Original subtitles

Dit is Amerika.

Een bijzondere reis door het grootste supercontinent van de aarde.

De grootste verscheidenheid aan leven op aarde.

Het nooit vertelde verhaal van ons thuis.

In deze aflevering:

het bevroren Noorden.

Een avontuur in de uitgestrekte wildernis van Alaska en Canada.

De schoonheid van de winter verhult hier z'n gevaren.

Maar als sneeuw en ijs zich terugtrekken...

onthult het Noorden landschappen vol leven.

De dieren hier verdragen of ontvluchten de extreme seizoenswisselingen...

terwijl het Noorden voor hun ogen verandert.

Boven aan het continent ligt een bevroren grensgebied...

dat groter is dan de rest van de Verenigde Staten.

De nacht onthult hoe weinig mensen hier wonen.

Van de oostkust naar het westen beslaat het 8.000.000 km� wildernis.

Een dageraad eind november, in Canada's Hudson Bay.

Het zou hier nu bevroren moeten zijn.

Maar dit jaar is het nog te warm.

En voor een ijsbeer...

is dat een probleem.

Hij jaagt op zeehonden.

Maar die zeehonden zijn ver weg op het zee-ijs.

En op dit moment is het ijs nog niet dik genoeg om op te lopen.

Hij moet wachten tot het echt gaat vriezen.

Een paar dode bladeren zijn niet genoeg voor een lege maag.

In slechts tien jaar is de berenpopulatie met meer dan een derde afgenomen.

Wachten op de winter wordt een gevaarlijk spel.

Terwijl de kust het terrein van ijsberen is...

behoort het bos toe aan wolven.

De winter is hun belangrijkste jachtseizoen.

De diepe sneeuw vertraagt dan hun prooien.

Een eland zou deze roedel van 17 wolven kunnen voeden.

Als een tweede eland de benen neemt splitst de roedel zich.

Het is een kostbare vergissing.

Negen van de tien jachten mislukken.

En terwijl er een sneeuwstorm binnenrolt...

hebben ze hun kans gemist.

Maar dat betekent niet dat ze honger zullen lijden.

In dit weer zal de onbeschutte kustlijn slachtoffers eisen.

De roedel moet hen eerst vinden.

Ze zijn nerveus.

Dit is geen wolvengebied.

Een dode ijsbeer is een onverwacht feestmaal.

Ze moeten snel eten.

Dit is niemandsland.

Nu komen Canada's toppredatoren tegenover elkaar te staan.

Terwijl de winter neerdaalt op de kustlijn van Hudson Bay...

dagen de heersers van het bos een koning van het ijs uit.

En de wolven zijn met velen.

Maar met zo'n 400 kilo heeft deze beer een enorm gewichtsvoordeel.

En deze keer telt dat het zwaarst.

Nu de winters later invallen...

worden ijsberen die vastzitten aan de kust steeds wanhopiger.

Maar het lot van alles wat hier leeft staat op het punt te veranderen.

Zes maanden lang begraaft de winter een groot deel van het Hoge Noorden.

Nu krijgen de wolven hun prooien.

En de Hudsonbaai is eindelijk dichtgevroren.

De ijsberen kunnen eindelijk naar het gebied waar de zeehonden zijn.

De extreme noordse seizoenen komen voort uit de schuine stand van de aarde.

Maandenlang is het noordpoolgebied ondergedompeld in duisternis.

Maar de zon laat zich nog steeds voelen.

Een magisch schouwspel, het noorderlicht.

Dit zijn de sporen van een zonnestorm.

Straling van de zon reageert dan met gassen in de atmosfeer.

Groen voor zuurstof.

Paars voor stikstof.

In het Canadese Yukonwoud...

dalen de temperaturen begin februari tot 35 graden onder nul.

In de winter is er zo weinig voedsel...

dat je het beste kunt weggaan...

of je verstopt je tot in de lente.

Tenzij je een Amerikaanse haas bent.

Klaarwakker en helemaal op z'n gemak hier in het bevroren bos.

Ze overleven de winter op niets meer dan takjes en schors. Maar ze zijn slim.

Ze kiezen alleen planten die de meeste eiwitten leveren.

Hij is ongeveer zo groot als de sneeuw diep is.

Maar hij heeft iets waardoor het leven hier een makkie lijkt.

Enorme voeten.

Het zijn een soort sneeuwschoenen.

Dus hij is altijd klaar voor een sprint.

En dat is ook nodig.

Hij is niet alleen in dit bos.

Een Canadese lynx.

In de winter heeft een lynx heeft maar ��n prooidier.

En dat is hij.

Z'n oren draaien onafhankelijk van elkaar...

altijd gespitst op het omineuze gekraak van voetstappen in de sneeuw.

Gespot.

Lynxen zijn behendige jagers.

Hoewel ze niet erg lichtvoetig zijn.

Dat geeft de haas een paar kostbare seconden extra.

Maar geen enkele schuilplaats is lang veilig.

Diep in de Yukon bevriest een Amerikaanse haas.

Niet van de kou, maar van angst.

Canadese lynxen geven hun maaltje niet snel op.

Een ontsnapping moet dus perfect getimed worden.

Met hulp van die sneeuwschoenen.

Hij kan een topsnelheid van 50 kilometer per uur halen.

Een mooie ontsnapping.

En dat is ongewoon.

Canadese lynxen missen maar zelden.

Deze haas is een bofkont.

Als het voortplantingsseizoen begint...

zullen er meer hazen zijn om het gevaar op te vangen.

Tot die tijd moet hij op zijn hoede blijven.

In de late winter in Alberta...

zijn de bergen van Rockies op 3600 meter hoogte...

met vele lagen sneeuw bedekt.

Op sommige plaatsen is die ruim 6 meter diep.

Een speeltuin voor miljoenen bezoekers per jaar.

Maar wees voorzichtig.

De voorjaarszon verzwakt de grote sneeuwplaten op de bergen.

Het recept voor een verwoestende gebeurtenis in de natuur.

Een lawine.

Een miljoen ton sneeuw en ijs...

raast naar beneden met snelheden van meer dan 160 km per uur.

Elk jaar worden er meer dan 2000 lawines gemeld in de Rockies.

Nog veel meer lawines blijven onopgemerkt.

Terwijl de aarde opwarmt...

worden lawines steeds onvoorspelbaarder.

In de schaduw van de Rockies valt er zelfs eind april nog sneeuw...

op deze uitgestrekte graslanden.

Maar vergis je niet, de lente is gearriveerd.

En dat geldt ook voor een groep vastberaden dansers.

Maar is dit alles genoeg om het hart van een ijskoningin te doen smelten?

Hoog boven de vlaktes van Alberta...

voeren de Rockies warme winden langs hun oostelijke flanken.

Winden die bekendstaan als snow eaters.

Tijdens hun afdaling warmen ze op.

Ze verhogen de temperatuur van de vlaktes eronder met wel 20 graden.

Op de prairies is bijna iedereen vroeg uit de veren.

En dat geldt vooral voor het stekelstaarthoen.

Ze zijn hier om de eerste zonnestralen op te vangen.

Maar ze kunnen geen enkel spotlight weerstaan.

De mannetjes komen in april samen voor een paringsdanswedstrijd.

De vrouwtjes zijn de juryleden en de prijs is...

Dat kun je vast wel raden.

Als de dageraad aanbreekt is het showtime.

Ze stampen razendsnel met hun voeten voor een shake en een shimmy.

Het draait allemaal om verleiding.

Ze zien er op dit moment op hun paasbest uit.

En ze weten het: ze zal vooral letten op de stijl.

En uithoudingsvermogen.

Heel mooi.

Hij is ook niet slecht.

De keuze is verbijsterend.

Maar zonder duidelijke winnaar breken er gevechten uit op de dansvloer.

Met al die rondvliegende testosteron...

verliest ze haar interesse.

Ze lijken het gevecht belangrijker te vinden dan de prijs.

De mannetjes moeten hun spel verbeteren.

Tegen juni, onder een zon die niet meer ondergaat...

smelt zelfs de hardnekkigste sneeuw weg en onthult weelderig grasland.

Nieuw leven transformeert het bevroren Noorden.

Dit is het grootste wildreservaat van Amerika.

77.000 km� van Alaska.

Het Arctic Refuge.

In de zomer domineert ��n dier deze vlaktes.

Kariboes.

Je kent ze misschien als rendieren.

Het zijn nomaden.

Ze volgen de wijkende sneeuw, soms wel duizend kilometer lang.

Het is de langste trek over land ter wereld.

Al eeuwenlang komen hier elke zomer kariboes om te kalven.

Dit kleine mannetje is pas drie weken oud.

Maar hij kan al sneller rennen dan een olympische sprinter.

Het is al snel verwarrend welke moeder van wie is.

Een verkenningstochtje kan je hier in de problemen brengen.

Een dier dat de kudde niet kan bijhouden, wordt achtergelaten.

Maar door hun unieke geluid en geur kunnen ze elkaar meestal wel vinden.

Tegen de winter zal hij onafhankelijk zijn.

Maar tot die tijd is mama z'n hele wereld.

Of ze dat nu leuk vindt of niet.

Terwijl de kudde elke dag meer dan duizend ton toendragras eet...

trekken ze verder naar het westen over de kustvlakten.

Maar de honger drijft hen naar het gevaar.

De sneeuw die het bevroren Noorden bedekte, daalt nu van de bergen af.

Miljarden liters smeltwater vormen woeste stortvloeden...

die het pad van de kariboes afsnijden.

Deze rivieren zijn dieper en sneller dan ooit tevoren.

En de foerageergebieden liggen aan de andere kant.

Deze oversteek is meer dan een jong kalf aankan.

Maar hij zal toch moeten, wil hij overleven.

De stroming verrast hen.

Hij wordt erdoor meegesleurd.

Deze moeder moet nu een moeilijke keuze maken.

Op de rivieroevers van Alaska's Arctic Refuge...

speurt deze moederkariboe het water af naar een teken van haar vermiste kalf.

De kudde trekt verder.

Haar instinct om hen te volgen is gewoon te sterk.

Verder stroomafwaarts leeft het kalf nog.

Hij is een vechtertje.

Maar hij is uitgeput.

Mama is nergens te bekennen.

Terwijl de kudde vertraagt om te eten...

moet een verdwaald kalf proberen om hem in te halen.

Vrouwelijke kariboes adopteren zelden verloren of verweesde jongen.

Mama herkent een bekend geblaat.

Herenigd.

Je moet snel opgroeien in het Hoge Noorden.

Deze oude routes zullen weldra in z'n geheugen gegrift staan.

Hij is voorbestemd om eindeloos te zwerven...

over deze uitgestrekte Amerikaanse toendra.

Als de zomer 't Noorden opwarmt...

voeren honderden rivieren grond en voedingsstoffen...

van het land naar de zee.

En voor sommige wordt dit een tijd van overvloed.

In juli, op Alaska's ge�soleerde Round Island...

draagt de wind een vreemd geluid mee. Luister maar.

Dit is het verrassende lied...

van mannelijke walrussen.

Het wordt chiming genoemd .

Het wordt voortgebracht door luchtzakken in hun keel.

Gewoonlijk zingen ze om indruk te maken op vrouwtjes in de paartijd.

Maar er zijn geen dames te zien.

Wat de dames waarschijnlijk goed uitkomt.

Op de warme zomeravonden in Alaska...

is dit misschien gewoon hun eigen slaapliedje.

Voor walrussen staan de korte zomers in het teken van rust.

Maar in de ondiepe wateren van Alaska's vasteland...

is er geen tijd om te rusten.

Bultrugzalmen komen samen bij de start van een race...

die hen tot het uiterste zal testen.

Gedreven door een drang die niet te negeren is...

komen de zalmen aan bij de ingang van de stroom waarin ze zijn geboren.

Nu, twee jaar later, is het hun beurt om zich voort te planten.

Alle 200 miljoen.

Dit vrouwtje draagt minstens 2000 eitjes.

De terugkeer naar dezelfde plek waar ze geboren is...

geeft haar nakomelingen de beste overlevingskans.

Maar voor haar...

ligt een dodelijke stormbaan.

Ze moet slagen of sterven bij haar poging.

Prince William Sound, Alaska.

Bij het terugtrekkende tij...

wachten ontelbare bultrugzalmen.

De geur van hun paaigronden wordt sterker.

Ze moeten hier snel oversteken voordat het tij hen de pas afsnijdt.

E�n verkeerde afslag en het is voorbij.

Voor meeuwen is het feestmaal begonnen.

Ze kunnen kieskeurig zijn in dit stadium.

Ze selecteren alleen het meest malse vlees.

Dit vrouwtje heeft een ernstige fout gemaakt.

Ze ligt nu gevaarlijk open en bloot.

Haar vastberadenheid lijkt haar aanvaller te verwarren.

Dit is nog maar het begin.

Elk zalm leeft nu in geleende tijd.

Vanaf nu eten of rusten ze nauwelijks terwijl ze stroomopwaarts gaan.

Deze reis eist een grimmige tol.

Hun lichamen raken in verval, bij de een sneller dan de ander.

Uiteindelijk komen ze aan op hun paaigronden.

Maar het is nog niet voorbij.

Dit vrouwtje moet een ondiep nest bouwen, het zogenaamde paaibed.

Ze veegt fijn sediment weg zodat haar eitjes niet worden verstikt.

Ze zal haar nest fel verdedigen tegen andere vrouwtjes.

Sommige mannetjes zien er inmiddels uit als zwemmende doden.

Het zijn zombiezalmen.

Ze moeten en zullen paren voordat ze sterven.

Beetje walgelijk.

Na alles wat ze heeft meegemaakt...

neemt ze alleen maar genoegen met iets wat perfect is.

Mannetjes bevruchten de eitjes in zo veel mogelijk paaibedden.

Maar dit is haar enige kans.

Ze zal haar eitjes pas afscheiden als ze er klaar voor is.

Het is het moment dat haar lot zal bezegelen.

Paaien en sterven op hetzelfde stuk rivier als haar moeder...

is het lot van een vrouwelijke zalm.

Hoewel hun reis hier eindigt, laten deze zalmen miljoenen eitjes achter...

die de volgende generatie zullen worden.

Het leven.

Bepaald door de seizoenen.

Over slechts twee maanden keert de winter terug.

Sommige beginnen aan de trek naar het zuiden.

Andere geven zich over aan vele maanden in het hol.

Maar andere voelen zich perfect thuis in deze ingesneeuwde wereld.

Een plek vol magie.

E�n ding is zeker hier in het bevroren Noorden.

Hier blijft niets blijft lang hetzelfde.