All language subtitles for 03 - Imax - The Living Sea 1995

af Afrikaans
ak Akan
sq Albanian
am Amharic
ar Arabic Download
hy Armenian
az Azerbaijani
eu Basque
be Belarusian
bem Bemba
bn Bengali
bh Bihari
bs Bosnian
br Breton
bg Bulgarian
km Cambodian
ca Catalan
ceb Cebuano
chr Cherokee
ny Chichewa
zh-CN Chinese (Simplified)
zh-TW Chinese (Traditional)
co Corsican
hr Croatian
cs Czech
da Danish
nl Dutch
en English Download
eo Esperanto
et Estonian
ee Ewe
fo Faroese
tl Filipino
fi Finnish
fr French
fy Frisian
gaa Ga
gl Galician
ka Georgian
de German
el Greek
gn Guarani
gu Gujarati
ht Haitian Creole
ha Hausa
haw Hawaiian
iw Hebrew
hi Hindi
hmn Hmong
hu Hungarian
is Icelandic
ig Igbo
id Indonesian
ia Interlingua
ga Irish
it Italian
ja Japanese
jw Javanese
kn Kannada
kk Kazakh
rw Kinyarwanda
rn Kirundi
kg Kongo
ko Korean
kri Krio (Sierra Leone)
ku Kurdish
ckb Kurdish (Soranî)
ky Kyrgyz
lo Laothian
la Latin
lv Latvian
ln Lingala
lt Lithuanian
loz Lozi
lg Luganda
ach Luo
lb Luxembourgish
mk Macedonian
mg Malagasy
ms Malay
ml Malayalam
mt Maltese
mi Maori
mr Marathi
mfe Mauritian Creole
mo Moldavian
mn Mongolian
my Myanmar (Burmese)
sr-ME Montenegrin
ne Nepali
pcm Nigerian Pidgin
nso Northern Sotho
no Norwegian
nn Norwegian (Nynorsk)
oc Occitan
or Oriya
om Oromo
ps Pashto
fa Persian
pl Polish
pt-BR Portuguese (Brazil)
pt Portuguese (Portugal)
pa Punjabi
qu Quechua
ro Romanian
rm Romansh
nyn Runyakitara
ru Russian
sm Samoan
gd Scots Gaelic
sr Serbian
sh Serbo-Croatian
st Sesotho
tn Setswana
crs Seychellois Creole
sn Shona
sd Sindhi
si Sinhalese
sk Slovak
sl Slovenian
so Somali
es Spanish Download
es-419 Spanish (Latin American)
su Sundanese
sw Swahili
sv Swedish
tg Tajik
ta Tamil
tt Tatar
te Telugu
th Thai
ti Tigrinya
to Tonga
lua Tshiluba
tum Tumbuka
tr Turkish
tk Turkmen
tw Twi
ug Uighur
uk Ukrainian
ur Urdu
uz Uzbek
vi Vietnamese
cy Welsh
wo Wolof
xh Xhosa
yi Yiddish
yo Yoruba
zu Zulu

Original subtitles

4 miljard jaren geleden,

toen de gesmolten aarde afkoelde, ontstond een reusachtige oceaan.

Deze zee werd de wieg van het leven op aarde.

De oceaan is gemiddeld twee mijlen diep, en is vol met leven.

De onderwaterwereld vertoont een veel grotere diversiteit in vormen en kleuren ...

dan op het vaste land.

De oceaan bevat wezens zo delikaat als kwallen, of zo sterk als walvissen

Op één of andere manier past het bij elkaar.

En wij beginnen het nu pas te verstaan hoe.

Onze groeiende kennis is belangrijk.

Wij kunnen niet beschermen wat wij niet verstaan.

Wij leven, dank zij het zeeleven.

Hier, op de eilanden van Balah,

het ritme van ons leven is het ritme van de zee.

Wij worden geboren in een bepaald getijde, wij sterven in een ander.

De getijden dragen onze boten naar de vis toe.

Het brengt ons terug om onze families te voeden.

De seizoenen van onze levens hangen of van verschillende stromingen ...

die ons leiden naar de scholen van zich voedende vissen.

Oceaanstromingen veroorzaakt door winden en de rotatie van de aarde,

gaan de wereld rond en verbinden wat wij dachten afzonderlijke zeeën te zijn.

Wij beseffen nu dat er maar één oceaan is...

de wereldoceaan.

De wateren van de wereldoceaan klotsen tegen de warme vulkanische kustlijn van Hawaii.

Dezelfde wateren kabbelen in de ijskoude inhammen van Alaska ...

en stuwen door de Rode Zee tussen Afrika en het Arabisch schiereiland.

Deze wereldstromingen voeden de reuzenkelp van California ...

die tot dertig centimeter en meer groeit in een enkele dag.

De onderzeebeplanting, inclusief het kelp voorziet ons van 70 % van de zuurstof die wij inademen.

De wereld oceaan is een enkel verbonden systeem.

Bijvoorbeeld, een stroming vloeit half de wereld rond van Australië voorbij Afrika

om vervolgens de Golfstroom te vervoegen in de Noord-Atlantische oceaan.

Net zoals stromingen de wateren van de oceanen van de wereld verplaatsen,

zo doen de getijden als eb en vloed onder de gravitationele aantrekking van de maan.

Vloed volgt de maan in zijn baan om de aarde.

Canada's Bay of Fundy aan de Atlantische kust is beroemd voor zijn immense getijden.

Tot een trillioen ton water komt de baai in en uit ieder getijde.

Bij vloed reikt het water tot 50 voet hoog.

Bij eb geraken de kustkanalen leeg met achterlating van rode modderaders.

De getijden maken het land rijk, het land maakt de zee rijk.

Terwijl de zwaartekracht van de maan de wereldoceanen tot een diepte van 1000 voet trekt

woelt de wind zijn oppervlakte.

Oceaangolven, vooruitgeduwd door een storm reizen meer soms meer dan een week,

tot zij exploderen tegen het land.

Grote golven die zich verplaatsen aan een snelheid van 70 mijl per uur,

stormen vooruit over duizenden mijlen open oceaan.

Wanneer deze golven de kust van Oregon naderen, aan Cape Disappointment,

Houden zij de U.S. Kust Wacht bezig.

Hier leren zij hoge golf reddingen.

Het eerste wat de kadetten op deze school leren is ... nederigheid.

In de loop van de voorbije twee eeuwen,

zijn een duizendtal vaartuigen verloren gegaan aan Cape Disappointment.

Wanneer de golven klein zijn houdt Oscar, onze search and rescue dummy, ervan in zee te zwemmen.

- Man overboord stuurboord zijde! - Darrell ... jij hebt mijn aanwijzer.

Search and rescue op een kalme zee is geen probleem maar ...

wij moeten in staat zijn te reddingswerk te doen bij golven van 5 meter hoog. Dat is hard werk.

Ze zeggen dat bij een 5 meter hoge golf zo'n 200 ton water op een boot kan vallen.

De grootte en kracht van de oceaan overheersen onze planeet.

Gedurende eeuwen vreesden zeelui haar verwoestende kracht.

Vandaag treffen surfers haar op het moment van haar grootste fury

waar zij zich thuis voelen.

Je rijd deze golven die al duizenden en duizenden mijlen hebben gereisd.

Weet je, je bent overgeleverd aan de genade van de oceaan.

Je bevindt je onder de golven en ...

je hoort de rotsen op de oceaanvloer rollen ...

je hoort de donder ... van de golven ...

het is wonderbaarlijk, weet je.

Het zou mooi zijn om de golven eeuwig te ontmoeten.

Ondanks haar grote kracht,

zet de zee aan tot bezinning.

Wat is onze plaats in de immensiteit van de oceaan?

Voor mij heeft de oceaan altijd een speciale betekenis gehad,

juist omdat je nabij de natuur bent.

Er is zoveel leven rondom je onder de oceaan ---

is er vis --- zijn er dolfijnen en zijn er walvissen --- zijn er haaien, en ...

Wie weet wat er nog rondom je en onder je zwemt.

Daar is het wanneer je als één voelt ...

je versmelt en voelt je echt deel uitmaken van de oceaan,

wat een groots gevoel is,

maar je moet er nu ook naar kijken ...

toen, lang geleden, het een natuurlijk gevoel was --- een oceaanpersoon.

Onze relatie met de zee is zelden zeer diep.

Het meeste kontakt met de oceaan vindt plaats aan de oppervlakte.

Wij zijn aangetrokken door de oceaan,

maar hoe bedreigt de toenemende menselijke aanwezigheid de gezondheid van de levende zee?

Om dit vast te stellen moeten wij onder het oppervlakte kijken.

Wetenschappers aan de Monterey Bay Aquarium Onderzoeksinstituut ...

gebruiken op afstand bediende onderzeeërs om de oceaan te bestuderen,

en onze invloed erop te meten.

Wij noemen het een ROV,

maar officiëel is het een op 'afstand bediend voertuig'.

Het is het onderwater-equivalent van een NASA ruimteschip.

Hoofd van het 'Deep Sea Project' is oceaanonderzoeker Bruce Robison.

Voertuig vaart 189,

diepte voertuig — 10 meter, nog zakkend.

Wanneer de ROV gedaald is tot 500 meter, betreedt het de wereld hieronder.

Terwijl wij aan de oppervlakte op het moederschip blijven,

duikt de ROV en zendt ons live video-beelden.

Tijdens vele duiken vinden wij soorten die nog nooit door iemand werden gezien.

Nu, 500 meter.

Is dat de zelfde soort die jij en George beschreven?

Ik denk het, maar wij bekijken het van opzij, dan lijkt het een andere configuratie te hebben.

Hier, ik toon het op een grotere monitor.

Hé, wat is dit op het sonarscherm?

Gedurende deze duik heeft onze sonar iets groots gezien.

Ongeveer de helft van de lengte van een voetbalveld.

Het was de eerste maal dat wij dit type van Siphonophor zagen.

Wij richten ons op zijn hoofd.

Kijk naar het détail van dat hoofd.

Je kan zien hoe de zwembellen pulseren en de kleppen sluiten na de uitstoot,

zodat water niet terug naar binnen gaat.

De Siphonophors is één van de opmerkelijkste dieren op aarde.

Het lijkt wel science fiction,

maar dat is het niet.

Het bestaat namelijk uit honderden afzonderlijke gespecialiseerde individuen.

De zwembellen zijn afzonderlijke éénheden, alsook de magen,

en ook de voortplantingséénheden.

Dit dier is zo groot,

dat het moeilijk is zich voor te stellen dat het afzonderlijke samenwerkende éénheden zijn.

Hoeveel andere wezens zoals de Siphonophor bestaan er?

En wat vertellen zij ons over de vitaliteit van de zee?

Het middelste oceaansegment is enorm.

En wij hebben nog maar een klein deel van zijn volume bestudeerd.

Wij hebben nog veel werk te doen.

Over de hele wereld ...

vinden wetenschappers bewijs van de connecties die de levende zee verbinden.

Wat wij op één plaats doen heeft invloed op de gehele oceaan.

Ter hoogte van San Diego bestuderen onderzoekers de effekten van vervuiling op de kelpwouden,

die de broedplaats zijn van vissoorten.

In het centrale deel van de grote oceaan wegen reuzeschelpen tot 100 kilogram ...

maar met uitsterven bedreigd door overbevissing.

Wetenschappers bestudeerden de broedcyclus van deze schelpen.

Een volwassen schelp is zowel mannelijk als vrouwelijk en verspreidt miljoenen eitjes,

gevolgd door nog meer sperma.

Door gebruik te maken van simpele technieken kunnen wetenscappers deze schelpen laten paaien.

Ze produceren nu meer dan één miljoen zeeschelpen per jaar.

Hier in het Monterey Bay Aquarium in centraal California,

binden zeeotters, die hun ouders verloren, zich aan hun menselijk trainer.

Ik probeer de baby otter te leren jagen voor voedsel ...

Het begon mij te beschouwen als zijn moeder.

En na een jaar is het hard voor mij om de baby otter naar huis te brengen --- de open oceaan.

Net zoals de zeeotter was de bultrugwalvis door jacht bijna uitgestorven.

In Bar Harbour Maine leidt Dr. Steve Katona een team dat de bultrugwalvis bestudeert.

De onderzijde van het kaakbeen van de bultrug is zoals een vingerafdruk ---

Er zijn er geen twee met dezelfde tekening.

Dat stelt Steve Katona in staat om hen te volgen.

De eerste maal dat een walvis wordt gefotografeerd wordt er een naam en nummer gegeven,

dat gedeeld wordt met andere onderzoeksstations langs de Atlantische oceaan.

Door onze foto's te vergelijken met meldingen volgen wij de migraties van de walvissen.

Verkeerd patroon.

Eénmaal de walvissen geïdentificeerd kunnen wij ze tellen.

Het staat buiten kijf dat de beperkingen op walvisjacht hun werk doen.

Er zijn er nu wereldwijd 12.000 en hun aantal groeit.

De populatiegroei van de bultrug is een maat voor onze groeiende liefde voor de zee.

Op een geïsoleerde groep eilanden heet deze wijsheid, deze liefde, traditie.

De afgelegen eilandengroep Palau, nabij de evenaar, ten oosten van de Filipijnen,

geeft wetenschappers een zelzame blik op de verdwijnende onderwaterwereld.

Deze waters bevatten meer soorten zeeleven dan op elke plaats op aarde.

Historisch had Palau weinig kontakt met de buitenwereld.

Palau houdt een traditie in stand van diep respekt voor de zee.

Gedurende 3.000 jaar leefden onze voorouders in harmonie met de zee,

nooit meer nemend dan wat zij nodig hadden.

Elke familie bewerkte een stuk rif. Zij behandelden het rif als een tuin.

Ik ben Francis Toribiong.

Ondanks het feit dat hij oud is zwemt mijn vader nog steeds in het rif met mij.

Onze wateren zijn beschermd door een barrièrerif.

Dat is de reden waarom wij zoveel vissen en onderwaterleven hebben.

Ik ben geboren nabij de zee.

Toen ik een jongen was maakte ik houtstukken.

Nadat de oude mannen ons een oude legende leerden,

probeerden wij het verhaal tot leven te brengen in een stuk hout.

Deze hier, is over het ontstaan van deze eilanden.

Alle verhalen gaan over onze voorouders.

Wij zijn eilandbewoners en onze levens zijn van de zee.

Soms denk ik dat de traditionele gebruiken nog de besten zijn.

Zelfs vandaag hebben mijn kinderen één voet in de oude wereld en één in de nieuwe.

Ik probeer de oude gebruiken te leren aan mijn dochter Julie en mijn zoon Wes.

Het is voor mij goed als ze van speedboten houden zolang ze de zee maar eerbiedigen.

Vandaag neem ik mijn kinderen mee naar een eiland dat ze nog nooit voorheen zagen.

Wij hebben meer dan 200 rotseilanden in onze wateren. Wij noemen ze drijvende tuinen.

Meestal doen wij aan scubaduiken voor het plezier, maar het is ook een vorm van hofmakerij.

Ik hoop dat ook mijn kinderen verliefd worden op de zee.

Wij hebben vandaag geluk. Het is de eerste maal dat mijn kinderen een koraalvis hebben gezien.

De koraalvis is zeer verlegen en ook erg intelligent.

Het kan zijn vlekken veranderen om te communiceren met andere koraalvissen of als camouflage.

Omdat het een soort inktvis is kan de koraalvis een dikke wolk inkt wegspuiten.

Daarom komen wij niet te dichtbij.

Koraal lijkt op een plant maar het is echt een dier.

Wanneer koraal sterft wordt het zoals een steen.

Alle nieuwe koraal groeit bovenop de oude skeletten.

Koraalriffen groeien doorlopend.

Zij zijn de grootste structuren gemaakt door levende wezens, zelfs door ons.

Wij weten dat wat gebeurd in andere delen van de zee, dit onze wateren raakt.

Ver weg, leiden grote visbootfabrieken, veel tandbaarzen naar tonijn.

Wel, wij zien deze vis zelden nabij ons rif.

Het is allemaal één oceaan.

Dit is wat ik vandaag mijn kinderen leer.

Wetenschappers komen hier ook graag om te leren.

Zij zeggen dat onze koraalriffen, onze vissen, en ons zeeleven nog vele geheimen hebben.

Wij vliegen zuidwaarts vanaf het hoofdeiland naar één van de meest bizarre ...

en potentiëel meest gevaarlijke duiksites van geheel Palau.

Bij mij zijn zeebioloog Bill Hamner en zijn vrouw Peggy.

Mijn naam is Laura Martin.

Ik zal hier vijf jaar verblijven ...

om één van de vreemdste wezens van alle eilanden te bestuderen.

Het leeft hier, in dit door land omgeven zoutwatermeer.

Vreemd genoeg hebben wij dit meer genoeg bestudeerd om van de wereldoceaan te leren.

Op het einde van de laatste ijstijd, toen het zeeniveau steeg,

vulde zout water het meer. Omdat het klein en omsloten is,

wat wij noemen een gesloten systeem, is dit meer een testbuis voor wetenschappelijk onderzoek.

Oceaansoorten zitten hier duizenden jaren vast in dit zoutwatermeer.

Vandaag is het mijn eerste bezoek ...

en ik ben een beetje zenuwachtig.

Als je zwemt in een massa van miljoenen kwallen kan je verwachten gestoken te worden.

Maar je zult niet gestoken worden.

Deze kwallen hebben hun behoefte om te steken verloren.

Iedere ochtend verzamelen meer dan een miljoen kwallen ...

en reizen samen over het meer,

hierbij bijna een mijl per dag zwemmend.

Zij volgen hetzelfde pad en hetzelfde schema elke dag,

je kan er je horloge op juist zetten.

En toch, dit organisme, zonder ogen, zonder hersenen, dat een complex migratiepatroon volgt.

Hoe doen ze het?

Deze kwallen volgen de zon ...

omdat in hun lichaam, elk van hen, een krop algen bevat, wat hun enige vorm van voedsel is.

Het is ruwweg hetzelfde als rondgaan met een draagbare groententuin.

De algen hebben zonlicht nodig om te groeien.

De meeste kwallen zijn jagers, die hun prooi steken om ze daarna op te eten.

Deze kwallen zijn boeren en steken daarom niet meer.

Wij ontdekten dat er drie afzonderlijke dieptelagen zijn in het meer.

De bovenste laag is als zeewater.

De middelste laag is dik van rode bakteriën.

Hieronder bevindt zich een hoog giftige laag.

's Nachts dalen de kwallen tot op deze stikstofrijke laag van het meer ...

om hun interne tuin te bemesten.

Wanneer wij afdalen naar deze giftige laag om monsters te nemen,

dringt waterstof sulfaat mijn bloedstroom binnen via mijn huid,

en sluit zuurstof dadelijk af. Een duikpak is geen bescherming.

Als wij vijf minuten hier zouden blijven zou dit fataal kunnen zijn.

Wij bleven enkel 45 seconden.

Deze kwallen, die Laura Martin gedurende de volgende vijf jaar zal bestuderen,

vertonen een opmerkelijke manier van aanpassing.

Zij leefden miljoenen eeuwen voor de tijd van de dinosauren.

En toch horen ze bij de meest kwetsbare wezens op aarde.

De oceaan bevat wezens zo delikaat als kwallen,

of zo krachtig als walvissen.

Op één of andere manier past dit samen,

en beginnen wij pas te begrijpen hoe.

Onze groeiende kennis is belangrijk. Wij kunnen niet beschermen wat wij niet verstaan.

Wij houden diep van wat wij verstaan.

Hier, op de eilanden van Palau,

is respect voor de zee doorgegeven van moeder op dochter,

van vader op zoon.

Het is gegrift in ons verhaalontwerp: ooit had een vrouw een groeiende baby, zegt het verhaal.

Het kind groeide zo groot, dat ze in zee viel.

De delen van haar lichaam die uit het water staken ...

werden onze eilanden van Palau.

Ik hou van dit verhaal,

omdat het verteld dat onze levers en het zeeleven één geheel zijn,

inééngevlochten.

Hier zijn wij eilandbewoners. Wij leven omdat de zee leeft.

Het betekend veel voor mij, dat deze reusachtige en prachtige wezens ...

die zo kort bij uitsterven stonden, nu terug aan het komen zijn.

Walvispopulaties zijn een meeteenheid die ik gebruik om de gezondheid van de oceaan te beproeven.

Hierbij hebben wij, denk ik, alle redenen voor hoop.

Onze inspanningen om het zeeleven te steunen,

hebben het verschil gemaakt.

Desondanks hebben wetenschappers aangetoond dat het zeeleven erg broos is ...

meer dan wij dachten.

Omdat het land waarop wij leven maar een fractie is van het aardoppervlakte,

zijn wij allemaal eilandbewoners, waar wij ook wonen ---

voor regen, voor voedsel, zelfs voor de lucht die wij inademen,

hangen wij allemaal af van de gezondheid van de oceaan.

Alle leven op aarde is viering van de levende zee.

Vertaald door Eggy.

Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.