Original subtitles

Ο κόσμος είναι πολύ διαφορετικός από την εποχή που ήμουν μικρή.

Τότε πίστευα ότι ο δρόμος όπου μεγάλωσα ήταν ολόκληρος ο κόσμος.

Πίστευα ότι υπήρχαν μόνο τρία συγκροτήματα και ένας τραγουδιστής.

Οι Duran Duran, οι Wham, οι Mezzoforte κι ο Μάικλ Τζάκσον.

Παρακαλούσα τον Θεό να αποκαλυφθεί ότι ο Μάικλ Τζάκσον ήταν θείος μου.

Η φήμη θα γινόταν γνωστή κι ο Μάικλ θα ερχόταν από την Αμερική

για να βρει τη Χρεντ, την ανιψιά του από την Ισλανδία, που τον λάτρευε.

Θα κάναμε βόλτες καθώς θα ερχόμασταν πιο κοντά.

Πρέπει να με δικαιολογήσετε.

Ήταν η εποχή του βινυλίου και των κασετών.

Δεν υπήρχαν υπολογιστές.

Ούτε τηλεόραση τον Ιούλιο και τις Πέμπτες.

Τα χρόνια πέρασαν, κι εγώ μεγάλωσα.

Ταξίδεψα στον κόσμο, πήρα τα πτυχία μου και βρήκα μόνιμη θέση στον ΟΗΕ.

Είχα τη δύναμη να κάνω τα πάντα.

Και μετά κατέρρευσα.

Έπεσα σε τοίχο.

Κοίταξε τον εαυτό σου. Κοίταξε γύρω μας.

Δυστυχισμένοι άνθρωποι. Δεν υπάρχει πλέον επαφή με το μυαλό και το σώμα.

Πολλοί άνθρωποι πλέον σκέφτονται χωρίς να αισθάνονται.

Οπότε κάπου έχει γίνει μεγάλο λάθος.

Στα 27 πήγα στο Κόσοβο και ασχολήθηκα με τα γυναικεία δικαιώματα

στην προσπάθεια του ΟΗΕ

να επαναφέρει μια χώρα που είχε ζήσει την κτηνωδία του πολέμου.

Έδωσα όλο μου το είναι.

Το πρόβλημα ήταν ότι δεν γνώριζα τα όριά μου.

Δεν ήξερα πώς να διαχειριστώ το τραύμα και τη θλίψη που υπήρχαν γύρω μου.

Απομάκρυνα αυτά τα συναισθήματα, πίεζα τον εαυτό μου να κάνω το καλύτερο.

Αν μου λέγατε τότε ότι ζούσα με γνώμονα τη σκέψη μου και όχι τα συναισθήματά μου,

δεν θα καταλάβαινα για τι πράγμα μιλάτε.

Και για να είμαι ειλικρινής, δεν θα άκουγα.

Έφτασα σε ένα σημείο που ήμουν τόσο αποσυνδεδεμένη από τον εαυτό μου

που αναγκάστηκα να σκεφτώ εκ νέου.

Ταξιδεύοντας από το Κόσοβο στο Καζακστάν, ένιωσα έντονο πόνο κι άρχισα να αιμορραγώ.

Δεν έδωσα μεγάλη σημασία, απλώς πήρα παυσίπονα και πήγα στη δουλειά.

Μόλις είχα αποβάλει.

Και ούτε καν το συνειδητοποίησα.

Έπρεπε να το θεωρήσω προειδοποίηση.

Αλλά με πίεζα κι άλλο στη δουλειά.

Λίγο μετά, μου δόθηκε η μοναδική ευκαιρία να έχω μόνιμη θέση στον ΟΗΕ.

Το όνειρό μου είχε πραγματοποιηθεί.

Θα έπρεπε να νιώθω ότι βρίσκομαι στην κορυφή του κόσμου.

Αλλά δεν ήταν έτσι.

Ένιωθα σαν ζόμπι, έβλεπα τη ζωή μου από έξω.

Έχοντας δουλέψει με ανθρώπους που είχαν ζήσει πόλεμο,

ένιωθα ότι το σύστημα του ΟΗΕ είχε γίνει πολύ διοικητικό

και απείχε από τους ανθρώπους που προοριζόταν να ενισχύσει.

Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα.

Εμείς παραμένουμε προσκολλημένοι σε παλιές πρακτικές.

Στη δουλειά ονειρευόμουν πώς θα ζούσα διαφορετικά όταν θα έβγαινα στη σύνταξη.

Και ήμουν μόλις 29 ετών.

Όπως πολύς κόσμος σήμερα, κατέληξα να πάσχω από εργασιακή εξουθένωση.

Ένιωθα ότι δεν μπορούσα να αναπνεύσω άλλο.

Παραιτήθηκα,

νιώθοντας τρομοκρατημένη για το τι θα επακολουθούσε.

Αλλά όσα ήρθαν δεν ήταν κι άσχημα.

Συνεργάστηκα με τη φίλη μου την Κριστίν. Είναι σκηνοθέτης

που είχε τελειώσει μια μελέτη για το πώς αντεπεξέρχονται τα παιδιά σε απαιτήσεις.

Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας με μια σημαντική ερώτηση.

Ζούμε στο κεφάλι μας και όχι με τα συναισθήματά μας;

Κι αν ναι, πώς επηρεάζει αυτό τις ζωές μας;

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ, ΒΟΣΤΩΝΗ

Στον ναό της σύγχρονης γνώσης, στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ,

ξεκινήσαμε να ψάχνουμε απαντήσεις.

Είμαστε πολύπλοκα όντα. Έχουμε σώμα, μυαλό και πνεύμα.

Υπό μεγάλη πίεση επικεντρωνόμαστε στη λογική και κατεβάζουμε τους διακόπτες.

Όσο δεν βλέπουμε μέσα μας, καταργούμε τις ανώτερες ικανότητές μας

και δεν αφήνουμε τη διαίσθησή μας να ρέει.

Πιστεύω ότι στο ανώτατο επίπεδο όλες οι αποφάσεις είναι ενστικτώδεις.

Αλλιώς θα τις περνούσαμε σε υπολογιστές και θα είχαμε απαντήσεις.

Τα τελευταία 20 με 25 χρόνια της ζωής μου,

έχουμε δει την επικράτηση της ορθολογιστικής σκέψης

στα ακαδημαϊκά ιδρύματα, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης,

κάτι που εμποδίζει την ικανότητα ανάπτυξης της διαίσθησης.

Για πρώτη φορά συνειδητοποιούμε ότι τα προβλήματα δεν βελτιώνονται.

Πρέπει να σταματήσουμε και να τα προσεγγίσουμε με άλλη οπτική.

Μία από τις προκλήσεις στις επιχειρήσεις μας

ήταν ότι η απόλυτα ορθολογική θεώρηση

και η επικέντρωση στις βραχυπρόθεσμες μετρήσεις

και στα αναλυτικά εργαλεία

είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί η δημιουργικότητα από τις εταιρίες μας.

Σπαταλούνται εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.

Δεν ισχύει ότι όσο περισσότερο δουλεύουμε τόσο περισσότερο έργο παράγουμε.

Έχω μαθητές που λένε, "Δουλεύω 100 ώρες τη βδομάδα".

Δεν αντέχεται κάτι τέτοιο.

Χανόμαστε στους αριθμούς, χανόμαστε στη λογική.

Δεν υπάρχει η δυνατότητα να σταματήσουμε.

Πίστευα ότι ήταν προτέρημα να δουλεύω 100 ώρες.

Η εργασιακή εξουθένωση με έκανε να αναθεωρήσω.

Πανικοβάλλομαι όταν ο Μπιλ λέει ότι πρέπει να αφήνουμε τη διαίσθησή μας να ρέει,

γιατί οι σπουδές μου μού έμαθαν να μη στηρίζομαι στη διαίσθησή μου.

Συνάντησα μια άλλη καθηγήτρια που συνδυάζει οικονομικά και ψυχολογία,

για να κατανοήσω καλύτερα πώς αποφασίζουμε με βάση τη διαίσθησή μας.

Είναι αξιόπιστη η διαίσθηση;

Ένας τρόπος ορισμού της αξιοπιστίας ίσως είναι να πούμε πόσο ακριβής...

ΙΡΙΣ ΜΠΟΝΕ, ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ ΚΕΝΕΝΤΙ

είναι η διαίσθηση όταν καθοδηγεί την κρίση και τις αποφάσεις μου.

Υπό αυτό το πρίσμα, μπορώ να πω ότι δεν είναι πολύ αξιόπιστη.

Όταν σε βλέπω,

το ένστικτο ή η διαίσθησή μου

ίσως με οδηγήσει να σε κρίνω με βάση όσα βλέπω.

Αν είσαι γυναίκα,

τότε ίσως ανακαλέσω κάποια στερεότυπα που έχω για τις γυναίκες.

’ρα πιστεύω ό,τι βλέπω.

Ό,τι βλέπω επηρεάζει τη διαίσθηση.

Αν δεν βλέπω γυναίκες σε ηγετικές θέσεις, θεωρώ ότι δεν κάνουν για ηγέτες.

Αν δεν βλέπω άντρες σε θέσεις νοσοκόμων ή νηπιαγωγών,

θεωρώ ότι δεν είναι για άντρες.

Η μεροληψία μας μπορεί να είναι επικίνδυνη για τις αποφάσεις και την κρίση μας.

Η διαίσθηση, όμως, δεν είναι κάτι παραπάνω;

ΛΟΝΔΙΝΟ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Ένα βιβλίο λέει ότι κολλήσαμε στη λογική και αφήσαμε την εγκεφαλική σκέψη.

Συναντήσαμε τον συγγραφέα.

Ποιοι κίνδυνοι σοβούν σε έναν πολιτισμό που κυριαρχείται

από το αριστερό ημισφαίριο και πώς επηρεάζεται ο Δυτικός πολιτισμός;

Νομίζω ότι μπορούμε πιθανώς να αναγνωρίσουμε...

IAN ΜΑΚΓΚΙΛΚΡΑΪΣΤ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ/ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

πτυχές του αριστερού ημισφαιρίου στον κόσμο γύρω μας.

Ο κόσμος αποτελείται από κομμάτια και δεν ξέρουμε πώς συνάδουν.

Ο τρόπος κατανόησης που μας επέτρεπε να δούμε

τη σημασία των πραγμάτων έχει χαθεί,

η σοφία αντικαταστάθηκε από τη γνώση και αυτή από την πληροφορία,

από κομμάτια δεδομένων.

Για λόγους εξέλιξης πρέπει να μπορούμε να δούμε τον κόσμο με δύο τρόπους.

Πρέπει να μπορούμε να καταλαβαίνουμε τον κόσμο συνολικά

και ταυτόχρονα να τον χειριζόμαστε.

Χρειαζόμαστε και τη στενή, στοχοπροσηλωμένη προσέγγιση

και την ευρεία, αυτήν της αέναης εγρήγορσης.

Και αυτές είναι οι διαφορές μεταξύ του αριστερού και του δεξιού ημισφαιρίου.

Το θέμα είναι ότι με τον καιρό πιστεύω

ότι η στοχοπροσηλωμένη προσοχή που δεν αντιλαμβάνεται όλη την εικόνα

ισχυροποιήθηκε και πιστέψαμε ότι είναι ο μόνος τρόπος να βλέπουμε τον κόσμο.

Στην πραγματικότητα είναι πιο εύκολη η αποκατάσταση των βλαβών

ενός εγκεφαλικού στο αριστερό ημισφαίριο απ'ό,τι στο δεξί.

Σε θαλάμους όπου νοσηλεύονται ασθενείς με εγκεφαλικό στο δεξί ημισφαίριο,

όταν τους ρωτάς,

"Πώς αισθάνεσαι; Έχεις πρόβλημα να κουνήσεις το αριστερό σου χέρι;"

"Όχι". "Μπορείς να το κουνήσεις να σε δω;"

"Ορίστε". Και λες, "Δεν κουνήθηκε κάτι".

Το φέρνεις μπροστά τους και σου λένε, "Ποιο, αυτό;

Δεν ανήκει σε εμένα. Είναι του διπλανού".

Έχοντας πρόβλημα με το δεξί ημισφαίριο,

εφόσον λειτουργεί το αριστερό, δεν αντιλαμβάνονται την ανεπάρκειά τους.

Όσοι παθαίνουν εγκεφαλικό στο αριστερό ημισφαίριο

και λειτουργεί το δεξί νιώθουν καταρρακωμένοι από την αναπηρία τους.

Πώς επηρεάζει η διαίσθηση τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τον εγκέφαλό μας;

Η διαίσθηση επιτρέπει στο σύνολο του εγκεφάλου να ρέει.

Σκεφτόμαστε με τη λογική πλευρά ως άνθρωποι του αριστερού ημισφαιρίου.

Όμως, η διαίσθηση χτίζεται με βάση την εμπειρία

ολόκληρης της ζωής και μεγαλώνει με τον χρόνο.

Αφορά μεν τη δεξιά πλευρά, αλλά αφήνει

τη δημιουργική πλευρά του εγκεφάλου να ρέει για να έχουμε δημιουργική ματιά

προς τον κόσμο και τις καταστάσεις,

και για να μπορούμε να παίρνουμε σχετικά ετερόκλιτες σκέψεις

και να τις συνδυάζουμε σε ένα είδος ενωτικού συνόλου.

Πιστεύω ότι από κει προέρχονται οι σπουδαίες ιδέες και αποφάσεις.

Οι σημερινές προκλήσεις,

η φτώχεια, ο υπερπληθυσμός, το περιβάλλον,

η ενέργεια και το περιβάλλον, η μόρφωση,

ο πόλεμος,

η παγκόσμια υγεία,

είναι προβλήματα δυσεπίλυτα που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό. Γιατί;

Γιατί δεν έχουμε συνδυάσει ιδέες από διαφορετικούς κλάδους.

Το πρόβλημα δεν λύνεται

με τον ίδιο ανεπιτυχή τρόπο συνέχεια, επαναλαμβάνεται.

Αν προσπαθείς να εξαλείψεις τον πόλεμο

με τον ίδιο τρόπο που προσπαθείς 200 χρόνια τώρα, οι πόλεμοι θα συνεχίσουν.

Ζητάω από τους ανθρώπους να βγουν στη φύση,

για να διαπιστώσουν αν μπορούν να μείνουν εκεί πέντε λεπτά,

να βιώσουν τη φύση με όλες τους τις αισθήσεις χωρίς να σκέφτονται.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται.

Πώς ψάχνουμε τα πράγματα εκτός του εαυτού μας;

Είναι εδώ, εκεί;

ΜΑΡΤΙ ΣΠΙΓΚΕΛΜΑΝ, ΣΑΜΑΝΟΣ

Να κάνω αυτό...

Επίγνωση για τον κόσμο εδώ και τώρα και τίποτα παραπάνω.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι γενικά δεν έχουν επαφή με τη διαίσθηση.

Δεν έχουν επαφή με το πώς ξέρουμε τα πράγματα που ξέρουμε.

Η επίγνωσή μας έχει μετακινηθεί από τον κόσμο που μας περιβάλει

στον κόσμο που έχουμε πλάσει.

Τον κόσμο των κανόνων, των συγκεκριμένων χαρτών.

Τον κόσμο των στρατηγικών, των ορόσημων, των προθεσμιών και των άκρων,

και ξεχάσαμε πώς να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο που μας περιβάλλει,

τις αισθητήριες πληροφορίες και πολλές άλλες διαστάσεις της ζωής.

Σκεφτείτε τον όμορφο μέσο εγκέφαλό μας του 1,5 κιλού.

Το 98% του εγκεφάλου μας δεν χρησιμοποιεί γλώσσα,

λογική, πεποιθήσεις ή στρατηγική.

Τα δημιουργεί όλα αυτά για εμάς, αλλά δεν τα χρησιμοποιεί.

Το υπόλοιπο 2%

δέχεται ό,τι δημιουργεί το 98%

και λαμβάνει δράση στον κόσμο,

πάει για ψώνια, στη δουλειά, στο σπίτι κλπ.

Αυτό ονομάζουν οι νευροεπιστήμονες σχεσιακό νου, είναι σε σχέση,

δημιουργεί σχέση ανάμεσα στα στοιχεία δεδομένων.

Ο γραμμικός νους είναι το 2% που απομένει.

Το 2% του 1,5 κιλού είναι 30 γραμμάρια,

που είναι μόλις δύο κουταλάκια εγκεφαλικού ιστού.

Το λέω αυτό στους μαθητές μου, για να σκεφτούν

ότι είναι ξύπνια μόλις δυο κουταλάκια του εγκεφάλου τους.

Τι γίνεται με το υπόλοιπο;

Πώς ακούει λοιπόν κάποιος τη διαίσθησή του;

Ξεκινάμε με ελάχιστες, μικρές ασκήσεις

που κάνουμε από την πόρτα μέχρι το αμάξι μας,

κυριολεκτικά.

Μπορούμε να τις κάνουμε στα φανάρια, στο σούπερ μάρκετ.

Πρέπει.

Ελάχιστες, μικρές ασκήσεις που μας μαθαίνουν πώς να έχουμε επίγνωση

της αισθητήριας νοημοσύνης, πώς να αισθανόμαστε τον κόσμο.

Οι Πολυνήσιοι χαρτογράφησαν σχεδόν όλον τον Ειρηνικό χωρίς εργαλεία,

επειδή άκουγαν τον ωκεανό.

Ήταν πλήρως συνδεδεμένοι μέσω των αισθήσεών τους,

και μετέδωσαν αυτή τη γνώση

σε τουλάχιστον οχτώ γενιές χωρίς να ξεχαστεί κάτι.

Πρέπει να έχεις επίγνωση του κόσμου γύρω σου.

Δεν γίνεται να συνεχίσουμε έτσι.

Όταν η Μάρτι μού είπε για τους αρχαίους Πολυνήσιους πλοηγούς

που είχαν αυτή την εκτενή ικανότητα που έχουμε χάσει,

σχεδόν δεν το πίστευα.

Όμως, όσο μάθαινα γι'αυτούς τόσο μου κινούσαν το ενδιαφέρον.

Ήθελα να μάθω τι σκέφτονται σήμερα οι επιστήμονες.

Ο Ένρικ Σάλα ασχολείται με τη θαλάσσια οικολογία.

Παραιτήθηκε από το πανεπιστήμιο για να εξερευνήσει τους ωκεανούς.

Εξερευνώ ωκεανούς.

Περνάω χρόνο σε μέρη για τα οποία ξέρουμε πολύ λίγα πράγματα.

Στα πιο απομακρυσμένα μέρη του ωκεανού.

Χωρίς ανθρώπους.

ΔΡ ΕΝΡΙΚ ΣΑΛΑ, ΕΞΕΡΕΥΝΗΤΗΣ

Χωρίς αλιεία.

Σε μέρη που μοιάζουν με μηχανές χρόνου που οδηγούν πέντε αιώνες πίσω.

Αν ξέραμε τι θα βρίσκαμε, δεν θα πηγαίναμε.

Η εμπειρία αυτή,

ο χρόνος που πέρασα

μελετώντας και παρατηρώντας

το παρθένο οικοσύστημα, τον ωκεανό του παρελθόντος...

με βοήθησε να αναπτύξω τη διαίσθησή μου και να καταλάβω

τι δεν πάει καλά με τον ωκεανό στις μέρες μας και επίσης

πώς να το αναστρέψουμε.

Με συναρπάζει το παράδειγμα των Πολυνήσιων πλοηγών.

Αυτοί οι άνθρωποι,

σε μικρά κανό,

ταξίδευαν εκατοντάδες μίλια σε αχαρτογράφητους ωκεανούς

χωρίς να ξέρουν πού πηγαίνουν.

Είχαν αξιοθαύμαστη γνώση για το σύστημα.

Γνώριζαν τα κύματα, τα ρεύματα, τα σύννεφα, τους ανέμους, τα αστέρια.

Διάβαζαν την κατάσταση της θάλασσας.

Γνώριζαν αν υπήρχε νησί από την αντανάκλασή του σε κάποιο σύννεφο.

Διαισθάνονταν λοιπόν αν υπήρχε γη

εκεί όπου πήγαιναν.

Οι Πολυνήσιοι συνέλεξαν τεράστια γνώση ανά τις γενιές,

η οποία έγινε μέρος του συλλογικού ασυνείδητου.

Και αυτό συνέβη πριν από πολλούς αιώνες.

Δεν είχαν τεχνολογία πλοήγησης, ούτε υπολογιστές,

είχαν χάρτες από ξυλάκια.

Και αν βάλουμε κάποιον από την κεντρική Ευρώπη

σε ένα από αυτά τα κανό,

στον Ειρηνικό Ωκεανό,

δεν θα αντέξει για πολύ.

Μπορούσαν να τα καταφέρουν

γιατί περνούσαν πολύ χρόνο εξερευνώντας τον ωκεανό από πρώτο χέρι.

Τώρα,

έχουμε εξερευνήσει λιγότερο από το 5% του ωκεανού.

Αυτό καθιστά την αρχαία γνώση εξωπραγματική.

Οι εγκέφαλοί μας εξελίσσονται με βάση τα συναισθήματα,

τις σκέψεις και τις εμπειρίες μας.

Αυτό επηρεάζει τον τρόπο που αναπτύσσουμε γνώση.

Όμως, σήμερα βομβαρδιζόμαστε από πληροφορίες και περισπασμούς.

Πώς μπορεί η διαίσθηση να μας βοηθήσει να νιώσουμε τον κόσμο σοφότερα;

Η διαίσθηση δεν είναι απλώς ένα ροζ συναίσθημα.

Η διαίσθηση είναι

η επίγνωση των ανεπαίσθητων στοιχείων

που δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής.

Τα στοιχεία που γνωρίζουμε υποσυνείδητα, ασυνείδητα.

Κι αν περάσουμε πολύ χρόνο σε θέση συγκέντρωσης,

δεν θα καταλάβουμε γιατί είναι σημαντικά.

Δεν φαίνεται να είναι σημαντικά, οπότε τα παραβλέπουμε.

Έτσι, όμως, παραβλέπουμε τα περισσότερα από όσα ξέρουμε

γιατί λίγες από τις νοητικές διαδικασίες είναι συνειδητές. Οι περισσότερες,

τουλάχιστον το 95%, ίσως σχεδόν το 99%, δεν είναι συνειδητές.

Υπάρχουν για να μας προειδοποιούν για πράγματα

που το κάπως αργό μυαλό μας δεν κατανοεί.

Για αυτόν τον λόγο είναι συνήθως έμμεσα πράγματα, ανεπαίσθητα.

Μπορεί να γνωρίσετε κάποιον και κάτι να μη σας αρέσει πάνω του.

Το άτομο αυτό φαίνεται πολύ φιλικό,

δείχνει ότι μπορείτε να τον εμπιστευτείτε,

αλλά σε κάποιο επίπεδο λέτε, "Κάτι δεν πάει καλά".

Χωρίς να μπορείτε να το προσδιορίσετε.

Μπορεί να κάνετε λάθος,

τις περισσότερες φορές, όμως, αντιλαμβάνεστε κάτι σημαντικό.

Όταν επικοινωνούμε,

το μεγαλύτερο κομμάτι της επικοινωνίας δεν είναι ρητό.

Είναι ο τόνος της φωνής,

είναι τα υπονοούμενα και η επιλογή λέξεων,

είναι οι μεταφορές, το χιούμορ, η ειρωνεία

και άλλα πολλά.

Η διαίσθηση έχει σχέση με όλα αυτά τα στοιχεία,

άρα το να την ελέγχουμε οδηγεί στο να χάνουμε

πολλά από τα σοφά πράγματα που θα ξέραμε.

ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ, ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ

Γνώρισα την Ταν Λι όταν σπούδαζα.

Σχεδίαζε εγκεφαλικές απεικονίσεις.

Θέλαμε να μάθουμε αν η διαίσθηση απεικονίζεται.

Δεν έχουμε μελετήσει με μεγάλη λεπτομέρεια τη διαίσθηση.

Η ιδέα να μετρήσουμε ή να παρατηρήσουμε τη διαίσθηση...

ΤΑΝ ΛΙ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ EMOTIV

είναι νέο φαινόμενο.

Πιστεύω ότι την τελευταία δεκαετία

υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από την επιστήμη

ως προς την κατανόηση και τον προσδιορισμό της διαίσθησης.

Τα πρώτα πορίσματα δείχνουν

ότι θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε τα πλαίσια που αποτελούν τη βάση

που θα μας επιτρέψει να βρούμε τη γνώση εκ των έσω.

Ξέρετε, αν το σκεφτούμε,

γιατί νιώθουμε ανάγκη να μετρήσουμε τα πάντα, ακόμη και τη διαίσθηση;

Σαν να είναι κάτι προσδιορίσιμο.

Έχουμε νευρώνες στο στομάχι μας που επηρεάζουν τις αποφάσεις μας.

Όλες τις στιγμές που ένιωσα έναν κόμπο

ή πεταλούδες στο στομάχι.

Τι σημαίνουν αυτά τα συναισθήματα;

Μπορώ να τα εμπιστευτώ;

Η καλλιτέχνης Μαρίνα Αμπράμοβιτς

έσπασε το ρεκόρ επισκεπτών στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Ο κόσμος έκανε ουρές, κοιμήθηκαν στον δρόμο,

για να μπορέσουν να καθίσουν απέναντί της και να την κοιτάξουν στα μάτια.

Η δουλειά μου ήταν να είμαι εκεί, 100% παρούσα για εκείνους.

ΜΑΡΙΝΑ ΑΜΠΡΑΜΟΒΙΤΣ

Πώς; Βοηθάει πολύ η αναπνοή.

Όταν αναπνέουμε γρήγορα, αποσυγκεντρωνόμαστε.

Αν αναπνέουμε ρυθμικά και αργά, είναι εφικτή

αυτή η κατάσταση του μυαλού, της στιγμής

που μας επιτρέπει να έρθουμε σε επαφή με το άτομο απέναντί μας.

Με τον τρόπο αυτό γίνεται εφικτή η μη λεκτική επικοινωνία.

Έχουν καθίσει απέναντί μου άνθρωποι

με πολύ αρνητική ενέργεια, με πολύ θετική ενέργεια.

Βίωσα τον τεράστιο πόνο πολλών ανθρώπων,

οι οποίοι τον πρόβαλλαν σε εμένα, τον ένιωθα.

Εγώ ήμουν μόνο ο καθρέφτης.

Ξέρετε, το σημαντικό αυτού του έργου ήταν ότι ο άνθρωπός

δεν θα καθίσει ποτέ μόνος του σε μια καρέκλα χωρίς να κάνει τίποτα.

Επειδή, όμως, έγινε σε μουσείο έκανα μια πλατφόρμα, σαν σκηνή,

και ο κόσμος έπρεπε να περιμένει. Η αναμονή ήταν μέρος της διαδικασίας.

Τη στιγμή που κάθονταν μπροστά μου,

παρακολουθούνταν από τους υπόλοιπους κι από εμένα.

Δεν μπορούσαν να πάνε πουθενά, μόνο στον εαυτό τους.

Όταν συνέβαινε αυτό, αυτή η σύνδεση, γινόταν το κλικ

και βρίσκονταν ουσιαστικά με τον εαυτό τους,

κάτι που απέφευγαν όλη τους τη ζωή.

Θεωρώ ότι ένας λόγος επιτυχίας του έργου ήταν ότι δεν υπήρχαν λόγια.

Δεν επεξηγούσαν τα συναισθήματά τους, απλώς τα ένιωθαν.

Αφού κάθισα τόσο μεγάλο διάστημα, 736 ώρες στο μουσείο,

τελικά οι Αμερικάνοι επιστήμονες ενδιαφέρθηκαν για μένα.

Και μου πρότειναν να πειραματιστώ για έναν χρόνο στην Αμερική.

Αργότερα ενδιαφέρθηκαν οι Ρώσοι, και καταλήξαμε σε ένα μεγάλο συμπόσιο

σχετικά με την έρευνα πάνω στον εγκέφαλό μου.

Διαφορετικοί άνθρωποι κάθισαν απέναντί μου.

Μόνο από την οπτική επαφή μπορούσαν

να μετρήσουν τα μήκη κύματος των εγκεφάλων και τις πληροφορίες που ανταλλάσσονταν.

Η εγκεφαλική δραστηριότητά μου είναι ισχυρότερη από άλλων.

Τα μήκη κύματός μου είναι μακρύτερα, φωτεινότερα, η ένταση είναι πολύ ισχυρή,

έτσι οι συμμετέχοντες μπορούν να αντιδρούν σε αυτό

και η εγκεφαλική αντίδραση συντελείται σε υποσυνείδητο επίπεδο.

Αλλάζει ριζικά ο τρόπος που διαχειριζόμαστε

την έρευνα για τον εγκέφαλο και το πώς οι εγκεφαλικές δομές μας

αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, το πώς οι νευρώνες συγχρονίζονται

σε διαφορετικές συμπεριφορές, δραστηριότητες και γνώσεις.

Όταν δύο άνθρωποι έχουν ίδιες ταλαντώσεις, έχουμε νευρωνικό συγχρονισμό.

Μπορούμε να το δούμε σε αληθινό χρόνο, όταν γίνεται, καθώς γίνεται.

Ζευγάρια που έχουν ζήσει πολλές δεκαετίες μαζί,

που είναι σε αρμονία ο ένας με τον άλλον,

όταν τους οδηγείς σε διαφορετικά δωμάτια και ζητάς να θυμηθούν παραπλήσια γεγονότα,

οι εγκέφαλοί τους ενεργοποιούν παραπλήσια δίκτυα.

Πρόκειται για μια στιγμή ή για μια σειρά στιγμών

όπου δύο εγκέφαλοι αντιδρούν συντονισμένα όταν σκέφτονται και θυμούνται

ίδιου είδους δραστηριότητες ή τις ίδιες εμπειρίες,

που σημαίνει ότι είναι σε μεγάλο βαθμό συντονισμένοι ο ένας με τον άλλον.

Με απλά λόγια, βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος.

Πολύ ενδιαφέρουσες έρευνες που εξηγούν για ποιον λόγο κάποιοι είναι μαζί.

Έχει ενδιαφέρον ο συνδυασμός της δουλειάς των καλλιτεχνών και των επιστημόνων.

Οι επιστήμονες κάθονται στα εργαστήρια για πολλά χρόνια

και προσπαθούν να ανακαλύψουν κάποιο μικρόβιο ή κάποιο άτομο.

Κι όταν δεν βρίσκουν κάτι, πηγαίνουν μια βόλτα στη θάλασσα

και ξαφνικά εμφανίζεται μια ιδέα που θα φέρει την επανάσταση.

Πώς γίνεται αυτό; Με τον ίδιο τρόπο λειτουργούν οι καλλιτέχνες.

Αρχικά πρέπει να βάλεις όλο σου το είναι στη δουλειά σου.

Πρέπει να δώσεις το 100% του εαυτού σου,

και το τελευταίο άτομο της ενέργειάς σου

και όταν ξέρεις ότι το έχεις κάνει αυτό,

πρέπει να αφεθείς, γιατί δεν μπορείς να κάνεις κάτι παραπάνω.

Τότε τα πράγματα συμβαίνουν από μόνα τους και η διαίσθηση παίζει τον ρόλο της.

Ο τρόπος αυτός ισχύει με την επιστήμη, την τεχνολογία, την τέχνη,

την αρχιτεκτονική, την ποίηση, τη συγγραφή σπουδαίων βιβλίων.

Έρχεται από τη στιγμή που δεν περιμένεις κάτι.

Όχι όταν κάνεις κάτι.

Πιστεύω ότι μια από τις πιο...

...τρομακτικές στιγμές στην ιστορία του ανθρώπου

ήταν όταν πιστεύαμε, στο παρελθόν,

ότι η γη ήταν επίπεδη και όχι σφαιρική.

Φανταστείτε τον Κολόμβο εκείνον τον καιρό.

Ξεκίνησε να βρει διαφορετικό τρόπο να πάει στην Ινδία.

Πήγαινε προς το άγνωστο, γιατί δεν είχε δεύτερο δρόμο για την Ινδία,

κι υπήρχε η πιθανότητα να πέσει από τη γη στην απόλυτη κόλαση.

Φαντάζεστε πόσο τρομακτικό είναι να πέφτεις από τη γη;

Παρ'όλα αυτά βρήκε το θάρρος να πάει στο άγνωστο και ανακάλυψε την Αμερική.

Για μένα το να πηγαίνουμε προς το άγνωστο είναι ο πρώτος κανόνας.

ΠΡΩΤΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ

Δεν αλλάζει ποτέ η ζωή ή οι εαυτοί μας αν κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν.

Επαναλαμβάνουμε πάντα το ίδιο μοτίβο.

Ερωτευόμαστε τον ίδιο λάθος άνθρωπο,

επαναλαμβάνουμε τη ζωή μας ξανά και ξανά γιατί είναι εύκολο.

Αλλά αν κάνουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν, που φοβόμαστε,

πηγαίνοντας σε άγνωστες περιοχές, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα

να αλλάξει το μοτίβο αυτό.

Κάτι καινούργιο θα συμβεί, μια εμπειρία θα σε αλλάξει.

Όμως, υπάρχει και μεγάλη πιθανότητα αποτυχίας

και πιστεύω ότι η αποτυχία είναι σημαντική πτυχή στις ζωές μας.

Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αποτύχουμε

ακόμη κι αν, λόγω του πειραματισμού, δεν ξέρουμε τι θα συμβεί.

Η αποτυχία πρέπει να είναι μέρος του ταξιδιού.

Όταν παραιτήθηκα από τη μόνιμη θέση στον ΟΗΕ

και δεν ήξερα τι θα συμβεί στη συνέχεια,

η φύση έγινε παρηγοριά μου.

Η φυλή Νταγκάρα στη Δυτική Αφρική

υποστηρίζει ότι μας έχουν δοθεί πέντε αισθήσεις,

γιατί είμαστε φτιαγμένοι για να βλέπουμε τον κόσμο

από πολλές οπτικές ταυτόχρονα.

Ερχόμαστε σε επαφή με τον κόσμο μέσω διαφορετικών τρόπων

και δεχόμαστε πολλά κομμάτια πληροφοριών που συνδέονται μεταξύ τους

και δεν μπερδευόμαστε ποτέ.

Η Μητέρα Φύση

είναι το σύμβολο της γενναιόδωρης μήτρας που δίνει τροφή...

ΔΡ ΜΑΛΙΝΤΟΜΑ ΣΟΜΕ ΦΥΛΗ ΝΤΑΓΚΑΡΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ζωή και ζωντάνια σε όλα τα πλάσματα.

Η φύση

μαρτυρά σιωπηλά την ύπαρξη της διαίσθησης.

Η φύση

μιλάει όλων των ειδών τις γλώσσες.

Η φύση ενδιαφέρεται για το εσωτερικό μάτι,

το εσωτερικό αυτί,

την εσωτερική ικανότητα

να κατανοούμε κάτι που η εξωτερική συναίσθηση θεωρεί χαοτικό.

Χωρίς τη φύση,

δεν ξέρω πώς θα επαναφέρουμε τη διαίσθησή μας.

Τι θα γινόταν

αν οι Δυτικοί έδειχναν λίγη πίστη

και εμπιστοσύνη στη δύναμη της διαίσθησης;

Επιτρέποντας στη διαίσθησή τους να είναι το πεδίο

σύνδεσης του παρελθόντος,

του παρόντος και του μέλλοντος.

Αναπνεύστε

Στους πνεύμονές σας

Αναπνεύστε στον παγετό

Αναπνεύστε στο σκοτάδι

Για να αναγεννηθεί η πόλη

Και να ωριμάσουν τα χωράφια

Και να αναγεννηθεί η πόλη

Αναπνεύστε

Στους πνεύμονές σας

Αναπνεύστε στον παγετό

Θρέφει τους πνεύμονές σας

Αναπνεύστε.

Αυτό που εμποδίζει τη σύνδεσή μας με τον κόσμο

είναι ο θόρυβος.

Υπάρχει πολύς.

Αλυσοπρίονο.

Αλυσοπρίονο!

Δεύτερη λήψη.

Για εμένα αυτή η συγκυρία, στο πλαίσιο της συζήτησής μας,

είναι διαισθητική.

Ναι. Γεια σου. Είμαι καλά, σ'ευχαριστώ.

Πώς είσαι;

Η ουσία της συνέντευξής μας συντελείται μπροστά μας.

Ακριβώς. Θεέ μου.

Περισπασμός.

Ή όπως το λέμε: "διασκέδαση".

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ

ΧΑΝΟΥΝ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ

ΣΕΛΦΙ

ΕΓΩΙΣΤΕΣ

ΒΟΗΘΕΙΑ!

ΑΦΗΡΗΜΕΝΟΙ

ΒΓΕΙΤΕ ΕΞΩ ΝΑ ΠΑΙΞΕΤΕ, ΠΑΙΔΙΑ

ΠΑΓΩΤΟ

Ο θόρυβος του εξωτερικού κόσμου

σιγεί

τον ήχο του εσωτερικού κόσμου.

Αυτό το τίμημα πληρώνει η διαίσθησή μας.

Αυτό που λέει ο Μαλιντόμα έχει νόημα για μένα.

Πρέπει να αναθεωρήσουμε πώς νιώθουμε τον κόσμο.

Οι εγκέφαλοί μας είναι καλωδιωμένοι με το περιβάλλον.

Ο Ένρικ Σάλα, ο εξερευνητής ωκεανών,

βουτάει για να βιώσει στο σώμα του τη γνώση του ωκεανού.

Αναρωτιέμαι, πώς διαμορφώνονται τα παιδιά σε σχέση με την κουλτούρα γύρω τους;

Σε ποιον ωκεανό πληροφοριών και ερεθισμάτων βουτάνε;

Υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά σε αυτήν τη διασυνδεσιμότητα.

Αντί να μας φέρνει πιο κοντά, ίσως λειτουργεί αντίθετα

και μας αποσυνδέει

από τους εαυτούς μας,

από τους άλλους,

και από τον κόσμο.

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ, ΝΙΟΥ ΧΑΜΣΑΪΡ

Τα βιντεοπαιχνίδια βίας είναι στην κορυφή των πωλήσεων,

μα ταυτόχρονα παρουσιάζονται σαν πειστήριο στη συζήτηση

για το αν τα βίαια βιντεοπαιχνίδια προκαλούν βίαιη συμπεριφορά.

Υπάρχουν πολλά που μπορείς να κάνεις στο Grand Theft Auto.

ΤΖΕΪΜΙΝ ΓΟΥΟΡΕΝ, KILL SCREEN

Πολλά από αυτά είναι προσβλητικά.

Αλλά δεν το πιστεύω για τη βία κατά των γυναικών.

Σαφώς και είναι προβληματική σε ένα πολύ βασικό επίπεδο,

μα σε σχέση με τα ευρύτερα ΜΜΕ, δεν είναι απαραίτητα αφύσικο.

Δηλαδή, για να καταλάβω.

Η βάναυση βία κατά των γυναικών έγινε τόσο κοινή στα ευρύτερα ΜΜΕ

και σε παιχνίδια σαν το Grand Theft Auto που δεν θεωρείται πια πρόβλημα;

Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Ότι η βία έχει γίνει φυσιολογική διασκέδαση για τα παιδιά;

Συγκλονιστικό παράδειγμα βιαιότητας και έλλειψης ενσυναίσθησης

αποτελεί η υπόθεση βιασμού Ρίτσμοντ στις ΗΠΑ.

Αναφέρεται ότι τουλάχιστον δέκα άτομα είδαν ένα 15χρονο κορίτσι

να ξυλοκοπείται και να βιάζεται ομαδικά και δεν έκαναν τίποτα.

Ένα πλήθος πήρε τον έλεγχο.

Θα μπορούσα να έχω κάνει κάτι, αλλά δεν έχω καμία ευθύνη για το συμβάν.

Πού είναι η πνευματικότητα, η συμπόνια όσων έβλεπαν χωρίς να κάνουν κάτι;

Τρεις στις πέντε γυναίκες έχουν βιώσει βία λόγω φύλου.

Σωστά.

Πιστεύετε ότι έχει να κάνει με την αποσύνδεση από τη διαίσθησή μας;

Αυτό είναι γεγονός. Απορώ γιατί κάνετε καν την ερώτηση.

Η αλήθεια είναι

ότι η αποσύνδεσή μας από τη γη

μεταφράζεται σε ένα είδος ασέβειας προς το θηλυκό.

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011

Έχω το δικαίωμα να μορφωθώ, να παίξω, να τραγουδήσω,

να μιλήσω, να πάω στην αγορά.

Να εκφράσω τη γνώμη μου.

Οι Ταλιμπάν στοχοποίησαν τη Μαλάλα Γιουσαφζάι και τις φίλες της.

Ζήτησε ονομαστικά τη Μαλάλα και την πυροβόλησε.

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΙΜΗ

Σε ποιον βαθμό

μπορείς να κακοποιήσεις τη μητέρα που σου έδωσε ζωή;

Όσο το θηλυκό υποβαθμίζεται,

η σύνδεση ανάμεσα σε εμάς και τη γη

θα αμφισβητείται συνέχεια.

Έχουμε κακοποιήσει τόσο πολύ τη γη,

που δεν ξέρουμε προς ποια κατεύθυνση να κινηθούμε.

Ας ψάξουμε

τη σύνδεση του αυξανόμενου ανδρισμού

που μεταφράζεται σε επαναλαμβανόμενη βία ή στην αποδοχή της.

Ασχολούμαι με την επίλυση συγκρούσεων μέσω διαπραγμάτευσης.

Υπάρχει άλλος τρόπος να χειρίζεσαι ανθρώπους...

ΝΤΑΝΙΕΛ ΣΑΠΙΡΟ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ

που χρησιμοποιεί διαίσθηση, συναίσθημα και λογική,

αντί να βλέπει μόνο έναν πολιτικό κόσμο όπου μετράει μόνο η ισχύς.

Η ισχύς αποκομμένη από τα συναισθήματα και τους ανθρώπους.

Τι διδάσκουμε στα παιδιά μας;

Μαθηματικά, απαραιτήτως.

Γλώσσα, απαραιτήτως.

Αλλά σε τελική ανάλυση ο κόσμος είναι λειτουργικός,

πρέπει να δρούμε και να αλληλεπιδρούμε σε αυτόν τον κόσμο.

Αυτό απαιτεί κάποιες ικανότητες για να καταλαβαίνουμε τι νιώθουν οι άλλοι,

να ξέρουμε τι νιώθουμε εμείς, αυτή είναι η διαίσθηση.

Πρέπει να υπάρχει αυτό το διάστημα στο πρόγραμμα σπουδών για τους μαθητές.

Αναρωτιέμαι, υπάρχει κάποιος που να αντιμετωπίζει αυτά τα θέματα;

Τι σημαίνει ενσυναίσθηση; Ξέρει κάποιος;

-Τζακ; -Είναι...

να τους κάνεις να νιώθουν όπως εσύ.

-Προσπαθείς να νιώσεις όπως αυτοί. -Ναι.

Οπότε βάζεις τον εαυτό σου... Βλέπεις μέσω...

Βλέπεις μια κατάσταση από την οπτική του άλλου.

Σαν να είσαι μέσα του.

Μπαίνεις στη θέση τους.

Θα διαβάσουμε τα Τρία Γουρουνάκια,

θα σας δώσω χαρακτήρες

και θέλω να σκεφτείτε πώς νιώθουν αυτοί οι χαρακτήρες.

Τα Τρία Γουρουνάκια.

"Μια φορά κι έναν καιρό ζούσαν τρία γουρουνάκια με τη μαμά τους

σε ένα σπιτάκι".

Τα παιδιά προέρχονται από διαφορετικά περιβάλλοντα.

Το να μάθουν την ενσυνειδητότητα, να νοιάζονται για τους άλλους,

για τους ίδιους, για τον κόσμο

είναι πολύ βασικό.

"Φύγε, λύκε, δεν σου ανοίγουμε", είπαν αυτά.

"Δεν θα τον ξαναδούμε τον λύκο".

Θέλω να σκεφτείτε, αν ήσασταν στη θέση του...

Προσπαθήστε να μπείτε στη θέση του.

Για παράδειγμα ας σκεφτούμε τον λύκο.

Είχε απερίσκεπτη συμπεριφορά;

Ρόουντς;

Προσπάθησε να φάει τα γουρουνάκια, θα μπορούσε να φάει κάτι άλλο, ένα φρούτο.

Γιατί κυνήγησε τα γουρουνάκια, ’μρο;

-Γιατί πεινάει. -Γιατί πεινάει.

Τι χαρακτήρας είναι;

-Γιάσμιν; -Ύπουλος;

Είναι ύπουλος.

Είναι σωστό να χαρακτηρίζουμε τον λύκο

κακό;

Ναι.

’ρτζεϊ;

-Αν πεινούσες πολύ, τι θα έκανες; -Ναι. Φαντάσου ότι είσαι ο λύκος.

Θα τα έτρωγα τα γουρουνάκια. Το έκανε για κάποιον λόγο. Ήταν λογικό.

’ρα το έκανε για κάποιον λόγο...

Στο σχολείο ’ντισον στο Λονδίνο

έχουν μια αντισυμβατική προσέγγιση εκμάθησης που ονομάζεται MindUP.

Συνδυάζει πρακτικές ενσυνειδητότητας με την επιστήμη,

για να χτίσει συναισθηματικές ικανότητες και να αντεπεξέλθουν τα παιδιά στον κόσμο.

Ανοίξτε τα μάτια σας τώρα.

Με λένε Σάιλο. Εννοείτε ολόκληρο το όνομά μου;

Το Σάιλο φτάνει.

Ναι...

Είμαι οχτώ. Το όνομα του αδερφού μου είναι Λορέντζο,

και είναι οχτώ, αλλά θα γίνει εννέα στις 18 Απριλίου.

Μένω σε ένα σπίτι εδώ κοντά,

μένω σε ένα διαμέρισμα με τη μαμά μου και τον αδερφό μου.

ΞΕΡΟΥΜΕ ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΙ ΜΑΣ

Η αμυγδαλή είναι το συναισθηματικό μέρος του εγκεφάλου,

το όποιο επίσης ονομάζεται φύλακας.

ΑΜΥΓΔΑΛΗ (Ο ΦΥΛΑΚΑΣ)

Για παράδειγμα αν διέσχιζα τον δρόμο

και έβλεπα ένα αμάξι,

θα ήξερα ότι έρχεται,

γιατί η αμυγδαλή θα με ειδοποιούσε να κάνω πίσω.

Ο Σάιλο είναι αξιαγάπητο αγόρι.

Είχε μόνο έναν δυο φίλους...

ΦΑΙΗ ΑΛΕΝ, ΔΑΣΚΑΛΑ

με τους οποίους έπαιζε, συνήθως πολεμικά παιχνίδια.

Έμπλεκε συνέχεια σε καυγάδες, γιατί προσπαθούσε

να αναπαραστήσει βιντεοπαιχνίδια

και τα αγόρια με τα οποία έκανε παρέα

δεν ήθελαν να παίξουν τα παιχνίδια,

γιατί δεν καταλάβαιναν ότι έπαιζε απλώς ένα παιχνίδι.

Νόμιζαν ότι ο Σάιλο ήθελε να τους κάνει κακό.

Μπορείτε να σκεφτείτε γιατί κάνουμε εγκεφαλικά διαλείμματα;

Γιατί είναι τόσο σημαντικά;

Νομίζω ότι αν είσαι θυμωμένος και θέλεις να κάνεις κάτι άλλο,

η αμυγδαλή σου θολώνει και δεν παίρνεις λογικές αποφάσεις.

Μπράβο.

Και ο προμετωπιαίος φλοιός

σταματάει να στέλνει μηνύματα

στον εγκέφαλο.

Τα μηνύματα δεν πάνε στον φλοιό.

Ο προμετωπιαίος φλοιός σε βοηθάει...

ΓΙΑΣΜΙΝ

να μαθαίνεις και σε κάνει καλύτερο άτομο για να είσαι ήρεμος.

ΠΡΟΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΦΛΟΙΟΣ (ΣΟΦΗ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ)

Βοηθάει στις σοφές αποφάσεις, οπότε ο φλοιός αυτός είναι η σοφή κουκουβάγια.

Πότε κάνουμε εγκεφαλικό διάλειμμα;

Ένα το πρωί, ένα μετά το διάλειμμα και ένα μετά το μεσημεριανό.

Κάτι άλλο, Σάιλο; Κάτι Συγκεκριμένο; Μπορείς να σκεφτείς ένα παράδειγμα;

Κάνουμε εγκεφαλικό διάλειμμα μετά από το διάλειμμα,

γιατί, όπως είπε η ’σμαντ, μπορεί να θυμώσεις πολύ

γιατί κάποιος σου έκανε κάτι.

Τα κάνουμε για να...

Επειδή...

Επειδή μας βοηθάνε να συγκεντρωνόμαστε στη μάθηση,

ώστε να μην μπερδευόμαστε και θυμώνουμε.

Όσο εξασκούσαμε το MindUP και αποκτούσε επίγνωση των άλλων γύρω του,

άλλαζε.

Είναι πολύ πιο ήρεμος τώρα.

Δεν τον βλέπω ποτέ

να υψώνει τη φωνή του, να φωνάζει, να θυμώνει.

Φαίνεται ότι σαν άτομο

άρχισε να υπολογίζει τους άλλους,

έγινε πιο στοργικός και έχει συναίσθηση του τι γίνεται.

Ο ιππόκαμπος είναι...

ΤΖΑΚ

η αποθήκη, σώζει τις καλές

και κακές αναμνήσεις.

ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΣ

Αν δεν έχουμε τον ιππόκαμπο μέσα μας,

δεν μπορούμε να είμαστε θετικοί, αισιόδοξοι.

Θα είμαστε απαισιόδοξοι, θα κάνουμε αρνητικές σκέψεις.

Δεν μπορούσα να καταφέρω πολλά πράγματα,

τώρα, όμως, τα καταφέρνω γιατί έχω κάνει MindUP.

Έχω προοδεύσει στη γραφή και την ανάγνωση. Ήμουν στο επίπεδο 2Β,

αλλά τώρα ανέβηκα στο 2Α και είμαι στα μισά

να φτάσω στο 3Γ.

Έχει επίγνωση του επιπέδου του.

Έχει φτάσει σχεδόν στο 3Γ και είναι εμφανώς πολύ περήφανος.

Συνδέει την πρόοδό του

με το MindUP, που είναι έξοχο.

Οι γονείς σας το κάνουν;

Όχι.

Προσπάθησα να τους μάθω, αλλά η μαμά μου δεν με ακούει.

Λέει, "Τι είναι αυτό; Δεν νομίζω να το έχω ξανακούσει.

Κάθεσαι απλώς κάτω; Χωρίς να κάνεις κάτι; Κλείνεις τα μάτια;" Το βρίσκει βαρετό.

Πρέπει να αφήσουμε τα πάντα να ρέουν.

ΜΠΙΛ ΤΖΟΡΤΖ, ΧΑΡΒΑΡΝΤ

Τη δημιουργική πλευρά μας. Να είμαστε διαισθητικοί. Πώς;

Ο μόνος τρόπος που γνωρίζω

είναι η καθημερινή επανάληψη πρακτικών και συνηθειών.

Ο κόσμος λέει, "Δεν έχω τον χρόνο. Είμαι πολυάσχολος".

Κι όμως μας δίνει πολλή ενέργεια.

Οι πρακτικές ενσυνειδητότητας

βοηθούν να φεύγουν τα επουσιώδη πράγματα.

Κι αυτό που μένει είναι η διαύγεια με την οποία βλέπουμε τον κόσμο.

Οι μαθητές ίσως κάνουν επαγγέλματα που δεν υπάρχουν ακόμη.

Έχουμε πάρα πολλές επιλογές για να τα προετοιμάσουμε για το μέλλον.

Είναι υποσχόμενο να βλέπουμε νέους τρόπους σκέψης σε σχολεία σε όλον τον κόσμο,

που βοηθούν τα παιδιά να ανακτήσουν εμπιστοσύνη και φαντασία.

Στην Ινδία το "Σχολείο στο Σύννεφο" βοηθά τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ

και να ανακαλύπτουν τον κόσμο.

Έχουμε ίντερνετ.

Ο κόσμος δεν έχει όρια.

Γιαγιάδες στη Βρετανία μοιράζονται γνώση με παιδιά στην Ινδία.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι στο Μπαλί.

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Οι γονείς έφτιαξαν ένα σχολείο στη φύση.

ΑΠΟΦΑΓΙΑ

Ο χρόνος που περνούν τα παιδιά στη φύση έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια,

εις βάρος της ευημερίας τους.

Όμως, η φύση ενισχύει την αίσθηση της ομάδας, της ευτυχίας,

του σθένους.

Στην Ισλανδία, στα σχολεία τα παιδιά μαθαίνουν

να χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης.

Θεωρούν ότι ένα εκδηλωτικό περιβάλλον βοηθά στη διεύρυνση της νοοτροπίας

και της δημιουργικότητας.

Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στο μάθημα,

το προτρέπουν να εκτονωθεί, να αρχίσει να τρέχει.

Το πρόγραμμα MindUP συνδυάζει αρχαία σοφία και νέες επιστημονικές ανακαλύψεις.

Βοηθά τα παιδιά να αφήνουν την εσωτερική γαλήνη

να αλληλεπιδρά με τους γρήγορους ρυθμούς του κόσμου.

Κάνεις ακόμη το MindUP;

Ναι, το κάνω ακόμη,

γιατί ο αδερφός μου ο Λορέντζο μπορεί να με εκνευρίσει.

Ούτε καν βοηθάς, οπότε γιατί να πάρεις τα εύσημα;

Χρειάζομαι το MindUP, γιατί με βοηθά να ηρεμώ,

γιατί αν δεν το είχα μάθει και δεν ήξερα τι είναι,

θα θύμωνα με τον Λορέντζο για το παραμικρό πρόβλημα,

όπως μια διαφωνία.

Πριν από μερικές εβδομάδες ο αδερφός μου διέλυσε

και έσπασε

περίπου πέντε από τα δώρα που πήρα στα γενέθλιά μου.

Του ζήτησα, λοιπόν, να πάει σε ένα άλλο δωμάτιο,

γιατί δεν ήθελα να ξεκινήσουμε καυγά.

Έτσι ηρέμησα και χρησιμοποίησα το MindUP

στο σπίτι μου, για να ηρεμήσω.

Αυτή είναι η στιγμή να λάμψεις, Σάιλο, και τα παρατάς.

Έτσι έχεις επίγνωση;

Αυτή είναι δική μου ατάκα.

Με έκανε να καταλάβω ότι υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι...

ΡΕΝΕ ΧΑΡΒΕΪ, ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΣΑΪΛΟ

να διοχετεύεις τον θυμό. Ακούγεται τρελό γιατί εγώ είμαι ο μπαμπάς

και μου μαθαίνει πώς να συμπεριφέρομαι όταν θυμώνω,

αλλά δεν είναι ποτέ αργά να μάθεις.

Μου έκανε μαθήματα λέγοντάς μου "Ανάπνευσε, μπαμπά"

και "Αν νιώθεις θυμωμένος, δεν πειράζει να βγεις λίγο από τον χώρο,

να συγκεντρωθείς, να σκεφτείς θετικά, να επιστρέψεις και να ζητήσεις συγγνώμη".

Στην αρχή ήταν δύσκολο να ζητήσω συγγνώμη.

Έχει να κάνει με την αντρική περηφάνια.

Με έκανε, όμως, να καταλάβω ότι δεν είναι κακό.

Ακόμη κι αν νιώθεις ότι έχεις δίκιο, βοηθάει την κατάσταση να αποσυμπιεστεί.

Τα μικρά πράγματα που μου μαθαίνει

με κάνουν καλύτερο άνθρωπο, καλύτερο σύντροφο,

φίλο και γιο στη μητέρα μου. Καλύτερο άνθρωπο γενικά.

Πρόκειται για μια τεράστια βιβλιοθήκη που έχουμε όλοι μέσα μας.

Μπορείς να τη χρησιμοποιείς. Ξέρεις ήδη τι περιέχει.

Θα χρησιμοποιήσουμε αυτές τις γνώσεις για να πάρουμε συνετές αποφάσεις;

Όχι μόνο τις πιο έξυπνες, αλλά και τις πιο συνετές αποφάσεις.

Τι θα κάνει ο Σάιλο όταν μεγαλώσει;

Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτό, αλλά δεν θα μου άρεσε...

-Πες το δυνατά. -Όχι.

Δεν θέλω να το πω, για να σου αφήσω την επιλογή στη ζωή σου.

Κι όταν φτάσεις σε μια ηλικία,

να μπορείς να πεις, "Θέλω να γίνω γιατρός ή δικηγόρος"

και να διοχετεύσεις την ενέργεια και την προσοχή εκεί.

Αυτά είναι το λιγότερο.

Είδατε; Και αυτό αρέσει πολύ στον μπαμπά. Όπως έλεγα, λοιπόν,

εξαρτάται από τον ίδιο το τι θα γίνει όταν μεγαλώσει.

Αν είναι κάτι θετικό, τα λεφτά παίζουν ρόλο, αλλά δεν είναι το παν.

Σημασία έχει η ευτυχία, το να απολαμβάνεις τη ζωή.

Θα ήθελα να γίνω επιστήμονας,

θα ήθελα να ανακαλύψω κάτι που θα κάνει τους ανθρώπους αθάνατους.

-Και τον μπαμπά; -Ναι.

Και τον Λορέντζο.

-Τον Λορέντζο, ναι. -Και τη μαμά.

-Τη μαμά μου. -Ναι.

Ναι.

Οπότε...

αυτό θα κάνω μάλλον.

Θα προσπαθήσω...

αν μπορέσω.

Έχω πολλές επιλογές, δεν μπορώ να διαλέξω.

Αυτό μου αρέσει να ακούω. Ότι έχει επιλογές.

Οι άνθρωποι αλλάζουν.

Σύντομα θα συγχωνευτούμε με μηχανές.

Όλα αλλάζουν διαρκώς,

όμως, ο τρόπος που προχωράμε είναι ανοιχτός σε ερμηνείες.

Μπορούμε να πάμε προς διαφορετικές οδούς.

ΤΖΟΝΑΘΑΝ ΧΑΡΙΣ

Ως καλλιτέχνες, δημιουργοί, συγγραφείς, σκεπτόμενα άτομα,

ο τρόπος που παρουσιάζουμε το έργο μας...

Αν πολλοί άνθρωποι αρχίσουν να πιστεύουν στο έργο μας,

αυτό αποκτά περισσότερες πιθανότητες να γίνει αληθινό.

Από την άλλη πλευρά

υπάρχουν πολλοί που αποτυπώνουν απαισιόδοξες θεωρίες για το μέλλον.

Ανοίγεις την τηλεόραση,

διαβάζεις ιστοσελίδες και υπάρχει υστερία και πανικός,

κατάρρευση, κρίση και το ένα και το άλλο...

Ο κόσμος λιώνει, η οικονομία καταρρέει, δεν υπάρχουν δουλειές κλπ.

Είναι ένα όραμα του μέλλοντος που μπορείς να πιστέψεις,

μπορείς εξίσου να πιστέψεις κάποιο άλλο.

Είναι σημαντικό να σε ακολουθήσουν κι άλλοι στη διαφορετική θεωρία,

γιατί έτσι θα πραγματοποιηθεί.

Φανταστείτε για μια στιγμή ότι αποτελούμαστε από δύο ρυθμούς.

Της εισπνοής και της εκπνοής.

Της αντανάκλασης

και της αντίδρασης.

Της αίσθησης

και του υπολογισμού.

Όταν ο Σάιλο έμαθε πώς να ισορροπεί αυτούς τους ρυθμούς,

νιώθοντας τον κόσμο από μέσα προς τα έξω και όχι μόνο το αντίστροφο,

η ζωή του άλλαξε.

Αφού ήρθα σε επαφή με όλη αυτή τη σοφία και τη γνώση, κατάλαβα

ότι έλειπε η σύνδεση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού μου κόσμου.

Βρήκα τη σύνδεση αυτή ριζωμένη στην αρχαία ισλανδική γλώσσα,

στη λέξη που σημαίνει διαίσθηση και είναι η "InnSaei".

Στα Ισλανδικά η λέξη "InnSaei" έχει πολλές ερμηνείες.

"InnSaei" σημαίνει "εσωτερική θάλασσα".

Σημαίνει "να βλέπουμε μέσα μας".

Και επίσης, "InnSaei" σημαίνει να βλέπεις από μέσα προς τα έξω.

Η θάλασσα μέσα μας είναι η αχανής φύση του εσωτερικού μας κόσμου.

Κινείται συνέχεια.

Υπάρχει πέρα από τις λέξεις.

Είναι ένας κόσμος οπτικής.

Συναισθημάτων.

Και φαντασίας.

Η θάλασσα μέσα μας δεν μπορεί να μπει σε κουτάκια,

γιατί έτσι σταματά να ρέει.

Όταν βλέπουμε μέσα μας, γνωρίζουμε τον εαυτό μας

τόσο καλά ώστε να μπορούμε να βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του άλλου,

να βγάζουμε τον καλύτερό μας εαυτό.

Ο σκοπός

είναι το θεμέλιο

της ανθρώπινης ζωής σε αυτήν την πλάνη.

Αυτό που κάνει είναι να διαγράφει

την έννοια του τυχαίου.

Με αυτόν τον τρόπο

παρέχει κάποιο είδος

βαθύτερου νοήματος

και αναγνώρισης

στο ανθρώπινο είδος.

Και ουσιαστικά

βοηθά

στο να κρατήσουμε το ενστικτώδες ζωντανό.

Γιατί αν έχω σκοπό,

ξέρω ότι δεν είναι κάποιος άλλος,

δεν είναι το σχολείο ή κάποιος θεσμός που μου είπαν ότι έχω σκοπό.

Είναι όλος ο κόσμος που με βλέπει

ως ουσιαστική οντότητα.

Αυτό που βιώνουμε

έχει μια απάντηση βαθιά μέσα στο μεδούλι μας.

Και αν μπορούσαμε

στιγμιαία να ξεφύγουμε

από τον κόσμο που μας αποσπά και από τη γραπτή

και άστατη αλήθεια που σχετίζεται με τον εξωτερικό κόσμο,

θα ανακαλύπταμε ανεπαίσθητες απαντήσεις στα εσωτερικά αυτιά μας

που προέρχονται από τη διαίσθησή μας.

Επομένως, πρέπει να μπω μέσα μου,

να ενεργοποιήσω τη διαίσθησή μου, για να μου ψιθυρίσει τον σκοπό μου.

Πιστεύω ότι ο κόσμος έχει ακόμη πολύ δρόμο να κάνει

για να αποδεχθεί αυτό το αυξανόμενο κύμα προς τη διαίσθηση

και να αναγνωρίσει ότι δεν είναι εύκολο,

είναι τόσο δύσκολο όσο τα μαθηματικά, η επιστήμη κι η οικονομία.

Και τέλος,

"InnSaei" σημαίνει να βλέπουμε από μέσα προς τα έξω.

Να έχουμε ισχυρή εσωτερική πυξίδα,

για να μη χάνουμε τον δρόμο μας στον κόσμο που αλλάζει διαρκώς.

InnSaei.

InnSaei.

InnSaei.

InnSaei.

InnSaei.

InnSaei.

InnSaei.

Οι πρακτικές ενσυνειδητότητας και η φύση μάς φέρνουν σε επαφή με το InnSaei.

Η Κενυάτισσα ακτιβίστρια Ουανγκάρι Μαατάι κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης

απλούστατα φυτεύοντας δέντρα.

Το φύτεμα δέντρων με ισχυρές ρίζες άλλαξε κοινωνικά και πολιτικά τη χώρα της.

Ίσως η σημαντικότερη κληρονομιά της ήταν να μας διδάξει

ότι φροντίζοντας τις ρίζες μας

που φτάνουν βαθιά στο άγνωστο,

στη γη και στις ψυχές μας,

επιτρέπουμε στα οικοσυστήματα και στους ανθρώπους να ανθίσουν.

Η ΤΑΙΝΙΑ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ

ΣΤΗ ΝΟΜΠΕΛΙΣΤΡΙΑ ΟΥΑΝΓΚΑΡΙ ΜΑΑΤΑΪ (1940-2011)

Υποτιτλισμός: Ιωάννα Κεραμέως