Original subtitles

Vergis u niet: het kwaad bestaat echt.

Zonder geweld was Hitler nooit gestuit.

Met onderhandelen legt Al-Qaida de wapens niet neer.

CATO REVALIDATIECENTRUM 6 MEl, 9.05 UUR

Ik doe deze even aan.

Moet ik helpen? -Nee, alleen even...

Ik heb ze net. Ik ben er nog niet zo handig in.

Ga je nog wat zeggen?

Hoe gaat het?

Ik leef gelukkig nog.

Allemaal gedoe met operaties en wonden die opengaan.

Volgens de fysiotherapeut kan ik straks weer paardrijden.

Dat is mooi.

Zo.

Ik had veel eerder moeten komen. Sorry.

Er is niks engs aan. Het zijn alleen m'n benen.

De rest werkt nog.

Kun je me even omhoog helpen?

Even uitkijken dat ik niet achterover val.

Dank je.

Moet ik helpen met je broek? -Graag.

Zo, nu ben ik 'good to go'.

Was jij in het concertgebouw?

In het concertgebouw? Nee, ik niet.

Ik zag je op de gastenlijst staan.

Je bent nog helemaal niet langs geweest.

Je belt niet, en nu begin je over het concertgebouw?

Ik vraag alleen of je er was geweest.

Johanne had me uitgenodigd, maar ik vond dat jij me eerst moest bellen.

Ik vroeg me af: als dit jou allemaal was overkomen...

Ik vind gewoon dat je weleens had mogen bellen.

Maar je bent er, en dat is mooi. -Het is gewoon...

Het is heel wat om te behappen.

Hoe denk je dat het voor mij is? -Ik heb er echt geen idee van.

Maar je zit hier omdat... Ik ben zo kwaad op je geweest.

Ik hoor hier niet te zitten janken, maar verdomme...

Je hebt jezelf in gevaar gebracht, de hele patrouille.

En nu ben je je benen kwijt.

Ik weet toch ook niet hoe ik moet reageren? Sorry.

Kom gewoon langs, even hallo zeggen.

AFGHANlSTAN-MlSSlE lN DE KRANT. KOM NAAR HET FORT. BURÄS

PATROUlLLEBASlS, AFGHANlSTAN

11 WEKEN EN ZES DAGEN EERDER

De Noorse ambassadeur en de minister van Buitenlandse Zaken zijn er.

Morgen escorteren we hen, en Rolf lnherad van Olie voor Ontwikkeling.

Adella gaat mee als tolk. Ze heeft vaker voor de minister getolkt.

Het komt slecht uit. We zijn doodop, maar hier zijn we voor getraind.

Maar wie dit niet trekt, moet het vanavond zeggen.

Het heeft geen consequenties als je niet mee wilt.

Jon Petter is weg, dus Erling heeft de leiding.

Wat gaat er met hem gebeuren? -Hij keert niet terug in actieve dienst.

We zijn nog maar een klein groepje.

En dan is er nog iets.

Er wordt veel vijandelijke activiteit gemeld in de omgeving.

BuZa negeert onze dreigingsinschatting.

Salaam, Farouqui.

Hallo, Heydar. We kijken of je nichtje Wasima naar Noorwegen kan komen.

Heel erg bedankt, meneer de ambassadeur. Dat waardeer ik zeer.

Wie is die andere man? -Farouqui. Gouverneur van de provincie.

Niet van de Taliban? -40 procent. Hij kan doen wat hij wil.

Dit is dus het olieveld.

Niet gigantisch, maar groot genoeg om de provincie te voorzien.

Wie gaat het aanleggen? Een Noors bedrijf?

Dat is niet rendabel. Het wordt een lokaal bedrijf.

En het akkoord dan? -Dat is nationaal.

We zijn in gesprek met de energieminister.

Heydar is de oom van de grondeigenaar met wie je gaat lunchen. Zal ik mee?

Andere keer, Rolf. Vandaag is het alleen politiek.

Salaam, beste neef.

Salaam, meneer Zamani. -Minister.

Ambassadeur.

Welkom. -Dank u.

Wat een prachtige tuin. -Dank u wel.

Onderweg zat ik aan de geologen te denken.

Boeiend dat één geoloog kan zien wat er onder de grond verborgen zit.

Een anoniem vak, maar het zorgt voor veel macht en rijkdom.

Dit is mijn zoon Yunes. -Salaam. Ik ben Johan.

We vragen de tolk erbij.

Zullen we?

Je bent nodig.

Dank u wel.

Wat is er? -Er komt een onaangekondigde gast.

Hij verstaat Engels, maar spreekt het liefst Dari.

9-8.

Moellah Ahmed is er. We moeten extra alert zijn.

Hij zegt dat er een briesje staat. -We stellen het op prijs dat u er bent.

We hebben hier veel geïnvesteerd.

Moeten wij bij de auto's blijven? -Voorlopig.

In dit land spelen diverse conflicten.

Toch is er een solide basis om tot overeenstemming te komen.

Iedereen wil veiligheid, voedsel voor iedereen, onderwijs.

Voor jongens.

In internationaal verband kan uw opvatting over vrouwen verkeerd vallen.

We hebben geen behoefte aan internationale samenwerking.

Kijk naar de landkaart.

U bent omringd door grootmachten.

De hulpbronnen in uw land zijn onevenredig verdeeld.

Uw landbouw voldoet niet aan de vraag. U bent nog afhankelijk van import.

In de grond zit genoeg gas voor de hele provincie.

De olie en het gas zijn van de grondeigenaar.

Iedereen moet zich inzetten voor vrede.

Als iedereen hier het olieakkoord met Noorwegen goedkeurt...

zal de familie Zamani het ook steunen.

Sharif wil garantie van de Taliban dat de olie in vrede gewonnen kan worden.

Anders is het van de baan. Dan hebben ze meer aan een afspraak met China.

En de moellah zegt: We zullen wel zien.

Een mens krijgt wat hij geeft.

Wat doet u hier, en wat wilt u?

Ik verlang, zoals u allemaal, naar vrede in Afghanistan.

Wat hebt u te bieden? -We hebben een olieakkoord.

Wat houden wij eraan over? -Wat wilt u?

Geld.

Een arme strijder in een ongelijke strijd heeft geld nodig.

Hoeveel krijgen we? -Waarvoor?

U zei dat we het allemaal eens waren.

9-8, let op. We moeten straks als de donder weg.

Kan het ook anders dan met financiering van de Taliban?

Dan komt er toch geen vrede.

Niet slecht, voor een eerste gespreksronde.

Hoe kunt u dat nou zeggen?

Hij is toch gekomen.

Naar de ambassade. Ik moet bellen.

3-2 Alfa.

De minister moet er heel even uit. -Begrepen. We stoppen.

Een vuur.

Ik zie het ook. Dat is de Taliban.

Daar ook. -Allemaal naar de auto's.

Johansen, vraag jij een vliegtuig aan?

Geef de kijker eens.

Pardon, maar we moeten verder. Voor alle zekerheid.

Begrepen.

Ze zijn pas over 35 minuten on-station.

9-8, houd 100 meter afstand tussen de auto's.

Wat is er aan de hand?

Wat is er?

Een mogelijke hinderlaag.

9-8, auto 2 en 3 blijven staan. Auto 1 gaat poolshoogte nemen.

9, 3-2 Alfa.

Kunnen jullie een drone sturen om overzicht te geven?

3-2 Alfa, we hebben al een drone ter plaatse.

Begrepen. Graag alle activiteit melden in een straal van 20 km.

3-2 Alfa, vijf voertuigen circa 18 km achter jullie.

Begrepen. Hou ons op de hoogte van hun positie.

Begrepen.

3-2 Alfa, vijandelijke auto's naderen. Alle auto's zijn bewapend.

Dat is begrepen. Over.

9-8. Auto 2 en 3, rij naar ons toe. In de rivierbedding hebben we dekking.

Uitladen.

Afstand?

650 meter.

3-2 Alfa, 13 km. Over.

Dat is begrepen.

Er is iets aan de hand. U moet in de auto wachten.

Een mogelijke hinderlaag, maar we zijn bezig.

3-2 Alfa, 12 km. -Begrepen.

Geen zichtbare wapens.

Het is dringend.

3-2 Alfa, 10 km. Ze naderen snel.

Dat is begrepen.

Ze bekijken de situatie momenteel.

Kun je vragen of Riiser naar de auto komt?

3-2 Alfa, graag naar de minister.

Ik bel je terug.

Wat is er aan de hand?

De situatie is enigszins kritisch.

Er is druk van achteren...

en de enige weg loopt langs een huis dat niet is veiliggesteld.

We kunnen weinig doen als we geen wapens zien.

Zorg dat we hier wegkomen, oké?

3-2 Alfa, 9 km.

Dat is begrepen. Nog een minuut of zes, jongens.

3-2 Alfa, 8 km. -Begrepen.

Johansen?

Zijn er zichtbare wapens? -Nee, maar ze zijn wel bezig.

Er staat iets te gebeuren.

Adella naar de weg. De rest naar de auto's.

3-2 Alfa, 7 km. Ze naderen snel. -Begrepen.

Håvard, zichtbare wapens?

Nee.

Uitschakelen.

3-2 Alfa, 6 km.

3-2 Alfa, 4 km.

Lekker om mensen dood te schieten.

Geen activiteit bij het doelwit.

3-2 Alfa, 3 km. Ze naderen snel.

9-8, inladen. We gaan.

Kijk even naar zijn arm. -Kom maar mee naar de tent.

Goed werk.

Wat is er gebeurd? -Dat zul jij nooit weten.

Doe eens aardig. -Zuig jezelf af bij het schijten.

Erling, heb je even? -Straks.

Beloof je dat?

LEKKER OM MENSEN DOOD TE SCHlETEN

Compleet uit zijn verband gerukt. -Zo'n uitspraak kan in oorlogstijd.

Maar dit...

Dit stond vanochtend vroeg online. Dit is lastiger te verdedigen.

Zichtbare wapens? -Nee, maar er staat iets te gebeuren.

Zie jij wapens?

Nee.

Uitschakelen.

Mocht die journalist wel filmen? -Er was geen journalist bij.

Hoe komt hij dan aan die opnamen? -Gestolen, kennelijk.

Je moet 's nachts alles opbergen. -Ik zat in de ziekenboeg.

Het is gestolen. -Ik had mijn helmcamera bij me.

Had de journalist iets opgestuurd? -Ja, een pdf, maar dit stond er niet in.

Hij mag toch eerst reageren? -Niet bij Breaking News, zoals dit.

Lekker om mensen dood te schieten.

Een onhandige uitspraak komt vaker voor.

Maar het vuur openen is meestal niet toegestaan.

We escorteerden de minister. -Maar dat mogen we niet melden.

Ik neem contact op met het ministerie. Jullie blijven hier.

De journalist zal vast geen namen noemen, maar we nemen geen risico.

De minister van Defensie heeft al gereageerd.

'De minister keurt de gebeurtenissen af en roept een ethische commissie bijeen.

Er moet iets gedaan worden aan de cultuur van onacceptabel taalgebruik.'

Ik wil benadrukken dat wat we vandaag gezien hebben...

slechts een enkeling betreft binnen een zeer professionele organisatie.

Dus de minister trapt naar beneden? -Hard en welgemikt.

Hoe ga ik met de militairen om? -Afstandelijk. Het is een subcultuur.

Is het niet van belang om openheid te geven?

Het is geen subcultuur. En er komt niets naar buiten.

Ze escorteerden mij.

Juist.

Nee, dat mag niet naar buiten komen.

Nee. Ook niet dat ik moellah Ahmed heb gesproken...

of dat hij of z'n tegenstanders bij de Taliban mij wilden vermoorden.

Mag ik vragen waarom de minister erom vroeg om vermoord te worden?

We gaan verder.

Wie had het commando? -Patrouilleleider Erling Riiser.

Het wordt steeds fraaier.

Het Korps Commandotroepen wil dat we komen. Wat doen we?

We gaan naar ze toe.

O, ik zocht je al. -Het komt nu niet uit.

De minister van Defensie van de VS krijgt een lezing over de Noorse aanpak.

Als we het in grote lijnen doornemen, kunnen we het later bespreken.

Ik heb nu geen tijd.

Zeggen we dat we hun domme manier van oorlogvoering delen...

of geven we hem een reëel alternatief? -Hou de realiteit in het oog.

Mag ik niet zeggen waar het op staat? -Ik bel je nog, Hektor.

Hij is wat fanatiek, maar hij bereikt veel.

Iets te fanatiek.

Waarom komt de Amerikaanse minister? -Hij heeft overleg met mij.

Ga zitten.

Als ik het al niet eerder gezegd heb:

Ontzettend bedankt, allemaal.

Met name Johansen, die geraakt werd.

Spectaculaire actie.

Gaat het goed met je arm? -Ja, bedankt.

Johansen, Hanefi en Bakkeli, pizza meenemen en buiten wachten.

Riiser, jij blijft.

Ons eigen ministerie heeft ons de rug toegekeerd.

Bent u voor ons of tegen ons? -Voor.

Mooi. Wat nu?

De minister van Defensie komt op het nieuws. Ze willen er ook 'n militair bij.

Dat wisten we nog niet.

Riiser zal het goed doen op tv. -Dat gaat niet.

Commando's zijn anoniem, zoals u weet. Ze mogen niet op tv.

Een van hen komt niet meer terug in actieve dienst.

Jon Petter? Dat kan niet.

Ik wil niet dat hij nu 'n terreurdoel wordt. En hij is ontslagen.

Hij is zijn benen kwijt, maar hij is scherp.

En zijn letsel doet het goed op tv.

We hebben geen idee of hij een interview aankan.

Ik heb hem bezocht. Hij is sterk genoeg.

Wat denk jij, Buräs? -Ik denk niet dat hij daar aan toe is.

Als Jon Petter de minister van repliek dient nu ze jullie overal laat vallen...

dan herwinnen we het vertrouwen van duizenden militairen en hun omgeving.

Ik weet zeker dat hij dat aankan.

En nu moet ik de rotzooi opruimen?

'Ja, nee, geen commentaar.'

Ik kan niet als een achterlijk figuur op de minister reageren.

Ik moet het slimmer aanpakken. -Ja.

Ouwehoer dan niet zo.

Begrepen.

Wat schiet ik ermee op? -Niet veel.

Je moet het beeld van de commando's herstellen.

Nee, vergeet het maar.

Oké.

Ik snap niet goed wat er gebeurd is.

Je zei 'uitschakelen' terwijl je geen wapens zag.

Hadden jullie iemand bij je? -De minister van BuZa.

En dat mag niet bekend worden.

En Adella dan? -Zij heeft een andere taak.

Een andere taak? Wat dan?

Erling, moet ik als nationale gehandicapte op tv om jullie te redden...

zonder te weten wat er gebeurd is?

Ze beveiligt Wasima Zamani. -Wasima Zamani? Is ze in Noorwegen?

Waarom moet Adella haar beveiligen?

Er is een moordpoging op haar gedaan. -Hier in Noorwegen? Mijn god.

Ze krijgt ook nooit rust.

Sharif Zamani probeerde haar te vermoorden.

Oké, dat is dus echt ziek.

Wat deed Zamani in Noorwegen?

Dat probeer ik uit te zoeken.

Ik moet het zelf kunnen.

Wat gaat er met Zamani gebeuren? -Met Zamani?

Hij is dood. -Oké, dat is mooi.

Ik heb hem uitgeschakeld.

Doe ze de groeten. Zeg maar dat het niet lukt.

Ik heb het geprobeerd.

Adella zegt dat je nooit opneemt en niet terugbelt.

Klopt dat? -Ja, dat klopt.

Waarom niet? -Ik heb pijn in mijn rug.

Blaren op mijn stompen, fantoompijn in mijn enkels. Ik slaap amper drie uur.

Ik kleed me nooit meer uit voor een vrouw. Nooit meer paardrijden.

Ik ben ontslagen door Defensie. Ik ben alles kwijt.

Als iemand vraagt hoe het gaat, dan zeg ik: prima.

Ik kan nu eindelijk zonder schuldgevoel op de bank pizza liggen eten.

Ik ga haar niet bellen.

Wil je wel op tv als Defensie je weer aanneemt?

Als je daar in uniform met je medailles kunt verschijnen?

Ze nemen nooit mensen weer aan. -Dat vroeg ik niet.

Denk erover na.

NRK heeft unieke beelden van een commando-operatie in Afghanistan.

Zie je wapens? -Nee, maar er staat iets te gebeuren.

Zichtbare wapens? -Nee.

Uitschakelen.

Lekker om mensen dood te schieten.

Jij bent een tijd bij die militairen geweest. Kun je hun optreden begrijpen?

Ja, tot op zekere hoogte. Ze bevinden zich in extreme situaties.

Ze missen het thuisfront en dat doet psychisch iets met je.

De media moeten ter plekke zijn om dat vast te leggen.

Kjersti Mo, wat is uw reactie als minister van Defensie?

Die uitspraken duiden op een cultuur en een ethiek die ik afkeur.

Maar wij vinden openheid belangrijk.

Dat draagt bij aan een brede discussie over onze aanwezigheid in Afghanistan.

Er kan dan een ongewenste cultuur aan het licht komen, en dat risico nemen we.

We zien beelden van militairen die 't vuur openen zonder dat er dreiging is.

Is dit goed te praten? Het heeft veel weg van een liquidatie.

Er is wel een militaire verklaring.

Zet gewapende jonge mannen bij elkaar en er gebeurt iets met de psyche.

We hebben in de studio een militair die met jou in Afghanistan was.

We wachten even tot hij er is. -Twee tellen.

Jon Petter Hals, welkom.

Jij hebt bij het Korps Commandotroepen gezeten.

Hoe reageer jij op wat er naar buiten is gekomen?

Ik wil zeggen dat oorlog en vrede heel verschillende dingen zijn.

Als een man in vredestijd zuur in het gezicht van een vrouw gooit...

haar borsten afsnijdt en haar met zijn vrienden stenigt...

zijn de meesten het erover eens dat hij in de cel moet.

Het staat buiten kijf dat jullie gruwelijke zaken meemaken.

Maar er zijn heldere regels voor wanneer een militair naar de wapens mag grijpen.

Ik was nog niet uitgepraat.

Iemand doden is tegen onze natuur. Moord gebeurt meestal vanuit emotie.

Wij zijn als elitetroepen ervoor opgeleid om mensen te doden.

Wij handelen niet uit emotie. In zo'n geval zouden we die man niet doden.

En als die vrouw was doodgegaan? -Dan ook niet. Het is oorlog.

We zouden schieten als hij op ons zou richten.

Ik wil reageren op wat Hals zei, dat ze bijna immuun zijn voor emotie.

De beelden laten zien dat dat niet klopt. De situatie grijpt jullie net zo goed aan.

We handelen niet uit emotie, maar we blijven mensen.

Emoties laten meespelen bij een operatie...

is iets anders dan je gevoelens achteraf uiten.

Het is belangrijk dat de media er zijn om ethische schendingen te signaleren.

We zien hoe een patrouille veel geweld gebruikt.

Ze lijken zich op brute wijze een weg door een dal te banen.

Ja, dat zijn jouw woorden.

De camera laat niet zien wat zich achter de schietende militairen bevindt.

Wat bevindt zich achter de militairen?

De krijgspolitiek van de regering. -Dat moet je toelichten.

Onze oorlogsvoering is symmetrisch.

Dus onze reactie moet in verhouding staan tot de dreiging.

De patrouilleleider nam terecht het besluit om het vuur te openen.

Rasch, herken jij de dreiging waar hij het over heeft?

Ik herken wat ik voor de camera zie.

Het achterliggende militaire besluit kan ik niet beoordelen.

Ik toon de beelden om te laten zien of er ethische grenzen worden overschreden.

Je hebt het over ethische grenzen, maar je hebt zelf weinig recht van spreken.

De helmcamera's die wij gebruiken...

Geef je die gestolen camera wel terug?

Heb je die camera gestolen?

Jon Petter Hals doet hier een stevige uitspraak.

Hij is militair, ik ben journalist. Ik moet de waarheid boven tafel krijgen.

Komen die opnamen van een gestolen camera?

Mijn taak als journalist... -Geef eens antwoord.

Ik ben op zoek naar de waarheid.

Het is aan de rechter om te bepalen of dat op onrechtmatige wijze gebeurt.

We gaan uiteraard onderzoek doen naar de betreffende operatie...

voordat we verder reageren.

Akkoord. -Het ziet er heftig uit.

Wij commando's zijn niet bang voor gezichtsverlies.

We redden levens, we zijn een antiterreureenheid.

Dus in die zogenaamde gevechtscultuur, herken je je niet?

Ja, natuurlijk wel.

We zijn tenslotte militairen.

Iedereen bedankt voor jullie komst naar de studio.

Het lukt wel. Dank je.

TE KIJK GEZET IK STUUR JE IETS INTERESSANTS

Luister, ik heb iets voor je.

Nu. Ik moet je spreken.

Nu. Ik kom naar je toe.

DODELIJKE STEEKPARTIJ IN OSLO

AFGHANISTAN-MILITAIR VERDACHT