Original subtitles

‫معرفی و زیرنویس فارسی فیلم های مهجور ‫@oldman505

‫بین سال‌های ۱۹۸۳ و ۱۹۸۵، در ‫جریان اشغال لبنان توسط اسرائیل، ام‌حسن

‫توانست دو بار از مرز عبور کند تا ‫.با خویشاوندانش در جلیل دیدار کند

‫پارسال، دوباره خانهٔ پدرم را ‫دیدم.‬

‫برادرم نتوانست مرا ‫به کویکات ببرد.‬

‫نمی‌توانستم تنهایی به آنجا بروم.‬

‫،من به دیر الاسد ‫به شعب رفتم.‬

‫.اما این بار فرق داشت ‫برادرم مرا به کویکات برد.‬

‫خب، خاله؟‬

‫بعدش چی؟ من چیزی نمی‌بینم.‬

‫برای اینه که پیر شدی.‬

‫یواش، یواش.‬

‫خانه‌ها ویران شده بودند.‬

‫خانهٔ من کجاست؟‬

‫اما این خانهٔ شماست.‬

‫...سلام ‫ما اهل کویکات هستیم، قدیما...‬

‫چرا عبری حرف می‌زنی؟ عربی صحبت کن.‬

‫خواهر من، تو عرب هستی؟‬

‫نه.‬

‫عربی یاد گرفتی؟‬

‫من عبری یاد گرفتم ‫بدون اینکه عربی رو فراموش کنم.‬

‫این خانهٔ شماست، درست است؟‬

‫.اینجا پیدایش کردم ‫از آن استفاده نمی‌کنم.‬

‫اگر می‌خواهی، آن را بردار.‬

‫نه.‬

‫ممنون.‬

‫آن را به شما تقدیم می‌کنم.‬

‫ممنون.‬

‫من یک قابله هستم.‬

‫مادربزرگم مریم ‫این کار را به من یاد داد.‬

‫من مدرکی از ‫دولت انگلستان دارم.‬

‫من قابلهٔ ‫تمام منطقهٔ عکا بودم.‬

‫.این یک «بیاره» است ‫ما به باغ میوه این را می‌گوییم.‬

‫همین است. «بیاره».‬

‫«چشمه» من کجاست؟‬

‫.بهتر از عسل ‫به خدا قسم...‬

‫نه، برای خوردن نیست.‬

‫این فلسطین است.‬

فیلمی از یسری نصرالله

بر اساس رمان «باب‌الشمس» نوشته الیاس خوری

باب‌الشمس (دروازه خورشید)

بازگشت

بخش دوم

‫توافقنامه توافق غزه-اریحا : اسرائیل موافقت کرد که ‫نیروهای نظامی خود را از بخش‌هایی از نوار غزه و منطقه

‫اریحا خارج کند و اختیارات مدنی و بخشی از اختیارات ‫امنیتی را به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار نماید

‫با توافقات اسلو و عرفات،‬

‫که تشکیلات خودگردان را ‫در غزه و اریحا مستقر می‌کند،‬

‫سرنوشت شما چه خواهد شد؟‬

‫،همهٔ فلسطینی‌ها به میهن خود ‫فلسطین، بازخواهند گشت.‬

‫و شما؟ آیا بازمی‌گردید؟‬

‫من دیگر نمی‌خواهم در لبنان بمانم.‬

‫توافقات اسلو فقط شامل ‫فلسطینی‌های غزه می‌شود.‬

‫اسلو یا هر چیز دیگری را ول کن.‬

‫فلسطین در صلح ابراهیم ‫وجود خواهد داشت‬

‫برای فرزندان مسلمانش.‬

‫در غیر این صورت، نه فلسطینی خواهد بود و نه هیچ چیز دیگری.‬

‫چرا ما توافقات اسلو را ‫قبول می‌کنیم؟‬

‫،شامیر، وزیر اسرائیلی ‫خوب گفت‬

‫که او سال‌ها مذاکره خواهد کرد‬

‫تا زمانی که فلسطینی‌ها ‫حق بازگشت را فراموش کنند.‬

‫مقاومت کن، ای ملت فلسطین!‬

‫تا زمان فروپاشی ‫اشغالگر!‬

‫،نه به شهرک‌سازی‌ها ‫نه به اخراج‌ها!‬

‫نه به اسلو، نه به مادرید!‬

‫این پنجره را ببند.‬

‫اسلو بهتر از یک سیلی است.‬

‫تو چی فکر می‌کنی، یونس؟‬

‫حتی یک کلمه دربارهٔ ۵ میلیون ‫پناهندهٔ فلسطینی نیست.‬

‫عرفات فکر می‌کند با تشکیلات خودگردان ‫در غزه، صلح برقرار خواهد شد؟‬

‫قطعاً اوضاع منفجر خواهد شد.‬

‫زودباشید بچه‌ها، تمومش کنید.‬

‫تقریباً تموم شده.‬

‫از طرف مادرت.‬

‫مادر من تویی.‬

‫دیدیش؟‬

‫.نه ‫این نامه را از رام‌الله دریافت کردم.‬

‫او وقتی کوچک بودم مرا ترک کرد.‬

‫از من چه می‌خواهد؟‬

‫تو مادر منی.‬

‫،تو پدر منی ‫تو تمام خانوادهٔ منی.‬

‫مادرت خیلی عذاب کشید.‬

‫به من اعتماد کن... این را می‌دانم.‬

‫مجبور شد تو را ترک کند.‬

‫پدرت فوت کرد، مادربزرگت ‫آزارش می‌داد،‬

‫او فرار کرد.‬

‫درکش کن.‬

‫نزدیکش بمان، خلیل.‬

‫این پیرمرد دوباره ‫مثل یک نوزاد می‌شود.‬

‫حالا به داستان من گوش کن.‬

‫تو که عشق من به «شمس» ‫را یک توهم می‌دانستی،‬

‫هیچ‌وقت نگذاشتی دربارهٔ او حرف بزنم.‬

‫آیا تو تنها متخصص ‫عشق هستی؟‬

‫یونس الاسدی ‫تنها عاشق است؟‬

‫...و ما، مردم عادی ‫دیوانه‌ایم؟‬

‫تو از عشق و توهم ‫چه می‌دانی؟‬

‫چرا خودت را می‌پوشانی؟‬

‫از روی حیا.‬

‫داری با من چینی حرف می‌زنی؟‬

‫امرؤالقیس، بزرگ‌ترین ‫شاعر عرب دوران جاهلیت،‬

‫سینه‌های معشوقه‌اش را ‫به آینه‌ها تشبیه می‌کند.‬

‫زیباست، مگه نه؟‬

‫چندش‌آور است.‬

‫اون یه اوبنه‌ایه، این شاعر تو.‬

‫او خودش را در سینه‌های ‫همسرش تماشا می‌کند‬

‫و با خودش عشق‌بازی می‌کند.‬

‫اما نه، شمس.‬

‫او دنیا را در سینه‌های ‫معشوقه‌اش می‌بیند.‬

‫تمام دنیا را.‬

‫آینه، آینه، به من بگو ‫چه کسی زیباتر است،‬

‫من یا خلیل من.‬

‫البته که خلیل تو.‬

‫با من ازدواج کن، شمس.‬

‫،و مثل شوهر سابقم ‫مرا کتک خواهی زد؟‬

‫کافیه لب تر کنی ‫تا دست‌هایم را قطع کنم.‬

‫،و آن‌ها به خوبی و خوشی زندگی کردند ‫به فلسطین برگشتند و صاحب...‬

‫من بچه نمی‌خواهم!‬

‫می‌ترسم از اینکه ‫قبل از من بمیرند.‬

‫ما به امان می‌رویم و ‫دخترت دلال را می‌دزدیم.‬

‫دلال را برباییم؟‬

‫من فقط می‌خواهم با یک مبارز ازدواج کنم.‬

‫او، او به من کمک خواهد کرد تا او را بربایم.‬

‫اما من یک مبارزم!‬

‫.نه، خلیل ‫تو یک مبارز «بودی».‬

‫حالا تو یک دکتری.‬

‫تو آدمِ ازدواج کردن نیستی.‬

‫تو یک عاشق فوق‌العاده‌ای‬

‫و من می‌خواهم همین‌طور بمانی.‬

‫در آغوش تو، من ملکه‌ای می‌شوم‬

‫که تمام مردان جهان را ‫در آغوش می‌کشد.‬

‫بگذار آشپزی کنم.‬

‫- من را در شلوار جین دوست داری؟ ‫عاشقشم.‬ -

‫می‌دانی اولین بار کی ‫آن را پوشیدم؟‬

‫بعد از قتل‌عام تل زعتر.‬

‫یکی از فجیع‌ترین رویدادهای جنگ داخلی لبنان که در خلال محاصرهٔ طولانی اردوگاه فلسطینی‌ ‫تل‌الزعتر در شرق بیروت رخ داد. این کشتار با همکاری نیروهای شبه‌نظامی مسیحی لبنان و ارتش سوریه رقم خورد

‫شوهرم مرا از پوشیدن شلوار ‫منع کرده بود. او مرا می‌ترساند.‬

‫فالانژها اردوگاه را ‫گرفتند، او مرا ول کرد

‫‬یک حزب سیاسی مسیحی در لبنان که ‫در جنگ داخلی با فلسطینی ها و گروههای

‫چپ میجنگید. امروز به عنوان یک ‫حزب سیاسیِ مخالف حزبالله فعالیت میکند

‫«من را با خودت ببر، من ‫از فالانژها می‌ترسم.»‬

‫آن‌ها به زن‌ها تجاوز می‌کردند.‬

‫،به من گفت: «می‌ترسی بهت تجاوز بشه ‫سلیطهٔ کثیف؟»‬

‫بگو، آیا من شبیه جنده ها هستم؟‬

‫تو یک فرشته‌ای.‬

‫من فرشته نیستم.‬

‫شلوار جین پوشیدم ‫و پیش فداییان رفتم

‫مبارزان مسلح فلسطینی که با عملیات‌های چریکی علیه اسرائیل از پایگاه‌هایشان در اردن، لبنان و سوریه مقاومت می کردند

‫،آن‌ها به من یک تفنگ دادند ‫من هم دنبالشان رفتم.‬

‫وقتی تیراندازی در ‫مونته‌وردی شروع شد،‬

‫گفتند: «پخش بشید!»‬

‫اما من بلد نبودم خودم ‫را پخش کنم.‬

‫تنها مانده بودم،‬

‫که پسری مرا کشید ‫پشت یک صخره.‬

‫یک مرد جوان، احمد کیالی.‬

‫او سینه‌هایم را بوسید و تا حالا ‫هیچ‌کس با من این کار را نکرده بود.‬

‫لذت بردم.‬

‫در حمانا، میان پناهندگان ‫گم شدیم.‬

‫.شوهرم را پیدا کردم ‫او مرا به هتل برد،‬

‫با تفنگش تهدیدم کرد و من را گایید.‬

‫مثل اردوگاهِ بیت‌لحم است.‬

‫حلبی و قوطی.‬

‫پدرم در کارگاه پاستا ‫کار می‌کرد، ما خیلی پاستا می‌خوردیم.‬

‫به ما می‌گفتند «ایتالیایی‌ها».‬

‫ایتالیایی‌های حلبی‌نشین.‬

‫دیوارهای حلبی، سقف‌های حلبی...‬

‫،تابستان‌ها مثل تنور ‫زمستان‌ها مثل یخچال.‬

‫و در انواع رنگ‌ها،‬

‫مثل یک بیلبورد حلبی.‬

‫بعد از آن، به اردوگاهی در عمان ‫نقل‌مکان کردیم‬

‫که کاملاً بتنی بود.‬

‫،همان‌طور: تابستان‌ها تنور ‫زمستان‌ها یخچال.‬

‫من خانهٔ حلبی را خیلی دوست داشتم.‬

‫،وقتی دیواری خراب می‌شد ‫پدرم جعبه‌ها را جایگزین می‌کرد.‬

‫این‌گونه بود که شوهرم‬

‫مرا به دیوار چسباند...‬

‫او تفنگش را بالای سرم ‫و جلوی پایم خالی کرد،‬

‫و من از ترس لال شده بودم.‬

‫سپس سرش را به دیوار کوبید‬

‫و بعد من را کرد‬

‫و به من می‌گویند دیوانه.‬

‫می‌دانی، وقتی با او ازدواج کردم،‬

‫.۱۵ سالم بود ‫هیچ مردی به من دست نزده بود.‬

‫پدرش مرا به تل زعتر برد.‬

‫:اولین جمله‌ای که به من گفت ‫«خودت رو بشور.»‬

‫اما آن روز، در هتلی که ‫به سمت من هجوم آورد،‬

‫اجازه نداد اول خودم را بشویم‬

‫و مرا روی تخت انداخت‬

‫در حالی که بوی احمد ‫را روی بدنم حس می‌کردم.‬

‫بعد از بیروت...‬

‫ما را از بیروت بیرون راندند.‬

‫در سال ۱۹۸۲ به اردن برگشتیم.‬

‫با خانوادهٔ شوهرم زندگی می‌کردم.‬

‫.پانزده روز ‫پانزده روز بدون او.‬

‫.کار می‌کردم، این شوهر را فراموش کرده بودم ‫او برگشت.‬

‫او یمن را رها کرده بود‬

‫و در مغازهٔ بقالی به پدرش ‫کمک می‌کرد. بسیار مهربان شده بود.‬

‫جرئت نداشت جلوی او ‫صدایش را بلند کند.‬

‫حرف نمی‌زد، پچ‌پچ می‌کرد.‬

‫دلال را باردار شدم.‬

‫بعد از فوت پدرش،‬

‫شوهرم دوباره به یک هیولا تبدیل شد.‬

‫او روش جدیدی برای همخوابی اختراع کرد.‬

‫او مرا به دیوار می‌کوبید، اما به جای شلیک کردن...‬

‫،در اردن جرئت نمی‌کرد ‫چون آنجا یک کشور واقعی است...‬

‫انگشتش را به سمت من نشانه می‌گرفت ‫و صدای شلیک درمی‌آورد،‬

‫سپس مرا کتک می‌زد.‬

‫قبلاً مرا کتک نمی‌زد.‬

‫یک روز صبح، داشتیم صبحانه می‌خوردیم...‬

‫در واقع او ناهار می‌خورد. من و ‫مادرش منتظر دستوراتش بودیم.‬

‫نمی‌دانم چطور، جملات «طلاقم بده»‬

‫و «دیگر نمی‌توانم تحمل کنم» ‫از دهانم خارج شد.‬

‫،بدون اینکه نگاهم کند ‫پاسخ داد: «طلاقت دادم.‬

‫«برو خانهٔ مادرت، به او بگو ‫که دختر هرزه‌اش را طلاق دادم.»‬

‫به سمت دلال دویدم،‬

‫اما مادرش او را از ‫آغوشم بیرون کشید.‬

‫،من رفتم، به لبنان رفتم ‫به طرابلس،‬

‫و به نیروهای مقاومت پیوستم.‬

‫مطمئن بودم که صاحب دختری می‌شوم ‫و نامش را «امل» گذاشتم.‬

‫وقتی زایمان کردم، شوهرم تصمیم گرفت ‫نامش را دلال بگذارد،‬

‫مثل دخترعمویی که ‫عاشقش بود.‬

‫من فکر می‌کردم «امل مرده است» ‫و گریه می‌کردم.‬

‫به اسم «دلال» عادت کردم...‬

‫و آن اسم را دوست داشتم.‬

‫باید راهی پیدا کنم تا ‫او را از چنگشان درآورم.‬

‫او زیباست.‬

‫سبزه، با چشمانی درشت ‫و مژه‌های بلند.‬

‫او زیباترین در دنیاست.‬

‫آن‌ها امل را کشتند و ‫دلال را از من گرفتند.‬

‫سامح ابو دیاب!‬

‫بیا پایین!‬

‫چی می‌خواهی؟‬

‫.خفه شو، زنیکهٔ غُرغُرو ‫دارم شوهرت را صدا می‌زنم،‬

‫او به من قول داده که با من ازدواج کند.‬

‫این رسوایی را تمامش کنید!‬

‫من با تو ازدواج می‌کنم!‬

‫شمس او را کشت!‬

‫آن هرزه او را کشت! او از ‫خانهٔ دکتر خلیل بیرون آمد،‬

‫شوهرم را صدا زد، و وقتی ‫او بیرون آمد،‬

‫۳ بار به او شلیک کرد!‬

‫سلیطهٔ کثیف!‬

‫چه حیف!‬

‫عصر بخیر. بفرمایید تو.‬

‫دکتر خلیل؟‬

‫خلیل ایوب.‬

‫ابوعصام؟‬

‫یادت می‌آید؟‬

‫برای عیادت آمده‌اید، یا...‬

‫بیا، دنبال من بیا.‬

‫بیمارستان توسط نیروهای انتظامی ‫فلسطین محاصره شده است،‬

‫از دردسر دوری کن.‬

‫روپوشت را درآور.‬

‫نام خانوادگی؟‬

‫خلیل ایوب.‬

‫نام پدر؟‬

‫یاسین ایوب.‬

‫نام مادر؟‬

‫دارید چه بازی‌ای درمی‌آورید؟‬

‫شما مرا می‌شناسید.‬

‫لطفاً به سؤالات پاسخ دهید.‬

‫نام مادر؟‬

‫نجوا.‬

‫محل سکونت؟‬

‫،به من گفتند در رام‌الله ‫اما مطمئن نیستم.‬

‫بله، رام‌الله.‬

‫.خانهٔ خودت ‫مادرت برایم مهم نیست.‬

‫اردوگاه شتیلا.‬

‫سامح ابودیاب را می‌شناسی؟‬

‫نه.‬

‫شمس او را کشت.‬

‫نمی‌توانی صاف بایستی؟‬

‫می‌دانستی که داشت به تو خیانت می‌کرد؟‬

‫من واژهٔ «خیانت» را به کار نمی‌برم...‬

‫نمی‌دانم.‬

‫شمس یک کافر ‫و یک قاتل است.‬

‫تو هم عاشق او بودی.‬

‫،اگر عاشقت بود ‫تو را می‌کشت...‬

‫حداقل تلاشش را می‌کرد.‬

‫یا شاید تو او را وادار کردی تا او را بکشد.‬

‫بگو ببینم دکتر، می‌خواهی ‫باور کنم که‬

‫بی‌دلیل پشت جسد یونس ‫پنهان شده‌ای؟‬

‫پنهان شده‌ای چون ‫همدست او هستی.‬

‫یونس یک جسد نیست.‬

‫لطفاً دربارهٔ او صحبت نکنید.‬

‫بسیار خب. چرا با او ازدواج نکردی؟‬

‫او خودش نمی‌خواست.‬

‫نه... من بچه نمی‌خواستم.‬

‫نمی‌دانم...‬

‫من این پیشنهاد را به او دادم.‬

‫دربارهٔ سامح چیزی می‌دانستی؟‬

‫نه.‬

‫او رنج کشیده بود...‬

‫شوهرش او را کتک می‌زد.‬

‫تو نه؟‬

‫نه.‬

‫مردی که زنش را کتک نمی‌زند؟‬

‫بسیار خب.‬

‫،اگر او را کتک نمی‌زدی ‫چه کار می‌کردی؟‬

‫عاشقش بودم.‬

‫،و چون عاشقش بودی ‫به او کمک کردی تا سامح را بکشد.‬

‫من آدم نمی‌کشم.‬

‫یک مبارز که آدم نمی‌کشد؟‬

‫من یک مبارزم‬

‫از گردان «فرزندان جلیل».‬

‫«بودی».‬

‫ببخشید، فراموش کردم.‬

‫برای همین است که ‫صاف نمی‌ایستی.‬

‫پس تو سامح را نمی‌شناسی و بی‌گناهی.‬

‫حاضری برایش قسم بخوری؟‬

‫به خدا قسم من چیزی از ‫سامح و این قتل نمی‌دانم.‬

‫فکر می‌کردم تو ملحد هستی.‬

‫این حقیقت ندارد.‬

‫چرا، حقیقت دارد.‬

‫در ژوئیه ۱۹۶۹، وقتی ‫انسان روی ماه قدم گذاشت،‬

‫تو در یک اردوگاه آموزشی ‫در جنوب لبنان بودی،‬

‫و به همکلاسی‌هایت گفتی‬

‫که چون انسان داشت ‫روی ماه قدم می‌زد،‬

‫خدا وجود ندارد.‬

‫واقعاً این رو گفتی؟‬

‫بله.‬

‫اما من یک بچه بودم.‬

‫تو ۱۶ سالت بود.‬

‫در این سن، ما ازدواج می‌کنیم.‬

‫این مرد را می‌شناسی؟‬

‫این منم.‬

‫عجیبه،‬

‫آنجا روی کمرت مو داری.‬

‫و او چطور؟ ‫تو هستی یا سامح ابودیاب؟‬

‫.خلیل، یک فاحشه تو را تحقیر کرد ‫و تمام اردوگاه را همراه با تو.‬

‫.سامح را فراموش کن ‫ما می‌خواهیم تو را آزاد کنیم‬

‫اگر به ما بگویی شمس کجاست.‬

‫نمی‌دانم.‬

‫در اردن؟‬

‫.منم که سؤال می‌پرسم ‫او با تو تماس گرفت؟‬

‫خبری ندارم.‬

‫تو در سال ۱۹۷۷ در ‫چین آموزش نظامی دیدی،‬

‫در اواخر دهه ۱۹۶۰، شوروی حامی اصلی ‫کشورهای عربی بود. چین با ارائه حمایت‌های

‫نظامی و آموزشی مستقیم به گروه‌های فلسطینی ‫مانند فتح و جبهه خلق برای آزادی فلسطین،

‫سعی کرد جای پای خود را در منطقه ‫مستحکم‌تر کند و به عنوان یک قدرت رقیب معرفی

‫شود . این حمایت برای نشان دادن تعهد ‫عملی چین به آرمان‌های انقلابی‌اش حیاتی بود

‫و مشخص شد که ‫یکی از مهره‌های کمرت شکسته است.‬

‫همین‌طور است.‬

‫آن‌ها مرا وادار کردند پزشکی بخوانم.‬

‫نه، تو یک دوره کارآموزی ۳ ماهه ‫پرستاری گذراندی.‬

‫،وقتی برگشتی ‫ما تو را «دکتر» صدا می‌زدیم‬

‫و تو خودت را یک دکتر واقعی فرض کردی.‬

‫درست است یا غلط؟‬

‫صدایت را نمی‌شنوم.‬

‫درست است.‬

‫تو رفقایت را در برجاوى رها کردی.‬

‫آنجا بود که مجروح شدم.‬

‫از ناحیه کمر، چون فرار کردی.‬

‫و تو پشتِ ‫یونسِ مبارز پنهان می‌شوی.‬

‫یک دستمال به او بده.‬

‫من گریه نمی‌کنم!‬

‫«فرزندان جلیل» کجا هستند؟‬

‫بین تونس و الجزایر.‬

‫و عالیجنابِ شما در بیروت.‬

‫خروج تحت حمایت اسرائیل و آمریکا، نه.‬

‫یونس هم همین‌طور فکر می‌کرد.‬

‫پس کسانی که رفتند خیانت کرده‌اند؟‬

‫اصلاً اینطور نیست.‬

‫من، من نمی‌توانستم.‬

‫چطور خودت را توجیه می‌کنی؟‬

‫خوب گوش کن.‬

‫تو سزاوار ده بار مردن هستی،‬

‫اما ما تو را آزاد خواهیم کرد.‬

‫یک لحظه، خلیل.‬

‫:اتفاقی که خواهد افتاد این است ‫شمس اعدام خواهد شد.‬

‫قبایل دور هم جمع شدند، آن‌ها ‫او را به اردوگاه ميه ميه احضار کردند.‬

‫او به محض رسیدن تیرباران خواهد شد.‬

‫یک مرد از هر قبیلهٔ فلسطینی ‫شلیک خواهد کرد، هیچ‌کس انتقام او را نخواهد گرفت.‬

‫اگر او را پیش ما بیاوری، او ‫محاکمه و زندانی خواهد شد،‬

‫و بعد از آن هر چه خدا بخواهد همان می‌شود.‬

‫ اگر عشق من به فلسطین یک جرم است، پس بگذار تاریخ مرا بازداشت کند. ‫ ‫— گردان شمس

‫جوخهٔ اونی؟‬

‫جوخهٔ شمس دیروز رفت.‬

‫- و شمس هم با آن‌ها بود؟ ‫نه.‬ -

‫او تازه به سمت ميه ميه حرکت کرده.‬

‫میه میه یک اردوگاه آوارگان فلسطینی در کشور لبنان است

‫اردوگاه ميه ميه‬

‫برادر!‬

‫می‌دانی ابوعلی علاء کجاست؟‬

‫بی‌تربیت، من آن‌قدر سن دارم ‫که مادربزرگت باشم!‬

‫خوش آمدی، ام‌حسن.‬

‫دلمان برایت تنگ شده بود.‬

‫خلیل را رها کنید،‬

‫وگرنه دنیا را علیه شما به آشوب می‌کشم!‬

‫کار دیگری ندارید جز اینکه مزاحم او شوید؟‬

‫.او پسر من است، می‌شناسمش ‫درستکار و شریف!‬

‫خلیل، بچه شیرِ یونس.‬

‫وقتی او در جنوب می‌جنگید شما کجا بودید؟‬

‫شما هنوز به دنیا نیامده بودید.‬

‫...من همهٔ شما را به دنیا آوردم ‫نفرینتان می‌کنم!‬

‫مایهٔ ننگ است! ننگ است!‬

‫شما جرئت می‌کنید مردی را دستگیر کنید ‫که اسرائیلی‌ها شکنجه‌اش کردند!‬

‫وقتی او در جریان تهاجم ‫می‌جنگید،‬

‫شما در طرابلس چپیده بودید.‬

‫این را بگیر تا شاخ‌هایت را پنهان کنی.‬

‫خانوادهٔ شمس به حسابت خواهند رسید.‬

‫تو خفه شو!‬

‫بیا.‬

‫چیزی هست که باید به تو بگویم.‬

‫مادران چیز زیادی ‫دربارهٔ پسرانشان نمی‌دانند.‬

‫خلیل پسر تو نیست‬

‫و چندان هم با شرف نیست.‬

‫برو پی کارت.‬

‫گورتان را گم کنید، ای بی‌سر و پاها!‬

‫بی‌غیرت!‬

‫به آن‌ها توجه نکن.‬

‫گم شوید، ای اراذلِ بی‌مقدار!‬

‫رهاشون کن. حق با اون‌هاست.‬

‫من عاشق زنی بی‌وفا شدم.‬

‫شمس عاشق تو بود، اما تو نمی‌خواستی ‫با او ازدواج کنی یا بچه‌دار شوی.‬

‫.سامح به او ریشخند زد ‫من، من درکش می‌کنم.‬

‫سوار شو.‬

‫مردم کثیف.‬

‫راه بیفت.‬

‫شاخ‌هایت را پنهان کن!‬

‫زینب!‬

‫- کی سرم را از یونس قطع کرد؟ ‫به دستور دکتر امجد.‬ -

‫!- امین ‫او ناپدید شده.‬ -

‫آرام باش. بیا.‬

‫امین کجاست؟‬

‫چرا سرم را قطع کردی؟‬

‫امین ناپدید شده است.‬

‫،این موضوع به قتل کاید ‫عضو فتح در بیروت مربوط است.‬

‫کاید با یک زن کرد ازدواج کرده بود.‬

‫همان زن بود که ‫کمین را سازماندهی کرد.‬

‫یک جاسوس.‬

‫آن‌ها ازدواج می‌کنند ‫و ماشین‌های لوکس می‌خرند‬

‫به جای اینکه بودجهٔ بیمارستان‌ها را تأمین کنند.‬

‫او اردنی است، نه کرد.‬

‫و جاسوس هم نیست.‬

‫چه رابطه‌ای با امین دارد؟‬

‫او با آن زن رابطه داشت.‬

‫او حتی برای دیدنش به اینجا آمد.‬

‫- خب که چی؟ ‫بعدش هیچی.‬ -

‫یک زن کرد با من هم تماس گرفت...‬

‫او در حالی که ناله می‌کرد، لباس زیرش ‫را برایم توصیف می‌کرد...‬

‫کردها، همه‌شان لنگهٔ هم هستند.‬

‫چی؟ کردها؟‬

‫تو مشمئزکننده‌ای.‬

‫اگر دوست‌دخترت دربارهٔ لباس زیرش با تو حرف می‌زند،‬

‫چه ربطی به کردها دارد؟‬

‫چرا عصبانی شدی؟‬

‫شمسِ تو کرد بود؟‬

‫ای سگ بدبو!‬

‫!گمشو بیرون ‫اینجا بیمارستان است، نه فاحشه‌خانه!‬

‫شرف شمس و آن زن اردنی ‫از تو بیشتر است!‬

‫شمس یک فاحشه است!‬

‫اگر یک بار دیگر تو را در ‫اردوگاه ببینم، می‌کشمت!‬

‫این توله‌سگ.‬

‫،من با او دربارهٔ یونس حرف می‌زنم ‫او به شمس می‌گوید فاحشه.‬

‫،شمس در آخرت است ‫جایی که همهٔ ما خواهیم رفت.‬

‫همهٔ این‌ها را فراموش کن، فقط ‫یادت باشد که دوستش داشتی.‬

‫دیروز فرشتهٔ مرگ ‫در گوشم پچ‌پچ کرد‬

‫که منتظر من است.‬

‫در گوش چپت پچ‌پچ کرد یا راست؟‬

‫او مرا قلقلک داد و ‫من از خنده غش کردم!‬

‫یونس را از این اردوگاه ببر.‬

‫به نصیحت من گوش کن.‬

‫او را به جلیل ببر.‬

‫،او پدرت بود ‫حالا پسرت است.‬

‫و فراموش نکن اهل کجا هستی.‬

‫یادت باشد که مادری داری.‬

‫پسر عزیزم،‬

‫می‌دانی، این اولین ‫نامه‌ای است که می‌نویسم.‬

‫دوستت سمیه به من گفت ‫که در یک بیمارستان کار می‌کنی.‬

‫شاید خنده‌ات بگیرد،‬

‫اما من در بیمارستان رام‌الله ‫پرستار هستم.‬

‫حالا آدم‌های زیادی از بیروت ‫به اینجا می‌آیند.‬

‫برایم بنویس، بگو با چه شماره‌ای ‫می‌توانم با تو صحبت کنم.‬

‫خیلی چیزها دارم که به تو بگویم.‬

‫می‌خواهم قبل از مرگم تو را در آغوش بکشم.‬

‫.همه جا را به دنبالت گشتم ‫وقتی اسرائیل به لبنان حمله کرد‬

‫و همه به تونس می‌رفتند،‬

‫من به آنجا رفتم و در سازمان آزادی‌بخش ‫سراغت را گرفتم.‬

‫به من گفتند تو را در ورزشگاه ‫میان افرادی که خارج می‌شدند دیده‌اند.‬

‫اما بعد از آن ناپدید شدی.‬

‫،به بدترین چیزها فکر کردم ‫اما به خدا ایمان دارم،‬

‫و تو را پیدا کردم.‬

‫سریع با من در بیمارستان تماس بگیر؛‬

‫00972-2

‫.2954322

‫مادرت، نجوا.‬

‫اخراج سازمان آزادیبخش فلسطین از بیروت ‫اگوست ۱۹۸۲

‫،شلیک‌ها، برنج، گل‌ها ‫اشک‌ها، یک رویا.‬

‫ما در عروسی‌ها و تشییع جنازه‌ها ‫تیر هوایی شلیک می‌کنیم.‬

‫آن روز، چرا شلیک می‌کردیم؟‬

‫،برای تمام کردن مهمات ‫از روی خشم یا شادی؟‬

‫در میان جمعیت به دنبال ‫یک چهرهٔ آشنا می‌گردم.‬

‫ام‌حسن، یا ‫نهى، نامزد آن زمانم.‬

‫حقیقت را می‌خواهی؟ ‫من به دنبال تو بودم، یونس.‬

‫اما تو آنجا نبودی.‬

‫محمد الشعبی.‬

‫.- در یمن ‫ممنون.‬ -

‫خلیل!‬

‫صبر کن، ابوعلی!‬

‫خلیل ایوب. تونس.‬

‫کجا بودی؟‬

‫.- من آنجا بودم ‫دیدی چطور کارمان به پایان رسید؟‬ -

‫اخراج تحت حمایت آمریکا و اسرائیل.‬

‫این اولین جنگ مستقیم ما ‫با اسرائیل بود‬

‫و ما آن را باختیم.‬

‫من، من بردم. خب تو چطور؟ ‫کجا می‌روی؟‬

‫- تونس، تو چی؟ ‫یمن.‬ -

‫همهٔ مبارزان‬

‫سوار کامیون‌ها شوند‬

‫به مقصد بندر...‬

‫کجا می‌روی؟‬

‫من نمی‌خواهم بروم!‬

‫من می‌مانم!‬

‫همه رفتند.‬

‫بنشین.‬

‫آن‌ها رفتند... مثل یک رویا رفتند‬

‫چه کسی به من خواهد گفت به کدام کوه‌ها‬

‫قایق‌های نورانی‌شان ‫اکنون پهلو گرفته‌اند‬

‫صدای زیبایی داری.‬

‫چرا ماندی؟‬

‫چون هیچ‌کس برای ‫خداحافظی با من نیامد.‬

‫شوهرم به یمن می‌رود.‬

‫من باید به اردن بروم.‬

‫اینجا بمان.‬

‫.من پزشک هستم ‫برایت کار پیدا می‌کنم.‬

‫.امکان ندارد ‫من از شوهرم می‌ترسم.‬

‫حتی وقتی که اینجا نیست.‬

‫همه جا برنج ریخته است.‬

‫همهٔ زن‌ها به اردن می‌روند؟‬

‫همسرت آنجاست؟‬

‫مادرم. من ازدواج نکرده‌ام.‬

‫مادرم مرا رها کرد.‬

‫.او در ۱۴ سالگی با پدرم ازدواج کرد ‫یک بچه بود.‬

‫من در ۱۵ سالگی ازدواج کردم.‬

‫عاشق بودی؟‬

‫نمی‌شناختمش.‬

‫هنوز هم او را نمی‌شناسم.‬

‫چه کسی تو را بزرگ کرد؟‬

‫.- مادربزرگم ‫و پدرت؟‬ -

‫.او در سال ۱۹۵۸ فوت کرد ‫من ۶ سالم بود.‬

‫...- پس تو ‫سی سال دارم.‬ -

‫- و موهایت سفید شده؟ ‫تقصیر برنج‌هاست!‬ -

‫اسمت چیست؟‬

‫شمس. خورشید. و تو؟‬

‫.- قمر. ماه ‫این اسم توست؟‬ -

‫.نه. خلیل ‫تو مثل ماه زیبایی.‬

‫باید بروم.‬

‫عجیبه، این باران تابستانی.‬

‫مادرم همیشه می‌گفت‬

‫که باران اشک‌های ‫خداست که برای ما می‌گرید.‬

‫او می‌گفت باران ‫چشم‌ها را شفا می‌دهد.‬

‫اشک‌ها چشم‌ها را شفا می‌دهند، خلیل.‬

‫یاسین... بیا اینجا.‬

‫.او را یاسین صدا نکن ‫اسمش خلیل است.‬

‫نه، یاسین است.‬

‫مثل پدرش.‬

‫یاسین، گرسنه‌ای؟‬

‫بله مامان.‬

‫منم، مادرت، خلیل.‬

‫مامان‌بزرگ، مامان کجاست؟‬

‫او پیش خانواده‌اش ‫در اردن است.‬

‫چرا بابا مرده؟‬

‫سازمان اطلاعات او را کشت ‫چون مبارزه می‌کرد.‬

‫من یک پسر از دست دادم و تو یک پدر.‬

‫از این به بعد، تو پسر من خواهی بود.‬

‫،و تو یک قهرمان خواهی بود ‫پسرِ یک قهرمان.‬

‫تو مرا به درون انقلاب پرتاب کردی.‬

‫زیباترین چیز در دنیا.‬

‫انقلاب؟‬

‫همه چیز توضیح داده می‌شود، همه چیز تغییر می‌کند.‬

‫آدم می‌تواند جهان را در آغوش بکشد ‫و بر کیهان مسلط شود.‬

‫آزاد باشد، دیگر ‫گرگِ انسان نباشد.‬

‫دیگر با نژاد، مذهب و طبقه ‫از هم جدا نباشیم.‬

‫انقلاب؟ جهان،‬

‫فلسطین سرزمین آزادی.‬

‫من مبارزه می‌کردم و ‫جهان با من مبارزه می‌کرد.‬

‫در این دنیا، ما ‫همه قهرمان بودیم.‬

‫همه با یقین، شهید بودیم.‬

‫من مادر و مادربزرگم را فراموش کردم،‬

‫من خلیلی شدم که ‫پدرش ۱۰۰ نام دارد،‬

‫،که خانواده‌اش مائو، چه‌گوارا ‫هو شی مین است...‬

‫،ناصر، لومومبا ‫عرفات، جورج حبش...‬

‫و همهٔ آن‌ها...‬

‫ما تبدیل به خدا شده‌ایم.‬

‫ما خدا هستیم.‬

‫ما خدا هستیم!‬

‫چه کسی این را گفت؟‬

‫چه کسی گفت: «ما خدا هستیم»؟‬

‫من.‬

‫تو یک بی‌ایمان و کافری.‬

‫کمیسر سیاسی بودن به تو...‬

‫حق کافر بودن را نمی‌دهد.‬

‫من فروتنی را به تو یاد خواهم داد.‬

‫اسلحه‌ات را پس بده.‬

‫تو مایهٔ ننگ تفنگت شدی.‬

‫زانو بزن!‬

‫به تو یاد خواهم داد، ای سگ کثیف،‬

‫که در برابر خدا سجده کنی!‬

‫بخز!‬

‫فریاد بزن: «لا اله الا الله»‬

‫بلندتر!‬

‫صدایت را نمی‌شنوم!‬

‫.۱۹۷۶

‫جنگ لبنان.‬

‫اردوگاه محاصره‌شدهٔ تل زعتر.‬

‫ما به محلهٔ مسیحی‌نشین حمله می‌کنیم تا محاصره را بشکنیم.‬

‫ما ساختمانی را اشغال می‌کنیم که مالکش، جورج، یک کمونیست است‬

‫.که با ما همدلی دارد ‫اما برخی رفقا‬

‫به او بی‌اعتمادند چون ‫مسیحی است.‬

‫خط قطع نشده است.‬

‫جاسوس زنازاده!‬

‫او آدم خوبی است.‬

‫نه، او یک جاسوس است.‬

‫ابوجورج!‬

‫فرزندانت با تو تماس می‌گیرند؟‬

‫.هفته‌ای یک بار ‫آن‌ها دیگر خسته شده‌اند.‬

‫می‌خواهی به آن‌ها بپیوندی؟‬

‫و خانه‌ام را برای چه کسی بگذارم؟ ‫برای اراذل و اوباش؟‬

‫یک مشت اوباش.‬

‫،دربارهٔ کی حرف می‌زنی ‫ای جاکش؟‬

‫جنگ لبنان ما را ‫به جنایتکار تبدیل کرد.‬

‫،فکر می‌کردم زود تمام می‌شود ‫مثل اردن،‬

‫اما طول کشید.‬

‫روز به روز می‌دیدم که ‫بیروت منفجر می‌شود و از هم می‌پاشدتُ.‬

‫ما از ائتلافی ‫به ائتلاف دیگر رفتیم.‬

‫با مسلمانان، مسیحیان...‬

‫،کشتار قرنطینه ‫نبرد هتل‌ها،‬

‫کشتار شتیلا توسط ‫نیروهای لبنانی و اسرائیلی‌ها،‬

‫محاصرهٔ اردوگاه‌ها توسط ‫سوری‌ها و جنبش امل...‬

‫فلسطین داشت دورتر می‌شد،‬

‫چیزی جز یک تصویر ‫تار نبود، یک وهم و خیال.‬

‫وقتی صدای خمپاره را می‌شنوی، یعنی حالت خوب است.‬

‫در غیر این صورت، خمپاره بهت اصابت می‌کند.‬

‫خوشبختانه برای ما، ما می‌شنویم.‬

‫من در آغوش مرگ بودم.‬

‫بعداً فهمیدم که ‫رفقایم مرده‌اند.‬

‫ترسی وحشتناک مرا فرا گرفت،‬

‫ترس از اینکه مرده باشم بدون اینکه خودم بدانم.‬

‫بیا دیگر.‬

‫یکی از مهره‌های کمرم آسیب دیده بود.‬

‫از فلج شدن می‌ترسیدیم،‬

‫.اما عمل جراحی نجاتم داد ‫به‌سختی جان سالم به در بردم.‬

‫به‌سرعت بیمارستان را ترک کردم ‫و به جبهه ملحق شدم،‬

‫کوه صنین.‬

‫از این جنگ در لبنان متنفر بودم.‬

‫این کوه سفید را دوست داشتم.‬

‫،فهمیدم که افق ‫انسان را امتداد می‌دهد‬

‫و او نمی‌تواند بدون آن زندگی کند،‬

‫مگر اینکه از بدنش ‫یک تابوت بسازد.‬

‫نمی‌دانستم که به‌زودی ‫صنین را ترک خواهم کرد.‬

‫برای آموزش چریکی در چین.‬

‫از صنین تا چین.‬

‫«علم را بجویید، حتی در چین.»‬

‫کمیته مرکزی حزب کمونیست چین

‫توجه کنید!‬

‫از تمامی مبارزان‬

‫راه آزادی و ‫سوسیالیسم در جهان‬

‫درخواست می‌شود لباس‌های خود را درآورند‬

‫تا معاینهٔ پزشکی انجام شود!‬

‫به پیش در راه ‫انقلاب، تا پیروزی!‬

‫این زخم چقدر قدیمی است؟‬

‫بعد از آن، دوره‌ای در زمینهٔ ‫پزشکی انقلابی گذراندم.‬

‫،انقلابی، ابوسالم ‫پزشکیِ من!‬

‫حالا دیگر انقلاب تمام شده‬

‫.و همین‌طور پزشکی انقلابی ‫پزشکی کارِ پزشکان است.‬

‫دوباره بوی ‫نوزاد گرفته‌ای.‬

‫۷ ماه طول می‌کشد تا آدم دوباره متولد شود.‬

‫اکنون ماه ششم است ‫و تا یک ماه دیگر،‬

‫بیدار خواهی شد و با هم ‫به جلیل خواهیم رفت.‬

‫حالا باید راه بروی.‬

‫بیا، بیا راه برویم...‬

‫آنتی‌بیوتیکمان تمام شده...‬

‫داری چه‌کار می‌کنی؟‬

‫.می‌ترسم، به‌خاطر شلیک‌ها ‫چی بود؟‬

‫اراذل و اوباش. دار و دستهٔ ابوعلی جامبو.‬

‫نترس.‬

‫بیا، ابوسالم...‬

‫اگر حقیقت را بخواهی‬

‫می‌ترسیدم خانوادهٔ شمس ‫بیایند و مرا بکشند.‬

‫مادر شمس دیروز آمد ‫تا وسایلش را ببرد.‬

‫او در ایست بازرسی، به سمت ‫اردوگاه تف کرد،‬

‫.و به اردن برگشت ‫کاری با تو نخواهد داشت.‬

‫،شمس، خدا بیامرزدش ‫من او را در تل زعتر می‌شناختم.‬

‫همه می‌دانستند شوهرش ‫چطور با او رفتار می‌کرد.‬

‫او دیوانه و بی‌رحم بود.‬

‫...با او طوری رفتار می‌کرد ‫که انگار همسرش نیست،‬

‫بلکه همسر مرد دیگری است.‬

‫می‌گفت با شلیک کردن بالای سر او، دیو را فراری می‌دهد.‬

‫چه کاری از دستمان برمی‌آمد؟ ‫هیچ کار.‬

‫جز اینکه صدای کتک خوردنش را بشنویم ‫و شمس را غرق در اشک تصور کنیم...‬

‫بگو ببینم زینب، داشتی ‫دربارهٔ آنتی‌بیوتیک‌ها حرف می‌زدی؟‬

‫ما همه چیز کم داریم.‬

‫آنتی‌بیوتیک، سرم، همه چیز.‬

‫نمی‌دانم چطور می‌خواهیم دوام بیاوریم.‬

‫.من ترتیبش را می‌دهم ‫نگران نباش.‬

‫در واقع،‬

‫می‌خواستم بهت بگویم که دارم ‫پیش پسرم به آلمان می‌روم.‬

‫بچه داری؟‬

‫فکر کردی پیردختر بودم؟ ‫من همیشه لنگ نمی‌زدم.‬

‫.شوهرم مثل یک قهرمان مرد ‫این قضیه به تل زعتر برمی‌گردد،‬

‫من موقع فرار با بچه‌هایم ‫مجروح شدم.‬

‫،پسرم، خدا حفظش کند ‫برایم ویزا فرستاد.‬

‫او با یک پناهندهٔ کرد ازدواج کرد.‬

‫به لطف او شهروندی ‫آلمان را گرفت‬

‫و حالا آن‌ها ‫منتظر بچه‌ای هستند.‬

‫تصور کن: پناهنده‌ای با ‫پناهنده‌ای دیگر ازدواج می‌کند،‬

‫و من در آلمان ‫یک پناهنده خواهم بود‬

‫جایی که نوهٔ پناهنده‌ام به دنیا خواهد آمد.‬

‫.هر کس زخم خودش را دارد، خلیل ‫فقط خدا مجروحان را شفا می‌دهد.‬

‫دکتر خلیل،‬

‫.من تو را مثل برادرم دوست دارم ‫برو دنیا را ببین.‬

‫خودت را اینجا زندانی نکن.‬

‫بیا و معجزه را ببین!‬

‫فرزندان من!‬

‫پدر پیرتان ‫یک پایش لب گور است!‬

‫بابا!‬

‫فرزندانم...‬

‫من شش همسر داشتم‬

‫و از هر کدامشان ‫یک نیمه‌احمق تحویل گرفتم.‬

‫قبل از اینکه بمیرم، می‌خواهم با ‫زنی ازدواج کنم که به من‬

‫یک احمقِ تمام‌عیار بدهد!‬

‫زن‌ها مایهٔ نابودی من هستند.‬

‫بیایید پیش من!‬

‫خدایا! بابا مریض است! شفااش بده!‬

‫پیرمرد جوانی و ‫قدرت مردانگی‌اش را بازمی‌یابد!‬

‫۱۰۰۰ لیره و ‫جوانی‌تان برمی‌گردد!‬

‫،یک شامپو برای بدن ‫مخصوصاً آن قسمت!‬

‫هزار لیره برای اینکه ‫جوانی‌تان را دوباره پیدا کنید!‬

‫نام من سلیم ‫اسعد است، و تو چطور، رفیق؟‬

‫دکتر خلیل ایوب.‬

‫تویی؟‬

‫و تو داری «اکسا»ی من رو می‌خری؟ ‫واقعاً به ته خط رسیدی.‬

‫مصری هستی؟‬

‫.فلسطینی ‫عرفات هم لهجهٔ مصری داشت.‬

‫چه تحصیلاتی داشتی؟‬

‫تحصیلاتِ فرزندِ ‫انقلاب.‬

‫سه سال مبارزهٔ مسلحانه،‬

‫دو سال بدبختی، دو سال در ‫آمریکا، و بعد اخراج.‬

‫به محض اینکه مادرم ‫گرین کارت بگیرد، برمی‌گردم.‬

‫موی سفید آمریکایی‌ها را می‌ترساند،‬

‫اما مادرم آن را درست خواهد کرد.‬

‫من هم موهایم سفید است.‬

‫سکسی است. رابطهٔ جنسی چطور است برایت؟‬

‫مرا کجا می‌بری؟‬

‫به بیمارستان.‬

‫از روی دلسوزی پدرانه، یا...‬

‫بسه. تو با من کار خواهی کرد.‬

‫خوب است. دلسوزی پدرانه حالم را به هم می‌زند.‬

‫- چقدر حقوق می‌دهی؟ ‫خواهیم دید.‬ -

‫بستگی به کارت دارد.‬

‫پس، مادرت در آمریکا زندگی می‌کند؟‬

‫او در ایتالیای کوچک زندگی می‌کند.‬

‫- کجا؟ ‫نیویورک، رفیق.‬ -

‫همان‌جا که آل پاچینو «پدرخوانده» را بازی کرد.‬

‫مادرت به زبان انگلیسی با تو تماس می‌گیرد؟‬

‫.من از اینجا با او تماس می‌گیرم ‫از طریق اینترنت.‬

‫از اردوگاه تماس می‌گیری؟‬

‫می‌خواهم با مادرم در رام‌الله تماس بگیرم.‬

‫ما همه چیز داریم:‬

‫پیتسبورگ، اوهایو، حیفا، یافا...‬

‫در اینترنت، همه چیز ممکن است.‬

‫نشانم بده.‬

‫بیا با اسرائیل تماس بگیریم.‬

‫اشغال است.‬

‫بیمارستان آنتی‌بیوتیک کم دارد.‬

‫،در ذخیرهٔ مخفی ‫کنار شیرها،‬

‫یکی از جعبه‌های مقوایی.‬

‫بیا از طریق قبرس امتحان کنیم.‬

‫من به کسی زنگ می‌زنم که به مادرت زنگ بزند،‬

‫و او با شمارهٔ من با تو تماس می‌گیرد.‬

‫لعنتی.‬

‫مثل خیابان صبرا شلوغ و قفل است.‬

‫خلاص.‬

‫نجات؟ تو ۱۰,۰۰۰ لیره به من بدهکاری.‬

‫چرا؟‬

‫.برای کارم دیگر ‫پول اینترنت را دادم.‬

‫خیلی خب. ممنون.‬

‫پول آنتی‌بیوتیک‌ها را بده!‬

‫.او بی‌پول است ‫حسابِ انقلاب «مهمانِ ما»،‬

‫و نجات تو!‬

‫لعنتی، ۳۰۰ دلار است!‬

‫یک، دو، سه، چهار...‬

‫با او چه‌کار کردی؟‬

‫زینبِ رویاهای من!‬

‫بوی «عطر زنانه»ات را حس می‌کنم!‬

‫با من برقص.‬

‫دیوانه‌ای؟ ‫نمی‌بینی لنگ می‌زنم؟‬

‫من نابینا هستم.‬

‫کاشکی...‬

‫مثل آل پاچینو.‬

‫برقص، زینب من.‬

‫چه‌کار کردی‬

‫با موهای آن بیچاره؟‬

‫جوانی‌اش را به او برگرداندم.‬

‫دارید چه‌کار می‌کنید؟‬

‫بیمارت را می‌خندانیم.‬

‫.دارو دزدیدن، آره ‫شوخی کردن، آره.‬

‫!اما یونس، نه ‫من دارم از او مراقبت می‌کنم!‬

‫تو از او مراقبت می‌کنی؟ ‫بدنش پر از زخم شده است.‬

‫و من چیزی نمی‌دزدم.‬

‫من دارم مواد مخدر را ‫با آنتی‌بیوتیک‌های شما طاق می‌زنم.‬

‫«معاملهٔ منصفانه.»‬

‫و این تشک؟‬

‫او به یک تشک مواج نیاز دارد.‬

‫خیلی ترسناک است!‬

‫،یک تشک بادی ‫پورنِ هوس‌انگیز،‬

‫و او تکرار می‌کند...‬

‫باید به زندگی پیوند بخورد.‬

‫تشک آبی؟‬

‫،«من در دوست داشتن تو ‫خوشبختیِ یک اسیر را شناختم»‬

‫«در چشمانت جز ‫زیبایی و جادو چیزی نمی‌بینم»‬

‫«جادوگر زیبا...»‬

‫اول پرنده‌ها.‬

‫«قلبم را بگیر»‬

‫«برای یک لحظه...»‬

‫با ملایمت!‬

‫این از کجا آمده؟‬

‫از اولین.‬

‫آن فاحشه.‬

‫نگران نباش، ما آن را ‫با وایتکس ضدعفونی کردیم.‬

‫نمی‌بینی که آن ‫پیرمرد دارد می‌میرد؟‬

‫جرئت می‌کنی از پول حرف بزنی؟ ‫برو بیرون!‬

‫او برای تانگو آماده است.‬

‫حقوق من چی شد، دکتر؟‬

‫پولی نداریم.‬

‫،تشکیلات خودگردان فلسطینی در غزه ‫اهمیتی به بیمارستان‌های لبنان نمی‌دهد.‬

‫،آن‌ها به پلیس‌ها ‫زندان‌ها و جاسوس‌ها پول می‌دهند.‬

‫پول‌ها به جیب تاجران ‫و بازرگانان می‌رود.‬

‫!- سلیم ‫دیگر نمی‌خواهم ببینمت!‬ -

‫صبر کن!‬

‫صبر کن!‬

‫و لعنت بهش! این منم که دیگر ‫نمی‌خواهم ریختت را ببینم!‬

‫سلام. خودم را معرفی می‌کنم:‬

‫من ژرژ بارودیِ نویسنده هستم.‬

‫خوشبختم. دکتر خلیل.‬

‫ایشان بازیگر مشهور فرانسوی، کاترین سیلون هستند.‬

‫و ایشان هم نامزدشان، فادی براجِ کارگردان.‬

‫سلام.‬

‫من عضو یک انجمن ‫فرهنگی هستم‬

‫که پروژه‌های مختلفی دارد.‬

‫از جمله بنای یادبود قربانیان صبرا و شتیلا.‬

‫دوستان فرانسوی ما در بیروت هستند‬

‫تا نمایشی را بر اساس متنی از ژنه‬

‫به نام «چهار ساعت در شتیلا» اجرا کنند.‬

‫این پروژه برای من بسیار باارزش است.‬

‫من از سال ۱۹۷۵ در فرانسه زندگی می‌کنم و دارم به لبنان برمی‌گردم،‬

‫و می‌خواهم نامزدم را با آن آشنا کنم.‬

‫خلاصه اینکه مایل بودیم از بیمارستانی که دکتر امجد در آن کار می‌کند‬

‫و به قربانیان آن کشتار رسیدگی می‌کرد، بازدید کنیم.‬

‫امجد رفته است.‬

‫بیا آن‌ها را برای گشتی ‫در اطراف اردوگاه ببریم.‬

‫یک هنرمند نیاز دارد ‫تا فضا را لمس کند.‬

‫جوانمردی چون علی و شمشیری چون ذوالفقار نیست

‫چی؟‬

‫زن مسلمان بیرون نمی‌رود.‬

‫.اینجا زن‌های خیلی کمی هستند ‫به همین خاطر است.‬

‫هیچ خانواده‌ای نیست. کارگران سوری و مصری ‫شیعیان جنوب.‬

‫.خیلی کم ‫آن‌ها ۱۰ سال پیش رفتند‬

‫به اردوگاه‌های جنوب.‬

‫آن‌ها را بیرون راندند.‬

‫توسط اسرائیلی‌ها‬

‫سپس توسط لبنانی‌ها ‫و سوری‌ها.‬

‫توسط همه.‬

‫این پرچم،‬

‫سفارت کویت است.‬

‫و پشت سر من...‬

‫اینجا ورزشگاه شهرداری است.‬

‫می‌بینی شتیلا چقدر نزدیک است؟‬

‫.اسرائیلی‌ها هر دو را اشغال کردند ‫ادعا می‌کردند که چیزی نشنیده‌اند.‬

‫تو چطور جان سالم به در بردی؟‬

‫.معجزه‌آسا ‫به انگلیسی گفتم که ترکیه‌ای هستم.‬

‫ما در رستوران خوبی در شرق بیروت ناهار می‌خوریم، تو هم می‌آیی؟‬

‫شرق بیروت؟‬

‫.جنگ تمام شده ‫بیا و ببین به چه کسانی شلیک می‌کردی.‬

‫.- این متن ژنه است ‫من آن را خوانده‌ام.‬ -

‫ببین، فقدان کامل حیات در یک بدن معادل فقدان کامل یک بدن است. بفرمایید، بفرمایید، بفرمایید، بفرمایید

‫منبعِ تام و تمامِ زندگی در یک کالبد، با غیابِ ‫مطلقِ کالبد برابر است؛ برای یک فاصله‌گیریِ

‫(عقب‌نشینیِ) بی‌وقفه، ما مدام به آن نزدیک و ‫نزدیک‌تر می‌شویم، اما هرگز لمسش نخواهیم کرد.

‫اشارتی به سوی او، خم‌شدنی بر بالینش، یا جابجا کردن ‫انگشتی و بازویی... و ناگاه آن بازو چنان حضور عینی

‫و ملموسی می‌یابد که گویی رفیق توست. فرارسیدنِ ‫شاتیلا برای من لازم بود تا عریانیِ بی‌شرمانه (وقاحت)

‫عشق و عریانیِ بی‌شرمانه ‫مرگ را به چشم ببینم.

‫بدن‌ها در هر دو حال، دیگر ‫چیزی برای کتمان ندارند؛

‫فیگورها، پیچ‌وتاب‌ها، ‫ژست‌ها، نشانه‌ها و حتی خودِ

‫سکوت... همگی هم‌زمان به ‫این جهان و آن جهان تعلق دارند

‫جسد مردی سی تا سی‌وپنج ساله؛ ‫آنجا بر شکم افتاده بود، گویی تمام

‫بدنش چیزی نبود جز مثانه‌ای ‫غول‌آسا که زیر تابش آفتاب و بر اثر

‫فعل‌وانفعالات شیمیاییِ تجزیه، ‫چنان باد کرده و تا مرز شلوارش بالا

‫آمده بود که هر آن در ناحیه ‫باسن و ران‌ها آماده‌ی انفجار بود.

‫به عنوان نیروهایی که برای ‫آزادی میهن می‌جنگند‬

‫از شر انگل‌های مرتجع و امپریالیست‌ها‬

‫که می‌خواهند عزم و ارادهٔ‬

‫مبارزهٔ ما علیه صهیونیست‌ها را تضعیف کنند،‬

‫و همین‌طور استعمارگران،‬

‫ما بار دیگر مخالفت خود را اعلام می‌کنیم‬

‫با سیاست‌های ظالمانه،‬

‫آوارگی و فلاکت‬

‫مردم فلسطین.‬

‫شعارهای ما استوار باقی می‌مانند:‬

‫نه به صلحِ کذاییِ تحقیرآمیز،‬

‫نه به تسلیم و سازش، نه به همزیستی ‫با اشغالگر صهیونیست.‬

‫ترجمه کن، دکتر.‬

‫مردم فلسطین ‫دارند رنج می‌کشند و مبارزه می‌کنند.‬

‫نه!‬

‫همهٔ آن در یک جمله؟‬

‫انگلیسی زبان موجزی است.‬

‫و به این ترتیب، عظمتِ ‫فداکاری‌های گذشته و آیندهٔ ما‬

‫نمی‌تواند متزلزل کند‬

‫عزم ما را...‬

‫چه بیانی!‬

‫و نه ارادهٔ ما را سست خواهد کرد.‬

‫آینده روشن خواهد بود.‬

‫فلسطینی‌ها همچنان ‫رنج خواهند کشید.‬

‫می‌خندی؟ ‫این‌ها را برایم آب و تاب بده.‬

‫چگونه «عزم ما را متزلزل کند» را ترجمه کنیم؟‬

‫همه چیز خراب است، پس همه چیز روبه‌راه است.‬

‫رفیق، رفقای فرانسوی ما‬

‫آرمان ما را می‌شناسند.‬

‫وقتمان کم است ‫و به کمکت نیاز داریم.‬

‫در خدمت آرمان هستیم.‬

‫آن‌ها مایلند صحبت‌های ‫بازماندگان شتیلا را بشنوند.‬

‫!باید می‌گفتی ‫به دنبال قربانیان می‌گردید.‬

‫سلیم!‬

‫بیا، عجله کن!‬

‫.سلیم تحت سرپرستی حزب است ‫او در ۵ سالگی مادرش را از دست داد.‬

‫اکسا!‬

‫پس مادرت در آمریکاست ‫و برایت ویزا می‌فرستد؟‬

‫!من آزادم ‫او در ذهن من زندگی می‌کند!‬

‫.من شامپو می‌فروشم ‫«پیرمرد جوان می‌شود.»‬

‫اکسا!‬

‫«مناسب برای عشق»...‬

‫«مناسب برای رابطهٔ جنسی»،‬

‫«مناسب برای همخوابی»،‬

‫«بوسیدن و...»‬

‫۳۰۰۰ لیرهٔ لبنان!‬

‫دو دلار!‬

‫بخر، خواهش می‌کنم!‬

‫نمایشت را تموم کن.‬

‫او با نقل‌قول از فیلم‌ها ‫ادعا می‌کند انگلیسی بلد است.‬

‫او با کارگران مصری زندگی می‌کرد ‫و لهجه‌شان را یاد گرفت.‬

‫به عنوان رئیس ‫دولت فلسطین.‬

‫از کشتار به آن‌ها بگو.‬

‫راحت باشید.‬

‫،نفسم را حبس کردم ‫آن‌ها فکر کردند مرده‌ام.‬

‫گلوله‌ها دور و برم زوزه می‌کشیدند.‬

‫جسد مردی روی من افتاد.‬

‫،تیراندازی قطع شد ‫چشمانم را باز کردم.‬

‫همه جا کلی جنازه دیدم.‬

‫موهایم سفید شده است.‬

‫اجساد را یکی روی دیگری انباشته ‫بودند، همه جا مگس بود،

‫بود. اجساد را در کیسه‌هایی گذاشتند ‫و رویشان را با خاک سیاه پوشاندند

‫همانطور که می‌بینید، همه چیز سیاه شده است

‫برای صحبت با مادرت،‬

‫فرانسوی‌ها می‌توانند کمکت کنند.‬

‫بگو شمارهٔ پاریس تو را ‫به او بدهد.‬

‫من به فلسطین برمی‌گردم.‬

‫آرامگاه شهدای کشتار دشمن صهیونیستی در صبرا و شاتیلا

‫خب، دکتر خلیل،‬

‫خوشحالی؟‬

‫من هرگز اینجا نبوده‌ام.‬

‫در حالی که در این کشور به دنیا آمده‌ای!‬

‫نه، در یک اردوگاه.‬

‫مگر اردوگاه در لبنان نیست؟‬

‫نه برای تو.‬

‫باز که داری سیاسی حرف می‌زنی.‬

‫هیچ‌چیز مانع از این نمی‌شود که ‫این کشور را کشف کنی.‬

‫نیمی از لبنانی‌ها بیش از حد طرفدار ‫فلسطینی‌ها بودند و نیم دیگر فلسطینی‌ها را

‫خطری می‌دانستند که باید نابود شود. لیستی ‫از ۷۲ حرفه و شغل در لبنان وجود دارد که

‫فلسطینی‌ها حق ممارست و انجام آن‌ها را ‫ندارند؛ یک فلسطینی حق کار کردن ندارد. و

‫این‌گونه است که همه برای آرمان فلسطین اشک ‫می‌ریزند، در حالی که از خودِ فلسطینی متنفرند

‫ ما اینجا در اشرفی، منطقه اداری مسیحیان هستیم.

‫سقوط قهرمانان...‬

‫خب، دکتر؟‬

‫چی شده؟‬

‫اگر همه‌چیز خوب پیش برود.‬

‫به سلامتی!‬

‫می‌توانم ببینمتان؟‬

‫یک خواهشی از شما دارم.‬

‫اتاق چطور است؟‬

‫درک مرگ آسان‌تر است.‬

‫جالب است.‬

‫یک خواهشی از شما دارم.‬

‫من...‬

‫مادرم...‬

‫می‌خواهم به او زنگ بزنم.‬

‫می‌توانی از پاریس به او زنگ بزنی؟‬

‫.او در فلسطین زندگی می‌کند ‫از اینجا نمی‌توانیم زنگ بزنیم.‬

‫.در فلسطین ‫رام‌الله در فلسطین.‬

‫شما از ما خوشتان نمی‌آید.‬

‫ما را راحت بگذارید.‬

‫ما مدت زیادی است که از هم جدا شده‌ایم.‬

‫روابط بین لبنان ‫و اسرائیل قطع شده است.‬

‫در رام‌الله.‬

‫از پاریس به او زنگ بزن‬

‫و شمارهٔ مرا در بیمارستان ‫به او بده.‬

‫او می‌تواند با من تماس بگیرد.‬

‫دولت خطوط را قطع کرده است.‬

‫خواهیم دید.‬

‫نجوا؟‬

‫خلیلم.‬

‫حالت چطور است، مادر؟‬

‫شکر خدا، خوبم.‬

‫در بیمارستان.‬

‫دکتر.‬

‫«بیمارستان الجلیل» در شتیلا.‬

‫چرا، مادر؟‬

‫چرا؟‬

‫گریه نکن، مادر.‬

‫گریه نکن.‬

‫صدایت همیشه زیباست.‬

‫چیزی بگو، مادر.‬

‫حرف بزن، مادر.‬

‫ممنون. باید به بیمارستان برگردم.‬

‫.در فلسطین ‫او در فلسطین زندگی می‌کند.‬

‫چی؟‬

‫«یک ملت عربی واحد از ‫خلیج تا اقیانوس»، همین است؟‬

‫ما این‌طور زندگی می‌کنیم.‬

‫این آوارگی فلسطینیان است.‬

‫من حق ندارم ‫به فلسطین بروم.‬

‫«خودمختاری».‬

‫بدون مجوز اسرائیل، هیچ بازدیدی از غزه یا ‫کرانهٔ باختری ممکن نیست.‬

‫مجوزی که خیلی به ندرت به ما می‌دهند.‬

‫در جلیل.‬

‫فلسطینی‌ها ‫یهودستیز نیستند.‬

‫آن‌ها در هر کشتاری ‫به یک قربانی نیاز دارند!‬

‫گرسنه‌ام. بیا غذا بخوریم.‬

‫پدرم به اسرائیل رفت‬

‫مادرم؟ داستان او ساده است.‬

‫پدرم ناپدید شد،‬

‫او خودش را با یک بچه ‫تنها یافت‬

‫و نامادری‌ای که از او متنفر بود.‬

‫فرار کرد و به خانه برگشت.‬

‫.تقصیر پدرم بود ‫او رهایش کرد.‬

‫من داستان عدنان را برایت تعریف می‌کنم.‬

‫نام پدرم یاسین بود.‬

‫عدنان برای من مثل پدر بود.‬

‫مثل یونس.‬

‫مثل پدر برای من.‬

‫او در کما است.‬

‫من در بیمارستان از او مراقبت می‌کنم.‬

‫این داستان دیگری است.‬

‫دادگاه عدنان ابوعوده را گناهکار می‌شناسد‬

‫و او را به ۳۰ سال زندان محکوم می‌کند‬

‫به‌خاطر تعرض و ‫عملیات مسلحانه‬

‫در خاک دولت اسرائیل‬

‫واقعاً فکر می‌کنی وضعیتت ۳۰ سال طول می‌کشد؟‬

‫شوخی نکن.‬

‫سی سال!‬

‫این سرزمین اجداد من و سرزمین من است.‬

‫من اینجا به دنیا آمدم،‬

‫پدرم اینجا دفن شده است،‬

‫و پدربزرگم هم همین‌طور.‬

‫،من نه تروریست هستم ‫نه یک مهاجر مخفی،‬

‫من فقط به خانه‌ام برگشتم.‬

‫سی سال؟‬

‫تا ۱۰ سال دیگر،‬

‫من شما را به عنوان ‫جنایتکاران جنگی محاکمه خواهم کرد.‬

‫عدنان ۲۲ سال را ‫در زندان‌های اسرائیل گذراند.‬

‫در سال ۱۹۸۳،‬

‫او آزاد شد‬

‫طی یک تبادل اسرا.‬

‫به قهرمان ما خوش‌آمد بگویید‬

‫.آغوشش بکشید ‫بوی فلسطین را استشمام کنید.‬

‫احمق! احمق!‬

‫سگ‌های کثیف!‬

‫بچه‌های بدکاره!‬

‫مادربه‌خطاها!‬

‫«آنچه من دیدم...‬

‫«پیش چشمانم‬

‫«تو را نمی‌بیند...‬

‫«دل گم‌گشتهٔ من...‬

‫«ای چشمان من...»‬

‫سگ‌های کثیف!‬

‫من تو را شهید اعلام می‌کنم.‬

‫افسوس، نه.‬

‫باید این کار را می‌کردیم.‬

‫او باید همان‌طور می‌مرد ‫تا اینکه در تیمارستان بمیرد.‬

‫با او مثل یک جنایتکار رفتار شد،‬

‫انگاری می‌خواستند پنهانش کنند،‬

‫انگار که باعث خجالت ما می‌شد.‬

‫او مرده است.‬

‫ما باید...‬

‫اما گذاشتیم مثل سگ بمیرد.‬

‫من تقریباً چیزی به مادرم نگفتم.‬

‫او چیزی نگفت، تو هم چیزی نمی‌گویی،‬

‫و من در این فکرم که اینجا چه کار می‌کنم.‬

‫.من به کاترین دروغ گفتم ‫ما عدنان را کشتیم و گریه کردیم.‬

‫.ما این‌طوری هستیم ‫منتظر می‌مانیم. به دام افتاده.‬

‫من خسته و فرسوده‌ام، تو هم همین‌طور.‬

‫تو روزی مردی که نهیله مرد.‬

‫بله، تو می‌خواهی ‫یک داستان عشق بی‌پایان باشی.‬

‫یونس و نهیله، بچه‌هایشان...‬

‫زیباترینِ داستان‌های عاشقانه.‬

‫،همه می‌خواهند یک داستان باشند ‫اما من نه. من می‌خواهم خودم باشم.‬

‫تا بتوانم زندگی کنم.‬

‫نهیله هم آخرین بار ‫این را به تو گفت.‬

‫و تو نمی‌خواستی آن را بشنوید.‬

‫بعداً... به من گوش کن.‬

‫- آسیب دیده‌ای؟ ‫چیزی نیست.‬ -

‫چیزی بخور.‬

‫گرسنه‌ام نیست.‬

‫امروز تو به من گوش خواهی داد.‬

‫دلم گرفته است ‫و تو هیچ‌چیز نمی‌بینی.‬

‫چشمانت را باز کن و نگاه کن.‬

‫دوستت دارم.‬

‫من هم همین‌طور، اما قضیه ‫این نیست.‬

‫یک سال است، ۱۲ ماه است ‫که تو را ندیده‌ام.‬

‫می‌دانی، عبور از مرز ‫یک نبرد واقعی است.‬

‫،فداییان در مرز ‫عملیات‌های چریکی...‬

‫من افسر نظامی ‫بخش هستم.‬

‫می‌دانم.‬

‫اما امشب، من به تو ‫گوش نمی‌دهم، من حرف می‌زنم.‬

‫تو را به خدا به من گوش کن.‬

‫سرزنشت نمی‌کنم که ‫یک سال دور بوده‌ای.‬

‫زندگی من همه‌اش انتظار بوده است.‬

‫وضعیت ما، مبارزه...‬

‫من به وضعیت اهمیتی نمی‌دهم.‬

‫می‌خواهم حرف بزنم. به من گوش کن.‬

‫تو هیچ‌چیز نمی‌دانی.‬

‫فکر می‌کنی تپه‌هایی که از آن‌ها می‌گذری ‫تمام زندگی هستند.‬

‫با بوی گرگت می‌آیی.‬

‫...تو گرگ جلیلی ‫اما من چه؟‬

‫می‌دانی ما کیستیم؟‬

‫زندگی ما به انتظار گذشت ‫که به پنجره ضربه بزنی.‬

‫زندگی‌ام در انتظار تو می‌گذرد.‬

‫می‌دانی ما کیستیم؟‬

‫ما چه شده‌ایم؟ ‫پدرت ما را به اینجا آورد...‬

‫اما برای چه زندگی‌ای؟‬

‫فکر می‌کنی یک شیخ نابینا‬

‫می‌تواند خرج یک ‫خانوادهٔ ۷ فرزندی را بدهد؟‬

‫به دل نگیر.‬

‫شیخ برای من ‫بیشتر از یک پدر بوده است.‬

‫این اواخر، او با ‫خواهر مرده‌اش حرف می‌زد.‬

‫او با من طوری حرف می‌زد ‫که انگار خواهرش بودم‬

‫و همه‌چیز را به من گفت.‬

‫اگر می‌توانستیم ‫مثل خواهر و برادر بشویم...‬

‫تو همه‌چیز را به من می‌گفتی ‫و من همه‌چیز را به تو می‌گفتم.‬

‫گوش کن: انگار که ‫آسمان به زمین افتاده بود.‬

‫ما را راندند.‬

‫آن‌هایی که ماندند، در کشور خودشان ‫احساس غریبه بودن می‌کردند.‬

‫می‌توانی تصورش را بکنی؟ ‫ما غریبه هستیم.‬

‫و دیگر مردی نمانده،‬

‫،چرا که آن‌ها بدون زمین ‫بدون تفنگ و بدون اسب هستند.‬

‫آن‌ها زمین ما را گرفتند‬

‫و ما در زمین‌های خودمان دزدی می‌کردیم،‬

‫محصولات خودمان را می‌دزدیدیم تا بخوریم.‬

‫بعد از آن...‬

‫روی زمین‌هایی که گرفتند ‫برای یهودی‌ها کار می‌شد.‬

‫دیگر جرئت نمی‌کردیم ‫در آینه نگاه کنیم.‬

‫دیگر جرئت نمی‌کردیم ‫به چشمان همدیگر نگاه کنیم.‬

‫ما در بند قوانین نظامی زندگی می‌کردیم،‬

‫حکومت نظامی و بازداشت‌ها.‬

‫به افسر گفتم:‬

‫«از من چه می‌خواهی؟ من آزادم.»‬

‫چطور جرئت کردم دهانم را باز کنم...‬

‫«بله، شما یهودی‌ها رنج کشیده‌اید.‬

‫«اما این به شما حق نمی‌دهد ‫که به ما آسیب برسانید.»‬

‫او از بارداری‌هایم پرسید و من گفتم:‬

‫«درد مرا باردار می‌کند.»‬

‫او گفت: «برو شوهرت را در لبنان پیدا کن.»‬

‫من گفتم: «تو برو خانه‌ات در لهستان.‬

‫،«اگر می‌خواهی بمانی ‫بمان، اما دست از سر من بردار.»‬

‫:وقتی با او حرف می‌زدم، با خودم فکر کردم ‫«اگر یونس اینجا بود،‬

‫«دهانش را می‌بست.»‬

‫تصور کردم این تویی که داری حرف می‌زنی‬

‫و مثل تو حرف زدم.‬

‫حتی به او دربارهٔ صلاح‌الدین گفتم،‬

‫و او گفت:‬

‫«شما عرب‌ها در بیداری رؤیا می‌بینید.»‬

‫این رؤیای در بیداری را نمی‌فهمیدم،‬

‫اما گفتم: «ما عرب نیستیم.»‬

‫،«شما از لبنانی‌ها ‫سوری‌ها و مصری‌ها حرف می‌زنید،‬

‫«و ما را عرب می‌دانید؟‬

‫،«ما عرب نیستیم ‫ما فلسطینی هستیم.»‬

‫من آن را عمداً گفتم.‬

‫می‌دانم که ما عرب هستیم.‬

‫اما اگر می‌خواهی بدانی‬

‫ما عربِ عرب‌ها هستیم و یهودیِ یهودی‌ها.‬

‫تو نمی‌پرسی چطور ‫روزگار می‌گذرانیم.‬

‫بچه‌ها، شکر خدا، بزرگ شدند‬

‫و عبری را بهتر از ‫خود یهودی‌ها صحبت می‌کنند.‬

‫سالم در تعمیرگاهی در عکا ‫مکانیک است،‬

‫و مروان با او کار می‌کند.‬

‫احمد شعر می‌نویسد‬

‫و سلمی زبان انگلیسی‌اش خوب است.‬

‫صالح و نزار هنوز کوچک هستند،‬

‫و نور به‌زودی ازدواج می‌کند.‬

‫می‌خواهم اینجا برای سالم و مروان ‫یک تعمیرگاه بخرم،‬

‫نظرت چیست؟‬

‫می‌توانی‬

‫با ۳۰۰۰ دلار به ما کمک کنی؟‬

‫مهم نیست. جورشان می‌کنیم.‬

‫اصلاً نباید به تو می‌گفتم.‬

‫سرزنشت نمی‌کنم، این را ‫گفتم تا فقط خودم را سبک کنم.‬

‫به افسر گفتم:‬

‫«جهنمی که ما را در آن می‌اندازید،‬

‫خودتان هم با ما در آن سقوط خواهید کرد و ‫همان آتش شما را خواهد بلعید.»‬

‫اما نتوانستم این ‫«رؤیای در بیداری» را فراموش کنم.‬

‫یعنی زندگی ما فقط یک رؤیاست؟‬

‫تو با داستان‌هایت از صلاح‌الدین و ناصر آمدی،‬

‫و من باورت کردم.‬

‫تو «باب‌الشمس» را با حماسه‌های قهرمانانه پر کردی.‬

‫،من صد بار با تو ازدواج کردم ‫دانلود داستان‌هایت و بچه‌هایت را دوست داشتم.‬

‫کم‌کم تو را در همهٔ آن‌ها می‌دیدم.‬

‫من جلوی دیگران نقش بازی می‌کردم.‬

‫نقش قهرمان زن را بازی می‌کردم.‬

‫نقش همسر قهرمان را ‫بازی می‌کردم.‬

‫بازی می‌کردم...‬

‫اما همهٔ این نقش‌ها مرا فرسوده کرد.‬

‫،یک نقش جلوی افسر ‫و نقشی دیگر در خانه.‬

‫پدرت می‌گفت:‬

‫«زن‌های ما کار نمی‌کنند.»‬

‫من جواب دادم: «همان‌طور ‫می‌شود که شما می‌خواهید.»‬

‫و داشتم به او دروغ می‌گفتم.‬

‫دربارهٔ تنها پیروزی‌ام در دادگاه به تو نگفتم:‬

‫وکیل اسرائیلی کاری کرد که ‫بچه‌ها نام تو را به زبان بیاورند.‬

‫اما وقتی تو آمدی، آن داستان رنگ باخت.‬

‫تو داستان‌های زیادی داشتی...‬

‫من سکوت می‌کردم، گوش می‌دادم،‬

‫دوست داشتم در همان رؤیاهایی زندگی کنم ‫که تو در آن‌ها زندگی می‌کردی.‬

‫سرزنشم نکن.‬

‫پدرت مرده، مادرت مرده، من تنهام‬

‫تا آیندهٔ بچه‌ها را تأمین کنم.‬

‫می‌خواهم خانواده تشکیل بدهند و کار کنند.‬

‫دیگر از نقش بازی کردن ‫و توهمات خسته‌ام.‬

‫می‌دانی این درخت چند سالش است؟‬

‫به آن می‌گویند «رومی» ‫چون رومی‌ها را دیده است.‬

‫زیتون‌هایش کوچکند ‫اما بهترین هستند.‬

‫خدای من!‬

‫.خودت این را به من گفتی ‫مثل همیشه،‬

‫،من داستان‌های تو را به یاد می‌آورم ‫نه داستان‌های خودم را.‬

‫این چیست؟‬

‫نمی‌نوشی؟‬

‫از این خوشم نمی‌آید.‬

‫از عرق خوشم نمی‌آید.‬

‫خوشت نمی‌آید،‬

‫اما همیشه با من می‌خوردی.‬

‫چرا؟‬

‫برای اینکه ناراحتت نکنم.‬

‫پس من تو را درک نکردم.‬

‫می‌دانی،‬

‫این اواخر، پدرت ‫عقلش را از دست داده بود،‬

‫اما دو بیت شعر به یادش مانده بود.‬

‫به او نزدیک شدم و گفتم:‬

‫«بگو دلت همان‌جاست ‫که عشق می‌خواهد...»‬

‫و او ادامه داد.‬

‫«عشق فقط همان‌جاست ‫که عشق نخستین است.»‬

‫تو نمی‌خواهی هیچ‌چیزی ‫دربارهٔ رفقا بدانی.‬

‫...اگر آن‌ها را می‌دیدی ‫شجاعتشان در مرزها...‬

‫باورنکردنی است.‬

‫دنیا تغییر می‌کند.‬

‫«ساف» چیزی متفاوت از ‫پادگان «شعب» است.‬

‫آن‌ها می‌گویند: «عمو ابوسالم...»‬

‫در حالی که دل من ‫از آن‌ها جوان‌تر است!‬

‫«از جنگ ۱۹۴۸ برایمان بگو.»‬

‫می‌خواهی چه چیزی به آن‌ها بگویم؟‬

‫اینکه ما می‌جنگیدیم ‫بدون اینکه بدانیم جنگ چیست؟‬

‫اینکه ما از دهکده‌هایمان در برابر ‫یک ارتش سازمان‌یافتهٔ یهودی دفاع می‌کردیم؟‬

‫نه.‬

‫من یک ماه روی زمین کشیدم.‬

‫گفتم: «ماه فقط ‫یک بار در ماه کامل می‌شود.‬

‫«بقیهٔ اوقات، او تغییر می‌کند.‬

‫«بزرگ می‌شود، کوچک می‌شود.‬

‫«تغییر، قانونِ ‫جهان است.‬

‫«همه‌چیز فقط ‫برای یک لحظه ثابت می‌ماند،‬

‫«سپس رشد می‌کند یا کوچک می‌شود.»‬

‫متوجه می‌شوی، نه؟‬

‫- و من؟ ‫تو مثل ماهی.‬ -

‫منظورت این است که دارم پیر می‌شوم؟‬

‫مثل ماه.‬

‫نیم ساعت...‬

‫می‌خواهم نیم ساعت استراحت کنم.‬

‫من تو را با داستان‌ها غسل دادم،‬

‫و حالا دوباره مثل یک نوزاد شدی.‬

‫ما ۶ ماه و ۳ هفته است که داریم ‫خودمان را برای تو آماده می‌کنیم.‬

‫یک هفتهٔ دیگر، می‌شود ۷ ماه.‬

‫.تو دوباره متولد خواهی شد ‫تو را به خدا، نمیر.‬

‫یک هفتهٔ دیگر، ایستاده ‫از صفر شروع می‌کنی.‬

‫تو گفتی یک مرد زمانی می‌میرد ‫که کسی که دوستش دارد بمیرد.‬

‫نهیله مرده است ‫و تو داری می‌میری.‬

‫اما این‌طوری نمیر.‬

‫داستان‌های بیشتری می‌خواهی؟‬

‫دیگر چیزی ندارم، تمام شد.‬

‫بین داستان تو ‫و داستان خودم، گم شده‌ام.‬

‫ترجیح می‌دهم تو را تنها بگذارم ‫و بروم عکس‌ها را بیاورم‬

‫عکس‌های نهیله، سالم، مروان، نزار،‬

‫،نور، سلمی و احمد ‫و فرزندانشان.‬

‫آن‌ها را برایت می‌آورم،‬

‫و تو به من خواهی گفت که چطور ‫داستان این عکس‌ها را تعریف کنم.‬

‫چه می‌گویی، ابوسالم؟ ‫یک هفتهٔ دیگر دوباره متولد شو،‬

‫به میهن برگرد، و ‫به داستانت پایان بده.‬

‫عصر بخیر.‬

‫من دنبال ایلی رومی می‌گردم، او را می‌شناسی؟‬

‫کجا زندگی می‌کند؟‬

‫نامه‌ای از طرف همسرش دارم.‬

‫از آدرس مطمئنی؟ ‫اینجا شتیلا است.‬

‫من کسی را به این نام نمی‌شناسم.‬

‫اما چرا.‬

‫همسرش اهل عین‌الزیتون است.‬

‫نامه را تحویل می‌دهم ‫و به خانه برمی‌گردم،‬

‫من کسی را اینجا نمی‌شناسم.‬

‫شرمنده، کاری از دستم برایت برنمی‌آید.‬

‫.- بیا اینجا ‫بله؟‬ -

‫نامه را بگیر و به او بده.‬

‫من او را نمی‌شناسم.‬

‫دنبالش بگرد.‬

‫.من اینجا می‌خوابم ‫آیا در اردوگاه هتلی هست؟‬

‫در اردوگاه؟ ‫بیروت پر از هتل است.‬

‫نه. باید شب را ‫در اردوگاه بگذرانم.‬

‫.می‌توانی خانهٔ من بخوابی ‫من در بیمارستان می‌خوابم.‬

‫خانه‌ات را اسرائیلی‌ها منفجر کردند؟‬

‫ببخشید... اینجا را خانهٔ خودت بدان.‬

‫.- فردا می‌بینمت ‫کجا می‌روی؟‬ -

‫به بیمارستان.‬

‫گرسنه‌ام.‬

‫،راه درازی را آمده‌ام ‫حلوا کم است.‬

‫قبل از رفتن به بیمارستان ‫دوش بگیر.‬

‫می‌روم غذا درست کنم.‬

‫عرق داری؟‬

‫البته.‬

‫فکر می‌کردم خانه‌های اردوگاه‌ها ‫از ورقه‌های فلزی ساخته شده‌اند.‬

‫،در تابستان مثل فر ‫در زمستان مثل یخچال.‬

‫یخ داری؟‬

‫برق نیست.‬

‫،وقتی عرق دوست داری ‫توش یخ می‌اندازی.‬

‫من از عرق متنفرم.‬

‫خوشم نمی‌آید.‬

‫بخور.‬

‫بیماری دارم که منتظرم است.‬

‫.- باید بروم ‫می‌دانم. بعداً.‬ -

‫یونس!‬

‫«به نام خداوند ‫بخشندهٔ مهربان، یاسین،‬

‫«سوگند به قرآن حکیم،‬

‫«که تو قطعاً از پیامبرانی،‬

‫«بر راهی راست،‬

‫«این نازل‌شده از سوی آن توانای شکست‌ناپذیر‬

‫«...و مهربان است.»‬

‫غسلش می‌دهند.‬

‫به ایلی رومی، از طرف ‫همسرش نهیله الشواه‬

‫یونس، عشق من.‬

‫یونس، عشق من.‬

‫من به‌زودی خالقم را دیدار خواهم کرد.‬

‫نوه‌هایم را که نامشان یونس است ‫دورتادورم جمع کردم.‬

‫،یونس پسر نور ‫یونس پسر سالم،‬

‫،یونس پسر مروان ‫یونس پسر نزار.‬

‫رازمان را به آن‌ها گفتم؛ ‫باب‌الشمس.‬

‫آن‌ها را به غار فرستادم ‫تا وسایلمان را پس بگیرند‬

‫و ورودی را مسدود کنند.‬

‫چرا که این تنها تکه زمینِ ‫آزاد شده از فلسطین است.‬

‫هیچ اسرائیلی وارد آن نشده است.‬

‫به آن‌ها گفتم آن را باز نکنند‬

‫قبل از بازگشت پدربزرگ،‬

‫یونس ابراهیم الاسدی.‬