Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ
3
00:00:27,360 --> 00:00:31,880
Erciyes! İç Anadolu'nun sönmüş kalbi.
4
00:00:32,880 --> 00:00:37,440
Geride kalan milyonlarca yıl boyunca,
her atışında,
5
00:00:38,040 --> 00:00:41,720
çevresine bereket yığmış olan
kutsal kalp!
6
00:00:43,400 --> 00:00:47,800
Bu yüce kalpten fışkıran lavlar,
taş olmuş,
7
00:00:48,400 --> 00:00:53,320
peri bacaları olmuş,
ev olmuş, tapınak olmuş.
8
00:00:55,080 --> 00:00:59,040
“Ekmeğini taştan çıkaranlar" için
bereket olmuş.
9
00:01:00,360 --> 00:01:04,160
Onu, kesen, yontan, işleyen bileklere
10
00:01:04,680 --> 00:01:06,400
"altın bilezik" olmuş.
11
00:01:56,080 --> 00:02:00,680
Ahmet Kırışan. 1930 doğumluyum.
Ürguplüyüm.
12
00:02:01,280 --> 00:02:03,880
Taşçı ustalığına 40 sene önce başladım,
13
00:02:03,960 --> 00:02:05,200
hâlâ devam ediyorum.
14
00:02:05,560 --> 00:02:10,240
Taşçı, kayacı ustalığı, dedemden babamdan
devam ediyor.
15
00:02:10,400 --> 00:02:12,560
Benim çocuklarım şimdi yapmıyor.
16
00:02:12,640 --> 00:02:16,000
Çünkü, şimdiki gençler,
böyle ezgili işleri
17
00:02:16,080 --> 00:02:17,400
yapmak istemiyorlar.
18
00:02:17,600 --> 00:02:19,840
Biz canımızın kıymetini bilmedik.
19
00:02:20,560 --> 00:02:22,640
Şimdiye kadar kendimizi harcadık,
çalıştık.
20
00:02:22,720 --> 00:02:27,040
Hâlâ da yine diskotek, otel, motel,
21
00:02:27,120 --> 00:02:28,920
limon ambarı, oda kesiyorum,
22
00:02:29,000 --> 00:02:31,400
bu işlerle uğraşıyorum, kayaları oyuyorum.
23
00:02:31,520 --> 00:02:34,800
Bir metre küpü iki üç saatte keserim.
24
00:02:55,000 --> 00:02:57,880
Ahmet Usta, Erciyes'in çevresinde yer alan
25
00:02:58,400 --> 00:03:01,840
ve düşman saldırıları sırasında
sığınak olarak
26
00:03:01,920 --> 00:03:05,080
kullanılan çok katlı
yeraltı kentlerinin de,
27
00:03:05,680 --> 00:03:09,680
yüzyıllarca önce, yine aynı metodlarla
oyulduğunu,
28
00:03:10,520 --> 00:03:12,840
bölümler arasındaki dev kapıların,
29
00:03:13,480 --> 00:03:17,440
oradaki sahanlık tavanlarından
kesildiğini söylüyor ve
30
00:03:18,320 --> 00:03:22,120
"Tavandan erkek ses gelirse
oymaya devam edilir,
31
00:03:22,720 --> 00:03:26,840
"şayet dişi ses gelirse,
orada sütun bırakılır,
32
00:03:26,920 --> 00:03:28,640
"yoksa tavan çöker" diyor.
33
00:03:29,720 --> 00:03:32,000
Ahmet Usta'nın eserleri arasında,
34
00:03:32,080 --> 00:03:35,240
yaz-kış ısı ve nem oranı
sabit kaldığı için
35
00:03:35,680 --> 00:03:39,280
bir yıl süreyle limonların bozulmadan
saklandığı,
36
00:03:39,440 --> 00:03:44,880
iki ustanın, 200-300 günde “kestiği”
dev ambarlar da var.
37
00:04:04,800 --> 00:04:09,920
Ahmet Kırışan'ın nasırlı elleri,
aynı zamanda nakıl da süslüyor.
38
00:04:10,960 --> 00:04:15,560
"Nahıl" ya da "nakıl", binlerce yıllık
bir geçmişi olan
39
00:04:15,880 --> 00:04:20,920
ve kökeni, Anadolu'nun ünlü ana tanrıçası
Kybele şenliklerine
40
00:04:21,000 --> 00:04:24,320
dayandığı sanılan ağaç süsleme geleneğinin
41
00:04:24,840 --> 00:04:28,440
Erciyes Dağı’nın çevresinde,
özellikle Ürgüp
42
00:04:28,520 --> 00:04:31,520
ve civarında hâlâ yaşatılan izi.
43
00:04:51,280 --> 00:04:54,480
Düğünlerde, güveyi evinde,
yeni evliliğin bereketli
44
00:04:54,560 --> 00:04:57,360
olması dileğiyle hazırlanan bu ağaç için,
45
00:04:57,880 --> 00:05:00,160
bir de "övme" yapılıyor.
46
00:05:21,760 --> 00:05:25,880
Düğünlerde, Ürgüplü ünlü şair
Mahfi Baba'dan okuduğu
47
00:05:26,320 --> 00:05:30,720
"Nakıl Övmesi" ile yörede ün yapmış olan
Ziya Uçaravcı da,
48
00:05:31,200 --> 00:05:34,120
aynı zamanda bir kaya kesme ustası.
49
00:06:06,600 --> 00:06:09,040
"Arının ne yaptığını görmezsin, amma
50
00:06:09,120 --> 00:06:11,080
"en birinci tatlıyı yapabilir."
51
00:06:11,960 --> 00:06:14,600
Böyle diyor Ziya Usta,
Nakıl Övmesi'nde.
52
00:06:19,120 --> 00:06:20,720
Ve aynı Ziya Usta,
53
00:06:21,080 --> 00:06:23,840
arılar için kovanlar da oyuyor kayalara,
54
00:06:24,240 --> 00:06:28,800
arılardan başka kimsenin görmediği,
bilmediği kovanlar.
55
00:07:15,240 --> 00:07:19,320
Erciyes'in bereketine,
arılar kadar kuşlar da ortak.
56
00:07:20,160 --> 00:07:23,360
Çevredeki üzüm bağları için
gübreleri
57
00:07:23,440 --> 00:07:26,560
büyük önem taşıyan güvercinler
için yapılan özel evler,
58
00:07:27,320 --> 00:07:30,160
bu yöredeki mimarinin ayrılmaz parçaları.
59
00:07:31,320 --> 00:07:36,040
Kısacası, eski ustalar, kayalara
her şeyi oymuşlar.
60
00:08:30,560 --> 00:08:34,840
Ve "bütün zamanların en büyük mimarı"
olarak bilinen
61
00:08:35,200 --> 00:08:39,120
Koca Sinan da, Kayseri'nin Ağırnas
Köyü'nde doğdu.
62
00:08:39,840 --> 00:08:43,200
O da, Erciyes'in bereketinden
nasibini aldı.
63
00:08:44,320 --> 00:08:48,240
Dünya durdukça ayakta kalacak olan
eserlerinin
64
00:08:48,440 --> 00:08:52,880
özü olan "taş" ile
Erciyes'in eteklerinde tanıştı.
65
00:08:53,880 --> 00:08:56,600
Taşla yoğruldu, taşı yoğurdu.
66
00:08:57,480 --> 00:09:03,560
Bu bereketi, önce bir imparatorluğa,
sonra bütün dünyaya taşıdı.
67
00:09:05,120 --> 00:09:09,360
Ve Erciyes, günümüzde de
Koca Sinan'ın torunlarına
68
00:09:09,680 --> 00:09:13,240
bereketini cömertçe sunmaya
hâlâ devam ediyor.
69
00:09:14,320 --> 00:09:17,720
Yüzlerce, binlerce yıl öncesinde
olduğu gibi,
70
00:09:18,040 --> 00:09:22,040
ustalar ekmeklerini yine taştan
çıkarıyorlar.
71
00:10:52,280 --> 00:10:55,200
Ancak, "ekmeğini taştan çıkaranların"
72
00:10:55,280 --> 00:10:58,760
şimdi korkulu bir rüyası var:
Dağları dümdüz eden
73
00:10:59,200 --> 00:11:02,720
taşları peynir kalıbı gibi kesen
bir korkulu rüya.
74
00:12:24,320 --> 00:12:26,960
"Çapçı" denen ustaların yaptığı ince işi
75
00:12:27,040 --> 00:12:30,440
yapabilen bir makineyse
yörede şimdilik yok.
76
00:12:31,200 --> 00:12:33,680
Belki de bu yüzden Mustafa Tekin Usta,
77
00:12:34,040 --> 00:12:36,600
taş kesen ustalar kadar tedirgin değil.
78
00:12:37,120 --> 00:12:41,000
54 yaşındayım. 22 senedir
taş yontuculuğu yapıyorum.
79
00:12:41,120 --> 00:12:44,520
"Bana, şu santimde taş yap,
şu milimde taş yap,
80
00:12:44,680 --> 00:12:47,680
"Santimi 25 yahut 3 milim fazla,
3 milim eksik,"
81
00:12:48,240 --> 00:12:49,680
bunu konuşur usta.
82
00:12:50,040 --> 00:12:52,560
Ustanın dediği taşın da ben aynısını
yaparım.
83
00:12:52,720 --> 00:12:55,600
Bu taşlar yumuşak.
Güneş yedikçe sertleşir.
84
00:13:00,560 --> 00:13:03,320
Adım Mevlüt Karakaya. 63 yaşındayım.
85
00:13:03,760 --> 00:13:05,200
38 senedir ustalık yapıyorum.
86
00:13:05,560 --> 00:13:07,480
Aşağı yukarı 300 tane ev yaptım.
87
00:13:08,600 --> 00:13:13,320
Bu sanatı, evvela çapçılığı
Şaban Topuz'dan öğrendim.
88
00:13:13,600 --> 00:13:15,960
Yani taş yonmasını ondan öğrendim.
89
00:13:16,400 --> 00:13:20,200
Ondan sonra, Ürgüp'te Hüseyin Usta
isminde bir adam var idi.
90
00:13:20,280 --> 00:13:22,040
13 sene onun yanında çapçılık yaptım.
91
00:13:22,440 --> 00:13:23,840
Ondan sonra ustalığa çıktım.
92
00:13:24,120 --> 00:13:25,960
İşte öyle içi biriket bir daireyi
93
00:13:26,040 --> 00:13:27,080
on günde bitiriyorum.
94
00:13:27,240 --> 00:13:29,880
İçli-dışlı taş olursa o biraz fazla sürer.
95
00:13:29,960 --> 00:13:30,960
20 gün falan sürer.
96
00:13:31,040 --> 00:13:34,280
Çünkü çapçıdan çıkacak,
o azıcık fazla sürer.
97
00:13:34,400 --> 00:13:37,480
İki katlı olursa o zaman daha fazla,
belki de 45 günde...
98
00:13:37,560 --> 00:13:40,320
Çok şükür Allah'a, hiçbir tane binam
daha çökmüş değil.
99
00:13:41,640 --> 00:13:43,000
Cenab-ı Allah’ın hikmetine.
100
00:13:44,280 --> 00:13:46,440
ilk defa Cenabı-ı Allah'ın kudretiyle,
101
00:13:46,520 --> 00:13:47,960
sonra da kendi dikkatimle.
102
00:13:48,440 --> 00:13:49,960
Taş binanın sıhhati başkadır.
103
00:13:50,240 --> 00:13:54,080
Yani sıhhat bakımından insana yararlıdır.
104
00:13:54,720 --> 00:13:56,280
Beton ne de olsa zararlıdır.
105
00:13:56,560 --> 00:13:59,040
Beton binada yazın sıcaktan oturaman,
106
00:13:59,400 --> 00:14:00,680
kışın da soğuktan oturaman.
107
00:14:01,000 --> 00:14:03,800
Ama kemer binada yazın istediğin gibi
serin olur.
108
00:14:04,280 --> 00:14:05,800
Kışın da daha fazla sıcak olur.
109
00:15:49,760 --> 00:15:56,560
Kayseri, Erciyes Kasabası,
Reşadiye Mahallesi,
110
00:15:57,000 --> 00:16:02,400
Hacıoğlu Salih Palas. 71 yaşındayım.
15 yaşında başladım.
111
00:16:03,080 --> 00:16:05,440
Önce taş kesmeye başladım
taş ocaklarında.
112
00:16:05,760 --> 00:16:09,320
Sonra ustalığı öğrendim.
Bilmiyorum kaç ev yaptığımı.
113
00:16:09,400 --> 00:16:10,840
Rast geldiğim yerde yaptım.
114
00:16:11,160 --> 00:16:15,440
Salih Usta, Erciyes'in bereketinin
her çeşidiyle tanışmış.
115
00:16:15,960 --> 00:16:18,800
Şimdi de, mal sahibinin isteğine uyarak,
116
00:16:19,040 --> 00:16:22,720
Erciyes'in çevresindeki
değişik ocaklardan getirilmiş
117
00:16:22,880 --> 00:16:26,280
farklı renk ve karakterdeki
taşlarla çalışıyor.
118
00:16:26,560 --> 00:16:30,440
Her taşın huyunu suyunu biliyor,
damarını tanıyor.
119
00:16:30,920 --> 00:16:34,000
Ben her inşaatta çalışırım.
Su işlerinde de çalıştım.
120
00:16:34,800 --> 00:16:37,840
Cami, minare böyle, bu yaşa geldim.
121
00:16:37,920 --> 00:16:41,720
Ankara'da Anıtkabir inşaatında
yedi sene emeğim var.
122
00:16:41,960 --> 00:16:45,360
Orada taş yaptım.
Kalemle, burçla taş işledim.
123
00:16:45,560 --> 00:16:47,680
Ağır, çok ağır benim sanatım...
124
00:16:47,840 --> 00:16:50,880
Cenab-ı Allah bana o naturayı vermiş
125
00:16:51,120 --> 00:16:53,720
çalışma azmini vermiş,
ben de çalışıyorum.
126
00:16:55,080 --> 00:16:56,880
Allah'ımın izniyle çalışıyorum.
127
00:16:56,960 --> 00:16:58,640
Daha da çalışmak niyetim var.
128
00:17:06,080 --> 00:17:10,200
Avlu, Erciyes çevresindeki evlerin
ayrılmaz bir parçasıdır.
129
00:17:10,840 --> 00:17:14,320
Hayatın önemli bir bölümü avlularda
geçtiği için,
130
00:17:14,520 --> 00:17:18,080
bazı yörelerde bu mekâna "hayat" da denir.
131
00:17:18,800 --> 00:17:22,440
Bazı evlerde ise "hayat",
evin içine girer.
132
00:17:22,880 --> 00:17:26,000
"Sofa" ya da "iç avlu" adını alır.
133
00:17:53,440 --> 00:17:57,520
Kayseri ve çevresindeki konutlarda
genellikle, ortada,
134
00:17:57,720 --> 00:18:01,280
avluya açılan büyük dikdörtgen
planlı bir sofa,
135
00:18:02,000 --> 00:18:04,120
sofanın üç yanında da mutfak,
136
00:18:04,320 --> 00:18:06,120
harem ve selamlık yer alır.
137
00:18:10,480 --> 00:18:12,840
Selamlık, kimi evlerde tek oda,
138
00:18:12,920 --> 00:18:15,360
kimi evlerde ayrı bir yapı,
139
00:18:15,720 --> 00:18:18,600
kimisinde de ikinci kat biçimindedir.
140
00:18:19,480 --> 00:18:23,920
Genellikle, harem ve selamlığın
ayrı ayrı köşkleri vardır.
141
00:19:12,800 --> 00:19:17,080
Avluya açılan kapıdan "seki altı" denilen
taşlığa geçilir.
142
00:19:17,720 --> 00:19:20,600
Burada, el yıkamak için suyun akabileceği
143
00:19:20,960 --> 00:19:23,800
"çağ" tabir edilen delikli bir taş vardır.
144
00:19:24,600 --> 00:19:29,040
Sofanın altında da "zerzembe" denen
yiyecek deposu bulunur.
145
00:19:30,400 --> 00:19:34,840
Bazı tavanlarda ahşap kirişlerin üstü
"kevek" taşıyla,
146
00:19:35,360 --> 00:19:38,280
bazılarında ise,
ahşap kaplamayla örtülüdür.
147
00:19:39,560 --> 00:19:41,480
Sofa ve odaların duvarları da,
148
00:19:41,760 --> 00:19:45,080
yörede "zar" adı verilen ahşapla kaplıdır.
149
00:20:44,880 --> 00:20:49,640
Eski ustalar, Erciyes'in soğumuş,
soylu bereketiyle
150
00:20:50,040 --> 00:20:54,240
ahşabın suskun sıcaklığını öyle
kaynaştırmışlardır ki,
151
00:20:54,880 --> 00:20:58,920
çoğu zaman, bu iki malzeme
birbirinin içinde erir,
152
00:20:59,280 --> 00:21:02,240
neresi taş, neresi ahşap
ayırt edilemez.
153
00:21:34,920 --> 00:21:38,400
Çevredeki üzüm bağları
Erciyes'in bereketine
154
00:21:38,480 --> 00:21:42,080
bereket katar ve yeni bir mimari unsuru da
155
00:21:42,320 --> 00:21:45,240
beraberinde getirir: bağ evleri.
156
00:21:46,360 --> 00:21:49,600
Plan olarak, kent evleriyle
benzer özellikler
157
00:21:49,680 --> 00:21:52,600
içeren bağ evleri, mevsimliktir.
158
00:21:53,320 --> 00:21:56,480
Üzümler toplanıp,
pekmezler kaynatıldıktan sonra
159
00:21:56,840 --> 00:21:58,680
tekrar kente dönülür.
160
00:23:23,200 --> 00:23:27,440
Ürgüp, Mustafa Paşalı
Mehmet Erdoğan usta 72 yaşında.
161
00:23:28,320 --> 00:23:32,840
45 yıl önce inşa ettiği kendi evinde
eşiyle birlikte yaşıyor.
162
00:23:33,600 --> 00:23:37,680
Ustalığa 16 yaşımda başladım.
Basit planlar yaparım.
163
00:23:37,840 --> 00:23:40,440
Kafadan arsanın şekline göre,
164
00:23:40,520 --> 00:23:45,040
yapacağımız inşaatın, arsanın şekline göre
taksimat yaparım.
165
00:23:45,920 --> 00:23:48,480
Marangoz olduğum için, bittikten sonra
166
00:23:49,760 --> 00:23:52,760
çeşme, kapı, tavan, çatı,
onları da yapardım.
167
00:23:53,960 --> 00:23:58,400
Bir evi temelinden başlasam
hem ahşap kısmını
168
00:23:58,480 --> 00:24:01,560
hem taş kısmını,
bina kısmını yapabilirim.
169
00:24:02,360 --> 00:24:05,360
İki katlı, 130 metrekare evi
170
00:24:06,360 --> 00:24:07,360
15 gün...
171
00:24:07,800 --> 00:24:10,600
bir katı 15,
20 gün de üst kat olsa,
172
00:24:11,360 --> 00:24:12,880
30-40 günde yapılır işte.
173
00:24:12,960 --> 00:24:14,200
40 günde yaparım.
174
00:24:15,640 --> 00:24:18,960
Tepe Otel’in üst kısmını
tamamını ben yaptım.
175
00:24:19,720 --> 00:24:23,680
Yanında yonucu olacak,
çap bilen olacak,
176
00:24:23,760 --> 00:24:26,400
taş binaya yani, istediğin ölçüde
177
00:24:26,480 --> 00:24:28,840
taşı gönderecek bir çapçın.
178
00:24:29,360 --> 00:24:33,040
Diğerleri taşları yontacak, harcını yapan,
179
00:24:33,120 --> 00:24:35,080
taşı yanıma iskeleye taşıyan
180
00:24:35,960 --> 00:24:39,120
en az beş işçi lazım olur binada.
181
00:24:40,000 --> 00:24:42,760
Hanımınan benim. İki tane oğlum var.
182
00:24:43,640 --> 00:24:45,680
Biri Aydın'da öğretmen, emekli.
183
00:24:45,760 --> 00:24:47,440
Ev aldı, orada oturuyor.
184
00:24:48,160 --> 00:24:51,720
Birisi Almanya'da.
Üç çocuğu ve ailesiyle beraber.
185
00:24:52,240 --> 00:24:53,560
Bir de kızım var, evli.
186
00:26:33,720 --> 00:26:36,200
Torunum, kızıma Almanya'ya gitti.
187
00:26:36,680 --> 00:26:39,640
Ufak, iki yaşında. Beni çok etkiledi.
188
00:26:39,920 --> 00:26:41,440
Heyecana aşka geldim,
189
00:26:41,520 --> 00:26:42,520
bir şiir yazdım.
190
00:26:43,800 --> 00:26:47,360
Tükensin Almanya'nın pfennigi markı
191
00:26:48,280 --> 00:26:50,960
Göstermedi bana evlat-gelin sefası
192
00:26:51,520 --> 00:26:54,000
Bakmadım boylarına gönlüm doyası
193
00:26:55,000 --> 00:26:57,640
Oğul-gelin savdık, torun da gitti
194
00:26:58,400 --> 00:27:01,160
Evimde kanaryam, bağımda meyvemdi
195
00:27:02,080 --> 00:27:04,760
Damarımda kanım, yüreğimde yağımdı
196
00:27:05,720 --> 00:27:08,320
Yaşı iki, sevilecek çağıydı
197
00:27:08,800 --> 00:27:11,440
Okşarken ellerimde kuş oldu gitti
198
00:27:12,840 --> 00:27:15,120
Ak saçımı barmağına dolarken
199
00:27:16,040 --> 00:27:18,640
Uyurdu kollarımda ninni söylerken
200
00:27:19,280 --> 00:27:21,920
Eserdi bahar yeli nefes alırken
201
00:27:22,440 --> 00:27:24,840
Yaz ayını kışa dönderdi gitti
202
00:27:27,080 --> 00:27:30,080
Gönlümün baharında goncam idi gülümdü
203
00:27:30,680 --> 00:27:33,280
Keder bahçemin hem bülbülüydü
204
00:27:33,920 --> 00:27:36,440
Yaylaları okur ince sazımdı
205
00:27:36,880 --> 00:27:39,080
Telimi perdemi kopardı gitti
206
00:27:41,040 --> 00:27:43,680
Bazan atı olurdum, bazan devesi
207
00:27:44,480 --> 00:27:47,360
Bazan Mehmet Ağası'ydım, bazan dedesi
208
00:27:48,280 --> 00:27:52,080
Özlüyor yavrusunu babaannesi dedesi
209
00:27:52,440 --> 00:27:54,840
Özüme bir ateş koydu da gitti
210
00:27:56,200 --> 00:27:59,200
Esti Almanya'dan acı bir rüzgar
211
00:27:59,920 --> 00:28:02,480
Döktü yaprağını kuruyor dalım
212
00:28:03,240 --> 00:28:05,720
Bağrımda büyürken taze fidanım
213
00:28:05,960 --> 00:28:08,360
Bulanık sellere katıldı gitti
214
00:28:09,400 --> 00:28:11,960
Böyleymiş Erdoğan'ın kaderi bahtı
215
00:28:12,880 --> 00:28:15,360
Yıkıldı gönlümün sarayı tahtı
216
00:28:16,160 --> 00:28:18,880
Babası gönder diye fermanı yazdı
217
00:28:20,080 --> 00:28:22,760
Akan gözyaşlarımı sel etti gitti
218
00:28:34,960 --> 00:28:37,880
Mehmet Erdoğan Usta’nın
çok özlediği torunu
219
00:28:38,160 --> 00:28:39,520
Almanya'dan döndüğünde,
220
00:28:40,280 --> 00:28:44,640
yıkıcıların haraç-mezat sattığı
Erciyes’in Bereketi’nden,
221
00:28:45,080 --> 00:28:47,240
eski evlerden kalan parçaları bile
222
00:28:47,320 --> 00:28:49,000
göremeyecek belki de.
223
00:28:49,680 --> 00:28:51,480
Ama bilecek ki;
224
00:28:52,040 --> 00:28:55,200
Böyleymiş dedesi Erdoğan'ın kaderi bahtı,
225
00:28:55,920 --> 00:28:59,480
ve yıkılmış gönlünün sarayı, tahtı.
17806
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.