Original subtitles

Volgt u me nog, graaf Andrassy? -Ja, majesteit.

En nu? -Hierlangs.

Nee, daarlangs.

Dit is niet de goede weg. -inderdaad. Rechtsomkeert.

Nee, ik blijf niet graag achterop. We rusten even.

Majesteit.

Ze zullen ons missen. -En lachen dat we verdwaald zijn.

En we waren eerst.

Graaf Andrassy, ik ben zo gelukkig in Hongarije.

Dat is mooi, majesteit.

ik voel me hier even vrij als in Possenhofen.

in Oostenrijk zou het bos krioelen van de geheime agenten...

...om te zorgen dat mij niets overkomt.

Hier staat u onder mijn hoede.

Niet alleen de vrijheid maakt mijn verblijf hier zo fijn.

Hier heb ik mijn kind voor mij alleen. Ze kent al wat Hongaars.

ik weet het. -Wandelen we een beetje?

Wie was de eerste? -ik.

Je paard heeft geweldig gesprongen. -Hij was ook peperduur.

Heeft graaf Elemer Batthyani zich laten verontschuldigen?

Ja, majesteit. -En hoe?

Met een beleefd excuus. De ware reden zult u wel kennen.

Helemaal niet.

Zijn vader werd na het neerslaan van de revolutie...

...door de keizer ter dood veroordeeld.

Zijn moeder liet hem zweren de keizer te negeren.

Zijn koningin ook?

Nee, maar hij is een afvallige met veel macht.

Hij is de leider van de sterkste oppositiepartij.

Daarom wil ik hem spreken. Een verzoening moet toch kunnen?

U ziet dat hij zelfs een invitatie van de koningin negeert.

inviteer hem op uw slot. Zo tref ik hem op neutrale grond.

Wilt u mij de eer bewijzen me op mijn slot te bezoeken?

Ja, maar zonder stijf gedoe. Dat heb ik in Wenen al genoeg.

Men zegt dat de Hongaren feesten als geen ander volk.

Ja, meestal wordt het een echte mulatsag.

Wat? -Mulatsag, maar dat is niets voor u.

Mag ik uw hand lezen, heer?

Niet nieuwsgierig?

Ja, maar ik ben bang dat ze iets onaangenaams zal zeggen.

Dan mag ze het bij mij doen.

Wat lees je in mijn hand?

U krijgt nog twee kinderen. -Meisjes?

Eerst een jongen en dan een meisje.

U zult altijd gelukkig zijn.

Dat goede nieuws verdient een goudstuk. Geef de kinderen ook wat.

Arme vrouw. lk zou niet graag met haar willen ruilen.

Gelooft u in waarzeggerij?

ik ben Hongaar. Zigeuners hebben een zesde zintuig.

Dat zegt men.

Hulpgeroep. -Dat heeft niets te betekenen.

Wat is er? -Niets.

We moeten iets doen. -Het stelt niets voor.

Waarom sla je die vrouw?

Weten jullie wie dit is? De koningin.

Laat maar.

ik ben ontroostbaar, majesteit.

Wees gerust. lk ga niet meer terug.

Laat de zigeuners het zelf maar uitzoeken.

Als ze haar man na zo'n afranseling nog verdedigt...

ik vrees dat hare majesteit kou zal vatten.

Hopelijk niet. Gelukkig kan de keizer me zo niet zien.

Wat bent u stil, mama. Zorgen?

Ja, Franz. ik ben erg ongelukkig.

Het schijnt mijn lot te zijn altijd de boze schoonmoeder...

...te moeten spelen en de mensen die ik liefheb lelijke dingen te zeggen.

Wat nu weer, mama. -Zie je? Jij zegt het ook: Wat nu weer.

En terecht.

ik heb je weer iets onaangenaams te zeggen.

ik vind het niet juist dat de keizerin van Oostenrijk...

...wekenlang alleen in Hongarije verblijft.

Sissi is toch ook koningin van Hongarije?

Stoort het je dan niet dat ze een kring van revolutionairen om zich heen heeft?

Dat ze vriendschap wil sluiten met graaf Elemer Batthyani...

...een man die je openlijk beledigt?

ik zou het laf vinden als graaf Batthyani zijn eed...

...uit onderdanigheid zou verbreken.

Je vindt altijd een verontschuldiging voor Elisabeth.

Nu moet ik je wel zeggen wat ik je liever verzwegen had.

Uit brieven van vertrouwenspersonen heb ik vernomen...

...dat graaf Andrassy verliefd is op Elisabeth.

Ze rijden urenlang paard zonder begeleiding.

Hij verschijnt onaangemeld en schenkt haar dagelijks bloemen...

...zoals heren dat doen bij hun theaterliefjes.

Laat dergelijke vergelijkingen achterwege.

ik hou van Sissi en ik vertrouw haar volkomen.

Ja, ze is mooi. iedereen wordt tot haar aangetrokken.

Mannen vooral. Maar ze is geen Katharina van Rusland.

Niemand is zo zuiver van karakter als zij.

Stuur voortaan geen spionnen op de keizerin af, mama.

Je roept haar niet terug?

Nee. Al verlang ik dag en nacht naar haar.

Hertogin Ludovika en prinses Helene.

Tante Ludovika? Laat ze binnen.

Ze waren in Saksen en komen ons enkele dagen bezoeken.

Wat leuk. Lieve tante Ludovika.

ik ben blij je te zien. -De vreugde is aan onze kant.

ik ben blij je in Wenen te kunnen begroeten.

Het is al lang geleden. -Ja, sinds je bruiloft.

Waar is Sissi? -Niet in Wenen.

Niet in Wenen?

Ach, wat jammer.

Als je de keizerin wilt zien, moet je naar Hongarije.

Pak je pop en kom hier.

Liefje.

Lieve schat, hoe gaat het?

En wat ben je mooi. Mammie heeft je zolang niet gezien.

Waarmee heb je gespeeld? -Met poppen.

Met de grote? Kom, we gaan spelen.

Nene is mooi geworden. Waarom heeft ze nog geen man?

ik weet het niet. Ze wijst iedereen af.

Ja, als je bijna keizerin van Oostenrijk was.

Vond ze het niet vervelend Franz Joseph weer te zien?

ik moest wel komen om iets te bespreken.

Hopelijk niets onaangenaams. -Leuk is het niet.

Dat dacht ik al. Wat is er gebeurd?

Het is vreselijk.

Ludwig is van plan met de actrice Henriette Mendel te trouwen.

is hij gek geworden?

De keizer, zwager van een actrice? Ondenkbaar.

Hij woont in zijn studentenhuis in M�nchen.

Er moet iets gedaan worden. -Daarom wilde ik je raad vragen.

Max probeert hem nogmaals tot rede te brengen.

Ludwig, ik ga niet eerder weg voor je me belooft...

...dat je niet met Henriette Mendel trouwt.

Als dat alles is, papa. Dat beloof ik graag.

ik kan niet meer met haar trouwen...

...omdat we allang getrouwd zijn. -Ludwig, geen grapjes.

ik meen het. We zijn twee jaar geleden getrouwd.

En dat vertel je niet? -Nene wist het.

Nene wist het? Verraden door je eigen kinderen.

Vader, mijn vrouw en dochter.

ik ben sprakeloos. -Dat kan ik me voorstellen.

Dat is opa van wie ik je zo vaak verteld heb.

Nu heb je een kind en nog een vrouw ook.

Wel alle duivels uit de hel.

Hoe heet ze? -Marietje.

Kom hier, allemaal.

Ze is een schatje. Maar hoe vertellen we het mama?

Dat moet jij doen, papa. -Ja, ik. Dat moet ik doen.

Voor mijn part trouw je met een Mendel, Mondel of Mandel, excuseer me.

ik bedoel een burgervrouw. Maar je kent de familie toch.

Tante Sophie... Sissi is toch de keizerin van Oostenrijk.

Sissi denkt net zoals jij.

Lieve Sissi.

ik weet dat je gelukkig bent in Hongarije...

...maar moet je niet eens terug naar Wenen komen?

De Weners kunnen weleens jaloers worden.

En ik ook.

Deze heb ik in Wenen gekocht. -Prachtig.

Hertog Max van Beieren.

Dat kan toch niet. -Bij mij kan alles.

Papa, wat een verrassing.

Verrassingen worden een gewoonte in onze familie.

Gravin, roept u mama.

Wat doe je in Wenen, papa?

Dat is mijn geheim. Die heb jij ook voor mij.

Je hebt het huwelijk van Ludwig en het kind verzwegen.

Omdat ik het hem beloofd had.

En ik maar piekeren hoe ik het mama moet vertellen.

is er iets gebeurd? -Nee, wat zou er zijn?

Je komt zomaar naar Wenen.

Moet er daarom iets zijn? ik verlangde naar jou.

Je wist toch niet dat we hier waren? -Nee, maar ik kon het raden.

ik zei, ga hen tegemoet.

Tegen wie zei je dat?

Tegen mezelf. Dat doe ik toch altijd.

Er zit iets achter, Max.

Wat zou erachter zitten? Ben je niet blij dat ik er ben?

Heel blij. Vandaag is er een bal te mijner ere.

Weer dat uniform aantrekken.

Doe het voor mij. -Het past nog.

Heb je Ludwig gesproken?

En heb je wat bereikt?

Nee. lk bedoel, ja. lk bedoel, nee.

Eigenlijk wel.

Hij zei dat hij niet met Mendel zou trouwen...

...omdat hij niet meer met haar kan trouwen.

Zei hij dat? -Letterlijk.

Dan is alles in orde. -Dat geloof ik ook.

Dat is fijn.

Waar is Sissi? -Ze is in Hongarije.

Wat? Niet in Wenen? -Ja, jammer.

Krijgt mammie koffie?

En wat melk.

En ook suiker.

Dank je wel.

Wat een lekkere koffie. Jij kunt lekker koffie zetten.

Heerlijke koffie.

Mag ik u eraan herinneren dat u vanavond naar graaf Andrassy moet?

ik kom zo. Mag ik een dikke kus, schatje?

Nee, dat stelde niets voor. Nog eentje.

Morgen spelen we verder.

ik verheug me op vanavond.

ik heb gevraagd om er een echte Hongaarse avond van te maken.

Maar hij weifelde.

Hij zei dat die feesten meestal eindigen met een...

Wat zei hij ook alweer?

Een mulatsag? Weet u wat dat is? -Nee, maar kolonel B�ckl misschien.

Hij leert Hongaars. Hij is verliefd op Margit, de dochter van de hofmeester.

Hij is altijd verliefd. Haal hem eens.

Spreek toch Duits, dan verstaan ze ons niet.

Wat gebeurt er?

Je mag niet kijken. Het is een verrassing.

Ja, voor je verjaringsdag.

Verjaardag, verjaardag. Zeg het eens.

Wat lief van je. Was het jouw idee?

Je verdient het eigenlijk niet. -Waarom niet?

Vertel me, hou je nog van me?

Natuurlijk, Margit.

Zweer dat je geen andere vrouw liefhebt.

Nee, zweren kan ik niet.

Die andere vrouw die ik liefheb, is voor jou volkomen ongevaarlijk.

ik hou alleen in mijn dromen van haar.

Dus toch. -Wat bedoel je?

ik weet ook wie het is.

Ja, van llonka. En zij weet het van het kamermeisje.

Wat weet zij er nou van? -Je houdt van de koningin.

Ben je gek? Als iemand ons hoort.

Het is dus waar? -Natuurlijk... Welnee.

ik vereer de koningin. ik aanbid haar. -En je houdt van haar.

Kolonel?

Hare majesteit roept u.

Weg, valsaard.

Waar is mijn helm, mijn sabel?

Je bent zonder sabel gekomen. -Ja, hij ligt buiten.

Majesteit, kolonel B�ckl meldt zich.

Weet u wat een mulatsag is, kolonel? Nou?

Het is moeilijk te vertalen.

Het is een periode van enkele uren waarbij elke Hongaar gelooft...

...dat hij in de hemel is en dat alle engelen zigeuners zijn.

Heeft u dat al meegemaakt? -Al vaak, majesteit.

Ook ik was een Hongaar en ik was in de hemel.

En dat wil graaf Andrassy me ontzeggen.

U kunt gaan, kolonel.

Wat heeft u? -Niets.

Hij heeft m'n papegaai, m'n handschoen. De papegaai.

Hare majesteit komt net aan.

Vrienden.

ik heb jullie voor vanavond een grote verrassing beloofd.

Maar ik wil jullie niet overdonderen.

ik moet jullie mededelen dat er nog een hoge gast komt.

Hare majesteit de koningin.

Goed dat je het zegt. Dan kunnen we nog weggaan.

Nee, dat zou een onherstelbare belediging zijn.

ik blijf in geen geval.

Czaky en Pallfy zullen het met mij eens zijn.

We gaan.

Hare majesteit de koningin.

ik ben blij uw mooie slot te mogen zien, graaf Andrassy.

Het verheugt me u in mijn nederige huis te begroeten.

Mag ik u enkele gasten voorstellen die u nog niet kent?

Graaf Czaky.

Graaf Pallfy.

Graaf Batthyani.

ik ben blij dat wij elkaar eindelijk ontmoeten.

ik hoop dat we hierdoor vrienden zullen worden.

Mag ik u naar uw tafel begeleiden?

Wat moeten we doen?

Blijven, dat spreekt vanzelf.

Franz Karl, ik moet je dringend spreken.

is er iets gebeurd?

Wat is er gebeurd? -Er is niets gebeurd.

We zouden nog moeten kunnen meedansen.

Even pauzeren? -We gaan het park in.

Er staat een mooie maan.

ik hoor met de dag beter. -Dat is te merken.

ik moet een luchtje scheppen.

Franz Joseph is goed geluimd.

Nene ook. ik heb haar lang niet zo vrolijk gezien.

Zijn we hier alleen? -ik denk het wel.

ik ben naar Wenen gekomen om je iets te vragen.

Wil je Franz vragen of het mogelijk is een actrice in de adelstand te verheffen?

Je vriendin? Jij schuinsmarcheerder.

Welnee.

Het gaat om de vrouw waarmee mijn Ludwig in het geheim getrouwd is.

in het geheim...

Hoe heet ze? -Mendel.

Hij kan er toch wel een barones van maken?

Ja, vast wel. Wat voor naam geven we haar?

iets wat goed klinkt. Dan mag je een keer bij me komen jagen.

Nee, ik jaag niet meer. ik hengel liever. Laatst heb ik nog een...

Vis?

Een meerval, zo groot. in de Wallersee.

Walllersee. Dat is een mooie naam voor Mendel.

Goed, Wallersee. Zo groot was de...

De vis.

Het is hier mooi, Franz. Ook het bal is prachtig.

En jij bent de balkoningin.

iedereen bewondert je. lk ook.

Waarom ben je nog niet getrouwd?

Waarom vraag uitgerekend jij dat? -Logisch. Je bent zo mooi.

Je moet al vaak de gelegenheid gehad hebben.

Nene?

Wat is er?

Heb ik je gekwetst?

Vandaag niet.

Het spijt me. lk had je die vraag niet mogen stellen.

ik kon niet weten dat het je toen zo heeft aangegrepen.

ik dacht dat onze moeders het buiten ons om beslist hadden.

Zo was het ook.

Toen ik naar ischl kwam voor onze verloving...

...wist ik alleen dat je knap en keizer van Oostenrijk was.

Maar toen zag ik je.

ik voelde dat ik bij jou gelukkig kon zijn.

Nene.

Maar toen ik merkte dat je van Sissi hield en niet van mij...

...dacht ik dat ik niet meer verder zou kunnen leven.

ik weet dat ik dit niet mag zeggen en ik wilde het ook niet zeggen.

Nooit.

ik zal niemand kunnen liefhebben zoals jou.

Vaarwel.

Batthyani is weg van de koningin.

Wie niet?

ik wil niet over politiek praten. Dat kan ik niet.

ik wil alleen proberen kloven te overbruggen.

De kloven tussen onze landen zijn onoverbrugbaar.

Geen enkele kloof is onoverbrugbaar.

ik hou van mijn land. -ik ook.

De keizer wil alles doen om uw land ware vrede te geven.

Ware vrede.

Wat is dat? -Orde, rust, geluk.

Precies wat u en uw aanhangers nastreven.

Vertrouw toch een beetje in uw koning en koningin.

Of denkt u dat u dat niet kunt?

Sinds ik u ken, geloof ik bijna dat ik vertrouwen kan hebben.

Dat is mooi, graaf Batthyani.

Nu weet ik ook dat alles goed kan komen.

Waar een wil is, is ook een weg.

Opent u met mij de balotas als bekroning van dit feest?

Graag.

Eindelijk een menselijke keizerin.

Wordt u duizelig?

Nee, nee.

Het is alleen dat stomme gevoel.

Heeft uwe majesteit pijn?

Ja, sinds de laatste jachtpartij.

Dan heeft u toch kou gevat.

Misschien. Het gaat alweer.

Gaan we even in de frisse lucht?

Waar is hare majesteit? -Daarnet was ze nog hier.

Gelukkig bent u snel opgeknapt.

Ja, het is voorbij. Misschien is uw tokajer me naar het hoofd gestegen.

Mogelijk. -Hij is te zwaar.

Een heel oud jaar.

Wat denkt u nu van uw koningin?

Wat ik altijd denk.

Dat u de mooiste vrouw bent die er is...

...en dat... -Waarom gaat u niet verder?

Dat mag ik niet.

Dat ze lichtjes aangeschoten, nietwaar?

Nee, majesteit.

Spreek dan op. Wat wilde u zeggen?

Dat ik oneindig verliefd op u ben.

Graaf Andrassy.

ik hou van u vanaf het moment dat ik u zag.

ik zeg dit alleen omdat u het me heeft bevolen.

U weet hoezeer ik u acht en hoe dankbaar ik u ben.

U heeft de keizer Hongarije gegeven.

Een jarenlange haat van een volk heeft u in liefde veranderd.

U was mijn enige vriend.

De enige die ik vertrouwde.

ik zou u als vriend en raadgever niet graag verliezen.

Beloof dat dat niet gebeurt.

ik zweer het, majesteit.

Beloof me dat u alles vergeet wat u daarnet gezegd heeft.

Alles.

Dat kan ik niet.

Dat kan ik niet, majesteit.

ik ben radeloos.

ik zie geen uitweg.

Dan zal ik er een moeten vinden.

Staat u op, graaf Andrassy.

Brengt u mij terug.

Kolonel.

Wat leuk dat u komt meevieren. Dansen we?

Geen tijd. ik kom zeggen dat we morgen vertrekken.

Waarheen? -Wenen.

Voor lang? -Weet ik niet. Nu ga ik maar.

Wat kijk je droevig? -ik heb droevig nieuws. We vertrekken.

Wanneer? -Morgen.

Wanneer kom je terug? -Geen idee.

Niet huilen, anders begin ik ook.

Je zult me vergeten. -Nooit.

Jawel. Als je weg bent, zul je me vergeten.

Niet huilen.

Nu moet hij ook nog treurig spelen.

Hou op.

Zeg eens, gravin.

Bent u ook zo graag in G�d�ll�?

Ja, majesteit.

Het afscheid valt me zwaar.

Het is toch niet voorgoed?

Nee, maar wel voor lang.

Laat de paarden snel vervangen.

Wil uwe majesteit intussen iets nuttigen?

Alleen een glas melk.

Kom, schat.

Jij krijgt ook wat te drinken.

Bent u de waard? Waar is de gelagzaal?

Leeg? -Nee, er is een gast.

Die moet meteen weg.

Er is nog een gast, maar ik werk hem meteen weg.

Wilt u zo vlug mogelijk weggaan? Hoort u me niet? U moet weg.

Majesteit, majesteit.

Wat doe jij hier? -ik was onderweg naar G�d�ll�.

Waarom? is er iets gebeurd? -Nee, ik wilde naar je toe.

En ik naar jou.

Pappie.

Wat ziet ze er prachtig uit.

Ja, ze had het heel fijn.

Loop even in de zon met haar.

Hoogheid, mag ik u op de arm nemen?

Wat wilt u? -De melk.

Heb je veel moeten werken?

Ja, de politieke situatie is vrij gespannen.

Je ziet er ook moe uit. -ik heb vannacht niet geslapen.

Er was een bal voor Nene. -is Nene in Wenen?

ik ben meteen na het bal vertrokken.

is mama er ook? -Ja, en papa.

Daar verheug ik me op. -Ze zijn vanmorgen al vertrokken.

Wat jammer.

Vertel nu over jou. Jij ziet er ook zo moe uit.

Ja, ik heb vannacht ook niet geslapen.

Na het feest bij Andrassy ben ik meteen vertrokken.

Was je bij Andrassy?

in zijn huis?

Ja, ik wilde Batthyani zien. We hebben elkaar gesproken.

ik geloof dat we een nieuwe vriend hebben.

Hoe ziet Nene eruit? -Heel knap.

Trouwt ze nu met die Thurn-und-Taxis?

Dat weet ik niet.

Ze zijn nu toch al bijna twee jaar verloofd.

Laat me nooit meer alleen.

Blijf bij me.

Ga niet meteen weer terug naar G�d�ll�.

ik heb G�d�ll� voor lange tijd vaarwel gezegd.

ik wil jou ook iets vragen. Besteed meer tijd aan mij.

ik beloof het je.

Nu wel. in Wenen ben je het zo vergeten.

We gaan niet naar Wenen, maar naar lschl.

Met z'n twee�n?

We nemen een paar weken voor ons alleen.

Wat ruiken die lekker. -Nou en of.

Wat is dat voor een kindje?

Hoe komt een vreemd kind hier?

Mama heeft het kind gezien.

Kom eens hier, kleine meid. Van wie ben jij?

Waar is je mama?

Haal nu de anderen.

We gaan je mama zoeken.

Er liep een kindje in de tuin. Weet jij van wie ze is?

Ze moet toch van iemand zijn.

Maar ik zie niemand.

Heeft mama haar gezien? -Ja, alles loopt prima.

Mijn hart bonst. -Maak je geen zorgen.

Van wie ben je? Hoe heet je? -Ze kan nog niet praten.

Maar ze is wel lief.

Wat wil je? Melk?

Of bier?

Kijk eens aan. Ze heeft honger.

Wat een schatje. Zo'n kind ontbreekt hier.

De onze zijn veel te groot voor een moeder.

Zou je haar willen houden?

Ja, maar dat vinden je ouders niet goed.

inderdaad.

We mochten je bezoeken van papa.

Mijn vrouw Henriette, ik en Marietje.

Je vrouw? Ben je getrouwd?

En dit is je kind?

Ons kind.

En jij wist dat allemaal?

Ja, Franz weet het ook. Daarom was ik Wenen.

Hij heeft haar in de adelstand verheven. Barones van Attersee.

Wallersee. Helemaal mijn werk.

ik ben sprakeloos.

Nee, want nu heb jij het woord.

Wanneer God twee mensen zo'n lief kind schenkt...

...dan horen ze samen.

ik had niet anders van jou verwacht.

Heb je er meer?

Dan win ik. -ik geef me gewonnen.

Vang me op.

Sissi, wat heb je toch?

ik weet het niet.

ik had het al in Hongarije.

ik heb vast te hard gerend.

ik breng je snel naar huis.

Nee, het is alweer over.

ik laat Dr Seeburger uit Wenen komen.

Of beter nog. We gaan meteen zelf naar Wenen.

Zijn de artsen nog bij haar? -Nee, maar ze overleggen nog.

Laat Dr Seeburger meteen verslag uitbrengen.

Onze betrekkingen met Veneti� zijn niet schitterend.

Dit mag niet verergeren.

Zeker niet nu Oostenrijk na de laatste oorlog alleen staat.

U ziet het ook zo, neem ik aan.

Ja, natuurlijk.

informeert u nog eens naar hare majesteit.

Het spijt me dat mijn gedachten afdwalen.

Maar het spreekt vanzelf dat we een nieuwe oorlog...

...beslist moeten vermijden.

Waarom mag ik niet weten wat ik heb?

De dokters weten het nog niet, maar erg is het vast niet.

Waarom liet Seeburger dan vier professoren halen?

Maakt u zich daar geen zorgen over.

ik voel dat er iets is.

Altijd die vreemde pijn. Altijd op dezelfde plaats.

Het gaat slecht met hare majesteit.

Het hart?

De longen.

in hemelsnaam.

is het een acute infectie of...

...is het besmettelijk?

ik moet u de waarheid zeggen, hoogheid.

De professoren schrijven een verandering van klimaat voor.

Maar zelfs dan hebben ze weinig hoop op volledige genezing.

Hare majesteit weet hier uiteraard niets van.

Hoe moet ik dit de keizer meedelen?

Hij moet het toch weten?

En de ouders van de keizerin.

Voor het eerst in mijn leven ben ik radeloos.

Ga de bal maar halen.

Wat heb je daar? -Een brief uit Wenen.

Uit Wenen. Wat leuk.

Van tante Sophie.

Gooi, Marietje. -Hierheen, Marietje.

O, god.

Dat kan toch niet. -Wat is er?

Max. -Wat is er?

Slecht nieuws, denk ik.

Er is iets vreselijks gebeurd. Sissi is zwaar ziek.

Allemachtig.

is het niet ontzettend?

Waar is mijn dochter? -ik heb haar al laten halen.

Hoe maakt hare majesteit het?

Niet goed, helaas. -Vreselijk.

Goedendag, dokter.

ik ga nu naar de keizer om hem de waarheid mee te delen.

Een zware taak, hoogheid.

ik laat hare majesteit vandaag een uur haar bed verlaten...

...uit vrees voor een zware neerslachtigheid...

...wat de toestand alleen kan verergeren.

Doe wat u nodig acht.

Het arme kind.

Waar gaat u naartoe?

Hare majesteit vroeg naar haar dochter.

Breng de prinses terug naar haar kamer.

Naar mama toe. -Een ander keertje.

Mama slaapt.

Mag ik echt opstaan? -Ja, majesteit. Een uurtje.

Dan ga ik de keizer vertellen dat ik weer gezond ben.

inderdaad, majesteit.

Pak mijn kamerjapon.

En zeg tegen B�ckl de wacht te laten inrukken.

De keizerin wil dat u de wacht wegstuurt.

Wacht, ingerukt. Mars.

ik voel me nog slap van het lange liggen.

Heeft u nieuws over Sissi?

ik spreek u later.

Maakt ze het beter?

Lieve Franz, ik vraag me al dagenlang af...

...hoe ik je dit droevige nieuws het beste kan mededelen.

Wat scheelt eraan, mama?

Kom bij me zitten.

Gaat u maar. Nu overkomt me niets meer.

Sissi is heel erg ziek.

En de artsen vrezen... -Wat vrezen de artsen?

De artsen vrezen...

Eens moet je het toch horen.

Ze vrezen dat er geen redding meer is.

Dat is toch niet mogelijk.

Wat heeft ze dan?

Ze heeft een longziekte.

De artsen schrijven verandering van klimaat voor.

Het kan nadelig zijn haar nog langer in jouw nabijheid...

...of van het kind te laten.

ik weet dat het moeilijk is, Franz. Heel moeilijk.

Maar als keizer ben je het verschuldigd aan je land...

...en aan je kind.

Je moet nu elke liefkozing met Sissi vermijden.

Weet u wat u van me vraagt, mama?

Sissi is me meer waard dan ikzelf. -Dat weet ik.

Maar denk erom dat elke kus van haar besmettelijk is.

Ook het kind moeten we daartegen beschermen.

Je moet ook aan andere dingen denken. Al klinkt het misschien gevoelloos...

...maar het land moet een gezonde keizerin en kinderen hebben.

En voor alles een gezonde troonopvolger.

Mocht het waar zijn wat de artsen vrezen...

...en Sissi deze winter niet overleeft...

...dan moeten we ons nu al afvragen...

...wie je vrouw kan worden.

ik verbied je zo te spreken.

Sissi leeft en ze zal met Gods hulp genezen.

En als de Almachtige mij toch mijn dierbaarste bezit afneemt...

...dan zal ik nooit hertrouwen.

Troonopvolger of niet. -Je mag niet aan jezelf denken.

Alleen aan de dynastie.

Om de Habsburgers op de troon te houden...

...heb ik voor jou afstand gedaan. -Dat weet ik.

En ik wou dat je je het niet gedaan had.

Er zou me veel bespaard zijn gebleven.

ik zou gelukkiger zijn.

Dat is dus je dank voor alles wat ik voor je heb gedaan.

ik heb nooit gevraagd om keizer te worden.

ik heb alleen mijn plicht gedaan toen ik keizer werd.

Sissi is mijn enige geluk.

Wanneer zij er niet meer is, wordt alles zinloos.

Dat zijn de woorden van een brave burger, niet van een keizer.

ik mag een uurtje opstaan.

ik wilde je met een bezoekje verrassen.

ik hoorde je niet binnenkomen.

ik stond bij de deur.

Sinds wanneer?

ik bedoel, hoe lang stond je daar al?

Lang genoeg om te horen wat ik moest horen.

Maak je geen zorgen. ik word weer gezond.

En met Gods hulp ook een gezonde troonopvolger baren.

ik zal gaan waar de dokters me heen sturen...

...en alles doen wat ze willen.

En er altijd aan denken jou niet ongelukkig te maken...

...omdat je van me houdt.

Weer bloemen van zijne majesteit?

Ja, de tuinman moet uwe majesteit alle dagen bloemen bezorgen.

Hoe kan ik de keizer gelukkig maken?

Door zo snel mogelijk te genezen.

Lag dat maar in mijn macht.

We zijn hier al weken en ik ben nog even ziek.

Zo snel gaat dat niet. U moet nog aan het klimaat wennen.

ik denk vaak dat ik nooit meer genees.

Majesteit...

ik weet precies hoe de zaken er bij me voor staan.

Wat is er, mama?

ik heb geen rust, Nene. ik moet naar Sissi toe.

Ze denkt daar op Madeira vast alleen aan haar ziekte.

Ja, en dat is het ergste in haar toestand.

Ze heeft iemand nodig om haar op te beuren.

ik weet zeker dat ik haar nu helpen kan.

Goed nieuws? Maakt de keizerin het beter?

Het spijt me uwe majesteit te moeten teleurstellen.

De gezondheidstoestand van de keizerin is onveranderd.

Om wanhopig van te worden.

Dr Seeburger is terug, zie ik. Welk nieuws heeft hij?

Slecht.

Nog altijd geen verbetering?

Helaas. De keizerin is bovendien ook depressief.

En dat doet alleen het ergste vrezen.

Vreselijk.

Alweer een geschenk van zijne majesteit.

Wat ontroerend hoe ik verwend word.

Elke dag een geschenk en bloemen.

Alles zou zo mooi kunnen zijn.

Het zal weer mooi worden.

ik geloof niet meer in voorspellingen.

Een zigeunerin voorspelde me dat ik altijd gezond en gelukkig zou zijn.

Ben ik ooit gelukkig geweest?

Nee, ik mag niet ondankbaar zijn.

ik ben heel vaak gelukkig geweest.

Soms moet er een schaduw zijn, anders waardeer je de zon niet meer.

inderdaad.

Mama.

Mijn kind.

Mijn schat, hoe gaat het met je? -Mammie, hoe kom jij hier?

Koning Ludwig liet me zijn jacht gebruiken.

Wat fijn dat je er bent. ik heb zo naar je verlangd.

ik wilde je niet vragen te komen, omdat het zo ver is.

Al was het nog tien keer verder, ik zou toch komen...

...omdat ik weet dat je me nodig hebt.

Hoe gaat het met papa? En met Nene en de kinderen?

Die waren het liefst meegekomen.

Maak een kamer gereed voor hare koninklijke hoogheid.

Neemt u dit gelijk mee.

Wat een prachtig hoekje van de wereld is Madeira

Ja, alleen ken ik het nog niet.

ik lig hier de hele dag en zie alleen dat stukje zee.

Daarom ben ik hier, om je wat op te beuren.

Je moet je wat ontspannen en niet altijd piekeren.

Je moet een beetje bewegen.

Ach, ik ben altijd alleen maar zo moe.

Dat gaat wel over. De eerste dag gaan we niet ver.

De tweede iets verder...

...en dan denk je niet meer aan je ziekte.

Burgervrouwen zijn ook vaak ziek...

...en moeten ook nog hard werken, zodat ze hun ziekte vergeten.

Je hebt gelijk. Misschien liet ik me wat gaan.

Natuurlijk.

Maar vanaf morgen gaan we op pad en het eiland verkennen.

Daar liggen Frankrijk, Portugal en Spanje. Heel ver weg.

Hoe ver ligt Wenen dan niet?

Nu kun je zelfs al een helling op.

Moeizaam, maar het gaat. -Rust maar even uit.

Bananen. Die moet ik hebben.

Rustig aan. We zouden alles rustig doen.

Ja, dokter.

ik heb hier een woordenboek Duits-Hongaars...

ik heb hier een woordenboek Duits-Hongaars en wilde...

Wat wilt u? -U spreek Duits?

Wat fijn. Kunt u me helpen?

Graag.

Hij koopt niets, zegt hij.

ik wil alleen mijn woordenboek Duits-Hongaars...

...ruilen tegen een woordenboek Duits-Portugees.

Hij heeft geen woordenboeken.

Wat jammer. Kent u iemand die mij Portugees kan leren?

Ja, ik.

Bij u?

ik ben studente en geef ook Duitse les. -Wanneer kunnen we beginnen?

Wanneer u wilt. -Onmiddellijk dan.

En waar? Komt u bij mij of ik bij u?

Afwisselend. Maar nu stel ik een uur op zee voor.

Prachtig. Wat was dat in het Duits?

Akkoord. -ik wist het.

ik begrijp Portugees. Zullen we?

Waar droom je van, Sissi?

Het is zo vreemd. Plotseling vind ik alles zo mooi.

De tuin, de bloemen, de zee.

En vroeger zag je dat allemaal niet.

Nu zou ik uren naar de zee kunnen kijken.

Het liefste maakte ik een lange zeereis.

Dat heb je van papa. Die sleepte me ook altijd mee.

Hoe hoger de golven, hoe leuker hij het vond.

ik was altijd doodziek, maar hij genoot.

Er is niets mooiers en opwindenders dan de zee.

ik heb zoveel over Griekenland, Korfoe en Athene gelezen.

ik zou het graag eens zien.

Dan gaan we er naartoe.

Ja, dat doen we. -ik ben zo gelukkig.

Je bent onherkenbaar.

Weet je, je hebt in weken niet over je ziekte gesproken.

En nu maak je al reisplannen.

Je bent ook de beste dokter voor me. -ik hoop het.

En nu aan het werk.

Zo niet.

Hoe zeg je, ik wil drinken?

Goed. Hoe zeg je, ik ga vandaag wandelen bij de zee.

Mooi.

En hoe zeg je...

Mijn beurt. Hoe zeg je, ik hou van je.

Dat is niet belangrijk. -Jawel.

Hoe weet u dat? -Die zin ken ik het eerst in elke taal.

Kolonel? -Wacht even.

Sorry dat ik stoor. Men zei dat ik u hier kon vinden.

Wat is er? -We reizen onmiddellijk af.

Alweer? Waarheen? -Naar Griekenland.

U weet hoezeer ik keizerin verafgood...

...maar haar eeuwige reislust maakt me gek.

Eerst leer ik Hongaars, nu Portugees en straks Grieks.

in Athene vindt u vast een even mooie lerares als hier.

Denkt u? -Absoluut.

Neem nu vlug afscheid. Niet droevig zijn.

U heeft makkelijk praten.

Hoe zeg je, jammer?

ik moet gaan. -ik weet het.

Niet huilen.

is het niet indrukwekkend? -Onbeschrijflijk.

ik heb zo'n eerbied voor deze cultuur.

Zie je die prachtige zuilen?

Die zuivere architectuur.

En dat prachtige uitzicht.

Bent u ook zo onder de indruk? -ik sta versteld.

Dit is van 500 jaar voor Christus.

Wat een kunstenaars moeten dit geweest zijn.

Ja, u heeft gelijk.

Weer een brief van Sissi. Ze schrijft bijna elke dag.

Mooi zo. Wat schrijft ze?

Nee maar. Weet je waar ze nu zijn? Op Korfoe.

Op Korfoe? Wat doet ze op Korfoe?

Lees wat luider, dan hoor ik het ook.

ik schreef je niet dat ik naar Griekenland zou gaan...

...uit vrees dat je me het zou afraden.

Maar de reis komt mijn gezondheid ten goede.

ik wou dat jij en ons dochtertje hier waren.

ik wil hier een huis kopen en met Griekse kunst versieren.

Ze koopt alweer.

Schrijf haar dat ze voor mij een kamer inricht.

Maar niet Grieks, alsjeblieft. Gewoon gezellig.

Ze voelt zich blijkbaar beter.

Ze klinkt zo levenlustig.

Wacht je allang? -Nee, maar het schip wacht.

Waar blijft gravin Bellegarde?

Gravin, een ogenblik. -Geen tijd, de keizerin wacht.

Dr Seeburger is hier en wil de keizerin nu onderzoeken.

Maar ze gaat naar Athene.

Dat weet ik, maar zegt u het toch.

Kolonel toch.

Dat kan iedereen overkomen.

Wie is dat daar?

Wie ben jij, mooi meisje? ik had je nog niet gezien.

Als ik maar wist wat dat betekende. Hoe heet je?

De mooie Helena.

Dat is beter.

Dat betekent mooi.

Ze begrijpt me. lk ken Grieks. ik ben een genie.

Waar bleef u zo lang, gravin? -Vergeef me, maar de kolonel...

...vertelde me dat Dr Seeburger er is om u te onderzoeken.

Hebt u niet gezegd dat ik geen tijd heb?

Hij moet bericht sturen naar Wenen.

Franz zal zich zorgen maken als hij niets hoort.

Goed, dan gaan we later. -ik wacht op het terras.

is de reis goed verlopen, dokter?

Zijne majesteit laat u groeten...

...en vraagt me hem onmiddellijk over u in te lichten.

Goed, maar schiet op. ik wil naar Athene.

U hoeft alleen uw rug te ontbloten.

Maakt u mijn japon los.

Alstublieft, dokter.

Nogmaals diep inademen.

Mag ik u vragen even te hoesten?

Nogmaals.

Merkwaardig.

Hoe lang is uwe majesteit eigenlijk op Korfoe?

Drie maanden. Waarom?

Onbegrijpelijk.

is mijn toestand verergerd?

integendeel.

Een wonder. Uwe majesteit is volkomen gezond.

Luistert u nogmaals, dokter. ik wil nog heel diep inademen.

Hoort u iets? -Niets.

Echt niet?

Dokter, ik ben genezen. Een ogenblik.

Mama.

Mama.

in godsnaam, Sissi. Wat is er?

Wat heb je toch, kindje? Gaat het niet?

ik ben gezond. -Wat?

Franz, ik wil de eerste zijn van wie je het hoort.

Er is een wonder gebeurd. Sissi is gezond.

Dat is het mooiste nieuws dat ik ooit gehoord heb.

ik ga naar toe. -ik zou graag meegaan.

Mag ik u feliciteren met de genezing van hare majesteit?

Dank u, excellentie.

Mag ik u eveneens mijn hartelijke gelukwensen aanbieden?

ik ben zo ontzettend gelukkig.

Uw reis is ook van groot politiek belang.

Dat wilde ik ook zeggen.

indien hij samenviel met een officieel bezoek aan Milaan en Veneti�...

...zou het onze betrekkingen met Lombardije-Veneti� ten goede komen.

U zei toch zelf dat de hartelijkheid van de keizerin...

...het land meer gediend heeft dan legers en generaals.

U vergeet dat de keizerin pas zwaar ziek is geweest.

Tegen een staatsbezoek is ze nog niet opgewassen.

Zeker, majesteit.

De betrekkingen met Lombardije-Veneti� zijn zo slecht...

...dat geen offer te zwaar is.

ik moet de minister gelijk geven.

Je reis naar Elisabeth moet een officieel karakter hebben.

ik weet dat Sissi nog moet rusten, Franz.

Maar ze is keizerin en haar eerste plicht...

...is alles te doen wat haar land ten goede komt.

Heren, ik ben ontdaan.

De italianen zijn zo anti-Oostenrijks, dat ik vrees...

...voor het keizerlijke bezoek.

ik heb u ontboden om te overleggen welke maatregelen...

...we in deze situatie moeten treffen. Neemt u plaats.

ik denk dat u het te somber ziet.

Er is trouwens niets meer aan te doen.

Het bezoek is aangekondigd, dus moet het doorgaan.

ik vertrouw op onze keizerin.

Met haar charme heeft ze ook de Hongaren ingepakt.

Graaf Zettau, italianen zijn geen Hongaren.

Hoogheid, welke stad doet het keizerpaar eerst aan?

Dat moet Milaan zijn. -Dan kan er niets gebeuren.

We geven een voorstelling in het Scala...

...en daarna een receptie en alles is in orde.

Burgemeester. -Goedenavond, excellentie.

Wat is dat voor volk?

Bijna allemaal knechten, kokkinnen en staljongens.

Hoe is dat mogelijk?

De italiaanse adel heeft hun invitatie aan het personeel gegeven.

Wat een belediging.

ik heb de vrouw van de portier gestuurd.

En ik mijn kok. -ik de koetsier.

Carlo vertelt ons alles. -Hoezo?

ik stuurde hem naar de opera om alles gade te slaan.

Prachtig.

Carlo, je bent de enige ltaliaanse aristocraat hier.

Dat wist ik al voordat ik arriveerde.

ik ben helemaal ontdaan. -Wat is er dan?

Het publiek is iets van plan en het orkest zit in het complot.

in hoeverre? -Geen idee.

Haal de dirigent.

Arresteer hem en vervang hem door een betrouwbare man.

Dan kunnen de musici in staking gaan.

Wat zouden ze van plan zijn?

Misschien weigeren het Oostenrijke volkslied te spelen.

Ze hebben beloofd alle eerbetoon te weigeren.

Nee toch. -Wacht maar af.

Het keizerpaar is er.

Wat is dat? -Het vrijheidskoor uit Nabucco.

Dat is hoogverraad. Arresteer de dirigent.

Hou onmiddellijk op. -Nee, we beginnen pas.

U staat onder arrest. -Ja, een ogenblik.

Volgt u mij. -Eerst moet ik dirigeren.

is dat de italiaanse aristocratie?

Mijn man heeft de kokkin en alle bedienden gestuurd.

ik moet alles zelf doen. ik ben drie keer in de kelder geweest.

En ik was zo graag gegaan.

E�n keer komt er een jonge keizer naar Milaan en ik zit thuis.

Je bent toch italiaanse.

Helemaal niet. ik ben een mengelmoes.

Geboren in Hongarije. Mijn moeder was Poolse, mijn vader Russisch.

Een Zweedse oma en een eskimo-oom.

Nu breekt mijn nagel af.

Applaudiseert de keizerin? -De keizer ook.

Ongelooflijk.

Zal ik nu meteen meekomen? -Begin met de opera.

De keizerin wil dat de receptie straks plaatsvindt.

Met deze mensen?

inderdaad.

Voor haar zijn hier alleen mensen die officieel werden geinviteerd.

ik begrijp het niet. -ik ook niet.

Zeer vereerd, prinses. ik heb al veel over u gehoord.

ik ben blij met u kennis te maken, gravin.

ik heb veel van u gehoord.

Vertel op. Hoe was het? -Fantastisch.

Wat was er fantastisch? Vertel op.

Mariari heeft gezongen. Gewoon grandioos.

En Toscari.

De opera interesseert ons toch niet.

Nee, hoe was het met de keizerin?

De keizerin? Die zag eruit als een droom.

En haar japon. Zoiets heb ik nog nooit gezien.

Hoe was de keizer gekleed? -in uniform.

Hoe zag hij eruit? -Geweldig.

We willen weten of het keizerpaar het theater meteen weer heeft verlaten.

Nee, ze bleven tot het eind.

De keizer ook? -Natuurlijk.

En de receptie was gewoon fenomenaal.

is de receptie doorgegaan? -Met al ons personeel?

Allemaal. -Alleen wij niet.

Uw bedienden waren even opgetogen als ik.

U kunt het morgen in de krant lezen.

Maar alleen wie aan de keizerin voorgesteld werden.

Wij? Maar we waren hier. -Of het nu een vergissing was...

...maar al uw personeel werd onder uw naam voorgesteld.

Wat? Mijn kokkin voorgesteld onder mijn naam?

En mijn portiersvrouw ook?

Ja, de keizerin was vol lof tegen je kokkin.

Ze zei, zeer vereerd, prinses.

ik heb al veel over u gehoord.

Nu denkt ze dat ik eruitzie als mijn kokkin.

Dat geeft toch niet. -Toch wel.

Ze zal zeggen dat ik dik ben. ik heb zo'n taille.

De keizer keek wel op toen hij je koetsier zag...

...voorgesteld als prins Orlando.

Bij de volgende receptie zetten we alles weer recht.

Dat zal niet gaan.

Het keizerpaar verlaat morgen Milaan en begeeft zich naar...

Waarheen? -Veneti�.

Deze stilte is vernederender dan een aanslag.

De mensen kennen je naam ook alleen van doodvonnissen...

...die anderen voor jou geveld hebben.

Ja, er zijn te veel fouten begaan.

Radetzky was te hard, mijn broer te tolerant.

ik wist dat deze reis een venedering voor je zou zijn.

Het ergste komt nog. De weg over het plein.

Kon ik je dat maar besparen.

Maak je geen zorgen. De weg naar Madeira was pijnlijker.

Maar ik ben hem graag voor jou gegaan.

Wat een vrouw heb ik toch.

Ons kind.

Mijn verrassing.

Je bent weer bij me.

Mijn schat.

Wat ben je gegroeid. Mama gaat nooit meer weg.

Vergeef me dat ik u niet meteen begroet heb

ik dacht niet mijn kind ooit nog terug te zien.

ik was daar zo gelukkig mee.

Zalig de mensen van wie het hart van vreugde overstroomt...

...want deze vreugde komt van God.