Original subtitles

Deze sport is de ultieme teamsport.

Sommige teams zijn een lust voor het oog.

Ze zijn gecoördineerd, en iedereen zit op dezelfde golflengte.

Eén speler gooit een pass en je weet gewoon dat die goed terechtkomt.

Het is als geesten die versmelten.

Het heeft veel te maken met de spelers in het team.

Het heeft veel te maken met de aanvallers.

Maar meestal gaat het om één speler in het bijzonder die alles doet lukken.

Het lijkt een beetje op ballet, eerlijk gezegd.

De coördinatie, de schoonheid van die atleten die door de lucht zweven...

Ze doen dingen die mensen met verstomming slaan.

Mensen denken dat ze zulke dingen af en toe zien.

Iets wat ze nog niet hadden gezien.

Zulke spelers doen dat constant.

Hemeltje, ik word al enthousiast als ik erover praat.

Als je de beste spelers moet opsommen, kun je er zo'n 50 noemen.

De generatie van m'n grootvader, vader, kinderen en mezelf.

Maar al die generaties hadden maar twee spelers die echt domineerden.

Wilt Chamberlain en Shaquille O'Neal. Dat snapten mensen nooit.

Ik wilde niet de beste zijn. Ik wilde gevreesd worden.

De 28 teams moesten zo bang zijn, dat ze de regels wilden veranderen.

Ik vond het altijd interessant

dat 27 teams tijdens de zomer een strategie bedachten tegen één speler.

Met de nieuwe regels is die zone niet meer verboden.

Voorheen moest je ergens staan en kwam er een dubbel bij een pass.

Maar met die nieuwe regels mocht die meteen komen.

Zet een speler voor, achter en naast me,

als ik iets wil doen, doe ik het. Ik moest wel domineren.

Ik wilde niet LSU-alumnus en eerste keuze zijn en dan niets verwezenlijken.

Ik wilde LSU-alumnus, eerste keuze, NBA-kampioen en Hall of Famer zijn.

Dat is dominantie.

Hij was zo goed dat het bijna saai werd voor hem.

Wanneer Shaq wilde spelen, was het voorbij en wonnen we.

Maar hij wilde niet altijd spelen.

Shaq trainde niet graag, maar ik maakte uitzonderingen voor hem.

Ik zei tegen Shaq: 'Het was een lang seizoen, je hebt veel gespeeld.

Je lichaam moet herstellen. We beginnen in september met de training.'

En hij kwam weer trainen op 28 september in plaats van 1 september.

Ik ging echt niet trainen om tegen sukkels van de NBA te spelen.

Waarom? Voor wie? Ik raak fit wanneer ik fit raak.

Ik kon niet spelen tegen twee of drie verdedigers

en elke wedstrijd 38 minuten spelen en dan in de zomer trainen.

Dan putte ik mezelf uit. Ik moest rusten en dat deed ik.

Het voordeel daarvan was dat ik meer vlees, meer stootkussens had

tegen de aanvallen die ik zou moeten incasseren.

Wanneer die vlooien fouten op me begingen, voelde ik het niet eens.

Rot op, vlo.

Er waren al wrijvingen voor mijn komst. Dat moest opgelost worden.

Shaq wilde zijn grote broer zijn en Kobe had geen interesse.

Ze zouden vanaf het begin anders zijn.

Kobe had geen interesse in mooie velgen, meiden of wat dan ook.

Hij wilde basketbal spelen.

Kobe wilde vanaf buiten naar binnen spelen en Shaq net andersom.

Kobe vond dat Shaqs aanwezigheid en dominantie

op zich al genoeg waren om zijn eigen aanwezigheid en dominantie te temperen.

Vanaf 2001 begon je te merken dat Kobe meer wilde.

En Shaq moest de feiten onder ogen zien en vanaf 2000 een stapje terug zetten.

Hij had het moeilijk om fit te blijven.

Hij had wat kleine schrammen en kneuzingen, hij was veranderd.

Orlando-Shaq stond scherp, 130 kilo. Bij de Lakers woog hij bijna tien kilo meer.

Wanneer Shaq een blessure had, wisten we dat het te wijten was aan z'n gewicht.

Kobe raakte gefrustreerd en zei: 'Ik heb je nodig. Je mag niet uitvallen.

Zorg dat je in vorm bent.'

Daar ging hun ruzie over. Het ging nooit om geld of kansen.

Shaq moest in vorm zijn en beschikbaar zijn voor het team.

Kobe hield zich nooit bezig met achterklap.

Hij was altijd heel open en kwam voor zijn mening uit.

Hij liet zijn frustratie ook optekenen.

Dan zei hij: Als ik vind dat hij uit vorm is, zeg ik dat gewoon.

Je moet een olifantshuid hebben, zeker als je opgroeit bij een drilmeester.

Dus ik probeer elke dag op te kijken en Sarge te bedanken.

Die woorden kwetsen me niet, maar ik ben een mens en ik zal boos worden.

Je kunt die dingen compartimenteren.

Mensen die uitblinken in alles, kunnen hun gevoelens compartimenteren

om een bepaald project af te werken.

Ik heb me al vanaf jonge leeftijd laten motiveren door kritiek.

Dat moest ik wel, want ik kon niet altijd vechten.

Ik moest leren te compartiment... Wat is het woord ook weer?

Compartimenteren. - Ik moest leren te compartimenteren.

En we hadden enkele meesters op dat gebied.

Zelfs met dat gedoe met Kobe. We zeiden allebei dingen

en dat was perfect, want men dacht altijd aan de situatie tussen ons.

Maar niemand wist waar we echt mee bezig waren, dus...

De titelverdediger is aan het pieken. Ze wonnen hun laatste acht...

Het succes van het team hield aan.

Ongeacht wat er speelde tussen Shaq en Kobe.

De Lakers kunnen niet beter spelen dan dit.

We hadden een missie. Iedereen was fit,

iedereen speelde goed en kende zijn rol.

Ik kreeg de bal en Kobe kreeg ook zijn kans.

En de anderen kregen de bal ook toegespeeld. Iedereen was top.

Dat was ons doel.

Eén titel winnen is al moeilijk.

Twee titels op rij winnen, is nog moeilijker.

Want iedereen komt achter je aan.

Iedereen heeft transfers gedaan om de kampioen te kunnen verslaan.

Shaq met de rebound.

De Lakers verpletteren de Portland Trail Blazers in de eerste ronde.

O'Neal dribbelt tot bij de ring en stormt naar binnen.

Shaquille O'Neal domineert.

Kobe staat aan de zijkant en gooit. In de ring.

En hij zegt het publiek te zwijgen.

Er wordt hevig gevochten om de rebound en O'Neal dunkt hem erin.

De Lakers verslaan de Spurs.

Ik hou van titels. Ik wil dat mijn team ongeslagen is.

Wilt kon dat niet, Kareem ook niet. Ik ben dol op titels.

We hadden iedereen razend snel verslagen in de play-offs.

Daarom hadden we twee weken vrij.

Als je weet dat je over vier wedstrijden de titel kunt pakken...

begin je te geloven in die tweede titel op rij.

We hadden te veel vrije tijd en waren ongeïnspireerd.

Maar niemand zou ons verslaan. Niet dat jaar.

Ondertussen

Het zijn de laatste seconden van het derde kwart.

Iverson, met twee verdedigers, wil die driepunter.

Hij gaat er nog net in.

Voor het eerst in 18 jaar gaan de Sixers naar de NBA-finale.

Oké, Philadelphia dus.

De laatste seconden. Snow doet nog een poging.

Het worden verlengingen.

We wisten dat we konden winnen.

We deden ons best en verwachtten om te winnen.

Niemand geloofde in ons en deze zege stijgt ons heus niet naar het hoofd.

We hebben nog veel werk voor de boeg.

We blijven ons best doen en we zien wel.

Ze wonnen.

Wij waren wat vastgeroest en AI deed zijn ding.

Door hun consistentie in de play-offs hadden ze een ritme.

In de kleedkamer zei Phil Jackson dat we moesten zwijgen en luisteren.

Er was één ruimte tussen onze kleedkamers en we hoorden hen feesten.

Phil riep: We hadden 16 keer op rij kunnen winnen, maar jullie verpestten het.

We moesten onze focus terugvinden.

Men vroeg me of ik bezorgd was. 'Nee, we winnen de volgende wedstrijden.'

Zij speelden boven hun kunnen en wij konden zoveel beter.

Het was een kwestie van tijd.

Dikembe, wat een ongelooflijke strijd. Hoe was het om tegen Shaq te spelen?

Ik denk dat ik een goede wedstrijd heb gespeeld.

Mijn aanwezigheid was erg belangrijk.

Ik ben blij dat ik mijn team heb geholpen met de zege.

Als ik boos word, is het voorbij.

Ik mocht Dikembe en AI wel. Ik droeg hun geen kwaad hart toe.

Ik kon niet putten uit enige woede jegens hen.

Op een vroege ochtend kwam Jerome langs. 'Weet je wat Dikembe zei?'

Ik was ontbijtgranen aan het eten.

'Wat zei hij?'

'Mutombo wil man op man spelen.'

Dat getuigt van weinig respect.

'Ze respecteren je niet.' - 'Dat heeft hij niet gezegd.'

'Het stond in de krant.' - En ik las de krant.

'Ik ben verdediger van het jaar.

Ik speel man op man, wij doen niet aan dubbele verdediging.

Hij valt wel mee.'

Ik was kwaad. 'Jij krijgt een pak rammel vanavond.'

Een grote ovatie voor de Lakers.

Shaquille in een geweldige positie.

Hij zet Mutombo gewoon opzij na zijn zesde overtreding.

De Philadelphia 76ers staan onder druk.

Rebound naar O'Neal en hij dunkt hem in de ring.

Mutombo krijgt een pak slaag.

Het was een lastige reeks voor Dikembe, maar ik bewonderde zijn poging.

Shaquille O'Neal met een wilde rechtse blok.

Weer een slamdunk.

Shaq naar de baseline en hij scoort.

O'Neal met een krachtige beweging.

Heel veel Shaquille O'Neal.

Het was de grote Shaquille O'Neal-show.

Twee keer op rij MVP.

Proficiat, Shaquille O'Neal, MVP van de NBA-finale van 2001.

Ik moest denken aan wat mijn vader me altijd heeft geleerd.

Ik heb het je gezegd, knul.

Hij leerde me naar alles te kijken op het moment zelf,

los te laten en me te concentreren op het volgende moment.

Niemand geeft om wat je gisteren hebt gedaan.

Het gaat om wat je morgen doet.

Ik heb Phil goed leren kennen.

De Sarge leidde het huishouden met een strenge hand.

Er was altijd discipline.

Sergeant Harrison bracht me militaire discipline bij

en Michael Parish en Jerome Crawford brachten me politiediscipline bij.

Wanneer je die combineert, kan er niets misgaan.

Wanneer ik als kind zei wat ik wilde worden,

was dat basketbalspeler, rapper of agent.

Hij heeft een passie voor de politie.

In mijn jeugd had je buurtpolitie.

Bepaalde agenten in bepaalde buurten kenden iedereen.

Oom Mike en Jerome liepen ongewapend de achterbuurten in.

Ze kregen zoveel respect.

Ik werd een voorbeeld in de gemeenschap en begreep mensen hun problemen.

Ik wist wat ik ging doen. Ik zou agent worden.

Ik ben lang agent geweest in de straten van Newark.

Ik weet wat de straat inhoudt.

Ik heb hem nooit aangemoedigd, dat zou ik nooit hebben gedaan.

Maar het was zijn passie. Hij wilde helpen.

Ik wilde bewijzen dat ik het meende.

Ik werkte voor de havenpolitie van LA en ik deed hetzelfde als de anderen.

Ik patrouilleerde, werd rechercheur, arresteerde en verhoorde mensen.

Hij ging naar de academie en maakte zichzelf wijs dat hij agent was.

Op een ochtend begon hij me te fouilleren alsof ik een crimineel was.

Shaq gedroeg zich altijd als een agent bij Gary Vitti.

'Tegen de muur.'

Het was leuk en grappig, iedereen heeft er goed mee gelachen.

Maar hij hield niet op. Elke ochtend kreeg ik ervanlangs.

Vitti kon er eerst nog mee lachen, maar na een tijdje had hij er genoeg van.

Heeft hij verteld over onze bokswedstrijd?

Op een ochtend was de maat vol, ik vond het niet leuk meer.

Ik had het druk en ik zei tegen hem dat hij me met rust moest laten.

'Wat? Tegen de muur.' Ik zei: Serieus, ik heb het druk.

Ik liep weg, hij greep me vast en duwde me tegen de muur.

Hij wilde zijn arm om me heen doen en ik beet hem.

Hij keerde zich om en zei tegen de rest: Hij verzet zich bij de arrestatie.

Hij zag eruit alsof hij wilde vechten.

Hij maakte zich klaar om mij te slaan.

Ik zag het aankomen, dus ik draaide me om en hij sloeg me achter op mijn bekken.

Hij viel en hapte naar adem.

Ik dacht dat hij dood was. Ik zei: Kom nu, man.

Vitti lag te kreunen en greep naar zijn zij.

Ik dacht: nu zitten we in de problemen.

Oom Jerome wilde me uit de puree helpen en sloot de deur.

'Wat had ik je gezegd?'

We probeerden Gary te troosten, zodat hij ons niet zou verklikken.

Dr. Lombardo, de teamarts, moest me twee inspuitingen geven om te lopen.

Hij huilde, dus Jerome en ik hielden op, maar Gary heeft me nooit verklikt.

Hij was levendig en speels, en je wilde dat hij van je hield.

Want hij zit vol liefde. Tot dat niet het geval is.

Je verlangen naar nalatenschap motiveert je om te blijven scoren.

Je wilt legendarisch zijn.

Je wilt bekendstaan als een dynastie, als iemand die een tijdperk domineerde.

Dat was onze drijfveer in het derde seizoen.

Nu werden we opgejaagd. Ze wilden ons uitschakelen.

Dat is mijn bal

een punt voor mij

we scoren weer

goed zo, Robert

De tweevoudige kampioen en titelverdediger gaat weer

naar de finale van de Western Conference.

Een staande ovatie voor de Lakers.

De wedstrijden tegen de Sacramento Kings waren de allermoeilijkste.

Ik weet niet eens waarom.

Een veelbelovend team uit het noorden en de Lakers uit het zuiden van Californië.

Een team zonder traditie en een team met niets dan traditie.

Phil Jackson zweepte hun fans op.

Hij noemde hen boeren en zei dat ze koebellen naar de wedstrijd brachten.

Shaq noemde hen de Sacramento Queens.

Er ontstond een rivaliteit.

Ze waren samen. C. Webb, Vlade, Stojakovic...

Ze hadden stoere jongens en ze geloofden dat ze ons konden verslaan.

Ken jezelf. Ken je vijand.

Duizend gevechten. Duizend overwinningen.

Het is de eerste wedstrijd van de droomfinale van de Western Conference.

Zeven worden er gespeeld.

Schijnbeweging en O'Neal scoort.

Er wordt een beetje getrokken en geduwd.

Aanvallende overtreding. - O'Neal pakt de rebound.

En ze pakken de eerste wedstrijd.

Center, nummer 21, Vlade Divac.

Forward, nummer vier, Chris Webber.

De wedstrijd is begonnen.

Webber naar Christie en die kan een driepunter scoren.

De Kings hebben gewonnen.

Pass naar Shaq en hij dunkt.

Bibby met een snelle worp.

Christie met een volledige draai en die wordt erin gedunkt.

De laatste seconden. Daar komt George.

De Kings winnen met 103-90.

Ga de strijd aan op de manier die mensen verwachten.

Het verleidt hen tot voorspelbare patronen

terwijl jij wacht tot het buitengewone moment.

Datgene dat zij niet kunnen anticiperen.

Horry met het beslissende punt.

Het was een toevalstreffer.

In zo'n situatie heb je geen vaardigheid nodig.

Je gooit de bal en als hij erin gaat, gaat hij erin.

Er zijn kansen in chaos.

Zesde wedstrijd. De Lakers willen de laatste wedstrijd in Sacramento spelen.

Overtreding.

Webber begaat een overtreding.

Dat is Webbers vijfde overtreding al.

88-85 voor de Lakers.

Onopgemerkte overtreding op Fisher. - Vlade Divac en... Overtreding.

Dat is geen overtreding. - Wat is dit?

Een elleboog in het gezicht. - Dat was een overtreding.

De Lakers hebben mazzel. - Slechte refs.

Zoveel gemiste overtredingen. - Zeer slecht gefloten.

Die wedstrijd kreeg veel aandacht.

Je zou de klok willen terugdraaien, maar dat geldt voor elke wedstrijd.

Er wordt in beide richtingen goed en slecht gefloten.

In een reeks van zeven wedstrijden wint meestal het beste team.

Wedstrijd nummer zeven in de finale van de Western Conference.

De winnaar gaat naar de NBA-finale.

Vijf seconden. O'Neal verschalkt Webber.

De bal gaat er niet in en het worden verlengingen.

O'Neal met de driepunter. Zo is de stand gelijk, 106-106.

Webber begaat een fout op hem.

De Lakers nemen de leiding terug met nog een minuut twintig te gaan.

De bal gaat naar Christie die zijn kans op de driepunter mist.

Het wordt een pijnlijke nederlaag voor Rick Adelman en de Sacramento Kings.

We hadden geluk dat we op bepaalde momenten de knop konden omdraaien

en een niveau konden bereiken dat voor andere teams onmogelijk was.

Maar de Kings hadden het bijna verpest.

Vlade zei dat we nooit zouden winnen zonder het thuisvoordeel.

Vlade, ben je dom? Ik zeg het je keer op keer.

Ga naar een plek waar ze jouw naam kennen.

Het was het soort inspanning en engagement dat ik zocht.

Onze spelers zijn tot het uiterste gegaan.

Jullie hebben vanavond drie van de beste spelers aan het werk gezien.

Helaas zaten twee ervan bij de tegenstander.

Shaq was Shaq.

Hij is zo sterk en zo groot. Hij duwt spelers gewoon onder de ring.

Je probeert te blokken, maar hij dribbelt niet, hij dunkt gewoon.

Hij is zo sterk. Zo'n speler hebben we niet.

En er zijn nog 28 teams die zo'n speler niet hebben.

Iedereen die we tegenover hem zetten, is een mismatch.

Al verander je de regels, hij blijft komen.

Als hij een wedstrijd wil overnemen, met zijn omvang, kracht en vermogen...

Hij is zo behendig voor zijn omvang, je kunt er niets tegen beginnen.

Er is een punt bereikt waarop de uitkomst niet eens ter discussie staat.

Shaq zei dat u een krachtige boodschap had voor de wedstrijd. Welke dan?

We zijn hier begonnen, in Newark, New Jersey.

Onze familie en vrienden zijn hier.

Het zou een eer zijn om alles hier af te maken.

Heeft u hem gezegd dat het daarom de belangrijkste wedstrijd is?

Dat weet hij al, dat heeft hij mij gezegd.

De belangrijkste wedstrijd, in Newark, New Jersey met onze familie en vrienden.

Kidd pakt de bal. Bryant met de slamdunk.

O'Neal dunkt de bal in de ring.

Shaq is behendig, atletisch en hij is de dominantste speler in de NBA.

Dank u.

De LA Lakers zijn voor de derde keer op rij NBA-kampioen.

Ik hou van je, knul.

Shaq wordt voor de derde keer MVP.

Dat is maar drie spelers gelukt en maar twee spelers wonnen drie keer op rij.

Wat betekent dit voor jou?

Ik wil mijn medespelers bedanken dat ze in me geloven en me de bal geven.

Ik heb hen gezegd dat ik vanaf de play-offs beter zou spelen

en dat ik hen niet zou teleurstellen in de finale. Ik wilde gewoon de bal.

Ik wil Phil Jackson bedanken dat hij het beste uit me heeft gehaald.

Man, het was raar om te zien dat hij naar LA ging en titels won.

Ik vond dat we hetzelfde talent hadden.

We hadden een team rond Shaq en mij kunnen vormen.

Ik was blij voor hem, maar ik had daar moeten staan.

Maar de sport komt altijd voor loyaliteit en chemie.

Iedereen zegt: Doe wat goed is voor jou, dan doe ik wat goed is voor mij.

Shaq is een kerel met zware beenderen.

Zijn skelet is groot en kan veel gewicht aan.

Tot op zekere hoogte.

Hoe meer je weegt, hoe moeilijker het wordt.

Want de druk op de grond is vier keer het lichaamsgewicht.

Als Shaq een gewicht had van 136 kilo, en hij woog meer...

dan belast elke stap op de grond zijn lichaam met zo'n 550 kilo.

Dat was pijnlijk. Dat weet ik.

Ik had altijd rare blessures.

Niets aan mijn hamstrings, knieën of ligamenten.

In Orlando brak ik mijn duim.

In LA was ik zes weken out met een kapotte knieschijf.

Dan de hand weer, verrekte teen, vingers, artritis...

Toen ik in een wedstrijd scoorde, deed ik eens de Merton Hanks.

Ik scheurde een buikspier en was acht weken out.

Maar ik had een oplossing: pijnstillers.

Ik wilde me graag ontspannen voelen voor de wedstrijd.

Ik nam er een toen ik pijn had en speelde een goede wedstrijd.

Dat was mijn ritueel. Ik dacht er niet bij na.

Ik mocht er eentje nemen, maar ik nam er twee, omdat ik zo groot ben.

En ik moest erbij eten, want anders werd ik misselijk.

Ik nam een pil en ik was zo ontspannen wanneer ik wakker werd.

Met misselijk bedoel ik eigenlijk dat ik dan naar het toilet moest.

Dat was oom Jerome. Nee, dan moest ik kakken.

Gelukkig paste hij niet in het toilet op de bus en het vliegtuig.

Anders waren dat heel andere ritjes geweest.

Hij deed het nodige om te spelen.

En als hij niet speelde, was hetgeen dat hij daarvoor moest doen...

een brug te ver voor hem.

Hij had veel vaker kunnen stoppen voor een operatie of revalidatie.

Hij speelde ondanks zijn blessures.

Ik kon niet laten zien onder hoeveel druk ik stond, maar ik voelde het wel.

Dus ik speelde altijd met blessures.

Hij was Superman.

Je wilt je kwetsbaarheid niet met iedereen delen.

Men verwacht Superman, men verwacht dat hij bovenmenselijk is.

En wanneer hij zich wel kwetsbaar toonde of niet op z'n best was...

kreeg hij alleen maar kritiek.

Ik speelde en trainde.

Ik woog wat meer omdat ik kip, pizza en hamburgers at.

Maar dat zou ik eraf trainen.

Ik had altijd al slechte tenen, maar op een zeker moment kon ik ze niet buigen.

De dokter zei dat ik geopereerd moest worden.

Ik belde de Lakers en zei dat ik geopereerd moest worden.

Er is een reden waarom de grote teen zo groot is.

Die plek wordt het zwaarste belast.

Hij had een behoorlijk probleem met zijn grote teen.

Het klinkt niet zo belangrijk, maar dat is het wel.

Ik zei dat ik aan het begin van het seizoen geopereerd zou worden,

Ik zou maar 10 à 12 wedstrijden van de 80 missen. Relax.

Dat redden ze wel.

Niet dus, en men begon te praten.

Maar wat gebeurt er als je praat? Dan voed je het beest.

Iemand moet de schuld krijgen van de trage start van de Lakers

en dan ligt Shaquille O'Neal vanwege zijn operatie voor de hand.

Bij het All-Star weekend verdedigde hij de timing van zijn operatie.

Shaq vertelde de 'Chicago Sun Times':

'Ik heb me tijdens het seizoen geblesseerd,

dan mag ik toch ook revalideren tijdens het seizoen?'

Toen Shaq was geopereerd aan zijn teen...

kon hij pas weer spelen in december.

Kobe wilde een vierde titel op rij. De Bulls hadden er twee keer drie op rij.

De Celtics hadden er ook 's drie op rij en Kobe wilde geschiedenis schrijven.

Hij nam het Shaq kwalijk dat Shaq niet wilde spelen.

Phil, mijn vader en Kobe hadden het er moeilijk mee.

We waren in het nadeel

op een moment dat de Lakers top waren en iedereen ons wilde verslaan.

Alle spelers moesten hun steentje bijdragen en klaar zijn om te spelen.

Het voelde niet juist.

Sorry, hoor.

Op dat moment vond ik het hilarisch.

Ik was pissig, want het had een invloed op ons allemaal.

Maar ik vond het wel correct.

Hij vroeg eigenlijk om feedback.

'Waarderen jullie me? Respecteren jullie wat ik tot nog toe heb gedaan?'

Ging hij te ver?

Je vraagt het aan een speler. Ik steun Shaq door dik en dun.

Tegen welk team, op welke dag ook, als Shaq meespeelt, ben ik blij.

We hadden drie titels gewonnen. De man moest zijn teen laten opereren.

Phil Jackson moet een time-out vragen. Het stort helemaal in elkaar.

Hoe zal de drievoudige kampioen zich uit deze put graven?

Nog zes minuten.

Tony Parker met de driepunter en Willis met de slamdunk.

Shaq wordt uit de wedstrijd gehaald. - Het is voorbij.

Ik kijk naar de vlaggen en daar komt geen vierde bij.

Zijn beslissing om zich niet te laten behandelen buiten het seizoen...

Het was de foute beslissing, maar...

hij had vaker met blessures gespeeld en misschien...

had ik daar meer over moeten zeggen.

In de pers en de media. Ik had voor hem moeten opkomen.

'Hij speelt met blessures, wees niet zo streng voor hem.'

Dat heb ik niet gedaan.

Daarom is er zo'n dichotomie van liefde...

Sorry. Die ik voel voor hem.

Het was niet makkelijk voor hem en hij kreeg overal de schuld van.

Toegegeven, hij had bepaalde dingen anders kunnen aanpakken.

Maar hij en Kobe kregen veel verwijten.

Maar de rest dan? We waren niet twee jongens, maar een team.

Ik kan zeggen dat Kobe en ik het meest enigmatische, controversiële

en dominante aanvalsduo waren dat ooit heeft bestaan in de sport.

Dat was 20 jaar geleden en we praten er nog over.

Veel mensen roddelen erover, maar niemand weet wat er echt gaande was.

Ik wel, want ik had het in handen. Ik wist wat ik deed

toen ik verhalen lekte. Ik wist precies wat ik deed.

Dat is wat ik doe. Want je roept twee namen: Kobe en Shaq.

Shaq alleen kan geen titel winnen. Ze zullen moeten samenwerken.

Ze hebben elkaar nodig.

Verdeelt zo'n situatie de kleedkamer?

Is er sprake van onverzoenbare meningsverschillen?

Soms, wanneer je het sportlandschap in Los Angeles bekijkt,

als de teams goed zijn en goed spelen,

heb je bijna iets anders nodig om het verhaal aan te wakkeren.

Ze praten niet over de wedstrijd, maar over de uitkomst.

En dan worden ze critici. Ze weten niet of het klopt.

Ze doen het om het gesprek op gang te brengen en aandacht te krijgen.

Er werden talkshows gemaakt over sport met een psychologische insteek.

Iedereen had een standpunt. 'Mijn bronnen zeggen dit...'

Ze kunnen duidelijk samenspelen, maar ze zijn ook duidelijk geen vrienden.

De media zijn medeverantwoordelijk voor die onenigheid.

Ze hebben die gevoed. Mensen wilden er constant over horen.

De media zijn onschuldig. Kobe en Shaq hadden er zelf de hand in.

Shaq was erg mediawijs en wist dat het hielp om de pers aan je kant te hebben.

En Kobe was omringd door mensen die zijn verhaal wilden vertellen.

Is alles goed tussen jou en Kobe?

Is het koude oorlog tussen jullie?

Kobe en Shaq, wat speelt er nog?

Wat vechten betreft, je weet vast dat Kobe en Shaq weer ruzie hebben.

Phil Jackson wilde een team als vanouds en voilà.

We hebben een verhaal: O'Neal was weg en het team was kapot.

Het team was kapot, dus de coach had afgedaan.

De coach had afgedaan, dus de woordvoerder verdween.

Toen die was verdwenen, was het seizoen verloren.

Het seizoen 2003-2004 ging om veel meer dan basketbal

en wat we zouden bereiken op het veld.

Shaq speelde in een vriendschappelijke wedstrijd tegen de Golden State Warriors.

Al vroeg dunkte Shaq op Eric Dampier.

Dr. Buss zat in de tribune en Shaq liep langs hem,

keek hem recht aan en riep: Je kunt me maar beter betalen.

Dat bracht dr. Buss in verlegenheid.

Ik ben niet opgegroeid met geld. Alleen zo kon ik geld verdienen.

Ik zou maar één keer jong zijn en wilde alle financiële kansen benutten.

De dynamiek tussen Shaquille en Kobe werd er alleen slechter op.

Dat jaar was die al erger geworden.

Spelers, bestuursleden en de fans kozen partij.

Iedereen koos partij.

Als Kobe je mocht, was de kans groot dat Shaq je niet zou mogen.

En Kobe wilde niets te maken hebben met Shaqs vrienden.

Voor Shaq was Phil een bondgenoot, die indruk hadden wij ook.

Maar het werkte niet.

De kloof tussen hen tweeën was dieper dan ooit.

Om meerdere redenen, waaronder Kobes verklaring.

Kobe Bryant van de LA Lakers is beschuldigd van aanranding.

Er waren soms verhitte discussies, maar niet meer dan dat.

Maar dat gebeurt nu eenmaal. Maar het r-woord zal niet vallen.

Hij heeft me altijd gerespecteerd en ik respecteerde hem ook.

Eén keer ging hij te ver, maar daar wil ik niet over praten.

Dat moet je maar aan iemand anders vragen.

Het is maar één keer gebeurd. Ik wil er niet over praten.

Kobe suggereerde dat Shaq incidenten in de doofpot had gestopt.

Shaquille voelde zich beledigd.

Een deel van het probleem, Kobe, om terug te komen op je rechtszaak,

is dat jij suggereerde dat Shaquille O'Neal vrouwen heeft afgekocht.

Die verklaring van Kobe heeft hem gekwetst.

Sommige dingen moet je onthouden.

Al zou je liever zijn nek omwringen, maar dat gaat niet.

Dat zou fout overkomen.

Eerder vertelden we over de recente ruzie tussen Shaquille en Kobe.

Onze Jim Gray heeft net met Kobe gebeld.

'Shaquille O'Neal beweert dat dit zijn team is,

maar het maakt niet uit, want niemand maalt erom.

Maar als het zijn team is, moet hij scherp staan en in vorm zijn.

Als het team op je leiderschap rekent op en naast het veld,

mag je anderen niet de schuld geven.

Leiders smeken niet om contractverlengingen.

Ze onderhandelen niet in de media over ruim 30 miljoen per jaar

terwijl twee toekomstige Hall of Famers hier nagenoeg gratis spelen.

Ik hoef Shaqs advies niet over blessures.

Ik mis geen 15 wedstrijden door een teenblessure

terwijl iedereen weet dat die toch niets voorstelt.

Als ik besluit om na dit seizoen bij de Lakers te vertrekken,

zal dat vooral te wijten zijn aan Shaqs kinderachtige gedrag en jaloezie.

Hij is niet mijn grote broer.

Die zou me deze zomer hebben gebeld en gesteund.

Ik heb hem niet gehoord.

Ik heb Devon, Rick, Mitch, Phil en eigenaar Jerry Buss gehoord.

Zelfs Shaqs eigen oom, Jerome, heeft drie keer iets ingesproken.

Maar van mijn zogenaamde grote broer heb ik niets gehoord.'

Ik vergeet nooit Jim Grays interview met Jerry Buss na de All-Star pauze.

Wat vind je van deze soap?

Die domineert niet alleen de sportpagina's in LA, maar in de hele VS.

Dat is maar gepast.

Er zijn geen andere sporten of franchises voor mij.

Laat ze maar.

Hij vroeg hem naar de toekomst van de Lakers.

'We bekijken ze één voor één. Wat vind je van Shaq, dr. Buss?'

In de zomer moeten we eens praten en horen of hij hier wil blijven.

Er ligt een open aanbod op tafel.

Shaq vond het te weinig en zag het als een gebrek aan respect.

En Phil Jackson?

Soms heb ik het gevoel dat hij wil blijven als coach.

En soms voel ik net het tegendeel.

En Kobe Bryant?

Volgens mij blijft hij voor altijd bij de Lakers.

Toen wist ik...

dat het afgelopen was.

Als Kobe je nu op je gsm zou bellen, wat zou je dan zeggen?

Ik heb geen gsm.

Als we een band hebben, moet je maar aan me te denken en dan bel ik je.

Ik heb geen gsm.

Het seizoen was nog maar halfweg. En toch...

slaagden we erin om de NBA-finale te halen tegen de Detroit Pistons.

Wanneer je zo lang aan de top staat,

worden de kleine foutjes en deuken in je harnas

langer zichtbaar.

Zo ontdekken ze manieren om je te verzwakken en te verslaan.

Luke gooit naar Shaq en wat een pareltje.

Daar komt Kobe langs buiten.

De volgende drie wedstrijden gaan door in The Palace.

De Lakers ogen erg chaotisch.

Het dak gaat eraf. Ze vinden het heerlijk.

The Palace gaat los en de Lakers gaan ten onder.

Hun pak rammel in de derde wedstrijd deed ons echt daveren.

De Detroit Pistons laten de Lakers achter met minder dan 70 punten

voor de eerste keer ooit in de play-offs van de NBA.

Ik weet nog dat ik dacht dat we nooit meer konden winnen.

We werden vernederd. Echt vernederd.

Omdat we zo gefragmenteerd en disfunctioneel waren.

We verloren de laatste wedstrijd in Detroit. We gingen eten met het team...

en de eigenaar wilde niet met me praten.

Hij praatte met de anderen, maar tegen mij zei hij geen woord.

Ik keek naar mijn vrouw Shaunie en mijn oom Jerome en dacht...

En de volgende dag...

Je kunt een Shaquille O'Neal niet vervangen. Punt.

Dat was ook nooit onze bedoeling. We wisten wat we moesten doen

om deze franchise te verzekeren voor de komende tien jaar.

Hoe gedurfd deze transfer ook is, hij is nodig.

We hebben een heel billijk aanbod gedaan

waardoor hij nog altijd de best betaalde NBA-speler zou zijn.

Maar we kwamen niet tot een overeenkomst.

En in dat geval zou hij in de zomer geruild worden.

Phil zei tegen mijn vader Jerry: 'Je kunt Shaq niet ruilen.

Hij is de dominantste speler in de NBA. Geef hem nu toch niet op.'

Deze transfer zou nooit lukken.

Ik heb de transfer gezien van Wilt Chamberlain en Kareem Abdul-Jabbar.

De teams die deze spelers verliezen, kunnen dat talent niet evenaren.

Mijn vader zei dat hij hem toch zou ruilen.

'Het maakt voor jou niets uit, want je komt toch niet terug.'

Kobe is transfervrij, dus voor hem kunnen we niemand ruilen.

Misschien krijgen we niets.

Het is een gewaagde zet.

Wie iets anders beweert, liegt.

Maar ik weet zeker dat het een gewaagde zet is.

Ik was kwaad omdat ze niet het respect hadden om me te bellen.

Mijn vader was militair. Ik was gewend aan verhuizen.

Ik was zo pissig. Ze hadden mijn coach gedumpt en wilden mij ook kwijt.

Ik wilde er zelfs niet over discussiëren en vertrok.

Een seizoen van 82 wedstrijden is zo slopend.

Als ik op de bus of het vliegtuig stap en mijn teamgenoot Shaq zie...

is mijn dag beter.

Je kunt niet van een team met naar een team zonder Shaq gaan.

Toen hij me vertelde dat hij vertrok, was ik er klaar mee.

Hij wist hoe goed hij was. Shaq wist het.

Shaq wist dat hij geld zou verdienen, waar hij ook belandde.

Dat is simpel.

Dat weet je zo.

Maar soms verlies je als je het voor het geld doet.

Hij had het echt niet zien komen. Hij wilde in LA blijven.

Shaq was daar acht jaar geweest en wilde daar echt blijven.

Het brak zijn hart. Hij was er niet gelukkig mee.

Ze bereikten samen de top en omdat ze samen titels wonnen,

ontstond er vast een afstand tussen hen toen ze nog voor hetzelfde team speelden.

Je ziet het zo vaak gebeuren. Succes...

kan je nekken.

Zonder het te beseffen.

Vertaling: Ann Van Bogaert