Original subtitles

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Take 1.

Op 1 juni 1967 kwam er een plaat uit...

die de regels van het popalbum drastisch veranderde.

Dat album was The Beatles' Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.

Sgt. Pepper werd alom gezien als een revolutionaire plaat.

Zoiets was nog nooit vertoond.

Watch Online Movies and Series for FREE www.osdb.link/lm

De hoes kostte een vermogen en was een kunstwerk op zich.

Voor het eerst in de popgeschiedenis waren de teksten op de hoes afgedrukt.

Het album reflecteert de tijdgeest en werd de soundtrack van de 1967 Summer of Love.

De muziek was psychedelisch en visionair.

Althans, gedeeltelijk.

Opvallend is dat het album gegrond is op de realiteit...

niet op een hippie fantasiewereld.

Ongeveer de helft van de dertien songs is geïnspireerd...

op krantenartikelen, afbeeldingen of alledaagse gebeurtenissen.

Lovely Rita is gericht aan een jonge vrouw die Paul een parkeerboete uitschrijft.

Hij is niet boos op haar, maar probeert haar een beetje te versieren.

Een reclamespotje voor cornflakes...

inspireerde John tot schamper commentaar op het burgerlijke huwelijksleven:

Good Morning, Good Morning.

De verschillende persoonlijkheden qua songschrijven, vullen elkaar aan.

In Getting Better wordt Pauls optimistische boodschap...

schalks ondergraven door Johns Can't Get No Worse.

Een van de bekendste songs werd opgenomen toen Pauls vader 64 was geworden.

Die grote variëteit aan thema's...

wordt ondersteund door een enorme bandbreedte aan muzikale invloeden.

Het album mag dan beginnen met eigentijdse stevige rock...

maar dan hoor je invloeden van folk, brassband...

klassieke muziek, vaudeville en muziek van andere culturen.

En dat maakt Sgt. Pepper zo vernieuwend: alle stijlen komen aan bod.

Daarom had het zo'n invloed op latere muzikanten...

de pure muzikale ambitie en reikwijdte.

Met behulp van nieuwe studiotechnieken

creëerden The Beatles een ongeziene kaleidoscoop van geluid.

Elk nummer is vernieuwend en verrassend.

Ik neem maar enkele nummers onder de loep...

die songs die het muzikale vernuft van The Beatles het best weergeven.

Dat doe ik aan de hand van nooit gehoorde fragmenten...

door de originele mastertapes te ontrafelen...

en de studiogesprekken af te luisteren.

Dit keer midden in de song.

Ik moest er zelf om lachen.

Het verhaal van Sgt. Pepper begint...

met een belangrijke beslissing in augustus 1966.

Na drie jaar van wereldtournees...

was de lol eraf voor The Beatles. Niemand hoorde meer wat ze speelden.

Ze hadden er genoeg van en stopten met touren.

Het lijkt waanzin.

Een popgroep moet live spelen...

zodat het publiek hun snel en goedkoop opgenomen platen koopt.

Paul, heb je even?

Het gaat bergaf. We kunnen ons niet verder ontwikkelen als niemand ons hoort.

Optreden wordt alsmaar moeilijker.

Je wilt niet meer omdat ze niet luisteren?

We willen nog wel, maar als we onszelf niet meer kunnen horen...

kunnen we niet beter worden.

We willen beter worden door platen op te nemen.

De opnamen beginnen in Abbey Road in november '66.

Vijf maanden lang zullen The Beatles er werken.

De muziek hoeft nu niet langer live gespeeld te kunnen worden.

Samen met producer George Martin veranderen ze de studio in 'n geluidslab...

waar ze de grenzen verleggen van de opnametechnologie.

Ze creëren een geluid, laag na laag, track na track...

instrument na instrument...

een methode die de norm zal worden voor elke artiest ter wereld.

Originele studio opname

Ringo, hou het wat simpeler op het einde. Hou het bij een paar slagen

Het moet overvloeien in het volgende.

Ben je het zat om bij The Beatles te spelen?

Nee, ik amuseer me enorm.

Prettige kerst. Lang geleden. - Dank je, Ringo.

Graag gedaan. - Ga je aan het werk?

Ik ga 's kijken waar ze mee bezig zijn. Hopelijk is er thee. Dag.

Er heerste absolute radiostilte.

Niemand wist wat de populairste band ter werend van plan was.

Zorg dat de basdrum lekker hard is.

Was dat je bedoeling?

Pas in februari '67...

lieten The Beatles de wereld kennismaken met hun nieuwe sound.

Ze brachten twee nummers uit van het Sgt. Pepperproject:

Strawberry Fields Forever en Penny Lane.

Take 1.

Maar die nummers staan helemaal niet op het album...

al had dat voor hetzelfde geld wel zo kunnen zijn.

EMI en manager Brian Epstein wilden absoluut een nieuwe single uitbrengen.

Dat was al weer zeven maanden geleden.

In een vlaag van lichte paniek...

brachten ze Strawberry Fields en Penny Lane uit als dubbele A-kant.

In veel opzichten zijn Penny Lane en Strawberry Fields Forever...

een wezenlijk onderdeel van het Sgt. Pepperproject.

En niet alleen muzikaal. Ze geven het centrale thema van het album aan:

de kindertijd.

Definitieve versie

Strawberry Fields Forever was de eerste song van de Sgt. Peppersessies.

De titel verwijst naar een kindertehuis bij de plek waar Lennon opgroeide:

Strawberry Field.

Hij put uit zijn herinneringen aan het jaarlijkse tuinfeest...

met de band van het Leger des Heils.

En spelletjes in het verwilderde park, weg van het ouderlijke toezicht.

Dit is de oorspronkelijke ijzeren toegangspoort.

Het unieke, grootse nummer sloeg de wereld met stomheid.

Z'n lef, het bizarre geluidsspectrum, de onorthodoxe structuur...

de stilistische originaliteit blijven verbazen.

Vanaf de pakkende openingsnoten, fluittonen die Paul speelt...

op het toen nog onbekende keyboard: de mellotron, een soort sampler...

begeven we ons op onbekend muzikaal terrein.

De song mag dan de sfeer oproepen van een LSD-trip...

maar daar gaat hij niet over.

Het is een song over herinneringen aan een verwarrende, onzekere kindertijd.

Ik word helemaal wild.

Aan Strawberry Fields Forever is vijfenvijftig uur gewerkt in de studio.

De meeste technieken zijn intussen routine...

maar in die tijd moesten ze zorgvuldig en vanaf nul worden ontwikkeld...

door producer George Martin en zijn technische team.

Strawberry Fields Forever, take 7.

Remix van 4 track. Take 6.

Een bijzonder staaltje van dat vernuft ontstond...

toen John besliste de dromerige sfeer van de ene take te combineren...

met de krachtige groove van een andere.

Er zaten tien dagen tussen de twee opnames.

Wat dan nog, hoor ik u vragen. Ik zal het u zeggen.

De verschillende instrumenten spelen op verschillende volumes...

én in verschillende toonaarden en met verschillende snelheden.

Samengevoegd klinkt het zo...

Pijnlijk.

Tegenwoordig kun je de twee segmenten naadloos monteren met een app...

met gecomputeriseerde opnameapparatuur al zeker.

In december 1966 was het nog nooit geprobeerd.

En dus gingen George Martin en zijn team op hun intuïtie af.

Als ze de snelle take nu eens vertraagden...

tot zijn snelheid en toonaard aansloten bij de andere?

Goed idee, maar kun je die vertraging wel controleren?

In die tijd hadden bandrecorders geen variabele snelheidsfunctie.

Dat wil zeggen, tot EMI-technicus Ken Townsend die functie uitvond...

door de elektriciteitstoevoer naar de playbackmachine te manipuleren.

En hier komen de twee takes samen.

Definitieve versie.

Geweldig.

Strawberry Fields Forever gaf muzikaal en technisch de toon aan voor het album...

ook al staat het er niet op.

En het zette Paul ertoe aan hun gemeenschappelijk verleden in te duiken.

John leerde Paul kennen op een parochiefeest in 1957...

op een steenworp van Strawberry Field.

Ze gingen al snel samen songs schrijven.

Hun samenwerking ging gepaard met flink wat rivaliteit.

Als reactie op Johns meesterwerk schreef Paul er zelf een: Penny Lane.

Paul en John groeiden op in de buurt van Penny Lane.

Als tieners spraken ze af bij wachthuisje op het plein...

dat wordt genoemd in het nummer.

Penny Lane is een surreële, nostalgische reis...

naar de beginperiode van The Beatles.

The Beatles waren wild van de rock 'n' roll van de jaren 50.

Paul vond vooral de flamboyante stijl van Little Richard geweldig.

Little Richard bedacht een verandering in het basisritme van de rock 'n' roll.

De vier beats in een maat...

werden onderverdeeld in maten van drie.

Little Richard spreidde die maten van drie tot maten van twee.

Zie je? Door de shuttle te veranderen in een double-time ritme...

kreeg de rock een nieuwe impuls en konden tieners er vlotter op jiven.

En ook Paul ging beats onderverdelen.

De acht beats in een maat van Little Richard...

herleidt hij tot vier beats.

Het muzikale equivalent van de omschakeling van joggen naar stappen.

Het zit zo. Op Penny Lane hoor je niet één, maar vier piano's.

We kunnen ze allemaal volgen door de track laag na laag te ontrafelen...

en bloot te leggen in de originele masters.

Het illustreert hoe The Beatles hun songs samenstelden...

en welke rol de studio speelde in het creatieve proces.

Andere instrumenten zorgen voor nog meer verrassingen in de song.

Dit is er een van.

Dit is een harmonium, een 19e-eeuws traporgel...

oorspronkelijk ontworpen voor kleine kerken en kapellen.

Paul gebruikt het om volgehouden, diepe, ruisende noten toe te voegen.

Paul en John gaan druk op zoek...

naar ongewone, halfvergeten en onverwachte instrumentele kleuren.

En dat is precies wat het Sgt. Pepperproject kenmerkt.

Naast houten en koperen blaasinstrumenten...

een geluid dat niet meer in zwang was sinds 1750.

In de periode van de opnamen...

zag Paul op tv een uitvoering van Bachs tweede Brandenburgs concert.

Dat barokke trompetgeluid wilde hij ook voor Penny Lane.

Door die barokke melodie over de moderne begeleiding heen te leggen...

ontstaat alweer een nieuw, hybride geluid.

Geen kopie of kloon, maar een totaal nieuwe combinatie.

Penny Lane is meer dan een nostalgische schets...

van The Beatles' jeugd in de jaren 50.

Het nummer gaat veel verder terug, tot de victoriaanse tijd.

Op het hele album wordt muzikaal door de tijd gereisd.

For the Benefit of Mr. Kite, Take 1. - Being For the Benefit...

Op een dag in januari 1967...

zag John Lennon in een antiekzaak in Sevenoaks, Kent...

een affiche van een circusvertoning uit 1843.

Hij kocht 'm, hij kwam ook goed van pas.

De hele tekst van Being For the Benefit of Mr. Kite is erop te vinden.

Vorm de woorden maar gewoon met je lippen.

Maar je zult het horen. - Dan zijn de Massed Alberts er al.

Definitieve versie.

Being For the Benefit of Mr Kite...

is het duidelijkste eerbetoon aan een vervlogen tijd.

De ironie wil dat net dit nummer technisch erg ingewikkeld is.

Om te snappen hoe vindingrijk George Martin en zijn team waren...

moet je weten hoe beperkt de opnamemiddelen in 1967 waren.

Tegenwoordig kun je zo veel geluidslagen op elkaar leggen als je maar wilt...

als aparte opnamen die je samenvoegt. Honderden, als je wilt.

Maar George Martin en The Beatles beschikten...

over amper vier aparte sporen op een magneetband.

Vaak gebruikten ze alle vier de sporen op recorder nummer een...

mixten ze die vier en namen ze op, of bounceten ze, zoals dat heet...

op een van de vier sporen van recorder nummer twee.

Zo werden in Being For the Benefit of Mr. Kite...

de vier sporen gebruikt voor Pauls bas...

voor Johns leadzang...

voor Ringo's drums en voor George Martin op harmonium.

Alles behalve de stem werd gemixt...

en gebouncet op een spoor van de tweede recorder.

En zo telkens opnieuw.

Wat zeg je? - De stem ook.

O ja, we zitten allemaal op een ander spoor.

Maar waarom spelen ze niet allemaal tegelijk?

Omdat de song laag voor laag ontstaat.

Sommige segmenten zijn live onmogelijk...

zoals het fragment Henry the Horse Dances the Waltz.

Om die kunstige pirouette over te brengen...

moest je de sfeer weten op te roepen van een ouderwets circus.

John zei tegen George Martin dat hij het zaagsel wilde ruiken.

Ze kozen voor het geluid van een kermisorgel.

Maar stoomorgels worden niet met een toetsenbord bespeeld.

Ze werken met ponskaarten zoals een pianola.

In plaats van er een te gebruiken...

verzamelde George Martin zo veel mogelijk opnamen...

en vroeg zijn assistent Geoff Emerick...

om ze te versnijden in fragmenten van één seconde...

ze door elkaar te gooien en de stukjes weer aan elkaar te lijmen...

tot een willekeurige muzikale lappendeken.

Dit is het resultaat.

Het is een vroege vorm van soundsampling...

wat nu overal gebeurt. En het werkt perfect.

De wals van het paard Henry klinkt nu surrealistisch en guitig...

het geluid roept beelden op...

een effect dat je met een bestaand kermisorgel niet krijgt.

John, zing dat sneller.

Cellophane Flowers of Yellow and Green...

Yellow and Green. - Oké.

Een van de bekendste songs, op Sgt. Pepper was...

zoals Being For the Benefit of Mr Kite geïnspireerd op een afbeelding.

Lucy in The Sky With Diamonds was een tekening van Johns zoon Julian...

over zijn vriendinnetje van de basisschool.

Maar door deze opmerkelijke song scharrelt nog een meisje rond:

Alice in Wonderland.

Lewis Carrolls surrealistische kinderklassieker uit 1865...

werd weer populair in het hallucinogene waas van een eeuw later.

En het was het favoriete kinderboek van John en Paul.

Alice in Wonderland regie Jonathan Miller, 1966

Goed. En nu concentratie. We moeten het klaren.

Lucy in The Sky With Diamonds gaat, ondanks de beginletters, niet over LSD.

Het bijzondere is trouwens niet de hippieachtige sfeer.

Net als in Strawberry Fields Forever roepen de muziek en de tekst...

een wereld op, bekeken vanuit het standpunt van een kind.

De structuur is die van een muziekdoosliedje...

met een dalende chromatische toonladder, gespeeld door Paul.

Dit bepaalt de sfeer van de song: dromerig, verwarrend, irreëel.

Om die stemming aan te houden en uit te werken...

onderneemt het nummer een harmonische ontdekkingstocht.

Soms springt een progressie van het ene akkoord op het andere...

en weer terug.

In een meer geavanceerde harmonie...

glijden die reeksen naar een nieuw zwaartepunt.

Dat wordt modulatie genoemd.

Modulaties zijn routine in de westerse klassieke muziek sinds de 18e eeuw...

maar voor The Beatles werden ze niet gebruikt in folk- of popmuziek.

De kern van het couplet van Lucy in The Sky With Diamonds is instabiel...

doordat Pauls baslijn wegglijdt van de basisnoot a...

door noten onder de akkoorden te schuiven die daar niet thuishoren.

Zonder die anarchistische noten zou de eerste zin zo klinken...

Nu de versie met Pauls destabiliserende basnoten.

De bas maakt de frase niet alleen wat gecompliceerder...

hij transformeert de harmonische structuur van de hele song.

De baslijn ondermijnt de a-toon, een onverwachte wending.

En de intussen instabiele a begint af te glijden, eerst naar fis-mineur...

dan naar d-mineur...

en dan naar een harmonisch punt, ver weg van startpunt a: bes, voor...

Maar ook bij bes blijven we niet lang...

want daar komt alweer een nieuwe modulatie, weg van bes...

via c naar d en naar de refreintoon g.

Een verschuiving van toon verandert de sfeer van een song...

zoals een uitzicht verandert als je door een andere kleurfilter kijkt.

Als je het herhaaldelijk doet, wordt de song onvoorspelbaar.

Het is het equivalent van een bewegende caleidoscoop...

of een meisje met caleidoscopische ogen.

In deze fase hielden Lennon en McCartney ervan...

te experimenteren met modulatie.

Van de vijftien tracks van Sgt. Pepper...

als we Strawberry Fields Forever en Penny Lane meetellen...

bevatten er twaalf modulaties.

Maar zoals de beste goocheltruc blijven ze onzichtbaar.

Nog een reden waarom Lucy in The Sky With Diamonds zo vreemd aanvoelt...

is dat we Johns stem niet zuiver horen.

De opnameband liep doelbewust met een tragere snelheid.

Als je de tape op normale snelheid afspeelt...

klinkt de stem hoger en helderder.

Als een stem kunstmatig verhoogd wordt, later vari-speed genoemd...

veranderen ook de essentiële resonanties, of formanten.

De rijpere stemkwaliteit wordt weggewerkt en de stem klinkt dunner.

In een extreem geval klinkt een volwassen stem als een eekhoorn.

Maar bij een subtiele verhoging klinkt de zanger jonger.

Als de stemmen op Sgt. Pepper over de kindertijd en het verleden zingen...

horen we letterlijk jongere versies.

Die studiotrucs nemen de luisteraar mee terug in de tijd.

Maar dat was niet altijd een garantie voor serene nostalgie.

Is de tape in orde, Paul? - Take zes.

Alleen harp en strijkers

Hier gaat ie.

We associëren de jaren 60 met een reeks bekende beelden.

Carnaby Street, Twiggy, Mary Quant...

facepainting, bloemen, hippies in kleurige kleding, enzovoort.

Maar alleen een kleine elite beleefde de Summer of Love op die manier.

Voor de anderen, vooral buiten de Londense West-End...

verschilden de jaren 60 niet zo veel van de naoorlogse, grijze jaren 50.

Definitieve versie

Het was ploeteren om rond te komen.

Schrijvers en cineasten van die periode schetsen dan ook...

een grimmig beeld van het leven van de Britse arbeidersklasse.

She's Leaving Home is daar het muzikale equivalent van.

Het krantenartikel inspireerde Paul tot het schrijven van de song.

Een jonge vrouw van zeventien gaat weg van huis...

om het avontuur en de seksuele vrijheid op te zoeken in de hippe stad.

Haar puriteinse ouders zijn er kapot van.

Om dit generatieconflict weer te geven breekt de song...

met de trend van de popsongs die eraan voorafgaan...

door van vertellerstandpunt te wisselen.

De neutrale toeschouwer van het begin vertelt in de derde persoon.

Naar het einde toe klinkt de stem van de hoofdfiguur door.

Maar opmerkelijk is, dat het refrein het gezichtspunt weergeeft...

van de verontruste ouders.

De ouder-dochterimpasse wordt nog aangedikt...

door alle standpunten tegelijk te zingen.

Dat is polyfonie, wat veelstemmig betekent.

De wisselwerking tussen de melodieën noemt men contrapunt.

Dit is niet alleen muzikaal gepast...

het getuigt ook van mildheid en, emotionele en politieke volwassenheid.

Er is begrip voor zowel de ouders als voor de jonge die opstapt.

Polyfonie en contrapunt worden al honderden jaren toegepast...

in de klassieke muziek.

She's Leaving Home maakt gebruik van een nog oudere truc.

Waarom klinkt de song zo melancholisch?

Niet alleen door het thema of de harp en strijkinstrumenten...

maar ook omdat Pauls melodie modaal is.

Lang.voor de westerse muziek grote en kleine toonaarden had...

kende die al een oud systeem van notenfamilies: modi.

Dit is er een.

Dit is er nog een.

En dit is er nog een.

Afro-Amerikaanse blues en de meeste traditionele muziek is modaal.

De oude folksong The True Lover's Farewell is er een voorbeeld van.

Het hoog en laag roepen een droevige sfeer op...

en grijpen terug naar een oudere liederenvorm.

De melodie van She's Leaving Home is geschreven in een van die modi:

de eolische folkmodus.

Paul heeft niet bewust gekozen voor een modaal wijsje. Hij deed het intuïtief.

Modi zijn verankerd in de Anglo-Keltische folksongs van zijn jeugd.

Net als de beelden in Strawberry Fields Forever...

Penny Lane of Lucy in The Sky With Diamonds...

brengt het intuïtieve gebruik van de folkmodus ons terug in de tijd.

In dit geval leidt het tot een gevoel van verlies.

Take 9. - Hij loopt nog.

Mijn arm valt er haast af.

Als je Sgt. Pepper voor het eerst afspeelt...

en de naald laat zakken op de B-kant...

zou je kunnen denken dat je de verkeerde plaat hebt opgezet.

We hebben een muziektent gehad van rond de eeuwwisseling...

een Alice in-Wonderland-achtige fantasmagorie...

een realistisch drama en een victoriaans circus.

En nu worden we naar een ander continent getransporteerd.

Take 1.

Instrumentale versie

De muziektent uit koning Edwards tijd wordt ingeruild voor een ashram.

In plaats van een brassband horen we de sitar, de dilruba...

de tanpura, de swaramandal en de tabla.

Within You Without You is de meest onverwachte...

en de meest visionaire verrassing van het album.

De song betekent zonder meer een keerpunt in de popmuziek van de 20e eeuw.

Het gaf de aanzet tot wat we nu wereldmuziek noemen.

De vernieuwing zit 'm niet in het gebruik van Indiase instrumenten.

The Rolling Stones en ook The Beatles hadden al eerder sitars gebruikt.

Maar toen alleen om een exotisch geluid te creëren...

als een oosters aroma, een soort muzikale wierookstokjes.

Nee, in dit nummer neemt Harrison de fundamentele principes...

van de Indiase muziek over. En dat is heel andere koek.

George Harrison en Indiase muzikanten

Deze Ma ligt helemaal in de beat als het zo klinkt...

George Harrisons Dagboek

In 1965 hoorde George voor het eerst een klassieke Indiase opname.

Het veranderde zijn leven.

In 1966 ging hij lessen volgen bij de man die hij had horen spelen:

de grote virtuoos van de Indiase klassieke muziek, Ravi Shankar.

Het hindoeïsme, dat de nadruk legt op de illusies van de materiële wereld...

sloeg aan bij westerlingen op zoek naar een nieuwe vorm van spiritualiteit.

Voor sommigen was het maar een bevlieging...

maar George hield zich er rest van zijn leven serieus mee bezig.

Hij bestudeerde niet alleen de muziek maar ook de religieuze filosofie.

En dat is wat George probeerde op te roepen op een popalbum.

Within You Without You is een oprechte beschouwing...

van de toestand van de moderne wereld.

Om te begrijpen hoe radicaal het nummer precies was...

bekijken we de bouwstenen van de Indiase muziek...

die in grote mate verschillen van de westerse.

Zo spelen ritmische patronen in de Indiase muziek...

een veel grotere rol in de opbouw van een muziekstuk.

In de westerse muziek kan het ritme van een werk onveranderd blijven.

In de Indiase muziek blijft iets nooit lang hetzelfde.

Een Indiaas muziekstuk is opgebouwd rond een of meer tala's.

Een tala is een ritmische cyclus die een aantal keer terugkeert.

Een groove, zeg maar.

Een tala bestaat uit een sequens van sterke en zwakke beats.

Die worden tot lange additieve reeksen geregen.

De speler moet over een sterk geheugen beschikken...

want de reeksen worden niet opgeschreven.

Bovendien verandert het tempo of laya van die ritmische cycli...

in de loop van het stuk.

Zo bestaat de tintal, het equivalent van de westerse 4/4-maat...

uit vier sets van vier beats.

Within You Without You begint met een variant van de tintal.

Maar de tala wordt algauw onregelmatig.

George doorbreekt het 4+4+4+4-patroon...

door twee groepen van vijf toe te voegen voor het tweede couplet.

Dat eindigt met een groep van vijf en een van vijf en een half.

De sterke beats vallen niet waar de luisteraar ze verwacht.

Die opsplitsing is nieuw, zowel in de Indiase als in de westerse popmuziek.

George heeft ze helemaal zelf verzonnen.

Nog een essentiële factor, die bewijst dat de song bedoeld was...

als een muzikaal avontuur in de twee werelden...

is de vorm van de zanglijn.

George kiest noten van de Indiase toonladder, maar zijn melodie...

leunt dichter aan tegen de westerse traditie omdat die relatief sober is.

Zo zou het nummer klinken als een Indiase zanger het zingt.

Je hoort dat het dezelfde song is, maar hij klinkt heel anders dan op de plaat.

En dat is niet zo vreemd. George was die beladen stijl niet meester...

en vermoedde dat het westerse publiek er niet klaar voor was.

En daarom koos hij een eenvoudiger melodie...

die maar losjes gebaseerd was op de Indiase toonladder.

Op de mastertapes is te horen hoe hij z'n lndiase muzikanten leert...

hun techniek te combineren met zijn half oosterse, half westerse melodie.

Hier gaat het mis...

Hier hou ik het te lang aan, hè? - Zullen we opnieuw beginnen?

Neem over, Geoff, voor het geval...

Within You Without You is qua melodie en structuur een mengvorm...

een amalgaam van twee culturen.

Bijna alle nummers van Sgt. Pepper zijn mengvormen.

Het laatste nummer, A Day in The Life, niet het minst.

In the life of... Take 1. - Hou het volume van de piano laag.

Die oude piano's...

A Day in The Life is het emotionele en artistieke hoogtepunt van Sgt. Pepper...

geeft antwoord op de vraag...

waarom muzikanten deze plaat als een mijlpaal beschouwen.

Het is geschreven vóór de andere nummers...

en toch kondigt het de algemene thema's van het project al aan.

Het omvat de realiteit van het dagelijkse leven...

ijskoud commentaar overgoten met psychedelica...

experimenten met opnametechnieken...

klassieke orkestratie, toon- en tempomodulaties...

geluidseffecten, avant-gardetechnieken...

en verschillende vertelstandpunten.

A Day in The Life is Sgt. Pepper in het klein.

En nog veel meer.

De aanzet was een krantenartikel...

over een verongelukte jonge aristocraat, een vriend van The Beatles.

En een artikel over vierduizend putten in de weg in Blackburn, Lancashire.

Alleen The Beatles kunnen van die fait divers een moderne klassieker maken.

De song begint bedrieglijk simpel.

Maar allesbehalve simpel zijn Ringo's gesyncopeerde interjecties...

op de trommels.

Dit is niet het drumspel van een typische rock- of popdrummer in '67.

De roffels doen veeleer denken aan de percussie in de klassieke muziek.

Hij geeft het ritme niet aan maar interrumpeert het.

Het werkt desoriënterend, het haalt je onderuit.

A Day in The Life bestond eerst uit twee heel verschillende songs.

John had een couplet af...

Paul voegde een middenstuk toe uit heel ander eigen nummer.

Johns nuchtere couplet met de laconieke dalende harmonie...

contrasteert prachtig met Pauls krachtige piano en basmiddensegment.

Nu moesten de twee elementen nog met elkaar verbonden worden.

Hun oplossing was opmerkelijk en ongezien in de popmuziek.

Paul en John waren allebei muzikaal extreem nieuwsgierig.

Vooral Paul was gefascineerd door de experimentele technieken...

van avant-gardecomponisten als John Cage en Karlheinz Stockhausen.

Zo was er de aleatoire compositie, een term die contradictorisch klinkt:

componeren met gebruik van het toeval.

Alea is Latijn voor dobbelsteen.

De twee glissandopassages in het nummer...

zijn gecreëerd op een aleatoire wijze.

Paul en George Martin vragen de veertig orkestleden...

de laagst mogelijke noot te spelen op hun instrument...

en dan een noot te spelen hoe ze maar willen...

zolang ze de toon maar geleidelijk verhogen...

en eindigen op een van de drie noten van een E-majeurakkoord...

het liefst op de toppen van het bereik van hun instrument.

Op Sgt. Pepper is niets wat het lijkt, dat is nu wel duidelijk.

Dat geldt ook voor dat laatste akkoord.

Als je dat E-majeurakkoord op een piano speelt...

houdt het zo'n veertig seconden aan, afhankelijk van de ruimte.

Maar het sterft geleidelijk weg.

Het laatste akkoord van A Day in The Life duurt 43 seconden...

en behoudt gek genoeg al die tijd zijn kracht.

Het sterft niet snel weg, maar blijft resoneren.

Trap je rechterpedaal in, Mal. - Welke?

Uiterst rechts. - Je merkt het wel.

Vooruit maar, de rechtse. - Hij galmt na. Ja, dat is 'm.

Hou 'm de hele tijd ingedrukt. - Take 1.

Hoe kregen ze dat voor elkaar? Op de originele tracks is te horen...

dat niet één, maar negen keyboards dat akkoord spelen.

Zeven akoestische piano's, elk met een net iets andere toon...

gespeeld door acht mensen, Paul en Ringo speelden samen...

een elektrisch orgel en een harmonium.

Take 2. - Zorg dat je klaar staat.

De uitlopers van de zeven piano's zijn apart opgenomen.

De faders regelden het volume van de wegstervende akkoorden.

Ze verhoogden ze iets, zodat de kracht van het laatste akkoord behouden bleef.

Definitieve versie

Zoals zo veel elementen op Sgt. Pepper vindt dat lange akkoord...

iets wat vertrouwd lijkt, opnieuw uit.

Zoals The Beatles hun imago en geluid vernieuwden...

in elke groef van de LP.

Maar de vernieuwing was geen doel op zich.

Het hele project, dat begon met de blue suburban skies...

van John en Pauls kindertijd in Liverpool, was heel natuurlijk.

Na Sgt. Pepper zou de muziekwereld nooit meer dezelfde zijn...

al zouden The Beatles en veel andere geniale muzikanten...

daarna nog meer en nog veelzijdiger muziek produceren.

Maar de spelregels waren veranderd.

Die impact hebben maar weinig kunstwerken.

Ons muzikale tijdperk, waarin genres zich vrij vermengen met elkaar...

begint met dit album.

Ten faveure van ons allemaal, zou je kunnen zeggen.

SGT. PEPPER'S LONELY HEARTS CLUB BAND KWAM UIT OP 1 JUNI 1967

HET STOND 148 WEKEN IN DE BRITSE HITLIJST, WAARVAN 27 WEKEN OP NUMMER 1

HET ALBUM STAAT BOVENAAN DE ROLLING STONE LIJST VAN DE 500 BESTE ALBUMS ALLER TIJDEN

We doen er nog een dag over, denk ik.

Ik heb het net gehoord. Het was goed.

Dit is take 8, het koor op het einde. - Koor?

Acht? Oké, acht beats.

Tel tot acht vanaf...

Begin jij maar. - We tellen stilletjes tot acht.

Welke noot?

vertaling: Vicky Viaene

Do you want subtitles for any video? -=[ ai.MY-SUBS.com ]=-