Original subtitles

Ga zo door, Salomon.

Waar gaan we eigenlijk heen?

Om het eerst, jongens. Komaan.

Ik weet waar we naartoe gaan.

Springen, mietjes.

Wij hoeven dit niet te doen. - Het was jouw idee.

Het leek een geweldig idee, van daar beneden.

Helmuth wil zijn haar niet in de war. - Rustig.

Oké. Ik spring als je dat doet. Op drie. Eén.

Wacht even. - Jullie zijn lafaards.

Ik zie jou niet springen. - Twee.

Ja, dat zie je wel.

Dat was niets. Spring, Rudi.

O God. Drie.

Spring, mietjes.

Wat heb ik toch bedacht?

Helmuth.

Eén volk. Eén Rijk. Eén brug.

Salomon, ga je mee om Gerhard op te halen?

Wanneer komt zijn trein aan? - Zaterdag om half zes.

De grote broer komt terug.

Ik zal zien of ik het haal.

Jullie zijn meer dan laat.

Meer dan laat? Ik wist dat we te laat waren, maar niet meer dan laat.

Waar is je uniform, Karl? - In de stomerij, Rolf.

Zoals vorige week? Noteer dat.

Waar lach je om?

Niets. - Niets?

Dan moet je me zeggen dat het je spijt dat je me uitlacht voor niets.

Waarom praat je niet met mij, Rolfi? - Zwijg.

Je vriendin zal me zeggen hoezeer het haar spijt.

Sorry. - Goed zo, mietje.

Niemand noemt mijn vriend een mietje.

Opzij.

Ik ga je rapporteren, Karl. Hoor je mij?

Hier krijg je spijt van.

GEBASEERD OP WARE FEITEN

Kom je?

Goedemorgen.

Hoe was de nachtdienst? - Wat zie je er knap uit.

Ma, alsjeblieft, je spuug op mij.

Goedemorgen, Hugo. - Goedemorgen.

Je krijgt hem als ik klaar ben.

Grote dag vandaag, hé?

Helmuths eerste dag in zijn nieuwe baan op het stadhuis.

Wat zeiden ze? De jongste stagiair die ze ooit aannamen.

Ben je zenuwachtig? - Niet echt.

Ach een beetje, denk ik, maar ik voel me er klaar voor.

Heb je je patriottische verklaring geschreven?

Nooit eerder was Duitsland meer vaderland voor ons dan nu...

in dit gouden tijdperk, de start van het nationaal-socialistische millennium.

Aanschouw de smetteloze gezichten die je op straat tegenkomt...

hun stoere gestalte hun ijverige manier van doen.

Voorbij is de plutocratie, de rijkdom van de aristocratie.

Voorbij de uitgestrekte landgoederen van de decadente burgerij.

Ze verwachten je.

Vandaag staat onze natie sterk en groot op de schouders van onze führer...

Adolf Hitler.

Als we de essentie van het vorige analyseren rijzen er twee vragen.

Ten eerste, wat verheft ons boven andere geïndustrialiseerde landen...

en punt twee...

de vraag...

hoe zijn we op dit grote moment in de geschiedenis terechtgekomen?

Het antwoord op beide vragen is één en hetzelfde.

Het is niets minder dan ons Duits doorzettingsvermogen, bloed en aard.

Dat was heel goed. En jij bent zestien?

Ja, meneer. - Heel goed gedaan.

Wij plaatsen je verklaring in de kantoornieuwsbrief. Wat denk je?

Dat zou... - Perfect.

Geef uw notities aan juffrouw Kluge. Zij zal ze typen.

Of ik kan ze... - Welkom bij het hogere bestuur.

Je aantekeningen?

Nu meteen?

Dus jij bent de getalenteerde schrijver waar ze over spraken.

De jongste stagiair die we ooit aanwierven, hoorde ik.

Kom.

Dit is je bureau.

Maar vandaag moet dit allemaal gearchiveerd worden.

Wij noemen dit de kerker. Ik noem het toch zo.

Hier archiveren we alles in vergetelheid.

Dat daarachter, is voor vaste functionarissen en ambtenaren.

Dit hier is voor staatswerknemers en dienstmedewerkers. Chronologisch.

Daar bewaren we gearchiveerde kopieën van verboden literatuur achter slot en grendel.

En dit zijn beleidsupdates, zowel regionaal als nationaal.

Alles is alfabetisch.

En dat zijn alle andere administratieve zaken.

Je zult je weg er wel in vinden.

Welkom bij de hogere administratie.

Het is dus zover gekomen, nietwaar?

Rook je nog steeds? Ik dacht dat Anne je dwong te stoppen.

Dat deed ze.

Mijn vrouw wil dat ik stop. Ze is een goede Duitse.

De führer rookt niet, dus stopt ze met roken.

Bent u gehuwd?

Ik vraag of je gehuwd bent maar ik ben niet helemaal eerlijk.

We pakten uw vrouw vanmorgen op. Hilde toch? En je dochter.

Ze staan ​​verderop in de gang. We spreken hen over enkele minuten.

Dat wist je toch?

Dat als we je betrappen, we ook je gezin erbij moeten betrekken...

om hen te verhoren.

Ja, je hebt er goed over nagedacht voor je je kleine staatsgreep plande, hé?

Of misschien niet.

Hoe kunnen ze toch steeds dat deel vergeten?

Laten we niet rond de pot draaien, Albert.

Wie heeft je de vuurwapens verkocht?

Ik heb ze gevonden.

Gerhard.

Kijk wie daar eindelijk is. - Waarom was je niet op het treinstation?

Hoe was Frankrijk?

Een grap. Gemakkelijk. Geweldig eten, dat wel.

Salomon, kom je dessert eten? - Dat kan ik niet afslaan, hé?

Natuurlijk niet.

En, wat vind je van Hugo?

Ja, dat dacht ik ook.

Maar mama lijkt gelukkig, hé? Nog steeds de wittebroodsweken, denk ik.

Kun jij een geheim bewaren?

Waar heb je dat vandaan?

Het is een kortegolfontvanger. - Dat weet ik. Waar heb je het vandaan?

Le Marché Noir. De Franse zwarte markt.

Zet het stiller. - De ontvangst ervan is ongelooflijk.

Je kunt overal nieuws vandaan halen. Rusland, Nederland, de BBC.

Wacht. Keer terug.

Mendelssohn.

Je verbaast me.

Luisteren naar een verboden componist op een illegale radio.

Dat is een halsmisdaad.

Dit lijkt er meer op. Ja.

Verboden Amerikaanse muziek. Compleet anders.

Kom. - Ik kan niet...

Komaan broertje.

Ik kan het niet. - Maar jawel.

Beweeg je voeten. Je kunt het. Komaan.

Dat is het.

Wat is al het kabaal?

We waren aan het dansen.

Wat? - Ach gewoon wat gek doen.

Het wordt laat...

en je ma sleept jullie morgen zeker mee naar de kerk...

dus moeten jullie... - Het is waar. Ik zal hem instoppen.

En jij moet gaan. De avondklok ging al in.

Ik ben blij dat je heelhuids terug bent. - Ik ook.

Tot ziens in de kerk. - Ja, ik zal er zijn.

Niet teveel plezier zonder mij.

Ik ben er klaar mee. - O, dank je.

Goedenacht, jongens. - Goedenacht.

Ontspan.

Heil Hitler. - Heil.

Je bent laat op weg. De avondklok ging al in.

Ik woon hier. - Papieren, alsjeblieft.

Waar kom je vandaan? - Hammerbrook.

Salomon Schwarz. Salomon?

Religieuze overtuiging. Mormoon? Wat is dat?

Het is een religie.

Daar is het. Jood. Zie je?

Zijn moeder is half-joods. Kijk.

..bijna onmogelijk om de waarheid te zien...

als Hitlers nazi-propagandamachine de waarheid onherkenbaar verdraait.

Winston Churchill moedigt aan...

onze dappere bommenwerpers zullen dood en verderf brengen boven nazi-Duitsland.

Het bloed van een Europa onderdrukt door Gestapo-terreur mag niet onvergeld blijven.

Hoeveel buren moeten nog gearresteerd worden...

op straat op klaarlichte dag zonder reden om nooit meer terug te zien?

Hoelang tolereren jullie de schaamteloze minachting van de waarheid nog?

Hoelang gaan jullie...

Meisjes, leuk jullie te zien. Elise, Anna.

Broeders en zusters, hartelijk welkom hier op deze mooie sabbatochtend.

Voor de bezoekers vandaag, ik ben bisschop Arthur Zander...

en ik zal deze dienst leiden.

Ons openingslied is: Doe wat goed is, laat wat volgt volgen.

Daarna zal broeder Lüdermann ons voorgaan in gebed.

Doe wat goed is, de dageraad breekt aan.

Een toekomst van vrijheid en licht...

Wat is er gebeurd? - Niets. Ik ben gevallen.

Ben je gevallen? Van een gebouw? - Later...

Hoe gaat het?

Beste soldaat Orbach, ik spreek namens de hele gemeente spreek...

als ik je zeg hoe trots we zijn op jouw dienst in de...

Dat is goed. Prachtig. Daarom doe jij dit en niet ik.

Hoe gaat het op het stadhuis? Hoe bevalt de nieuwe baan?

Het is geweldig. Bedankt voor uw aanbeveling.

Bisschop, hebt u even?

Je bent op goeie weg, jongeman. Let op mijn woorden.

Ja Otto? - Een kerk is geen plek voor groeten.

Dit is geen politieke bijeenkomst. - Dat begrijp ik.

Hij heeft gelijk. - Ik denk dat het belangrijk is...

Alsjeblieft.

Max.

Wat eten we? - Knoedel.

Alsjeblieft.

Mag ik morgen na school gaan voetballen? - Vraag het maar aan je moeder.

Wij hadden het er al over. - Alsjeblieft?

Nee. Je moet studeren. Je loopt achter.

Wat hebben jij en mama vandaag gedaan? - We gingen naar de dierentuin.

De dierentuin? - En wat heb je gezien?

Wij hebben een leeuw gezien. Hij had enorme manen.

En we zagen ook een wolf.

Ik weet niet of het een wolf of een vos was.

Maar in plaats van te jagen op hun eten...

graven ze putten in de sneeuw en springen er dan in om het eten te pakken.

Wist je dat een groep leeuwen een roedel wordt genoemd?

We hebben schildpadden gezien. Wij zagen zelfs...

Kom. Max, pak je tas. Kom. Laten we gaan.

Het is in orde.

Heb je alles? - Alles wat ik nodig heb.

Voor de treinreis. - Bedankt, mama.

Tot ziens. Ik houd van je.

Wij zijn trots op je.

Blijf uit de problemen, hé?

Zorg goed voor die tortelduifjes.

Ik neem dat.

Laten we gaan.

Is dit werk werk of kerkelijk werk? - Het is voor de kerk.

Kom, tijd voor bed, grote vent. Wens papa welterusten.

Welterusten, papa. - Welterusten.

Hoe gaat het op het werk? - Goed.

Ze zullen mijn patriottische verklaring publiceren in de afdelingsnieuwsbrief.

Je bent op goeie weg, jongeman. Let op mijn woorden.

TOEGANG VERBODEN VOOR JODEN

Negeer het. We gaan naar binnen. Wat zal hij doen?

Nee, ga jij maar.

Wil je opgepakt worden? - Wees geen idioot.

Salomon.

Ga.

Ons 12e Geloofsartikel stelt...

en je kunt meevolgen met mij, als je wilt...

we geloven in het onderworpen zijn aan koningen, presidenten...

heersers, magistraten...

en het gehoorzamen, eren, en het handhaven van de wet.

Impliceert dat niet onze führer en de huidige wetten van het Reich?

Ieder van ons moet zich afvragen...

kunnen we kiezen welke van Gods wetten we zullen volgen?

Alleen de geboden die wij het handigst vinden?

Deze waar we het toevallig mee eens zijn?

Ik begrijp het niet.

Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.

Ja.

Je hele leven kom je al in deze kapel...

en leerde over de vreedzame dingen van het Koninkrijk.

Van broederschap en vriendelijkheid...

en liefde.

We kunnen niet toestaan dat wat we een leven lang hebben geleerd verloren gaat...

vanwege wat er vanmorgen buiten hing.

Ik hou van mijn land...

maar er zijn dingen die belangrijker zijn dan dat.

Maar wat kunnen we doen?

Wij doen wat we kunnen.

Wat ben je aan het lezen?

Thomas Mann.

Deze hebben ze niet verbrand?

Ik denk dat ze hem over het hoofd zagen.

Iedereen is erg overstuur.

Niet iedereen.

Ik denk dat het nu slechts een kwestie van tijd is.

Ik kan je verbergen.

Interessant met Hugo in huis. - Ergens anders.

Ik wil niet...

Ik ben Duitser.

Net zoveel als jij.

Net zoveel als Karl of Rudi...

of bisschop Zander.

Ik ga nergens heen.

Vanuit Londen, dit is de BBC. Voor onze Duitse luisteraars, de waarheid.

Niet de propaganda die die sluwe vossen je met de paplepel ingieten op de Volksradio.

Vers van de pers rapporteren we de laatste niet-uitgelokte aanval door Hitlers troepen.

Die kostte 17.000 onschuldige burgers het leven.

VAN HET WESTELIJK FRONT GEEN NIEUWS

Doe open.

We kunnen niet altijd verwachten de dingen die gebeuren te begrijpen.

Nog niet in ieder geval.

Mensen zien onze kleine gemeente en denken...

dat wij sympathiseren met de vijand wat heel ver van de waarheid af is.

Daarom moeten we zelfs het verschijnsel van het kwaad vermijden.

Laat nooit iets uw geloof aan het wankelen brengen.

Wees trouw aan je overtuigingen...

en God zal je gebruiken om het werk van Zijn Rijk te bevorderen.

Klinkt dit ergens zinnig?

Ja.

Oké dan. Ik laat je verder typen.

Bisschop?

Ik heb veel werk te doen.

Vind je het erg als ik de typemachine leen?

Hé, wie is daar beneden?

Je kent het land zonder vrijheid...

het land van terreur en tirannie.

Je kent het goed, maar durft er niet over te praten.

Het is Duitsland. Hitler-Duitsland.

Met hun gewetenloze terreurtactieken...

maken ze van je een pop zonder ruggengraat...

om hun bevelen uit te voeren.

Laat niet toe dat je vrije wil...

het meest waardevolle dat je bezit, je wordt ontnomen.

Duitsers, sta op.

Beslis voor het te laat is.

Wie runt daar jouw kantoor?

Ik reed naar Hammerbrook gisteravond.

Ja, tijdens een luchtaanval.

Ik heb geen enkele van je mannen gezien, waar ik twee keer om gevraagd heb.

En nu kijk ik naar een rood foldertje...

die de führer de grote bedrieger van het volk noemt.

Vanavond dan, goed. Heil Hitler.

Julius.

Kijk nu eens hoe de ß, onze scherpe s...

een hoofdletter B is met een P overheen getypt.

Het is een Amerikaanse typemachine of een Britse. En hier, kijk.

De letter t slaat telkens twee keer.

Je ziet het in Hitler.

Het heeft hier en hier hetzelfde.

Het is een vingerafdruk.

..misleid door de gemeenplaatsen van uw autoritaire leider.

Een leugen is een leugen, hoe vaak hij het ook de waarheid noemt.

Wil jij opstaan tegen een dictator...

die op brute wijze zijn democratische buren binnenvalt?

Hiermee is onze uitzending van vanavond afgerond.

Luister morgenavond om 22:00 naar meer waarheid.

En tot die tijd V voor victorie.

Kun jij een geheim bewaren?

Waar heb je dat vandaan? - Gevonden.

De presentatie is niet veel, maar ik vond het schrijven behoorlijk briljant.

Waar heb je het gevonden? - In mijn typemachine.

Wel dan. Kom.

Kom je?

Waarheen? De avondklok ging al in.

Mendelssohn was 15 toen hij zijn eerste symfonie schreef.

Dat verklaart alles. - Wat doe je met die folders?

Ik doe ze weg. In brievenbussen, telefooncellen...

Waarom? - Omdat ik geen componist ben.

Weer die muziek.

Ik ging erheen. Naar zijn lege slaapkamer.

Wat ervan overbleef.

Salomon wilde leraar worden.

En die folders die je in je typemachine vond zullen dat allemaal veranderen?

Iemand vindt er een in zijn brievenbus. Leest het. En dat blijft hangen.

Hij geeft het door aan een vriend en die aan een ander en zo verder...

Als genoeg mensen ontdekken wat er echt aan de hand is, komen ze in opstand...

en maken ze er een eind aan.

Ik doe mee.

Wij kunnen dingen veranderen.

Niet met wapens, maar hiermee.

Je weet wat er gebeurt als ze je betrappen.

Doe wat juist is, laat de consequentie volgen.

Juist. Ik hou van die hymne.

Voor Salomon.

Hoeveel wil je er? - Ik weet het niet, 20.

We zullen niet gepakt worden.

Geef er mij 25.

Ga. - Wacht. Nu meteen?

Ja, nu meteen.

Je dacht dat Rolfi slaan leuk was? Wacht tot je dit probeert.

Elli.

Goedemorgen.

Goedemorgen. - Voorzichtig.

Je weet nooit wie er kijkt.

Bedankt, ik...

Nu is het officieel.

Officieel.

Dus, wat denk je? - Die straten kunnen we vlugger afwerken.

Doe jij Süder Street? Het is onderweg naar huis.

Zeker.

Hallo, Karl.

Je bent laat thuis.

De avondklok is al van kracht.

Ja? Wellicht de tijd uit het oog verloren.

Wat wil je, Rolfi? - Ik wil dat je me zegt waar je was.

Heil Hitler.

We moeten weg.

Jij, die kant op.

Erwin.

Erwin. Deze kant op.

Broeders en zusters.

Mij is gevraagd een paar woorden te zeggen over het vinden van vrede door Jezus Christus.

Dus...

Jezus was een revolutionair.

Wij denken graag aan Hem als altijd vriendelijk...

liefdevol en gevuld met genade.

En dat was Hij.

De Schriften zeggen dat Hij vol genade en waarheid was.

Hij zei wat er gezegd moest worden. Hij verzette zich op vreedzame manier.

Barabbas vocht met zwaarden, hij met woorden.

Hij werd afgewezen door de Romeinen, de rabbijnen...

de Farizeeën en Sadduceeën...

zelfs door de meeste mensen die Hem kenden.

Maar Hij deed wat goed was en liet de consequenties volgen.

Mogen wij vervuld zijn met genade en waarheid.

En als ons moment aanbreekt om op te staan, laten we dan opstaan...

in Jezus' naam, amen. - Amen.

Mag ik je sleutels nog eens lenen?

Laat mij je helpen.

Dank je.

Helmuth.

Hier, er lag er nog een.

Dank je.

Kijk uit waar je loopt.

Absoluut. Ja.

Leuk.

Hoe was jouw dag op kantoor? - Interessant.

Waarheen vanavond? - Verandering van plan.

Ik moet nog wat typen. - Tot ziens, Helmut.

Tot morgen. - Juist. Tot ziens.

Wie was dat? - Gewoon een meisje, een collega.

Gewoon een meisje? - Welk meisje?

Ze is je collega.

Wat is een collega? - Serieus?

We kunnen opnieuw het feit bevestigd zien dat hoewel Goebbels...

en met hem alle pennenlikkers in het Berlijnse haatcentrum...

echt fantastische leugenaars zijn.

Eén kleine lichtstraal is genoeg om hun bedrog te bewijzen...

dat ondanks nazi-propaganda...

vaak tot in de puntjes verzorgd...

het zelden ook maar op één punt overeen komt met de feiten.

We kunnen de bevestiging opnieuw zien...

van het feit dat, hoewel Goebbels en al zijn bureaucraten...

Waar komt dat vandaan?

Ik vroeg: waar komt de radio vandaan.

Wil je ons allemaal laten vermoorden? Is dat het?

Je moeder in een gevangenkamp stoppen? Sta op.

Ik zei: sta recht.

Ik weet niet wat je probeert te doen, dwaze jongen.

Ik wil dat je het huis uit gaat.

Je kunt naar je oma gaan. Het maakt mij echt niets uit.

En geen woord tegen je moeder.

Is dat duidelijk?

..hij zal niet rusten voor hij zijn plannen...

voor een imperialistische wereldverovering in daden heeft omgezet.

Dit is de BBC, met onze V voor victorie.

Voor onze Duitse luisteraars, de waarheid.

Niet de propaganda die Hitler en zijn...

Wat is er gebeurd? Hij wil het mij niet vertellen.

Kijk naar mij.

Het zal even prikken.

Het ziet er veel erger uit dan het is.

Ik bel om te zien of je nog steeds de Remington hebt...

die we je uitleenden...

Volgens onze gegevens van 15 november...

Helmuth.

Gaat het?

Ja.

Ik zag wat er op dat papiertje stond. Het rode.

Heb je er meer?

Nee.

Goed.

Hitler weet dat we hem beginnen te doorzien.

De onderdrukker van vrije naties. De moordenaar van miljoenen.

Het Europa onderdrukt door Gestapo-terreur mag niet onvergeld blijven.

Een vastberaden daad kan jou en je land nog steeds redden...

uit de afgrond waarnaar Hitler je leidt met zijn leugens.

Tolereer jij dat je geluk in je leven ontnomen wordt...

en dat je kinderen de mooiste jaren van hun leven ontzegd worden?

Wil jij dit tolereren?

Weet je wat ik leuk vind aan jou?

Dat je vanavond al je eten opat. Zelfs je sperziebonen.

Daar wordt mama blij van.

Nog een.

Nog een? Akkoord.

Weet je wat ik nog meer leuk aan je vind? Ik vind het leuk...

Kom.

Anna? - Max.

Lisl.

Lisl? Adem.

Het spijt me...

Godzijdank gaat het goed met Anne en Max.

Ja.

Ja, godzijdank.

Het spijt me zo... sorry.

Hitlers valse aureool is gevallen.

Zijn woorden zijn niets meer dan bijtende bellen die in de lucht verdwijnen.

Zie dat ventje voor wat hij staat: een moordzuchtige charlatan.

P.S. Dit is een kettingbrief. Geef het door.

Helmuth, laten we gaan.

Wat?

Als ik ooit betrapt zou worden...

zal ik nooit je naam prijsgeven.

Ik ook niet.

Ik geef gewoon de bisschop de schuld.

Hebben we ooit gesproken over mijn universiteitsprofessor, Schultz?

Van je eerste jaar op de universiteit? - Ja, voordat ik stopte.

Gottlieb Schultz. Hoogleraar Wereldgeschiedenis. Hij was...

Hij opende mijn ogen.

Weg van huis en plots is de wereld veel groter.

Mijn eerste vriendin.

Clara?

Ja.

Schultz gaf niet zomaar les over volkeren en culturen...

zijn woorden brachten ons erheen.

Hij nam ons zowat onder zijn hoede, Clara en mij. Ons allemaal eigenlijk.

Zonder dat het de bedoeling was, leerde ik over het leven...

loyaliteit en integriteit.

Wat het betekent om een goed mens te zijn.

Daarom besloot ik Franse literatuur te studeren. Dichter te worden.

En toen vertelde een vriend me dat Schultz de hele tijd met mijn vriendin sliep.

Wat heb je gedaan?

Ik...

Ik reageerde het af op de vriend die het me verteld had.

Ik sloeg hem bewusteloos.

Omdat hij je de waarheid vertelde?

Ja, omdat hij me de waarheid vertelde.

Had je het liever niet geweten?

De waarheid?

Beste Elli, ik wil je graag uitnodigen...

om me dit weekend te vergezellen naar de opera.

De operette van Franz Lehar Giuditta speelt...

en leunt dicht aan bij de Italiaanse stijl.

Laat me weten als dit voorstel je interesseert.

Je gezelschap zou harte welkom zijn.

Met vriendelijke groet, Helmut.

Dus jij houdt van opera?

Ik vind het geweldig.

Probeer je mij mee uit te vragen?

Ja.

Ik wil dat je...

me hier vrijdag ophaalt.

Stipt om 19:00.

Dat was prachtig.

Ik vind het echt één van de beste opera's van Franz Lehar.

Waar gaan we heen? - Het is gewoon hier beneden.

Technisch is het een operette, maar eigenlijk...

Vooral die aria vond ik leuk. Hoe heette het ook alweer?

De vurige kus van mijn lippen. - Ja, die. Die was leuk.

Jenny Lind had het beter gedaan als ze nog had geleefd.

Wie is Jenny Lind?

Ze was een van de meest gerenommeerde sopranen van de 19e eeuw...

en een favoriet van Felix Mendelssohn.

Voor haar schreef hij enkele van zijn beste aria's.

Wie is Felix Mendelssohn?

Een grapje. Ik weet wie Mendelssohn was.

Dat is goed om te weten, want we mogen niet...

meer naar hem luisteren omdat hij Jood was.

Hoe dan ook...

weet jij waar hij geboren is?

Lehar? - Mendelssohn.

Nee. - Hier.

In Hamburg? - Nee, hier.

Dit is waar we heengaan.

Weet je wie de opdracht gaf voor die gedenksteen?

Dat zul jij me ongetwijfeld vertellen.

Niemand minder dan Jenny Lind.

De meest bekende sopraan van de 19e eeuw.

Ja, meer dan twintig jaar na zijn dood... - Houd op met praten.

Je kunt me beter naar huis brengen.

Het begint te regenen.

Hallo? - Ze citeren van verboden auteurs.

Ze citeren Thomas Mann. Daarna Schiller. Hij heeft zelfs een...

Waar is het? Ik heb het.

Dus kreeg de Engelse soldaat nooit het gevoel...

dat hij door zijn eigen landgenoten was misleid...

zoals de Duitse soldaat die alles wat uit deze bron kwam...

verwierp als oplichting en bedrog.

Weet je waar dat vandaan komt? - Nee.

Mijn Kampf.

Ach, natuurlijk.

Hij laveert tussen Schiller, Mann, de Führer.

Hij werpt er zelfs wat Shakespeare tussen om volledig te zijn.

Het is behoorlijk briljant.

Dus een intellectueel, een universiteitsprofessor of zo.

Of iemand die toegang heeft tot verboden literatuur.

Zij hebben een archief.

Waar zijn kopieën van verboden boeken? - Berlijn.

En in deze regio? Het stadhuis of zo? - Ik ga dat maandag bekijken.

Denk jij dat ze proberen... - Goed, doe het.

Het is de plaag van de tijd, als gekken de blinden leiden.

Oké...

Excuseer, ik ben...

Ja...

We hebben een update nodig over het baggeren van de rivier...

Hendrik Mohns?

Blijkbaar archiveren jullie hier verboden boeken.

Ja, dat doen we. - Laat het mij zien.

Meneer, kan ik u helpen?

Kijk wat ik gevonden heb.

Wie nog meer heeft sleutels van deze kamer?

Dat is niet wat je net zei.

Wat ik bedoelde was dat ik niet de enige ben die daarheen gaat.

Naar de archieven.

Wie gaat daar naar binnen?

In de archieven?

Waar ze de verboden boeken bewaren. En dit.

Je bent dood.

Rustig.

Hij werkt voor iemand. Hij zal ons vertellen wie.

Zij-aanzicht.

Kijk nu naar mij.

Hij is koppig.

Ga je gang.

Het spijt me.

Voor wie is het boek bedoeld?

Voor mezelf.

Je houdt van Shakespeare?

Sta op.

Sta op, zei ik.

Waarom zou jij nu alle schuld op je nemen? Jij bent gewoon het hulpje.

Wie schrijft dit?

Ik.

Inderdaad het snode plan van de Führer om de Sovjet-Unie aan te vallen...

in strijd met alle afspraken en ondanks het niet-aanvalsverdrag.

Jij hebt dit geschreven?

Hier. Lees voor. Ik wil je het horen lezen...

als je kunt.

Net zo tendentieus en illusoir is de Hitler-propagandacampagne...

Luider.

..maar Hitler en zijn handlangers weten...

dat ze jullie van je vrije wil moeten beroven om onderdanige...

ruggengraatloze wezens van jullie te maken.

Want Hitler weet dat we hem beginnen te doorzien.

De onderdrukker van vrije naties, de moordenaar van miljoenen.

Ze vonden dit bij zijn grootmoeder, waar hij woonde.

Het is een half afgemaakt pamflet.

Wat? - Hij is gearresteerd.

Ik wist dat dit zou gebeuren.

Ik heb een neef in Bazel. We kunnen naar Zwitserland gaan.

En wat dan? Als we vluchten wat gaan ze dan onze ouders aandoen?

En de anderen?

Wat doen ze met Helmuth?

Hij zal hen te slim af zijn.

Je kent Helmuth.

Hij zal zijn belofte houden.

Wat vertel ik mijn ouders?

We liegen. Vertel hen niets.

Het komt goed.

We pakten je hard aan. Dat hoeft niet meer, hé?

Akkoord.

We praten morgen.

Probeer wat te rusten.

Sta op.

Alsjeblieft Vader, geef mij kracht...

De Führer wil vrede...

Een stukje Polen. Een stukje Tsjecho-Slowakije. Een stukje Frankrijk.

Nee?

Een vriend van mij lijdt aan schizofrenie.

Heeft wanen dat hij een van beide is...

Adolf Hitler of Winston Churchill.

Hij is zijn eigen ergste vijand.

Ja.

Mijn collega's denken dat je hulp had bij het uitdelen van die folders.

Is dat zo?

Er is niemand anders.

Ik ben niet zeker of er anderen waren.

Er zijn altijd anderen.

Waarom hou je niet op voor vandaag. En laat mij hem bewerken.

Je werkt op jouw manier, ik op de mijne.

We zullen zien wie er wint. - Echt, laten we even wachten.

Het zal vlug gaan. - Ik zei wacht even.

Prima.

Ik wil dat je iets voor mij doet.

Waarom?

Waarom?

Omdat ze mijn vriend hebben opgepakt.

Salomon. Salomon Schwarz.

Vanwege een Jood?

Ja en voor de waarheid.

De waarheid.

Leg mij dan deze waarheid uit...

Hoe kan één mens heel Hamburg in één nacht bestrijken?

Hoe post ik deze in Hammerbrook, in Altona en in Eilbeck...

allemaal in één nacht.

Hoe doe ik dat?

Ik kan toch niet op twee plaatsen tegelijk zijn?

Ik weet dat iemand je heeft geholpen.

Wie waren zij?

Niemand.

Er is geen... - Nee...

De waarheid.

De waarheid?

Als we Hitler niet tegenhouden, zal hij Duitsland vernietigen.

Niemand is veilig.

Niet jij. Niet jouw familie...

Niemand.

Wie was er bij je?

Niemand.

Wie was er bij je?

Niemand.

Wie was er bij je?

Niemand.

Je moeder, je stiefvader. Wij hebben hen ontmoet...

Hij is een goed partijlid en je moeder steunt.

Ik betwijfel of ze hierbij betrokken is...

maar dat weet je nooit.

Misschien moet ik haar weer oppakken, voor de zekerheid.

Nog steeds niemand?

Ze weet niets.

Ik zou haar niet hebben verdacht maar toen vonden we dit in haar spullen.

Hou je van opera?

Het is op jouw typemachine getypt.

Met jouw handtekening.

Ze weet niets.

Je hebt waarschijnlijk gelijk...

maar Julius komt er wel achter. Dat verzeker ik je.

Je hoeft mij niet te vertellen wie je heeft geholpen.

Schrijf gewoon hun namen op.

Het is in orde.

Het hoeft niet perfect te zijn.

Het is moordend, nietwaar?

Zo toegewijd aan een zaak en dan beseffen dat je kwetst van wie je het meest houdt.

Je had gelijk.

Niemand is veilig.

Dat wist je...

en toch deed je het.

Stuur het meisje naar huis.

Waar kijk je naar?

Wat is daarmee gebeurd? - Raak hem niet aan.

We kregen een brief van Gerhard.

Is hij in orde? - Het gaat goed met hem.

Hij zegt wellicht tegen de zomer thuis te zijn...

en dat zeggen de kranten ook.

In Rusland gaat het goed.

Karel en Rudi?

Niet goed.

Ga recht zitten.

Zet hem recht.

Morgen in de rechtszaal, draag je een pak en een das.

Je haar naar achteren gekamd, er fatsoenlijk uitzien. En...

je zult dit lezen.

Hardop. Laat het ons horen.

Ik, Helmuth Hübener betuig de diepste spijt...

voor mijn kwaadwillige daden van verraad...

Het zal overtuigender moeten als je clementie wilt...

van rechter, Karl Engert.

Een geheimpje.

Ik had een leuk gesprek met de rechter.

Hij wil niet dat dit tot het ergste komt net zomin als ik, je advocaat.

We hebben het over je leven.

Dit is verraad.

Je bent amper zeventien.

Karl Schnibbe daarentegen is achttien. Een volwassene.

Hij is een bekend onruststoker...

viel leiders van de Hitlerjugend aan en wat nog niet allemaal.

Lees die verklaring in de rechtbank. Leg er je ziel in.

Spaar je vel en laat Karl-Heinz nemen wat er gaat komen.

Zullen we het nu nog eens proberen?

Vanaf het begin.

Allemaal opstaan.

De geachte hoofdrechter Karl Engert...

Voorzitter van het Volksgerechtshof...

vertegenwoordigt onze Führer, Adolf Hitler...

in de zaak tegen Helmuth Hübener... Karl-Heinz Schnibbe en Rudolf Wobbe.

De beschuldigingen die de rechtbank werden voorgelegd zijn...

voorbereiding tot hoogverraad, de vijand helpen en bijstaan in oorlogstijd...

luisteren naar illegale buitenlandse uitzendingen...

en publicatie en distributie van opruiend materiaal.

De beschuldigden staan nu voor u, vandaag, de elfde augustus 1942.

Ga zitten.

Die pamfletten zijn geschreven en verspreid door de verdachten...

op een uit hun kerk gestolen typemachine, de...

Mormonen. Dat is interessant.

Zo religieus en hier toch beschuldigd van hoogverraad.

Dat vind ik ironisch.

Goed.

Mijn bedoeling is om te bepalen wie deze groep feitelijk heeft aangezet...

en of de leider niet de volwassene van de groep was, mr Schnibbe.

We vragen nu in de getuigenbank, Crimineel secretaris, Erwin Mussener...

van de geheime Staatspolitie, Hamburg.

Hoeveel van die folders zijn er verspreid?

We hebben negenentwintig verschillende folders gevonden en ingeleverd...

Meerdere kopijen van een aantal ervan.

We weten niet precies hoeveel andere nog niet ontdekt zijn.

Je denkt dat het er meer waren? - Ja.

Een getal?

Wij weten het niet. Mogelijk nog veel meer.

De inhoud van de folders was buitengewoon goed geschreven. Zeer overtuigend.

We hadden geen zestienjarige verwacht. - Overtuigend?

Bedoel je dat de woorden van een 16-jarige het Duitse volk zouden kunnen beïnvloeden?

Ik bedoel dat ze goed geschreven waren.

Ik zocht naar een universiteitsprofessor, een ouder iemand.

Maar we hebben hier een oudere, meneer Schnibbe. Karl-Heinz.

Karl-Heinz Schnibbe was niet de auteur van de folders.

We vonden de typemachine die werd gebruikt door...

Is het niet plausibel dat de jongen beïnvloed is...

of overgehaald door zijn oudere vriend, mr Schnibbe, de onruststoker?

Is dat niet mogelijk?

Commissaris?

Ik weet het niet. - Pardon?

Ik weet het niet. - Hoezo?

Ik vroeg of het mogelijk was... - Natuurlijk is het mogelijk.

Dat zal alles zijn.

Edelachtbare, mijn cliënt heeft een schriftelijke bekentenis voorbereid...

waaruit heel duidelijk blijkt dat hij werd gepest in deze verzetsgroep...

door zijn oudere vriend, mr Schnibbe.

Breng hem naar voren.

Ik, Helmuth Hübener...

betuig mijn diepste spijt.

Ik betuig mijn diepste spijt dat Duitsland een gek heeft gevolgd...

in een oorlog die het niet kan winnen.

Nee. Dit is een rechtbank. De verdachte mag vrijuit spreken.

Dat is nogal een uitspraak. Geloof je echt dat Duitsland deze oorlog zal verliezen?

Absoluut.

En u?

En toch, is het pas een jaar geleden dat je schreef...

Nooit eerder is Duitsland zo'n thuisland voor ons geweest als nu...

in dit gouden tijdperk...

de dageraad van het Nationaal-Socialistische millennium.

Hoe zijn we op dit grote moment in de geschiedenis gekomen?

Op de ruggen van de overwonnenen. Zo zijn we hier terechtgekomen.

De macht van dit Reich loopt vast in het bloed van onschuldigen.

In Polen, in Frankrijk.

De toekomst van Duitsland sterft op de steppen van Rusland...

opdat Hitler zijn levensruimte kan hebben.

Juist, de geallieerden liggen wakker van onze levensruimte nietwaar?

Nooit gehoord van het Brits Imperialisme of van het Amerikaanse Manifest Destiny?

Het zijn hypocrieten.

Het is precies hetzelfde expansionisme dat onze Führer heeft bereikt.

Wat dacht je, jongen?

Dat je met een pamflet het Reich zou omverwerpen?

Ik dacht...

dat ik de waarheid moest schrijven...

en daarmee het Reich zou omverwerpen.

Het Reich is niet bang voor uw papiertjes. - Waarom zijn we dan hier?

Het is zo gemakkelijk om de overwinnaar te beschuldigen.

Daarom zei Aristoteles dat in tijden van oorlog...

de waarheid als eerste verdwijnt. Je bedoelt Aeschylus.

In oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer.

Hij had gelijk.

Hitler zegt om het even wat om de waarheid te verdoezelen.

Zijn honger naar macht heeft miljoenen levens gekost.

Elke Duitser weet dat we deze oorlog winnen. - Je weet wat Goebbels voorkauwt.

Is eis respect in mijn rechtbank.

Jouw rechtbank of Hitlers? - De volksrechtbank.

Het volk verdient de waarheid. Hij zal nergens voor terugdeinzen.

Waarheid is loyaliteit aan de Führer. - Hij zal Duitsland vernietigen...

en de misdaden die hij begon, beëindigen.

Sla niet in zijn gezicht.

Laat hem verantwoording afleggen. Een meedogenloze massamoordenaar.

Deze rechtbank is met reces. De veroordeling zal volgen.

Allemaal opstaan.

In de zaak tegen Helmuth Hübener...

Karl-Heinz Schnibbe en Rudolf Wobbe...

verklaart de rechtbank hen alle drie schuldig aan hoogverraad...

en aan helpen en bijstaan van de vijand in oorlogstijd.

Rudolf Wobbe...

u wordt hierbij veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf.

Karl-Heinz Schnibbe...

u wordt hierbij veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf.

Helmuth Hübener.

Voor uw misdaden tegen het Reich...

is het vonnis de doodstraf door onthoofding.

Nog laatste woorden van de beklaagden?

Ja.

Ik ben helemaal niet schuldig aan een misdaad.

Ik zal sterven, zonder iets verkeerds te hebben gedaan.

Maar jouw tijd zal komen.

De rechter zal worden berecht en de waarheid zal zegevieren.

Rudolf Wobbe. Karl Heinz Schnibbe.

Meekomen.

Jij blijft.

Eén moment. Alsjeblieft.

Op een dag...

zal dit eindigen.

Jullie zullen leven...

en een beter leven te hebben...

in een beter Duitsland.

We hebben gedaan wat we konden.

Vergeet mij niet.

Dit moet je weten.

Dit werd ingediend voor jou.

Genade?

Het werd geweigerd.

Bedankt.

Wil jij dit voor mij bezorgen?

Alsjeblieft?

Moeder...

als je dit leest, zal ik er niet meer zijn.

Ik ben niet bang om te sterven.

De Vader in de hemel weet dat ik niets verkeerd deed.

Hij zal de juiste rechter in deze zaak zijn.

Mijn diepste spijt is de pijn die ik heb gebracht aan degenen van wie ik houd.

Ik bid dat God hen zal beschermen en naar huis zal brengen.

Denk alsjeblieft liefdevol aan mij terug.

En weet dat ik van jullie hou...

en dat we elkaar zullen weerzien...

in een betere wereld.

Op 12 februari 1943 werd Salomon Schwarz naar Auschwitz getransporteerd...

waar hij het lot van miljoenen anderen in de holocaust onderging.

Rudi Wobbe bracht de rest van de oorlog door in werkkampen in Duitsland en Polen.

Op 2 juni 1945 keerde hij terug naar Hamburg bij zijn familie.

Karl-Heinz Schnibbe werd twee weken voor het einde van de oorlog...

uit de gevangenis gehaald en in het Duitse leger gedwongen.

Hij werd gevangen genomen en bracht vier jaar door als krijgsgevangene in Rusland.

Karl en Rudi bleven hun leven lang vrienden.

Helmuth Hübener is de jongste verzetsstrijder in het Nazi-Duitsland...

die de doodstraf kreeg om voor verzet tegen Hitler.

Hij was zeventien.

Soms is de waarheid spreken de grootste daad van rebellie.

Alexei Navalny.

Ondertiteling: pvdc