Original subtitles

I na tamtej też, widzicie?

Ktoś do nas przyjechał.

Dzień dobry, wielmoża, pani niech się.

Gościa przywiozł z dalekiej podróży.

Ładko jestem.

Przepraszam, ale ja nie widzę. Nie wiem, gdzie się podziały moje oczy.

Teraz już widzę, gdzie jestem. Panią szanowną poznaję z fotografii.

Pani Barbara Niechcic, prawda?

A tu mam podarunki dla dzieci. Od kogo? Od pani brata. Od brata Juliana

Ostrzyńskiego. Jadę właśnie z Petersburga. Boże, nie widziałam go

lat. Pan Julian to dusza człowiek, proszę pani. Dla niego nie istnieje nic

klubem. Mówią, że on nawet sypia w klubie. Nasi nazywają go prezesem, a

baciuszka. Żadne przyjęcie, żadne karty nie mogą się obejść bez niego.

No ale koleje przecież budował, koleje.

dawno. Podobno miał nawet niezłe dochody, ale teraz lubi sobie dobrze

wypić, bilard, operetka i cyganie.

Najbardziej lubi cygańskie romanse.

Podłe miasto, okropny kraj. Wszystko się tam wyradza i nikczem nie jest. To

dobry człowiek. Ten klub to jego rodzina.

No nie winszuję mu takiej rodziny.

Proszę pani, a sobie takiego brata.

No co to się można dziwić? Czy to się nie można dziwić? Nasz ojciec też nie

inny. Też nic tylko jeść, pić, hulać i bawić się.

A my jesteśmy lepsi?

A Daniel? Przecież Daniel to zmarnowany człowiek.

A Tomaszek się lepiej zapowiada?

O, to w ogóle nie ma przy stole.

Cała nasza rodzina, proszę pani, dziwaczeje.

Może to w ogóle Polacy schodzą na marne?

Od dwudziestu lat jestem nauczycielką, proszę pani.

Ostatnie osiem lat spędziłam w Petersburgu, w polskim domu.

I tam właśnie poznałam pani brata. To wspaniały człowiek.

A może, może tutaj w okolicy ktoś potrzebuje nauczycielki do dzieci?

To się dobrze składa, bo właśnie my potrzebujemy, prawda Basiu?

No przecież sama oświadczyłaś mi, że tylko wtedy nie przeniesiesz się do

Kalińca, jeżeli, no jeżeli jakimś cudem znajdziesz odpowiednią nauczycielkę.

A więc masz swój cud.

zgubiła swoje okulary. Nieprawda, sam je schowałeś. To są głupie, ordynarne

żarty. Zławaś konia.

Zławaś. To Milka je schowała, bo nie chciała lekcji.

Dlaczego kłamiesz? Dlaczego nie kłamiesz? Kto ci pozwolił wziąć konia?

Bogumił! Bogumił, czy to prawda, że pozwoliłeś dziecku jeździć konno?

No nie.

Widzisz, dlaczego kłamiesz? Tyle razy się mówiło Klimeckiemu, żeby Klimecki

pozwolił dziecku konia dosiadać.

Panica Tomaszka nie upilnuje, wielmożna pani.

Zresztą nie pyta, sam bierze konia ze stajni i wyprowadza. I to tak sprytnie,

nikt nie zauważy nawet.

No i to Klimiecki będzie bajki opowiadał, co to koniec migła, żeby

schować? Wy tu bez przerwy jakieś dziwniście chcecie mi zmówić? Upoważnię

Klimieckiego, że jeżeli jeszcze raz zobaczy Tomaszka wyprowadzającego konia

stajni, niech mu porządnie przyłoży batem posiedzenie i to tak, żeby

O, tego tylko brakowało, żeby mi obcy ludzie dziecko bili.

Coś takiego.

Dobij to mnie, ludzie!

Dobij to!

Co się dzieje? Uczatka, rodzice.

Nie da

rady. Płód źle ułożony.

I co będzie?

Teraz trzeba już ratować tylko matkę.

Wyjął dziecko po kawałku. Jak Tomar po 50 zatuczony, że ledwie chodzi i jeszcze

mu się dzieci zachciewa, to nie dziwota, że nie może potem urodzić. A co on za

taki doktor?

Wiele nauki ma, takiego ładnego chłopaka. Ale pierwsza lepsza kobita, a

żywej w całości od matki odebrać potrafi. To prawda, gdyby mi wtedy

chłopaka doktory do szpitala nie zabrali, to by żył do dziś. Ale...

od tego rodzenia, to jej tu, tu wszystko powyrywał. No tak, bo ten doktor to nie

jest doktor od dzieci. Bo trzeba było posłać po kolanikę i miał być chłopaczka

całości. Nie, dobrze ci tak mówić.

Boże miłosierny.

Trzeba łuczaczkę do szpitala. Od tego nieszczęsnego porodu ma wszystko

poprzerywane. Święta ludzie, zlitujcie się, czy te choroby się już nigdy nie

skończą. Choroba nie... Nie wybiera.

Jak mi Daleniecki nie uzna wydatków, będę płacił z własnej kieszeni. Proszę

Boga, Bogumiuk, chcesz ludzkie życie brać na swoje sumienie?

A bo to ona ma sumienie?

Proszę pani.

Masz, jedz.

No jedz, nie płacz, nie płacz.

Jedz.

Grzyć się.

Po stogach, po kopciach.

Z parobami to potrawisz. A teraz masz.

Niech pani pomyśli.

Kiedy nie miałem na nią oka, zeszła się z niejakim Adamem, cierniakiem.

Jak zmiarkowałem, co się święci, parłem do ślubu.

Ale on zabrał się do Prus. Jak wrócę, to się ożenię.

I zostawił ją z brzuchem. O!

Tak jak pani kazała, szoruję co tydzień. To się cieszę.

Może to i lepiej, że to Stasinę dziecko umarło.

Położyłem je w kołyskę, co msklecił dla mojego zepsutego chłopca i

kolebałem. Tylko to tak, jakbym wstyd kołysał.

Jakbym wstyd kołysał.

Nie wiem, proszę pani, co się stało z moją Staszką. Od tygodni choruje na

na piersiach. A jaka strata, dniówki przepadają.

Jedyna nadzieja, że zaczął do niej chodzić fornaltyrzyk.

Dziobaty! Dziobaty?

Ale świata poza tobą nie widzi.

Powinnaś dać na mszę, do kościoła, że cię naruszoną chce brać za żonę.

Za tyrzyka nie pójdę, choć mnie ojciec zabił. Staszka!

A czemu Stasia za Tyżyka nie wyjdzie?

Bo go nie kocham.

Mnie Adam Cierniak powiedział czekaj na mnie Stasia, bo jak nie to będziesz

płakać.

To dla was.

Trzeba nacierać systematycznie i cierpliwie.

Nie pani.

Niech nic nie pomoże.

Pół roku byłam w Kalincu. Kolanicha mi ten urok odczyniała.

To skonanie.

Teraz nawet kartofli oskrować nie poradzę.

Tyle, że se choć na te dzieci trochę popatrzę.

Jak se wspomnę, że się mój mną nie brzydził, że mnie lubiał, że przy nim

zapominałam o tym moim nieszczęściu.

A teraz?

Co teraz?

Co teraz?

Teraz jak go matka wygnęła z domu, poszedł spać do innej.

Najpierw po stogach spał.

Na końcu znalazła się taka, co go przygarnęła.

Andzia torebkówna już go z pazurów nie wypuści.

A co ona za taka ta Andzia? Kusa w sobie, szeroka w biedrach jak szafa,

ropiejące i świecąca na pycku.

Kto mi go teraz wróci?

Sparaliżowało ją po pierwszym dziecku, proszę pani.

Skrzywiło jej biedro i szyję i to także ani ręko, ani nogo.

Ale to jej nie opamiętało. Urodziła jeszcze dwoje. I to szybko, jedne po

Pytam ją, na co ci tyle dzieci?

Przecież i tak muszę ci dziecko przy piersiach przytrzymywać, a ciebie samą

karmić, bo strawy do gęby nie doniesiesz.

Ale ona nic, tylko milczy.

Tylko milczy.

Gdy więc na wiosnę urodziła...

Jeszcze jednego chłopaka.

Zgniewałam się.

I wypędziła mnie mroza.

Nie chce idzie spać byle gdzie.

Byle więcej dzieci z kaleką nie płodził.

No co, pokaże mi Andzia te swoje nogi.

A po co mam je pani pokazywać? Trzeba je leczyć, smarować maścią, przykładać

kompresy. A po co mi ta pani nauczycielka przypomina to, o czym

chciałby zapomnieć?

Ja tam tylko czekam nocy.

Żadnej nie prześpię sama w domu.

Ale nogi powinna Andzia leczyć, bo może się źle skończyć.

A bo to mi to czego brak.

Jak sobie zaśpiewam, to taka sama pani jak ta, co na kanapie leży i kawę sobie

popija.

A kawaliry i tak mnie chcą.

I nie tylko kawaliry.

Ja mroza nie ciągnęłam tam przy las, bo wierzę mu nigdzie lepiej nie będzie.

A czy Andzia nie pomyślała choć na chwilę, że zabrała ojca dzieciom? Że

dniami, nocami płacze.

Ja tam się nie mam nad tym zastanawiać, proszę pani.

Ja się muszę ostro brać do roboty, żeby dogodzić wszystkim kawalirom, którzy

mnie chcą.

I chociaż wołają na mnie we wsi Kulfon i Fluktovata, to i tak mam więcej

kawalirów niż te wszystkie panny stare w mieście, za którymi nawet pies

kulawonogą się nie obejrzy.

Co warte jest moje życie, proszę pani?

Jak długo można żyć dla drugich?

Pogardam sobą.

Bo wiem, że to moje poświęcenie płynie z rezygnacji.

Z gorzkiego poczucia, że nie może być inaczej.

Niech mi pani powie, dlaczego dla mnie nie została przewidziana ta odrobina

szczęścia, którego życie nie żałuje nawet dziewcy od krów.

Dlaczego? Może to właśnie z rezygnacji powstają największe rzeczy?

Może to właśnie rezygnacja kształtuje nas na człowieka?

Tak, ale musi to być rezygnacja dobrowolna, a nie z przymusu.

Panią nauczycielkę godziło się do dziecków na pokoje, a nie do czworaków.

trzeba postanowić, za kogo ona będzie.

Albo koszerka, albo nauczycielka. Ale co w tym złego, moja droga? A to złego, że

tu trzeba postanowić, kto jest za kogo. Ja jestem kukarka.

Pani to pani Barbara, pan to pan, a dzieci to dzieci.

I tu trzeba postanowić, za kogo ona będzie, a nie to hajda ze dwora.

No,

niech się Barbara napije.

Remont tych ruder, pani Olczak, to wyrzucanie pieniędzy w błoto.

Trzeba wybudować nowe czworaki.

A może zacząć od drenowania?

Ludzie się jeszcze nie buntują. Może jakoś ten rok wytrzymają?

A zresztą, panie Olczak, ile lat ja wytrzymałem w podobnych warunkach?

I żyję.

Co myśmy się już na nią nawydawali? Ja już i kiełbasy Mierdzackiego dla niej

kupowałam. A to chore i chore.

I wódkę z miętą piła. I ją mascy nie żałuje.

Dlaczego byście nie dali znać wcześniej?

Przecież posłalibyśmy po doktora. Ona tak ciągle płacze. A już inne dzieci to

nie chcą z nią spać. Tak rzuca się i jęczy.

Jezus Maria, jak wy macie sumienie.

Zdrowe dzieci kładziecie razem z chorymi? A gdzie je położę, proszę

pani, kiedy tyle tego?

Na dól je nie wypędzę, bo zimno.

Podejrzewam tyfus.

Jezus Maria.

Dwa dni temu wrócił do mnie.

Tyle się nim nacieszyłam.

Ledwie pożył z nami, już go zwaliła nóg.

To te dzieci od łuczaków przywlokły nam tę zarazę, panie doktorze.

Ale jak się opilnować?

Kiedy daj nam ich tu przez ścianę i lidzie to to jak robactwo pod drzwiami.

Uspokój się, babo, bo cię palnę czym przez łeb.

Jak ty się Boga nie boisz wygadywać takie rzeczy?

A wszystko to z tego ich brudu. Brudno chodzą, brudno jedzą i stąd musiała

wylegnąć się zaraza.

No, pij.

Oj, nie mogę.

Pij, bo cię zaraza weźmie. No nie mogę. No pij, bo cię ścierwo zagryzie.

Niech moja żarnecka kochana zabije trzy tłuste kurki na rosół dla chorych,

dobrze? A Felicia niech biegnie do Olczaka, żeby przygotował bańki po mleku

maślankę. A i białe mięso. Doktor Wetter mówił jeszcze o białym mięsie. A kuraki

to niby co, zielone?

A prawda. Jeszcze weźmiemy ten boczek.

Nie!

Dosyć tego rządzenia w kuchni! Ale muszę wziąć... Wszystko dla tych nic płatów!

Wszystko! Zajmie mnie tutaj czuć alkoholem, co?

A to karbol ode mnie.

Nacieram się codziennie w celach dezynfekcji.

Święta Zyta, cholera.

A może by tak prześcieradła z tego uszyć moja żarnecka, co?

Koloneczkę by się odpruło, z obydwu stron.

Nie, to jest za dobre. Masz. A to może to prawdziwie kolorowe? To też jest za

dobre. No to z czego mam już? A to jest też potrzebne, wszystko jest potrzebne.

O to niech.

Pani Barbara, bierze koniec. Trzy lustry, tak. Wielmożnej pani tu jest

dobre przyskieradło. Może szkoda jednak. Nic nie szkoda dla biednych ludzi

niczego. Nie szkoda moja, Felice. A cóż tu nowego? A nic, żyjemy poszłej

przyskieradła. Przecież ludzie nie mogą przez te choroby leżeć w takich

cuknących warugach.

Te szczerby w robociźnie zrujnują mnie. Dziś znowu nie przyszło pięciu ludzi do

roboty. Jak tak dalej pójdzie, to robota w majątku stanie.

Basiu,

Basiu, ale Niedzki będzie mi musiał uznać, nie? Te straty. No przecież tyfus

tyfus. No tak biada ci biada, tyku, wielkie rzeczy, tyku. To życie jest tak

wiele warte, żeby tak na nim płakać bez przerwy?

Dawaj, nieboraku.

Dobrze, dobrze, dajcie przejść. To nie ona.

To klimeczki, który leży w jamrocie.

Panie doktorze, proszę.

Przecież, dziecko, trzeba do szpitala. No trzeba.

Zostaw. Zostaw, matka.

Przecież oni tu przyszli z dobrej woli.

Wspomnijcie o swoje.

Najwyższy czas, żeby zrobić porządek z tymi przybłędami. A ty mojej rodziny

przybłędami nie nazywaj, bo ci łeb rozwalę ty. A ty, Staszka, uważaj, bo to

robi na krew, ty.

A ty już właśnie ją popsu, tą wsią krew, bo nikt nie ma tyle wrzodów, co ty

podzielisz. Tak?

Złą krew, co ma twoja Magda, wiesz? Może ją po pierwszym...

Sormanem wieczystym zamianował mnie jeszcze wielmożny pan dziedzic Mioduski.

dobrą służbę, Serbinowie.

Nie ścierpię, żeby byli jakieś przebłęta, jak łuczak wycierał sobie mną

A całe zło zaczęło się od tego, kiedy dał pan im tę izbę, którą sobie

dla mojej córki Magdy. A gdzie miałem podziać łuczaków? Z jej wyraźciorkiem

dzieci? W chlebie, w oborze, w stodole? Ale ty ich pan rozochłocił!

Ty, chmiemetki, nie krzycz! Mówią teraz do mnie, bo nas tu posadził wielmożny

pan Niekrzyc.

Nie ma dnia, żeby nie było zwady z moją rodziną. A to są przybłędy, wielbożny

panie. Brudno chodzą, w żadnym majątku miejsce nie zagrzali.

Lędzą się jak króliki. I takich to ludzi dał pan nam za sąsiadów. Niech się

Klimecki liczy ze słowami.

Jak pan nie zmieni postanowienia, to pójdę sobie precz. O, niech mnie

nie straszy.

Ale jak ja pójdę precz, wielbożny panie... to w takim wypadku dużo mi się

należało od dworu. W młodości miałem poczynione obietnice od dziedzice

Mioduskiego, o które potrafię się upomnieć. A jak trzeba będzie, to i

list do pani Mioduskiej.

Proszę. Papier, pióro. Niech Limecki siada.

No, niech Limecki pisze.

Bo mi... jak w panie złości odbiera rozum.

Ja wiem, że co się stało, to się już nie odstanie.

Ale my z tymi łuczakami przed próg żyć nie możemy.

A co będzie, jak się którego dnia pozabijamy?

Proszę.

Jedna z moich znajomych donosi mi, że zakłada biuro pośrednictwa pracy dla

nauczycielek i nauczycieli domowych.

Namawiam, nibym przystąpiła do spółki.

Ponadto mam wiadomości, że ruch spiskowo -rewolucyjny rozwija się coraz

gwałtowniej. Tam jest moje miejsce.

I proszę do nas pisać. My chcieli panią prosić, żeby pani sobie wzięła od nas

pieska na pamiątkę. Bo pani, która się starała przy naszej Magdzie, to od ja

mrozów piesek, od jej w suki.

Dziękuję, moi kochani, dla mnie tu dobrego spotkałam.

Ostrożnie.

Niech pani napisze, jak się jechało koleją.

Dziękuję.

Uwaga.

A jak by się zrobiło ciemno, to jedźcie krótką drogą. Na oczku. Do widzenia.

Do widzenia.

Sialo przepadło.

Jezu, ja tu nie wytrzymam. Nie, nie ma mowy, bym też zeszustał.

Zobacz, jak to wygląda.

Sialo przepadło.

No więc, więc rzućmy to wszystko do studiabów.

Chodźmy stąd.

Przestaniemy się wiecznie troszczyć, czy pada, czy nie pada.

Zresztą dzieci muszą iść między ludźmi, bo przecież między ludźmi będzie upływać

im życie. Te domowe nauczycielki to już dawno przeżytek.

No ale przecież do szkoły może pójść tylko Agnisia, bo Tomaszek i Emilka są

jeszcze za mali. No a gdybyśmy nawet posłali Agnisię na pensję, to i tak

wypadałoby płacić za jedno dziecko w mieście, a dla dwojga młodszych trzymać

domu nauczycielkę. Skąd na to brać? No tak, ale dlatego, że dzieci będą nas

coraz więcej kosztowały, to musimy się przyzwyczaić.

No ale skąd na to brać pieniądze?

Stoimy w obliczu klęski. Czy ty tego nie rozumiesz? To niech ja pojadę do

miasta. Ja gdzieś mi pojadę do miasta.

Młodsze nie będą musiały. Będą chodzić do jakiejś freblówki. Nie trzeba będzie

wynajmować dodatkowo nauczycielki.

Chcesz mnie opuścić? Bo jeżeli stąd wyjedziesz, to więcej tu już nie

Za głupstwa przechodzą ci do głowy.

Wrócę do ciebie.

Gdziekolwiek byś był.

Ale nie możesz mi mieć zasłuży, tak tęsknię do miasta.

Bogumił, przecież było nam ze sobą dobrze, prawda?

Bogumił, powiedz coś.

Bogumił, powiedz coś.

Co ty zrobisz, jak ja wyjadę z dziećmi do Kalinica?

Jakoś sobie poradzę.

Gdybym wiedział, że będziesz taka dobra dla mnie nadjezdnym, to chciałbym, żebyś

ciągle wyjeżdżał.

I pilnujcie mamusi, żeby dużo jadła i nie paliła za dużo papierosów.

No, Tomek, wsiadaj.

I uważać mi na drzwi, żeby się nie otworzyły, bo widzę, że klamka

Może co zrobić panu do zjedzenia?

O matko ty boska.

Teraz dopiero to będzie smutno bez pani dziecku.

Felicjo! Felicjo!

Pani Olczak!

Załamałem się.

Napisałem wczoraj list z Kalinka do Daleniewskiego.

Zwyciężymy czworaki. Budujemy czworaki, pani Olczak.

Dzień dobry, kochanemu sąsiadowi.

A cóż to pan tak tam?

Zostałem słomianym wdowcem, panie Wojnarowski.

Żona z dziećmi ostatecznie przeniosła się do Kalinka.

Długo zastanawialiśmy się, ale ja wreszcie doszedłem do wniosku, że dla

tak będzie lepiej. A jeżeli tak, to niech pan przyjedzie do mnie jutro na

Jest ze mną teraz najmłodsza córka.

Zagramy sobie we trójkę z dziadkiem. Oczywiście, skorzystam.

Jak tylko terminy pozwolą, skorzystam.

Pan Bogumił Niechcic.

Moja córka, Ksawunia.

Ale pan nawiózł tego wszystkiego, jak na wesele.

A ja myślałem, że nie zastanę cię w domu. Myślałem, że wybrałeś się gdzieś

przyjęcie albo do cukierni.

Gdzie te dzieci biegają na taki deszcz? Ja wiem, nie wiem. Ja Agnisi i Tomaszka

to całymi dniami nie widzę w domu.

Tomaszkowi po prostu potrzeba męskiej ręki.

Ręki ojca.

Ja sobie zupełnie nie mogę dać z nimi rady.

Zawsze wam tu lepiej.

W Serbinowie jest czarna jesień, błoto.

Cóż to takiego błoto? Jak się ma całe dobre kalosze, to błoto może zaszkodzić.

No, rozumie się, że nie.

Ale nie siedzisz chyba sama? Widujesz ludzi?

Nie siedzisz sama?

Owszem.

Jak zwykle bywam sama.

Wcale mi nie zależy na tym, żeby ktokolwiek u mnie bywał.

Zwłaszcza kiedy pomyślę o biednym Lucjanie. Ty wiesz, że u Lucjana lekarze

dopatrują się raka.

Ano, tak.

Boże, ja bym nieraz tak wyszła gdzieś do miasta.

Ale tutaj trzeba zaraz się ubierać, mieszkanie na klucz zamykać.

To nie to, co na wsi.

Gdzie bierzesz chustkę, już jesteś na dworze.

Chciałam zobaczyć tylko, czy dobrze pościelony.

Zostań.

Myślę sobie, Basiu, że jednak wszystko wróci się na dobre.

Wierzę, że kiedy znudzi ci się w mieście, to przecież zatęskniesz do

No, powiedz.

Życie w mieście jest już nie dla mnie.

Ja zapomniałam, jak się z tymi ludźmi rozmawia kiedyś.

Ja naprawdę nie wiem, gdzie jest moje miejsce.

Maszko. Stoję w obliczu śmierci.

To jest jedyny fakt, przed którym każdy musi pozbierać się i stanąć w swojej

całości.

Nie można się od tego wykupić, wykręcić.

Myślałem nieraz dawniej, czy możliwa jest taka chwila.

Kiedy człowiek cieleśnie, naprawdę godzi się ze śmiercią.

Otóż jest możliwa.

Bo jak wszystko boli, to chce się tylko, żeby przestało boleć.

A kiedy się tak jak ja wie, że tu na ziemi nic nie może przynieść, nawet

to chce się po prostu przestać istniać.

Nawet nie wiem.

Czy chce się, żeby potem, po śmierci, jeszcze coś było?

Po śmierci Teresy, ty jedna byłaś mi bliska.

Tak bliska jak nikt.

Ja ciebie nigdy nie obchodziłem.

Kiedyśmy z Michasią sprowadzili was do Serbinowa, byłaś taka nie do życia.

A potem...

Było ci przecież dobrze.

Więc cieszyłem się, że się do tego przyczyniłem.

A kiedy zostałem sam na świecie, uciekłem od ciebie, Basko.

Tyś o tym nie wiedziała.

Myślałem, że jesteś szczęśliwa.

Bo gdybyś nie była szczęśliwa, ale ty przecież...

Jesteś szczęśliwa, prawda?

Jesteś szczęśliwa.

Pan Wojnarowski prosił, żeby pan pojechał dziś wieczór do Pamiętowa.

Był tu wczoraj ten ich lokaj, Aleksander.

Dziś już chyba za późno.

Myślałam, że już pana nigdy więcej nie zobaczę.

Ojca nie ma w domu, wyjechał.

Zaraz, porozmawiajmy spokojnie.

Dobrze. Dlaczego pan za mną idzie?

Porozmawiać możemy i tak.

Jeżeli pan ma odejść, niech pan to zrobi jak najprędzej.

Dziecko moje.

Cóż mogę ci ofiarować?

nową, jeszcze gorszą niedolę.

Już to więcej jeździć nie będę.

Te wysiadywania po nocach, te późne kolacje, to nie dla ludzi, którzy wstają

przed świtem.

Ja wiem, że te zimowe wieczory na wci, kiedy chcieć samemu, nie należą do

przyjemności.

Ale niedługo Boże Narodzenie.

Przyjadę na całe dwa tygodnie.

Ja na twoim miejscu pojechałabym do Pamiętowa nieraz.

Wojnarowski jest przecież bardzo sympatyczny.

To też czasem jeżdżę do niego.

Gramy czasem winta.

Ale najczęściej to rozmawiamy.

Rozmawiacie.

A ja tak marzę, żeby...

Móc nieraz z kimś porozmawiać.

Szczęśliwy jesteś, że choć na niego trafiłeś.

One właściwie kochają nas tylko w Serbinowie. Poza Serbinowem możemy dla

nie istnieć, przynajmniej ja.

Jakże one mają nas kochać, skoro my się nie kochamy?

Jak to? Przecież ty zawsze mówiłeś, że mnie kochasz.

Chciałam tylko zobaczyć, czy dobrze pościelone.

Dobranoc.

Ojciec pozostawił mi do wyboru. Albo wyjść za mąż za Ostrzyńskiego, albo

wyjechać na studia do Szwajcarii.

Co robić?

Ja ci powiem, co robić.

Dlaczego mnie odtrącasz?

Dziecko szalone, obdarzasz mnie cudem, którego nie mogę przyjąć.

Dlaczego nie możesz?

Czy ty wiesz ile ja mam lat?

Co mnie obchodzą lata?

Co mnie obchodzą lata?

Nic. Święta.

Jeszcze tylko w tym roku niech będzie jak zawsze.

Ja rozumiem, że widzicie, ale stary, dorosły człowiek, żeby tak sobie

Tak w ogóle ja sobie nie dogadzam, ale na święta, jak wszystko zrobione, jak

trzeba.

Ja ostatni raz urządzam święta, więcej świąt w ogóle nie będzie. No jak to jest

zrobione? Nic płacę, jedna czerwona.

Spokój, bo zawsze wszystko dobrze zrobione. Dzieci, idźcie sobie, tutaj

naprawdę. No idźcie, jak mamy, żebyście poszły, to idźcie.

To ciasto nie idzie. To jest źle ugniecione.

Trzeba poczekać. Trzeba poczekać. Czekaj, tatka latka, aż kobyle wilki

ty bidoto kamienie gryź i łzami popiję.

A żarnecko znowu pije.

Prawdy nie pije.

Próbuje.

Niech Barbara spróbuje.

A co?

To jest syny kocia, a nie nalewka.

Te cholery musiały... Bo jak Bugumil jeszcze raz mi każe robić talewkę, to ja

wychodzę z domu.

Wychodzę z domu, więcej tej talewki nie będę pił. To to jest, to to jest.

Jest,

jest, Agnisiu, spójrz, pierwsza gwiazdka.

Mama, mama, jest pierwsza gwiazda. Pierwsza gwiazdka jest.

Pora zaczynać wieczerze.

Chrystus rodzi i na świat przychodzi.

Ciemna noc w jasnościach promienistych

brodzi.

Aniołowie się radują, pod niebiosa

wyśpiewują.

mogę wiązać mojego życia z twoim.

Tak bardzo kochasz żony.

Nie wiem.

Ciągle nie wiem. Nie wiem.

Ja kończę życie, ty zaczynasz.

I nic prócz szaleństwa nie można złączyć.

Nic prócz szaleństwa, które ja będę błogosławiał, ty będziesz przeklinać,

wstydzić się.

Przecież wiem, że mnie kochasz.

A twoja żona cię nie kocha.

Nie ustawajmy się w dniu.

Proszę odjeść.

Zaraz? Tak, w tej chwili. Nie chcę pana widzieć.

Nie czepiacie odjazdu pociągu?

Proszę, zejdź mi do oczu.

W dzieciństwie uczyłem się po francusku, ale potem zapomniałem.

Wie Felicia, że nawet nie rozumiałem tej piosenki, co to ją zawsze panna

Wojnarowska śpiewała.

C 'estime.

A co to znaczy?

Gdybyś kochał mnie.

Ale potem panienka nauczyła pana rozumieć. Co rozumieć?

No.

To ściewanie.

Kiedy człowiek osiągnie swój wiek, musi zrozumieć, że nie może się podobać

młonej, ładnej kobiecie.

Cóż, kiedy serce rwie się do życia, do uciechy, której w młodości nie zaznało.

A może...

Może się warto w życiu zapamiętać, żeby choć te parę tygodni przeżyć tak, że się

o nich pamięta przez całe życie.

Dziwna jest ta panna Wojnarowska.

Mógłby ktoś pomyśleć, że cię bałamuci.

A to dopiero byłoby śmieszne.

Szkoda, że nie pomyślałeś o tym, że mogliśmy ją razem odprowadzić na

Gdybym wiedział, że sprawię ci przykrość, byłbym się wymówił.

Wojnarowski mnie prosił.

To mi się tak przyglądasz.

Zastanawiam się, Basiu, na czyje siły, na czyj rozum obliczone jest życie.