeft altijd voor me gewerkt.

Als iemand hem nodig heeft, moeten ze het aardig vragen.

Ik werk niet onder je man. -Goed om te weten.

Wat ben je grappig. Zeg het maar, dan laat ik het zien.

Hij rukt je kop eraf.

Zeg hem maar dat ik bang ben. -Genoeg.

Hou op en laat Lea met rust.

Nou?

Nou?

Nou? Hij sloeg me en je kwam niet naar beneden.

Zo stoer ben je dus niet. -Wat deed hij?

Laat zien wie de baas is. Stelletje beesten.

Hij krijgt z'n verdiende loon.

Raak me niet aan.

Lina, bedankt voor gisteren. Je kwam voor me op.

Boeven, maffiosi…

Hoe kun je met zo iemand leven?

Wat doe je nog bij die schurk? Laat hem vallen.

Nee, hij is de vader van m'n dochter.

Zeg dat hij ophoepelt. -En dan?

Je vindt zo een aardige jongen.

Er zijn niet alleen klootzakken, weet je.

Een 'aardige jongen' wil mij en m'n dochter niet.

Een neef van me heeft een café in Bergamo.

Bergamo is geweldig.

Hij zoekt goed personeel, iemand die aantrekkelijk is…

…maar serieus, niet zoals de hoeren hier.

Ik praat wel met hem.

Wat is er zo grappig? Ik praat wel met hem.

Mama. -Blijf hier, ik ben zo terug.

Doe het licht niet aan. Blijf hier.

Mama.

Waarom?

M'n man.

Mama. -Het is oké, we gaan weer slapen.

Er is niets gebeurd.

Ga liggen, het is koud.

Kom hier. -Mama.

Er is niets gebeurd.

Mama, mag Caty blijven logeren als ze dat wil?

We vragen het haar moeder als ze er zijn.

Wanneer komen ze?

Politie. -Geen beweging.

Ik heb niets gedaan.

Rustig aan. -Tegen de muur.

Laat me los.

Rustig aan. -Kom op.

Rustig aan.

Denise, hou op met dat water.

Droog je handen. Kom. Je bent helemaal nat.

Droog je handen.

Lea Garofalo en Denise Cosco, m'n dochter.

Bedankt.

Hé.

Hoi, Denise.

Zeg hallo tegen papa. -Hoi.

Ze trok haar mooie jurk aan om je te zien.

Ga even spelen, schat.

Ik heb de advocaat gesproken. Het gaat alleen om dealen.

Niets ernstigs, ik kom over een paar jaar vrij.

Ze slaapt niet meer sinds de politie kwam.

Ze is niet de enige. -Maar zij is pas vijf.

Je geeft geen zak om ons.

Hoezo? Ben je hier om te ruziën?

Carlo, ik wil het uitmaken. Ik wil dit leven niet voor Denise.

Zeg dat nog eens?

Wat?

Ik verstond je niet.

Ik wil het uitmaken.

Help. Laat me los.

Laat me los. Help.

Raak me niet aan.

Mama.

Laat me los.

Geef me die roze.

Hou je van kleine steden? -Zoals bij oma?

Nee, iets groter. Geef dat aan mij.

Nou?

Wat bedoel je? -Wat doe je?

Wat denk je? Ik verlaat deze rotplek.

Bedankt. -Geen dank.

Ik wist al dat je een kreng was…

…maar weggaan terwijl je man vastzit…

Hij is m'n man niet en ik heb hem verlaten.

We zijn geen familie meer, dus pas op.

Ellendeling.

Hoe ga je je dochter onderhouden zonder ons geld?

Ik ben liever een hoer dan dat ik je geld aanneem.

Nee, dat is een goed voorbeeld voor je dochter.

Tot ziens, Renata.

Ik heb met je te doen. Jij haat dit leven ook.

Hou je mond.

Ik heb niets tegen je.

Ik gaf zelfs om je.

Rot op, slet.

Hier. Rij voorzichtig.

Hulp nodig? -Nee, het lukt wel.

Groei niet te hard, anders herken ik je niet meer.

Braaf zijn.

Bedankt voor alles. -Het was niets.

Je wordt daar gelukkig.

Niet te hard rijden, begrepen? Rustig aan.

Heb je hulp nodig? -Nee, het lukt wel.

Geef me een kus.

Lea, sorry.

Ik versta er niks van.

De suiker is op.

Kun je nog wat halen in het magazijn?

Ja, ik ga meteen.

Jij begreep me wel, toch? Zeker weten.

Je bent slim.

Jij bent Denise. Je vader houdt veel van je.

Je ziet hem snel weer. Denk niet dat hij niet van je houdt.

Zelfs als iemand zegt dat hij niet van je houdt.

Oké?

Hé, wie ben jij? -Ik wilde weten hoe het met Denise ging.

Waarom?

Ik ben een vriend van Carlo.

Ze moet weten dat hij van haar houdt. -Wegwezen.

Haar vader wil haar zien.

Ga weg of ik bel de politie.

Pas maar op.

Dag, lieverd. -Raak haar niet aan.

Kom hier.

Hallo, moeder. -Hoi, Lea.

Denise, kijk eens wie er is.

Hallo, schatje.

Wat is er? Je ziet bleek.

Ze kwamen naar het café.

Die boeven? -Er is niks gebeurd.

Blijf hier.

Onze auto.

Onze auto staat in brand. -Wat zeg je?

Onze auto.

VERRADERS ZULLEN BOETEN

Wie stuurt die dreigementen? -Hoe moet ik dat weten?

Hij stak de auto in brand, hij belt me 's nachts…

…en liet een schurk langskomen.

Wie zegt dat hij het was? -Dan was jij het.

Geef antwoord. -Dat krijg je voor je daden.

Ga naar huis en doe wat je moet doen.

Ze is zijn dochter.

Je moet je man niet in de steek laten als hij vastzit.

M'n man? We zijn nooit getrouwd.

Omdat jij dat niet wilde. Omdat je het ouderwets vond.

M'n zus is te modern.

Waar kijk je naar? Aan het werk.

Jij ook. Opschieten.

Luister naar me.

Je bent slim en sluw als een kat.

Neem Carlo's werk over en laat zien wat je kunt.

Dan respecteert hij je.

Als het dan nog steeds niet botert, komen we er wel uit.

Wees braaf en niemand zal iets zeggen.

Ik ben niet zoals jij. Ik ga geen drugs dealen.

Doe dan wat je wilt.

Denise. Geef oom een kus.

Heeft hij je geleerd hoe je auto's moet repareren?

Waar gaan we praten? -Kom maar.

En m'n dochter? -Laat haar hier.

Wie past op haar? -De agent. Deze kant op.

Ga zitten.

Ik weet alles over hun zaken in Milaan.

Milaan?

Milaan, ja. Weet je over wie ik het heb?

En dan?

Kom je jezelf aangeven?

Mezelf aangeven? Ik heb niets gedaan.

Maar je broer en je man wel.

Nou en?

Ik ben Lea Garofalo. Gewoon Lea Garofalo.

Ik behoor tot geen familie en geen man, is dat duidelijk?

Zeg me dat je het begrepen hebt, anders vertrek ik.

Nee, ga zitten.

Denk je dat dit makkelijk voor me is?

Ik wil niet dat m'n dochter bang is.

Nee, het is niet makkelijk.

Schat? -Gaan we naar huis?

Ja, maar naar een nieuw huis, een geweldige plek.

Waar? -Dat laten ze nog weten.

Eerst moeten we nieuwe namen uitkiezen. Welke naam wil je?

Maar ik hou van Denise en wil geen andere naam.

Ik heb hem voor je uitgezocht. Ik vind hem ook mooi.

Doe alsof het een spel is. We spelen een tijdje iemand anders.

Dan wil ik Sara zijn.

Goed zo, Sara. En dan word ik…

Alessandra. Vind je dat mooi?

Ja.

Kom binnen.

Zet hun bagage hier neer en wacht beneden.

Dit is de woonkamer met een mooi uitzicht op de stad.

En hier…

…zijn de slaapkamers.

En dit…

…is de keuken.

Mevrouw, dit is uw nieuwe huis.

De huur en vaste lasten zijn betaald.

Bewaar bonnetjes van andere onkosten.

De schoolbus haalt uw dochter op.

Ga zo min mogelijk naar buiten en praat met niemand.

Ga nergens heen, om welke reden dan ook.

Als je ergens heen moet, vraag dan om toestemming.

Goed.

Hoi.

Hallo.

En? -Alles is klaar.

Giuseppe? -Hij komt.

De politie beschermt haar.

Vuile hoer.

Geen zorgen, m'n neef Gennaro zat een tijd bij de politie.

Hij heeft op het hoofdbureau op de computer gekeken.

Weet je waar ze zijn? -Midden-Italië.

Vind haar voor ze te veel zegt. -Ja, komt goed.

Gestoord wijf.

Wat was dat? -Sorry.

Waag het niet.

Denise? -Wij zijn het, mevrouw.

Hoi, mam.

Dag, agent. -Dag, meisje.

Bedankt, tot ziens. -Tot ziens.

Wie komt er? -Een aardige man van het werk.

Wie? -Een collega van me.

Heerlijk. Kook je altijd zo?

Ja. -Nee.

Nee, niet elke dag.

Ik kook de volgende keer, dan word je niet moe.

Waarom zou je hier koken?

Heb je geen huis? -Ja, maar hier is het mooier.

Waarom? -Vanwege het gezelschap.

Je moeder en jij. Beter dan alleen thuisblijven.

Waarom ben je alleen? Heb je geen vrouw of vriendin?

Ooit wel, maar we zijn uit elkaar gegaan.

Jouw schuld of die van haar? -Is dit een verhoor?

Nee, ze mag het vragen.

Het was niemands schuld. Het voelde niet meer…

…alsof we de loterij hadden gewonnen.

We werden verdrietig.

Het was beter om uit elkaar te gaan.

Je bent doodop. Ga naar bed.

Ik heb morgen geen school.

Vliegen, vliegen…

…boven de slaapwolken.

Tijd om te gaan slapen. Slaap lekker.

Papa.

Bedankt, wacht op de gang terwijl ik haar omkleed.

Schat.

Ik doe je pyjama aan.

Sla linksaf.

Die stem van haar.

Elk woord dat ze zegt, maakt me…

Ze hadden een foto van haar bij dat ding moeten geven.

Hou op. Voor hetzelfde geld is ze een feeks.

Met zo'n stem kan ze geen heks zijn.

Waar brengt dat ding ons naartoe?

Ik heb geen idee.

POLITIE

De politie?

Welk adres voerde je in? -Wat ze me gaven.

Wat gaat Carlo zeggen? Verdomd rotding.

Kom op. -Snel.

Ik hoor je niet, praat harder. Hallo? Schreeuw.

Hallo?

Jullie kunnen ook helemaal niks. Stelletje sukkels.

Hallo?

Praat harder. Kun je dan helemaal niks?

Ga de straat op en zoek haar.

Het is geen grote stad. Ze moet ergens zijn.

Weet je het zeker? Waren zij het?

Haal ons hier weg, we zijn niet veilig.

We zullen zien. -Wat zien? Ik overdrijf niet.

Je getuigenis is niet genoeg. Het is indirect bewijs.

We moeten het bevestigen. -Doe dat dan. Dat is jouw taak.

We moeten kijken of het genoeg is.

Als ik een moordenaar was die informant werd…

…was het dan makkelijker geweest?

Was het dan effectiever?

Vind je dit huis mooi?

Nou, het is klein.

Klein?

Het is zo kleurrijk. De muren zijn kleurrijk.

Er is geen bed. -Daar is het.

Kijk eens hoe gaaf het is. Het is groen.

Het is geweldig.

Ik had m'n eigen kamer.

Hier moeten we een bed delen.

We moeten ver weg gaan naar een plek waar niemand ons kent.

Amerika. -Nee, nog verder.

Australië is een prachtig land.

Een plek vol kangoeroes waar niemand ons vindt.

Hoe komen we daar? -Ik overtuig ze wel, het is beter.

Ze geven ons paspoorten en we zijn klaar.

Ze hoeven geen tijd of geld meer te verspillen.

Ze geven niet om ons.

Spreken ze daar Engels? -Ja, en dat krijg je op school.

Ja, maar hoe zit het met jou?

Ik red me wel. Ik leer het van liedjes en jij helpt me.

Heb je Angelo verteld dat we hier zijn?

Nee, dat mag ik niet.

Jammer.

Ja, jammer.

PETILIA POLICASTRO, WINTER 2005

Hij vroeg of ik iets gevangen had.

'Pas op, want deze vissen bijten.'

Hij zei: 'Deze visjes bijten.'

'Wat voor vissen zijn het?'

'Het zijn…'

Heb ik wat van je aan?

Nee.

Kijk dan de andere kant op.

Ik haat het als mensen naar me staren. Begrepen?

Ik heb niets tegen je, je bent je zus niet.

Precies.

Sorry, de raad verwijdert je uit de getuigenbescherming.

Ze hebben net m'n broer vermoord. -Ja, ik weet het, maar…

Dit onderzoek liep daarvoor al.

Helaas blijkt uit de bevindingen…

…dat de samenwerking niet erg vruchtbaar was…

Dit is geen samenwerking.

Ik werk niet samen. Hoe vaak moet ik dat nog zeggen?

Ik ben een getuige.

En je zegt dat het niet vruchtbaar was?

Ligt dat aan mij? Is het mijn schuld dat je niks hebt?

Intussen zijn de boeven er nog. Mooi.

Nou?

Hoe ging het?

Waar sturen ze ons heen?

Zeiden ze dat niet?

Mam, geef antwoord.

Ze sturen ons nergens heen. We gaan alleen.

Ik kan niet wachten om hier weg te komen.

Waarom ga je weg? -Mam, alsjeblieft.

Wat ga je hier de hele dag doen?

Ga naar de stad en zoek werk.

Ik heb geen papieren.

En ze mist een jaar school.

Dat weet ik. Dat hoef jij me niet te vertellen.

Ga opendoen.

Hoi, Denise.

Je bent zo mooi.

Hallo.

Ik kom in vrede, vriendschap en respect.

Ga zitten.

Ik moet jullie iets vertellen.

Ik ga wel zitten.

Ik had niets te maken met Floriano's dood.

Hij was m'n vriend en m'n broeder.

Na alles wat er is gebeurd, wil ik dat we de strijdbijl begraven.

Laten we doen wat het beste is voor Denise.

De getuigenbescherming liet je vallen.

Ze beloven je de wereld, zodat je zegt wat ze willen horen…

…en dan dumpen ze je.

Nu Floriano weg is, wie zorgt er nu voor je?

Het is aan mij.

Ik zal je helpen, want ze is m'n zonnestraaltje.

Ze verdient een goed leven.

Lea, ik hield van je.

Het is niemand z'n schuld.

Maar we maken het goed voor Denise.

Zet je trots opzij en laat me een huis voor je kopen.

Ver van degenen die je kwaad willen doen.

Ik ga nu weg.

Dag, Denise.

Licht van m'n leven.

Als ik mag, mevrouw Santina, laat ik een klein cadeautje achter.

Nooit meer sloven in andermans huis.

Deze is licht.

We doen deze dicht.

De sleutels.

Doe altijd je deur op slot.

We zijn er.

Niet slecht.

Het is geen paleis, maar het zal je wel bevallen.

Toch, Denise?

Mama.

Mam.

Mama.

Wat is er? -De wasmachine is kapot.

Hoezo? -Hij doet niks.

Zit de stekker erin? -Ja.

Carlo?

Wat? -De wasmachine is kapot.

Zit de stekker erin? -Ja, ik heb al gekeken.

Ik stuur iemand om het op te lossen.

Het is laat. Misschien moet ik hier slapen.

Nee, ga terug naar huis.

Is dit niet mijn huis? Ik betaal toch?

Mag ik geen grapje maken?

Maak je je ergens zorgen om?

Nee, laat me slapen.

Ik ken je. Ik weet wanneer je iets dwarszit.

Is het school?

Maak je je zorgen om je nieuwe klas? -Ik zei nee.

Wie is daar? -De loodgieter.

Ben jij de loodgieter?

Waar is de wasmachine? -In de keuken, deze kant op.

Hier is het. -Goed.

Even kijken.

Misschien is het de printplaat.

Het is net een operatie, mevrouw.

Daar gaan we. Eens kijken.

Kijk eens, mevrouw. Het probleem zit hierachter.

Hou je mond. Hou je mond, hoer.

Mama.

Kreng.

Kom op.

Rijden.

Waarom slaap je in een tent in de kou?

Ga naar huis, wij beschermen je.

Dan vermoorden ze me. Ik vertrouw jullie niet meer.

Ze? Je zei dat het één man was.

Iemand wachtte buiten op hem en ze reden samen weg.

Wie? -Waarom zou ik iets zeggen?

Je hebt me uit de getuigenbescherming gehaald.

Vertrouw erop dat ze je er weer in zetten.

Als ik haar was, had ik m'n leven niet op het spel gezet.

Denise.

Hoi, mama. -En Carlo?

Carlo is in Milaan. We gaan naar huis.

Ik draag dat wel. -Niet nodig. Ben je moe?

Waarom geld verspillen aan eten kopen? -Ik wil niet afhankelijk van je zijn.

Je hebt niets. -Ik wil nu niet praten.

Nee, doe dat weg. Maak me niet boos.

Voor je dochter.

Prima, een cadeau van jou.

Kijk eens hoe mooi.

Kom, we gaan naar binnen.

Hoeveel kost deze? -59,90.

Ik vind hem niet leuk.

Je vond hem eerst leuk.

Wacht even. Kom mee.

Niet verkopen. We zijn zo terug.

Hallo. Hoeveel krijg ik voor deze armband en ketting?

Wat doe je? -Geen zorgen.

Nee, geef terug.

We kunnen zo niet doorgaan. Je hebt een vader.

Daar lijkt het niet op. -Maar toch.

Hij heeft geld, dus bel hem.

Dat wil ik niet.

Hij is boos op mij, niet op jou. Hij houdt van je, je bent z'n dochter.

Ik wil niet bellen. -Maar je moet wel.

Jij doet jouw deel en ik het mijne en zo lossen we dit op.

BARI, HERFST 2009

We moeten een collectief bewustzijn creëren op alle fronten:

Organisaties, overheidsinstanties…

We moeten een collectief bewustzijn creëren.

We moeten allemaal helpen…

…omdat de basale hulp van de staat niet genoeg is.

Ze hebben niet alleen een huis nodig…

…maar ook een nieuwe identiteit, om ze te beschermen.

Die mensen hebben ons nodig.

Ze moeten onder ons zijn en precies zoals wij zijn.

Dat wil zeggen: normaal.

Don Ciotti, pardon.

Pardon. -Hallo.

Aangenaam. Lea. -Zeg maar Luigi.

Luigi.

Je had het over mensen als ik.

Kun je me misschien adviseren…

…of iemand vinden die me kan helpen?

Ja, natuurlijk.

Sorry dat ik te laat ben.

Ik ben een typische Calabriër. -Geen probleem. Ik ben Siciliaan.

Bedankt, wat leuk.

Maar dat was niet nodig.

Ben je op de hoogte gebracht door don… Ik bedoel Luigi?

Waarom wil hij geen don worden genoemd?

Het komt van het Latijnse 'dominus', meester.

Hij wil een vriend zijn, geen meester.

Heeft hij je over m'n probleem verteld? -Heb je geld nodig?

Nee, ik wil werk. De 'ndrangheta gaf me een aalmoes.

Je hebt gelijk, sorry.

Mag ik roken? -Natuurlijk, ga je gang.

Ja, ik rook. Ik ben niet volmaakt.

Wie wel?

Sinds ik ze heb aangegeven, ben ik constant verhuisd.

Ik heb sinds 2006 geen legitimatie. Niemand neemt me aan.

Ze moeten je een identiteitsbewijs geven.

Ze nemen hun tijd. -Dat regel ik wel.

Is het moeilijk om advocaat te zijn? -Nee.

Denise wil advocaat worden.

Ze wil rechten studeren om me uit de problemen te helpen.

Dan zorgen we dat ze gaat studeren.

Ik wil haar vader in Milaan vragen om haar studie te betalen.

Is dat een goed idee?

Hij is gek op z'n dochter.

Met haar erbij ben ik veilig. Ze is m'n verzekeringspolis.

Ze heeft nekpijn. Verkeerd geslapen.

Denise? Ja, dat komt van de reis.

Zijn ze zwaar? -Nee, geen probleem.

Ik wil over Denise praten.

Ik heb het morgen druk. We praten 's avonds. Ga wandelen.

Ga lekker winkelen en dan kom ik je ophalen.

Ik heb een mooi hotel voor jullie geboekt. Ik trakteer natuurlijk.

Je hoeft je geen zorgen te maken.

Bedankt.

24 NOVEMBER 2009

Wat maakt het uit. We hebben geen zebrapad nodig.

Excuseer.

Herinner je je Milaan nog?

Niet echt. -Mooi, hè?

'Milaan is altijd Milaan.'

Ik vind Milaan leuk. Zonder je vader zou ik terugkomen.

Is dat hem?

Hoe was het, Denise? Vond je Milaan leuk?

Ja, alleen jammer dat het zo koud is.

Kom mee naar huis, rust uit en zeg hallo tegen tante.

We willen al de hele dag met je praten.

Ze is in Milaan, ze moet haar oude huis zien.

Wil je erheen?

Ja. -Oké, maar ik kom niet.

Geen probleem. Ik zet haar af en kom je halen.

En dan praten we over de studie van deze jongedame.

Dag.

Weet je nog waar jij en je moeder sliepen?

Nu slapen oom Giuseppe en ik er.

Weet je nog? -Niet echt.

Zelfs niet de meubels? Deze met de stickers?

En die tekening van mij.

Lieverd.

Kom iets eten.

Heb je trek? -Niet echt.

Ik maak extra pasta, want ik heb heerlijke saus gemaakt.

Als je kijkt, gaat het nooit koken.

Dat werd tijd. Ik heb het ijskoud. -Sorry.

Denise neemt niet op. -Misschien is er geen bereik.

Stap in.

Vreemd. Mama heeft gebeld, maar nu staat haar telefoon uit.

Misschien is er geen bereik of heeft ze hem uitgezet.

Nee, ze waarschuwt me altijd voor ze hem uitzet.

Misschien is haar batterij leeg.

Je weet hoe ze is.

Kom, neem een stuk varkensvlees. Het komt rechtstreeks uit Petilia.

Ik heb geen trek.

Papa, waar is mama? -Hoi, ze wacht buiten.

Hallo, Renata. -Hoi.

Ben je er klaar voor? Pak je tas, we gaan.

Heb je gegeten? Kom mee.

Ik dacht dat ze in de auto zat.

Ze wilde niet komen, ze wilde een stukje wandelen.

Ze is vlakbij, stap in.

Ze vroeg 400 euro en ik had maar 200 euro.

Ze ging door het lint. -Stop, laat me eruit.

Wat… -Stop.

Wat doet ze?

Pardon, heeft u een vrouw in het zwart gezien met bruin haar?

Pardon, heeft u een vrouw in het zwart gezien, met een rugzak?

Wat doet ze?

Heeft u een vrouw in het zwart gezien met bruin haar?

Hier is ze ook niet. Ze is er niet.

Ze is nergens te bekennen. -We gaan naar huis. Ze belt wel.

Nee. Waar is ze? Breng me naar de politie.

Waarom? -Breng me erheen.

Rustig aan.

Breng me erheen.

We willen iemand als vermist opgeven.

Mag ik uw legitimatie.

Heb jij wat?

We hadden om 21.30 uur afgesproken.

Ik zou haar en haar kind naar het station brengen.

Ik ben geen kind.

We wachtten, maar ze kwam niet en ze nam niet op.

Ik ben bang dat ze naar Australië is gegaan.

Ze had het altijd over Australië. Toch, Denise?

Heeft u een foto van haar?

Nee. -Ja.

Ja.

Is er iets?

Nee.

Wil je iets drinken?

Kom mee.

Waar ga je heen? -Wacht hier.

Ga verder met m'n collega. Ik haal wat water voor haar.

Rustig maar, alles komt goed.

Pardon, wilt u ons wat privacy geven?

Drink op.

Hij heeft haar vermoord.

Hij en z'n broers.

Denise, vertrouw je mij en de inspecteur?

Luister, je bent minderjarig.

Ik mag je niet ondervragen zonder rechter.

We hebben geen bewijs tegen je vader.

Als we hem aanhouden, krijgt z'n advocaat hem zo vrij.

Hij heeft nu het ouderlijke gezag.

We kunnen je niet bij hem weghalen.

Misschien kun je ons helpen.

Maar je moet beslissen of je het aandurft.

Doe alsof er niets mis is.

Alsof hij ons allemaal heeft overtuigd.

We houden hem in de gaten…

…en ook je ooms.

Vroeg of laat gaat er een in de fout.

Maar ze mogen niets vermoeden.

Je moet sterk en dapper zijn.

Kun je het aan?

Ja.

Ik bel m'n advocaat en dan zul je het zien.

Wie heeft hier de leiding? Nooit van ouderlijk gezag gehoord?

Als je je eigen wetten maakt, hebben wij geen rechten.

Ik laat het je zien. Haal je baas erbij.

Geef me een sigaret. -Die heb ik niet.

Stop bij een tankstation, dan koop ik ze.

Rook je nog steeds sigaretten?

Het is m'n enige zwakte.

Ja, hoor. -Krijg de kolere.

Denise, wil je je verjaardag in het zuiden vieren, met je familie?

Eindelijk weer samen.

Stil, ze slaapt. -Goed.

Ze vieren m'n verjaardag niet.

Wat bedoel je? -Hoezo?

Denk je dat mama gewoon is weggegaan?

Dat ze me zomaar heeft gedumpt?

Denk je dat?

Ik hield van Lea.

Nee.

Wie is daar?

Nee.

Ik heb een boodschap voor Denise van haar vader.

Nee, Denise voelt zich slecht. Zeg hem dat ze niet kan komen.

Maar het is haar 18e verjaardag en ze kan zich niet slecht voelen.

Niet?

Hoe moet ze zich voelen als ze niet weet waar haar moeder is?

Ik begrijp het. Mag ik haar op z'n minst begroeten?

Laat maar, ze kent me niet eens.

Bedankt, dag.

Een jongeman.

Ik zag hem.

Ik denk dat hij terugkomt.

Stuur hem alsjeblieft weg als hij terugkomt.

Nou? -Wat?

Zeg wat je te zeggen hebt.

M'n vader heeft je gestuurd.

Je vader heeft er niets mee te maken. Dit was mijn idee.

Ze denken dat mama in Australië is.

Dat ze me heeft gedumpt zonder iets te zeggen.

Dat zeggen m'n vader en m'n ooms.

Dat geloof jij zeker ook. -Ik weet niet wat ik moet denken.

Breng me naar huis. -Ga je mee dansen?

Nee.

Maar als je me leert rijden, wil ik misschien wel dansen.

Echt niet.

Kom eens kijken.

Kijk.

Het beste restaurant van Petilia, toch?

Het is een bouwval.

Een bouwval? Meen je dat? Zie je niet…

Weet je hoeveel tafels hier passen?

Kom eens kijken. Wat een uitzicht.

Kijk.

Het mooiste uitzicht van Petilia, Denise.

Net zo mooi als jij.

Ja, maar… het geld?

Wie geeft ons het geld, Carmine? -Dat doe ik.

Ik doe het.

Mag ik m'n dochter omhelzen?

Zet een bedrijf op, samen, en maak het groot.

Zonder hulp van banken of klootzakken, een eerlijk leven.

Je krijgt niets in de schoot geworpen. Mijn meisje werkt ervoor.

Carmine, ga even sigaretten halen.

Ik weet waarom je me haat.

Mama heeft je verlaten, maar je denkt liever dat ik haar vermoord heb.

Dan voel je je beter.

Je bent het enige waar ik van hou.

Ik heb een rotleven vol haatdragende mensen.

Dus als het je helpt om te denken dat ik haar vermoord heb, ga je gang.

Ik zal dat kruis voor je dragen.

Daarom heeft papa brede schouders.

Denise.

Denise, m'n schat.

Ik heb er niets mee te maken. Ik heb niks gedaan.

Meneer, mag ik?

Je vingerafdrukken staan op de wasmachine.

Bewakingscamera's hebben je daar gefilmd, op dat tijdstip.

Je had kunnen wegkomen met poging tot ontvoering…

…maar na wat Lea is overkomen, krijg je levenslang voor moord.

Het is beter om te praten.

25.000 euro. Ik heb nooit een cent gezien.

Ik riskeer levenslang voor 25.000 euro die ik nooit heb gekregen.

Verdomme.

Als ik jou was, zou ik praten. Dan zal de rechter mild zijn.

Je hebt gelijk.

Maar het zijn Calabriërs. -Nou en?

Vraag om getuigenbescherming.

Ze zouden me overal vinden.

Kijk wat er met haar gebeurd is.

Wie? -Lea Garofalo.

Dus jullie waren het.

Wie ben jij, verdomme? Je vraagt te veel.

Jij vertelt alles. Word niet boos op mij.

Als je maar geen politieman bent. -Krijg de kolere.

Carmine.

Laat me los, je doet me pijn. -Tegen de muur.

Rustig aan, zei ik. Rustig.

Je doet me pijn.

Het is voorbij, Denise. We hebben ze allemaal.

Het is niet waar.

En m'n vader? -Die hebben we als eerste gearresteerd.

Waarom Carmine?

Sorry, hij is erbij betrokken.

TURIJN, FEBRUARI 2010

Is advocaat Enza Rando aanwezig? -Wie bent u?

Denise Cosco. -Kom maar mee.

Heb je een afspraak? -Nee.

Geen probleem.

Enza, dit is Denise Cosco.

Denise.

Vertel eens, Denise. Hoe heb je me gevonden?

Internet.

Heb je de hele nacht gereisd?

Ik wil daar niet blijven, met al die mensen.

Heb je onderdak?

Nee.

Ik vraag de rechter om je een veilige adres te geven.

Veilig? Eindig ik dan als m'n moeder? -Nee.

Deze keer ben ik er voor je. We staan allemaal achter je.

Wat gebeurt er met hen?

Ze worden berecht, maar dat zegt weinig.

Ze worden wellicht niet veroordeeld, zonder lijk of getuigen.

Maar ze hebben het gedaan. Ze mogen er niet mee wegkomen.

Ben je bereid te getuigen?

Ik heb het al verteld.

Dat is niet genoeg. Je moet het ook in de rechtbank vertellen…

…waar je vader en je ooms bij zijn.

Niemand geeft om je verdriet.

Hun advocaten zullen je bevooroordeeld en hysterisch noemen.

Ze gaan je moeder zwartmaken. -Als ze het maar laten.

Dat gaan ze doen. En dan mag je niet huilen of boos worden.

Je moet beleefd en rustig antwoord geven.

Kun je dat aan?

MILAAN, HERFST 2011

Gaat u staan.

Edelachtbare, m'n cliënt wil een verklaring afleggen.

Prima, ga je gang.

Ik wil maar één ding zeggen.

Ik ben laaggeschoold. Ik spreek nauwelijks fatsoenlijk Italiaans.

Ik kan me niet goed uiten. Dus edelachtbare…

Edelachtbare, ik heb het al verpest.

Ik kan hier niet getuigen over de valse beschuldigingen.

Ik laat m'n advocaten spreken, omdat ze Italiaans hebben gestudeerd.

Het spijt me.

Is er nog iets anders?

Lea Garofalo ging vrijwillig weg.

Dat is bewezen. Het grootschalige politieonderzoek heeft tot niets geleid.

Er is geen moordwapen…

…en nog belangrijker: geen lijk.

We hebben geen habeas corpus.

Denise, we staan aan jouw kant. We begrijpen je.

Dat is meer dan retoriek. Je vader steunt je.

Hij heeft vaak gezegd dat hij de moeder van z'n dochter nooit kon vermoorden.

Ik hoop dat mevrouw Garofalo de zon snel beu is en terugkomt.

Hoe durf je? Ik heb m'n moeder al twee jaar niet gezien.

Ze is vermoord en jij hebt het over de zon.

We leven met je mee, maar onderbreek ons niet.

Het spijt me.

Het gaat niet goed, hè?

Er is geen bewijs en dat weten ze.

Zullen we je verhoor oefenen?

Maak je geen zorgen over m'n toestand.

Ik huil nu, zodat ik het straks niet meer doe.

Ik ben er klaar voor.

Ik heb geen medelijden met ze.

Het maakt niet uit of het m'n vader of vriend is.

Wat ik voor deze mensen voel…

Ik weet niet eens of het haat is, of woede…

…of onverschilligheid.

Al krijgen ze levenslang, het boeit me niet.

Niemand geeft me m'n moeder terug.

De getuige kan geen vonnis wijzen. Ze is geen rechter.

Ja, advocaat. Laat haar uitspreken. Ga door.

Het was m'n vaders idee dat ik naar Milaan kwam. Toen hij me uitnodigde…

…wist hij dat ik niet alleen kwam.

Bedankt, dat was het.

Ben je gek geworden? Zelfmoord op jouw leeftijd?

Ik moet de rechter spreken. Anders zouden ze het doorkrijgen.

Ik moet haar iets vertellen.

Ja?

Wat is er?

Misschien hebben ze je moeder gevonden.

Majoor. -Wat heb je gevonden?

Ze hebben haar verbrand, in stukken gehakt en verpulverd.

Verzamel alles. -De overblijfselen wegen nog geen kilo.

Er zijn wat botfragmenten en een ketting.

Breng het bewijs.

Herken je ze?

Ja.

Weet je het zeker?

Ja, ik weet het zeker.

Oké, dat is alles.

Pardon, edelachtbare.

Ik wil iets zeggen.

Ik neem alle verantwoordelijkheid voor de moord op Lea Garofalo op me.

Ik had het eerder moeten doen. De anderen zijn onschuldig.

Ze hielpen me alleen om het lijk te verbergen.

Ik had niet de moed m'n dochter te vertellen dat haar moeder dood was.

Ik verdien Denise's haat voor het vermoorden van haar moeder.

Maar waarom getuigenbescherming? Wie zou haar iets aandoen? Ik?

Denkt u dat ik haar ook wil vermoorden?

Ik schaam me diep. Ik zou m'n leven voor haar geven.

Niemand mag m'n dochter wat aandoen.

Ik hoop dat ze me ooit kan vergeven.

Denise, vergeef me.

Stilte.

Ga maar.

En de wasmachine… Ik wilde Lea niet laten vermoorden.

Ze moesten haar een pak slaag geven, maar niet te erg.

Om haar een lesje te leren.

Dat had maar één reden: ze liet me m'n dochter niet zien.

Ik heb Lea in een vlaag van woede vermoord.

Omdat ze zei dat ik Denise nooit meer zou zien.

Ik sloeg haar, ze viel en stootte haar hoofd.

Ik beken dit omdat ik Denise niet wil verliezen.

Nee.

U bekent nu omdat ze het lijk hebben gevonden…

…en u niet meer kunt volhouden dat mevrouw Garofalo is geëmigreerd.

Gaat u staan.

Meneer Venturino.

Wat was uw rol in de moord op Lea Garofalo?

Ik heb het lichaam in stukken gesneden en verbrand.

Ik hielp het lichaam te laten verdwijnen.

Ik moet erop wijzen dat Giuseppe Cosco, ook bekend als Smith…

…er niet aan deelnam…

…maar dat de anderen het vrijwillig deden.

Bravo, goed gedaan.

Als u zo doorgaat, laat ik de zaal ontruimen.

Ga door.

Dank u.

Mr Venturino, waarom besloot Cosco Lea Garofalo te vermoorden?

Lea Garofalo liet haar man in de steek in de gevangenis.

Ze werkte samen met de politie en maakte zichzelf te schande.

En ze maakte nog iemand te schande:

Haar broer Floriano.

Volgens de regels van de 'ndrangheta had Floriano haar moeten vermoorden.

In 2000 of 2002…

…had hij de kans haar te vermoorden.

Maar hij spaarde haar.

Hij stak haar auto in brand om haar te waarschuwen…

…zodat ze kon vluchten.

Toen gaf de familie Carlo Cosco toestemming…

…om Lea te doden…

…en ook Floriano, omdat hij z'n plicht niet deed.

Dat zijn de regels.

Dat zijn de regels.

U had geen affiniteit met ze.

Waarom ging u dan akkoord met dit misdadige plan?

Ik was hun dealer.

Ik hoorde praktisch bij de familie.

En ik kon niet…

Ik…

…was dealer…

…om geld te verdienen.

Als ze je een aanbod doen, kun je geen nee zeggen.

Daarna kreeg u een relatie…

…met de dochter van de vrouw die u had laten verdwijnen.

Lang voor m'n arrestatie had ik al spijt van wat ik had gedaan.

En…

Ik had er spijt van…

…omdat ik zag hoe eenzaam Denise was.

Verteerd door verdriet.

Je ging wandelen…

Je ging de berg op…

…zelfs in de regen.

En ik kon niet zien…

…of het de regen was…

…of je tranen.

Als ik je zo zag…

…wilde ik het zeggen.

Ik wilde alles opbiechten.

Maar dat kon ik niet.

Gaat u staan.

Namens het Italiaanse volk acht het gerechtshof van Milaan…

…in overeenstemming met secties 533…

…535, 538…

…en 539 van het strafrecht…

…Carlo Cosco, Vito Cosco, Rosario Curcio…

…Carmine Venturino en Massimo Sabatino…

…schuldig aan hun misdrijven.

Ze krijgen allemaal levenslang.

Stilte.

Op basis van sectie 530 van het strafrecht…

…is Giuseppe Cosco vrijgesproken.

Stilte.

Sorry.

Hij had geen deel aan het misdrijf.

De veroordeelden moeten alle juridische kosten betalen…

…mogen nooit meer voor de overheid werken…

…en verliezen ook elk ouderlijke gezag.

De zitting is gesloten.

Er rest ons nog maar één ding. -Wat?

Ze is nooit begraven omdat er geen lijk was.

Nu dat er wel is, wil ik een begrafenis voor haar.

Maar niet in haar geboorteplaats.

Hier, waar ze haar hebben vermoord, in Milaan.

Met een geweldige ceremonie, als een oude held.

Hallo, allemaal. Bedankt voor jullie komst.

Lea, m'n geliefde moeder, had de moed…

…om de maffiacultuur te trotseren…

…en de kracht om niet toe te geven…

…aan onderdanigheid en onverschilligheid.

Maar jullie aanwezigheid…

…is een teken van steun. Niet alleen voor haar…

…maar voor alle mannen en vrouwen…

…die risico's hebben genomen of nog nemen.

Voor mij…

…is deze dag moeilijk.

Maar jij hebt me kracht gegeven.

Het is vast allemaal voor mijn bestwil gebeurd.

Ik zal je eeuwig dankbaar blijven.

Dag, Lea.

Dag, mama.

Ondertiteld door: Geert Spekken