Original subtitles

e Herkese merhabalar ben Ruhi Çenet

obruklar Konya'nın köylerini yutan koca

delikler sayılarının 800 civarında

olduğu tahmin ediliyor ve çok hızlı

artıyor sadece Son 20 yılda 400

civarında Obruk ortaya çıktı ve

önümüzdeki 20 yıl için ise beklentiler

çok kötü plansız Nüfus artışı plansız

tarım felaketler yüz yılındayız Şu an

üzerinde bulunduğu arazi tıpkı bir mayın

tarlası gibi her an her yer çökebilir

sizi Bu videoda çok farklı obruklara

götüreceğim ve bu obrukların oluşum

sebeplerini beraber inceleyeceğiz

televizyonlarda haberlerde çok

bahsedilmeyen bu felaket senaryosu

neymiş beraber çözelim tellerle

çevrilmiş olabilir ama buraya daha önce

bir çoban düşmüş buraya Çoban arkadaş

düşüyor bir kaç gün kalıyor içerisinde

tarlasını merak eden bir çiftçi buraya

bakmaya geliyor içinde biri var

yetkililere haber veriyor ve onu

çıkarıyorlar ve düştüğü zaman son

o birkaç kavgasıyla birlikte kırıldı

oyunumuzda düşüp de çıkarıldığında

biliyoruz kuyular yeraltı akarsularını

çekiyor yeraltı akarsuları tarlaları

besliyor Ama onların azalmasıyla

ayaklarımızın altında boşluklar oluşuyor

ve üstündeki ağırlığı taşıyamayan bu

boşluklar çökünce İşte bu obruklar

meydana geliyor bu o zaman da böyle

böyle buluşturan özet Ah hiçbir şey olur

ilk başta Bir taraftan da 18 metreydi

bina Peki bundan nasıl etkilenirdi Bu

binada kimse yaşamıyordu Hayır yaşıyordu

boyuyor muyuz vardı burada Peki ne kadar

ay önce Göçtü Burası burası şu yazdı

öbür yaze can kaybı falan olmadı yok

şükürler olsun olmadı çıkardığımız yoksa

varmış birader olduktan sonra gece

görüşmüş tekrar böyle oluyor birden

durdunuz zeminin çöktüğünü düşünün yani

şurası da çok güven vermek Sitesi bana

Burası çöktüyse burası da beraberinde

çekebilir aslında bir mayın tarlasında

yürümek gibi neredeyiz

bu heyecanı bilmediğiniz mayın tarlası

benzetebiliriz burayı belli değil Belli

oluyor o zaman Orkun Acaba gece oldu mu

düz çıkıp bakıyoruz Dün sağa sola Hanım

mutluymuş gibi hoşuna gidecek senesinde

yani Peki bu olduktan son zamanlarda çok

mu Artı bu mevkide tabi biraz şu şu da

saldır hazırladım ara burada çok su

kullanıyoruz yan ekliyor burada bu da

yaşıyoruz arpa yaşıyoruz Yonca içiyoruz

pancar yapıyoruz Mısır yapıyoruz Mısır

Daha ağırlıklı Aslında bu sürü bizim bu

mu Yok Devletimiz etmemesi lazım diye

çok suçluyor Konya'nın Karapınar bölgesi

deyiz Burası Türkiye'nin en az yağış

alan bölgelerinden biri ekinlerin su

ihtiyacı ise uzmanları bize yansıttığı

bilgilere göre şeker pancarı için 850

Mısır için 650 ayçiçeği için 500 Yonca

için 1200 Bu da için 400 milimetredir

durum böyleyken bölgede en çok etkileyen

ürün bu bölgeye uymayan doğasında

olmayan ve suya doymayan Mısır bir

Mısır'ın yetişmesi

ben 25 damacana su gerekiyor bir

sürdürdü sürdürdüğü Hadi ya bu sıradan

kaynaklı bu arasında istiyorum mesela

burada burayı kim olsa biraz daha

yavaşlar herhalde bu süreç değil mi bu

sıradan biraz daha az susuyor geçiyor

herhalde Çünkü ona görüştüğümde vardır

ki metre falan suya birikmiş al böyle o

şekilde su uçuyor yavru mısırlar bayağı

tüketiyor yıllık yağış da çok az

herhalde değil mi burada Tamam yıllık

yavaş çok az en az yağış alan bölge

bölge yeraltı suyu seviyesi çok fazla

çekiliyor yani buradaki Karapınar

bölgesinde bulunan sondaj kuyularının

185 90'a yakını kaçaktır Devlet Su

İşleri tarafından ruhsatı olmayan

binlerle ifade edilen rakamlar yoktu

daha fazla hep Sayısını bilmiyorum ama

onun binlerle ifade ediyor Çünkü

çiftçiye de bir şey diyemiyorum Evet

şimdi para kazanmak istiyorum Çünkü

buradan bir alırken nasırdan 5 aldım

bunu artık devlet eliyle keşfi gereken

teşvik gerekiyorsa öyle gerekiyor sonra

ekmek zorunda ama Mısır değil Bunu

zorunlu

bu burası için meselemiz suyu hızlı

çekilmiş 30 çekilmesi ve ruhsatlı olan

kuyularda şöyle problem var oh Lara

sayaç yapıldı O da koyu olmadı ama bir

kaç senedir bu foto aktif hale gelmedi

sınırsız kullanabiliyorlar O da

başlamadı taraflar 10 yıl içerisinde

sunulacak suyu olmayacağını söylenemez

Yani bir serisinde 4 aramıyoruz Kaçak mı

bunlar kaç atsaydın yok yani bu yüzüne

anlamaz Konya Ovası'nda 40 kilometrelik

bir alanda 600'den fazla Obruk tespit

edilmiş Konya kapalı havzası içinde 150

binden fazla kuyudan bahsediliyor ve

bunların yaklaşık yüzde doksanı Kaçak

kuyular bir vahşi sulama vardı ve

kuyudan su çıkar 100 lira Toprak

kanallara çarın gönderdi gidebiliyor

kadar güzel 25 de harbi arazi o su-30

saatte sular o şekilde Yeni sisteme göre

damlama sulama sistemi ben oraya

damlamaya Dövüşelim 8 saat saat kadar

kotu saatinde 8'de alırım

Ya bunlar olur mu Olmaz kötü bir 400/8

sokaklarım 16 bunu yarısı hemen hemen

boş ağzı boşalttı zaman kuyudan saatte

180 200 220 sonsuz çıkıyor ya Ha o

basınca Geçti Zaman saatte 80 90 100

sonsuz çıkar Yeraltı suyunun tamamını

almaz yani yarısından süreç içinde

uzanmalı yapacak diye bir mecburiyet

gelmedi hala vahşi sulama yapan insanlar

tarla sahibi olarak sizin tarzınızla bir

oğlum konuşsana nasıl hissedersiniz

Allah Orkun iyi bir şey hissetmedim

olmasını istemem hiç kimse

O ne benim ne köylü mü ne komşum hiç

kimsenin olmasını istemem psikolojikmen

de bu iyi bir şey değil yani Bazen

aklıma da gelmedi diye şurada giderken

önüme okul olsa da benim iyice traktörle

geliyorum traktörün fare yanıyor ama

annem içine gidebilirim geçenlerde bir

arkadaşımız birde kaza oldu yani atmış

metreden sonra uyumlu oldu Tekrar başka

bir yere tekrar uçlar 125 lira para

harcadı kaç metrelik kuyuya 200/230

metre öyle çıkıyorlar var mı 230

metrelik var bayağı 7230 metre yani

yerin altına 237 Sıcak suya varacağız

yani ablaya gidelim yüksek varacağız 251

metrelik bir kuyu şu an 130 bin liraya

bağırıyorsa bugünkü şartta dört yıl

sonra 400 metre kuyu O günkü sartta 600

bin liraya var böyle yaparım yapamayız

Evet şu an ninovadaki o gruptayız bu

Obruk çok tehlikeli

abone ol

Evet bu da yani yerel halk TP korku

halinde Çünkü her sabah uyandığınızda

Acaba bir yerde yine çöküntü oluştuğu

yerde Obruk oluştu gibi korkuya

kapılıyor İnsan ister istemedim Vallahi

16 yok çünkü Tamam bu köyden tanıdığın

var mı iki köyden tanıdığım yok Lakin

zaten yerel halkta bunlardan Tedirgin

olduğu için çok burada yaşamayı

düşünmüyordum zaten göç edenler var bu

kadar büyük bir toprak çöküntüsü tarlada

yaşanmış olsun gerçekten o Çiftçi bitir

harman yaptırmak istiyorsun içerde

olabilmektedir zaten kendini riske atmak

istemiyorum Ekim yaparken hakeza risk

altındasın burada işte hayvancılık

küçükbaş hayvancılık büyükbaş

hayvancılık yapılıyor çobanlar için

Müflis şu an zaten çok hareket etmeye

çalışıyoruz Çünkü seninle çatlaklar

vardır görüyorsunuz arkadaşlar Gerçekten

şu anda da çok riskli buradan olduğun

için de görebiliyorsanız doğal bir

şekilde aşağı doğru açılıyor Şu anda

bulunduğumuz yerin altı yok ufak bir

katman var yani toprağa çok düşünen yok

Hem nadasa bırakma diye bir şey yok Her

sene

ve hatta yılda üç kere bir tane

ekibinden bölgeler var sürekli verim

olurlar Toprak yoruluyor Toprak

yoruldukça topraktan alınan verimli

düşüyor Hepsi üst üste geliyor şu an

için şu anda bulunduğum yerin altı boş

arkadaşlar çok tehlikeli bir noktadayız

size sadece obruğun ne kadar derin

olduğunu göstermek için nereye geldim

çok durmadan gideceğim vahşi son olarak

bilinen sistemin yanındayız şimdi Konya

Ovası'nda herhangi birine bir şey yok

Daha önce de yapıldı yapılmaya çalışıyor

yalnız henüz Konya Ovası bir şey

yapılmadı yani şu şekilde zaten bizim

Çiftlikte çok yakında biter bu şekil

gidersen neden su yok yeraltı suyumuz

yok başka kartımız yok şu gelirimiz yok

tüm tamamen taban suyuna dayalı bir şey

bu Hadi devletin bunu başladı da ama

sonuçlandırılmadı yani bir Gölet yaptı O

gönderdiğin birkaç görüşmesi şu anda

suyu getirmem

var Yani bu çiftçinin hatası büyük bir

şeyler devlet hükümetimizin de şey var

yani bir görev yapacaklar doğruya hem

yeraltısuyu beslenen de borulu sistemle

daha alacaklardı boru yerlerini falan

belirtiler işaret dediler ama öyle kaldı

ya kurutulan otamış göletine mavi tünel

projesi ile Toros dağlarından su

taşınacak ve bir suni havuz yapılacak

Böylelikle yeraltısuyu beslenecek ama

havuz henüz boş ve dolu olsa da ihtiyaç

duyulan su miktarı Hotamış da

depolanacak sudan on kat daha fazla

taşıma su ile değirmen dönmez diye bir

atasözümüz var yerin altından şekilden

bir su bu yarı kaç metre alttan çekiyor

140 metre bırak 140 metre Evet Kaçak

kuyuların önemli bir kısmında vahşi

sulama yapıyor Çok farklı bir başka 690

uygulanması olması lazım yok beni vahşi

sulama demek suyun işte böyle 24 saat

boyunca dört ay hiç

şu an akıtılması demek ya da geleceğini

nasıl görüyorsunuz Bu arazileri yani

herhangi bir hükümetin bir şey olmazsa

geleceği yok Belki 20 seneye çok

sıkıntılı olacak ya çiftçi bizim

suyumuzu göndersinler a karımızı

hızlandırılır Bizim tek beklediğimiz o

boru sistemiyle oradan su verilecekmiş

onu bekliyoruz Ya çiftçinin şu anda

yapacak ya bir şey yok yani Siz ne

istiyorsunuz Mısır pancar ayçekirdeği

hepsi varsa buğdayda buğday ekmek

konusunda şöyle bir sıkıntı oldu daha

önceleri Bu da yapıyorduk buğday da daha

az su sarfiyatı vardı ama biz buğdayı

belli bir sene 5-6 ve sahip daha fazla

aynı paraya sattık Yani para olarak da

bir tatmin etmediği için millet USA

döndük ya sıkıntı bu devlet Bu sebeple

cdsleri bir şekilde VLC 600 lira deste

buğday evdeydi Bizim buralarda ha Bence

burada dönerdi yani Meke Krater Gölü kuş

bakışı bir nazar boncuğu gibi

gözüküyordu Aslında bizim için bir

değerlendirme kriteri daha da biriken

kar ve Ak

her yer altı sularını beslerken biz bu

yeraltı kanallarını Kaçak kuyularla

fazla fazla çekiyoruz Dolayısıyla Meke

Krater gölüne bilmesi gereken su artık

birikmiyor Evet şimdi Mekke

haftasındayız bu esasında kuraklığın ne

ölçüde olduğunu anlamak için güzel bir

gösterge Burası Eskiden görmüş şimdi

gördüğünüz gibi çevresinde sular iyice

çekilmiş a çekilmesiyle beraber

kuraklığın ne kadar ciddi boyuta

geldiğini görüyoruz da yanımızda

Muhammed var bölge sakin de şöyle ortamı

var burada Türkiye'nin tek Toprak

televizyona sahip alanındayız şu anda

Yani bir yere ceyok bölgenin Peki

ileride daha da şöyle içeceğini

düşünüyor musun atmıyor şu anda

alınmadığı için zaten suda hep ve

Yeraltında wp çekilmiş durumda Konya

Ovası projesi var ve getirilen sular var

Orada sürekli sıkıntıları çıkmasından

dolayı maalesef yeraltı suları tamamen

tükeniyor şu an çocukken nasıldı Peki

Buralar eskiden de kurak mıydı Eskiden

yani yaz aylarında biraz suyu

çekildiğini söyleyebilirim o

bu yazın zaten suçlamalardan dolayı

yeraltı sularında epey çekilmesinden

dolayı şu anda kışın lak uzaklaştı

Toprak Çünkü olan suyu emiyor içine yaz

aylarında zaten ufak su birikintisi Say

Göremezsin zaten sen şimdi yılan

olduğunu yanındayız orası tarihi

olduklarına Hadi gel beni yıllık

yapıyorsun mm yılı para benim dikkatimi

çeken şu yol çok yakın yapmışlar veya

yoluna boş gibi duruyor açıkcası Dünya

Çevre Ajansı'nın 2070 yılında Avrupa'da

çölleşmesi beklenen bölgeleri gösteren

haritasında Konya havzası maalesef ilk

sıralarda yer alıyor fakat kuraklık

buralara beklenenden erken geldi

gördüğünüz gibi burada zamanda Mısır

ekilmiş yani 100 tanrısının içindeyiz

Bir hafta önce bunu bir Obruk oluşmuş

Çok yeni bir olurken sonra oluşan Obruk

bu Obruk bu kireç taşı mı oluyor ya o

bir kaç tane sonra geldim sesi

karapınardan Kuzey tarafı Yani aşağı

yukarı beş kilometre ilerisi hep

kireçtaşı zemine çürük olmasından dolayı

oluşuyor büyük ihtimalle görüyorsunuz

zaten kireçtaşlarının hep bunlar

zamanlayıcı için bir içinde çukur

oluşturuyor bir mağara oluşturuyor sonra

Toprağın Oğlu çöküyor ve o çöken bu

üstteki toprakların Hepsi aşağıya doğru

kaydığı için ters bunu şeklinde meydana

geliyor yani Bizim tek Büyük sorunumuz

su su gelir misiniz böyle maaş su birkaç

yerden gelme şansı var burada Konya

civarında barajlarımız var Çumra

civarında artı Aksaray'dan geçen bir

akarsuyumuz var Onların buraya

yönlendirilmesi daha iyi olur 1990

yılında 880 dekar alanda Mısır ekilirken

2020'de bu oran 100 binde karton fazla

halk daha su tüketen buğdayı

için devletin teşvik vermesini istiyor

ülkemizde her sene milyonlarca Tom

buğdayı Yurtdışından satın aldığı için

Çiftçi buğdayı ettiğinde yeteri kadar

satamıyor şimdi mail olduğum dayız

Burası sulu bir oldu biraz suresi gün

göster çekildiği için onu türleri de

çekildi kireçtaşı Ne kadar dayanıksız

Arkadaşlar şu yeri Paramparça ediyor

oldu Üstüne Konya'nın zemini bölgesel

olarak bu taşlarla kaplı olabiliyor ve

omruk bu taşın erimesi sonucu oluşan bir

yapı yani ayaklarımızın altındaki zemin

çok kısa sağlam değil Şimdi yarımoğlu

obruğun dayız burası gördüğünüz gibi

kara yoluna çok yakın hızı Toprak çok da

sağlam gözükmüyor ayrılmak üzere şu an

burada bastığımız zemin de çok sağlam

değil burası Tabii ki vahşi sulamadan

kaynaklanan bir obrukta ilk başta hem

devlet hem vatandaşı düşen görevler var

Hoşça bunun önüne geçilemeyecek bir

şekilde sadece ne kadar uzun

bu getirilebilir seo'nun yapılması lazım

fazla suya dikkat edilmesi gerekir

konusu hassas lan şöyle Çiftçi de tabii

ki şey diyemeyiz suyu kullanması

gerekiyor tarım öldürmeyiz sadece

tarımın önemli olan ürünlerin

belirlenmesi lazım bölgeye göre ürün

seçilmesi lazım Ona göre teşvik

yapılması lazım çiftçileri bu konuda

bilinçlendirilmesi gerekiyor yeraltısuyu

bitiyor ve oldu tehlikesi oluşuyor yani

bölge alarm veriyor fazlasıyla yerleşim

alanlarına geldi da şu anda tarlada bir

yerleşim alanında olduğu zaman uygun

altına Budakladım yani de insanlarda

oldu tehlikesine kalabilir yakın

merkezde kalabalık yerlerde Bunlar

olabilir yani bunları imar

çalışmalarında at dikkat ediliyor Ya

bunlar için önlemler alınması söyleniyor

Ama fazlalaştırır acele edilmesi Babacan

kaybolmadı olduktan dolayı Benim

bildiğim sadece ufak mal kayıpları olur

bir gün Can kaybolduktan sonra mı İlla

hepsini dayak atması gerekiyor obruklari

çapları bir kilometre edebildikleri ise

yüz metreye ulaşabiliyor

ama onlar size tabanı göstersek burada

yaşamazsınız vasabi olduğun oradayız

gördüğünüz gibi şurada mağara gibi küçük

oyuklar var Of ya böyle bir alanın

çöktüğünü düşünün ve Bu alanın içinde

kaldığınızı hayal edin korku filmi

senaryosu potansiyelinde bizim şu anda

10 metre altınızdan veya 100 metre

altımızda sular geçiyor bu sular Sürekli

hareket halinde yer altında yer altına

bulutları yollardan kırıklardan

çatlaklardan ilerleyerek kendi yolluyor

su karbondioksiti karşılaştığında

karbonik asit özelliğini kazanıyorum

dolaşım halinde kireç taşına geldiği

zaman piliç taşların kırıntılarından

çatlaklarından oyuklar meydana gitmeyen

altında mağaralar Kars boşluklarını

oluşturuyor daha sonra Osmanlı'da

gittikten sonra bu sefer Yukarıdaki

ölçüde dayanamıyor çökme meydana geliyor

bu şekilde Obruk oluşumu bundan 135 önce

Ekim aylarında Karapınar Aksaray yolunda

yoğunluk oluşumu oldu yol tehlike

girdikten sonra fotoğrafları çalışma

başlatıldı buraya daha sonra Bildiğin

kadar

bu kurumlara yazılar yazıldı yani telaş

daha yeni başladı yıllardır vardı ama

bir cana veya doğru düzgün bir mala

zarar vermediği için çok üstüne düşünen

bir konuydu şu an ekmek ciğer köydeyiz

Yukarıdaki durumumuz anda gördüğünüz

gibi Yolun ortasına bölmüş bir obrukta

karşı karşıya kalıyoruz arabanıza

geçtiğini düşünün sürprizi görmediğiniz

de o burada düşebilirsiniz büyük bir

sticker var burada çitlerle çevrilmiş

olsada ekmekçiler köyünde mahallelerde

yerleşim yerlerinde böylesi oldukları

ortaya çıkması Aslında bu bölgede çok da

güvende olmadığımızı işaret ediyor 2020

yılının ağustos aylarında bu oldu sabaha

karşı oluşmuş ev sahibi etini Daha geçen

sene yaptırmış ve şansına Evinin dibinde

böylesine büyük bir oldukları

karşılaşmış bir kedi düşmüş veya

hayvanların düşebileceği karanlıkta

göremeyeceği bir dedik bu ve şurada bir

merdiven görüyorsunuz farklı lan kediyi

kurtarmak için ödevimi

Ne yapmamız gereken yeraltı Su

kaynaklarını Korumalar daha su tüketen

bitkilerin tanımını yapmak ve bölgenin

yağış rejimi değiştirecek bilimsel

Yolları araştırmak burada gibi daha su

ihtiyacı olan tarım ürünlerinin

yetkililerce desteklenmesi halkın buğday

ekimini arttırır su tüketimini bir nebze

de olsa azaltır Yoksa önümüzdeki

yıllarda yeni obrukların oluşması Konya

bölgesinin bir çöle dönüşmesi kaçınılmaz

olacak bir olay yeri incelemesi belgesel

bölümün daha sonuna geldik yeni belgesel

bölümlerimiz için kanalımıza abone

olmayı unutmayın bir sonraki bölümde

görüşmek üzere hoşça kal ben Ruhi Çenet